TRIỆU CHỨNG GAN TO

Khám và chẩn đoán gan toĐại c ơng: - Bình th ờng không sờ thấy gan phải, có thể sờ thấy ở thuỳ trái gan mũi ức - Chiều cao của gan trung bình 10 -12cm tính theo đ ờng giữa x ơng đòn -

KH¸M Vµ CHÈN §O¸N

GAN TO

Gi¶ng viªn: NT Nguy n Th¸i B×nh ễn Th¸i B×nh

Gi¶ng viªn: NT Nguy n Th¸i B×nh ễn Th¸i B×nh

Bé m«n Néi tæng hîp-Tr ường §¹i häc Y Hµnéi ng §¹i häc Y Hµnéi

Bé m«n Néi tæng hîp-Tr ường §¹i häc Y Hµnéi ng §¹i häc Y Hµnéi

Mục tiêu học tập

1.Thực hành đ ợc 4 kỹ năng thăm khám gan:

nhìn, sờ gõ nghe

2.Nêu đ ợc thăm dò cần làm đối với bệnh nhân gan to 3.Chẩn đoán phân biệt đ ợc gan to

4.Chẩn đoán đ ợc một số nguyên nhân gan to

Khám và chẩn đoán gan to

Đại c ơng:

- Bình th ờng không sờ thấy gan phải, có thể

sờ thấy ở thuỳ trái gan (mũi ức)

- Chiều cao của gan trung bình 10 -12cm tính theo đ ờng giữa x ơng đòn

- Gan to trên lâm sàng khi:

+ Bờ trên gan v ợt quá LS V và bờ d ới v ợt quá

bờ s ờn hoặc

+ Bờ trên ở vị trí bình th ờng và bờ d ới v ợt quá

bờ s ờn và ng ợc lại

Nhưưvậyưmuốnưxđưganưtoưcầnưxđưgiớiưhạnưbờưtrênưvàưdưới

+ Chụp X-quang bụng để xác định.

chủ yếu là sờ

+ T thế năm ngửa

+ T thế năm ngửa, tay trái của thầy thuốc

đặt ở hố thắt l ng nâng lên, tay phải khám:

áp dụng khi gan đổ sau

+ T thế năm ngửa, thầy thuốc dùng tay trái, bốn ngón đặt d ới hố thắt l ng, ngón cái xoè

ra ôm lấy sát bờ s ờn phải phía tr ớc

+ Ph ơng pháp móc gan: áp dụng khi xác

định bờ và mép gan khi gan to không nhiều (Thầy thuốc ngồi phía trên vùng gan)

+ T thế nằm nghiêng trái

Một số vị trí đặc biệt của gan

- Gan nằm chếch theo dọc bờ s ờn: có thể

sờ thấy bờ d ới gan phải

- Gan đổ sau: diện đục của gan nhỏ hơn

bình th ờng

- Gan đổ tr ớc: diện đục của gan rộng hơn bình th ờng

Do đó không thể kết luận gan to hay không

to mà chỉ dựa vào việc sờ bờ gan.

* Bờ d ới của gan

* Tính chất bờ của gan: sắc, tù, đều hay mấp mô

* Bề mặt gan

* Mật độ

* Đau hay không đau

Khám và chẩn đoán gan to

Hỡnh số1 Ph ơng pháp khám gan bằng 2 bàn tay: 2 tay thầy thuốc chồng lên nhau để ấn sau xuống ổ bụng

Kh¸m vµ chÈn ®o¸n gan to

Hình sè 2 Tay tr¸i cña ngõoi thÇy thuèc d íi hè th¾t l ng

bÖnh nh©n vµ t×m c¸ch n©ng gan lªn vÒ phÝa thµnh bông

Khám và chẩn đoán gan to

Hỡnh số 3 Các ngón tay phải của ng ời thầy thuốc h ớng

về phía đầu và d ới mức diện đục của gan

Kh¸m vµ chÈn ®o¸n gan to

Hình sè 4.: Bê ngoµi ngãn trá cña ng êi thÇy thuèc song

song víi bê s ên phải

Khám và chẩn đoán gan to

Hỡnh số 5 Đầu ngón tay của thầy thuốc ấn nhẹ nhàng sâu vào trong và lên trên hạ s ờn phải để cảm giác bờ d ới gan

Khám và chẩn đoán gan to

Hỡnh số 6 Thầy thuốc dùng ph ơng pháp móc ngón tay

vào hạ s ờn phảI d ới bờ diện đục của gan

Khám và chẩn đoán gan to

Hỡnh số 7 Dùng ngón tay cào lên bê mặt thành bụng

và sử dụng ống nghe để xác định sự khác nhau trong truyền âm qua mô đặc

+ Gõ:

* Xác định diện đục của gan

* Mất vùng đục tr ớc gan

+ Nghe:

* Âm thổi ĐM trong K gan

* Ân thổi khi còn TM rốn

- Các nghiệm pháp khi khám gan:

+ Nghiệm pháp ấn kẽ s ờn

+ Nghiệm pháp rung gan

+ Phản hồi gan _ tĩnh mạch cổ

+ Nghiệm pháp Murphy

Khám và chẩn đoán gan to

Kh¸m vµ chÈn ®o¸n gan to

Hình sè 9 Dïng mét ngãn tay Ên võa phải vµo c¸c kÏ

liªn s ên cña bÖnh nh©n

Khám và chẩn đoán gan to

Hỡnh số 8 Bàn tay tráI của thầy thuốc đặt lên mạng s ờn của bệnh nhân, dùng bờ trụ của bàn tay phải chặt nhẹ và gọn vào mu các ngón tay trái

- Suy mßn: x¬ gan, K gan

- ThiÕu m¸u: bÖnh m¸u, K gan, x¬ gan

- Khã thë: x¬ gan, suy tim

1.4 TriÖu chøng cña c¬ quan liªn quan:

- Tói mËt, nghiÖm ph¸p Murphy

- Mµng phæi vµ phæi: ¸p xe gan, K

- Tuþ t¹ng: u ®Çu tuþ Tuþ t¹ng: u ®Çu tuþ …. ….

- Tim: Suy tim ph¶i - toµn bé, viªm mµng ngoµi tim

 Chẩn đoán xác định gan to dựa vào:

Lâm sàng :