triệu chứng, chẩn đoán và điều trị xơ gan

Không rõ nguyên nhân... Cận lâm sàng Thiếu máu tuỳ mức độ, giảm tiểu cầu  Protid giảm, Albumin giảm , Globuline tăng, A/G... Cận lâm sàng Hội chứng tâng áp lực tĩnh mạch cửa  đo áp

XƠ GAN

Xơ gan

 Là bệnh phổ biến 1819 Laennec

 Định nghĩa : Xơ gan là một quá trình xơ hoá lan

toả kết hợp với sự đảo lộn cấu trúc dẫn đến hình thành các Nodule

 GIẢI PHẪU BỆNH

 1 Đ ại thể : Gan thay đổi kích thước mật độ , màu sắc, có thể to ra nhưng thường teo, có nhiều hạt đầu đinh , mật độ chắc cứng

 2 Vi thể : Có 3 tổn thương:

 + Thoái hoá và hoại tử tế bào gan

 + Tăng sinh tế bào gan làm thành các hạt tái tạo với cấu trúc bất thường

 + Xơ hoá tổ chức liên kết

x¬gan

Nguyên nhân

 1 Viêm gan virut

 2 Rượu

 3 Rối loạn chuyển hoá :

 + Rối loạn chuyển hoá Tyrosin

 + Thiếu α1 anti trypsin

 + Bênh Wilson

 + Hemochromatose

 4 Vàng da ứ mật

 5 Ứ máu ở gan :

 - Budd Chiari

 - Còn tĩnh mạch rốn

 - Viêm màng ngoài tim - suy tim

 6 Viêm gan tự miễn

 7 Ngộ độc thuốc, hoá chất

 8 Không rõ nguyên nhân

Lâm sàng

 Lâm sàng : đa dạng được chia 2 giai đoạn

 Giai đoạn tiềm tàng : Chẩn đoán khó vì triệu chứng nghèo nàn

 Lâm sàng: Chán ăn ; đau nhẹ hạ sườn phải; Bụng chướng hơi;

 Giãn mạch dưới da

 Gan, lách có thể to

 Cận lâm sàng: Chức năng gan rối loạn nhưng chưa rõ

 Soi ổ bụng : Gan nhạt màu;

 Sinh thiết gan cho chẩn đoán quyết định

 Giai đoạn toàn phát (Mất bù )

 Lâm sàng :

 Hội chứng tăng áp lực tĩnh mạch cửa : Cổ chướng tự do, Lách to

 Tuần hoàn bàng hệ Xuất huyết tiêu hoá

 Hội chứng suy tế bào gan Gầy sút, ăn kém; Phù

 Da và niêm mạc: Vàng da, xạm da, sao mạch, bàn tay son

 Xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng hoặc rong kinh, thiếu máu

 Hôn mê gan ở các mức độ (tim yếu tố khởi phát)

 Gan chắc hoặc cứng, bờ sắc, có thể to tùy theo nguyên nhân

TriÖu chøng l©m sµng

x¬gan

TriÖu chøng l©m sµng

x¬gan

Cận lâm sàng

 Thiếu máu tuỳ mức độ, giảm tiểu cầu

 Protid giảm, Albumin giảm , Globuline tăng, A/G

<1

 Cholesterol giảm, Cholesterol este hoá giảm

<60%

 Giảm các yếu tố đông máu: TP giảm, Yếu tố V

giảm

 Bilirubin máu tăng: thường tăng cả 2 loại

 Transaminaza tăng , GGT tăng,

 phosphatase kiềm tăng trong thể vàng da ứ mật

 Cổ trướng dịch thấm: Protein trong dịch thấp, Rivalta âm tính

Cận lâm sàng

 Hội chứng tâng áp lực tĩnh mạch cửa

 đo áp lực tĩnh mạch lách tăng đo áp lực tĩnh mạch lách tăng

 Nội soi thực quản dạ dày: giãn tĩnh mạch thực

quản, dạ dày

 Siêu âm: tĩnh mạch lách giãn, tĩnh mạch cửa giãn , thuỳ đuôi to

 Siêu âm doppler đo kích thước mạch máu, tính tốc

độ dòng chảy, tìm huyết khối

 Sinh thiết gan:

 Mù

 Có hướng dẫn: Siêu âm, soi ổ bụng

 Qua đường tĩnh mạch cảnh

Cận lâm sàng

nhân xơ gan

 Marquer viêm gan B,C, D

 Định lượngGlobulin miễn dịch:

 ĐIện di protein

 Kháng thể kháng nhân, kháng thể kháng mitochondrie, kháng thể kháng cơ trơn

Xơ gan

1 Chẩn đoán xác định

 Dựa vào hai hội chứng chính trên lâm sàng

và xét nghiệm, nội soi

 Sinh thiết gan

lâm sàng

 Các trường hợp gây tràn dịch ổ bụng : Lao,

K, Viêm phúc mạc

 Suy tim

 Hội chứng thận hư

 C-P A: 5-6 đIểM; B: 7-9 đIểM; C: >10 đIểM

1 ®iÓm 2 ®iÓm 3 ®iÓm

Albumin (g/l) >35 25-35 <25

Prothrombin (%) > 60 40- 60 <40

Bilirubin (umol/ml) <35 35-50 >50

Xơ gan

 4.Chẩn đoán nguyên nhân

 Tiên lượng:

 Là bệnh nặng không thể chữa khỏi, tuy nhiên nếu

được điều trị đúng thời gian sống kéo dài

 Các yếu tố tiên lượng :

 + giai đoạn Chil-Pugh A, B tốt, C xấu

 + Nguyên nhân: 1 hay nhiều nguyên nhân, có loại trừ được nguyên nhân hay không

 + Không đáp ứng với điều trị

 + Vàng da kéo dài : Tiên lượng xấu

 + Các biến chứng thần kinh: hôn mê

 + Cổ trướng : Tiên lượng xấu

 + Xuất huyết tiêu hoá : Tiên lượng xấu

Xơ gan

 Xuất huyết tiêu hoá

 Hôn mê gan

 Nhiễm trùng

 K gan

 Tắc tĩnh mạch lách cửa

 Loét hành tá tràng

 Thoát vị thành bụng

 Sỏi túi mật

Xơ gan

giai, suy thận, suy gan, K gan

dấu hiệu rung vẫy (Flapping - Trémor)

Xơ gan

 Biến chứng: Nhiễm trùng dịch cổ trướng

 Sốt

 đau bụng

 Phân lỏng

 Chẩn đoán:

 CTM: BC tăng chủ yếu BCDNTT

 Dịch màng bụng: Protein tăng

 Cấy dịch màng bụng tim thấy vi khuẩn

 Điều trị: Khàng sinh: Augmentin, Quinolon,

Cephalosporin

Xơ gan

 1 Chế độ nghỉ ngơi, ăn uống

 Nghỉ khi có đợt tiến triển

 Chế độ ăn giàu đạm 2g/kg , hoa quả

 Hôn mê giảm hoặc bỏ đạm

 Cổ trướng: ăn hạn chế muối

 2 Chống suy tế bào gan

 Vitamine nhóm B, C, acid Folic

 Acid amin cần thiết

 3 Chống cổ trướng

 Lợi tiểu : Na+ > 130 mmol/l:

 Kháng Aldosteron có thể kết hợp furosemide

 Chọc tháo dịch, truyền lại dịch cổ trướng

 Bù albumin khi có giảm

 Ngoại khoa

Điều trị

 Vasopressin

 Somatostatin

 β bloquant: Propranolon, Inderal,

Avlocardyl

 Isosorbide nitrate: Imdur

 Điều trị ngoại khoa

 Corticoide

 Interferon

 Lamivudin, Ribavirin, Adefovir, entecavir