Kiến thức : -Sau thất bại của An Dương Vương , đất nước ta bị phong kiến phương Bắc thống trị , sử gọi là tời Bắc thuộc .Ách thống trị tàn bạo của thế lực phong kiến phương Bắc đối với
Trang 1-Nắm được những thành tựu kinh tế , văn hóa tiêu biểu của các thời kì khác nhau
-Nắm được những nét chính về tình hình xã hội và nhân dân thời Văn Lang – Âu Lạc
-Lược đồ đất nước thời nguyên thủy và thời Văn Lang – Âu Lạc
-Một số tranh ảnh các công cụ , các công trình nghệ thuật tiêu biểu của từng giai đoạn , từng thời kì
-Một số câu ca dao về nguồn gốc dân tộc hay phong tục tập quán
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 ỔN ĐỊNH LỚP
2 GIỚI THIỆU BÀI MỚI
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRỊ
GV: Câu hỏi 1 ? Dấu tích của sự xuất hiện những người đầu tiên trên đất nước ta ? Thời gian ? Địa điểm ?
HS : Trả lời ( Cần nêu đủ các địa điểm ở Bắc và Nam , hiện vật để lại và thời gian tồn tại )
-Thời gian : cách đây 30-40 vạn năm
-Địa điểm : Thẩm Khuyên , Thẩm Hai ( Lạng Sơn ) ,: núi Đọ , Quan Yên (Thanh Hóa ) ; Xuân Lộc ( Đồng Nai )
GV : Câu hỏi 2 ? Xã hội nguyên thủy Việt Nam trải qua những giai đoạn nào ? ( Treo bảng phụ )
HS : Trả lời bằng cách điền vào bảng :
Địa điểm ( hay nền văn hóa ) Thời gian Tư liệu chính dùng để phân định
-Thời Sơn Vi
-Thời Hòa Bình-Bắc Sơn -3-2 vạn năm -10.000-4000 năm Các công cụ lao động và đồ trang sức… tìm được ở các di chỉ
GV : Câu hỏi 3 ? Những điều kiện dẫn đến sự ra đời của nhà nước Văn Lang và nhà nước Âu Lạc ? ( Treo bảng phụ )
Vùng cư trú Cơ sở kinh tế Các quan hệ xã hội
GV : Câu hỏi 4 ? Những công trình văn hóa tiêu biểu thời Văn Lang - Âu Lạc ?
HS : Có thể nêu nhiều , nhưng chủ yếu là trống đồng và thành Cổ Loa
GV : Cho HS ghi phần tóm lại trong SGK
HS : Ghi phần tóm lại trong SGK
3 HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
-Xem lại các phần đã học ở cả hai chương
-Xem trước chương 3 bài 17 : Trả lời các câu hỏi in đậm trong SGK
*RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Trang 2I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
1 Kiến thức :
-Sau thất bại của An Dương Vương , đất nước ta bị phong kiến phương Bắc thống trị , sử gọi là tời Bắc thuộc Ách thống trị tàn bạo của thế lực phong kiến phương Bắc đối với nước ta là nguyên nhân dẫn tới cuộc khỡi nghĩaHai Bà Trưng
-Cuộc khỡi nghĩa Hai Bà Trưng được toàn thể nhân dân ủng hộ , nên đã nhanh chóng thành công Aùch thống trịtàn bạo của phong kiến phương Bắc bị lật đỗ , đất nước ta giành lại độc lập dân tộc
2 Tư tưởng :
-Giáo dục ý thức căm thù quân xâm lược , bước đầu xây dựng ý thức tự hào , tự tôn dân tộc
-Lòng biết ơn Hai Bà Trưng và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam
3 Kĩ năng :
-Biết tìm nguyên nhân và mục đích của một sự kiện lịch sử
Bước đầu sử dụng những kĩ năng cơ bản để vẽ và đọc bản đồ lịch sử
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
-Lược đồ về cuộc khỡi nghĩa Hai Bà Trưng
-Tranh ảnh , tư liệu tham khảo
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 ỔN ĐỊNH LỚP
2 GIỚI THIỆU BÀI MỚI
GV : Yêu cầu HS đọc mục 1 SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Sau khi đánh chiếm Âu Lạc nhà Hán đã áp đặt chính sách cai
trị như thế nào ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV ? Nhà Hán đã gộp Âu Lạc với 6 quận của Trung Quốc thành
châu Giao nhằm âm mưu gì ? Em có nhận xét gì về cách đặt quan
lại cai trị của nhà Hán ?
HS : Nhà HÁn muốn chiếm đóng lâu dài và xóa tên nước ta , biến
nước ta thành bộ phận lãnh thổ của Trung Quốc
GV ? Bộ máy cai trị của nhà Hán như thế nào ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV ? Nhân dân châu Giao bị nhà Hán bóc lột như thế nào ? Nhà Hán
đưa người Hán sang ở châu Giao nhằm mục đích gì ?
HS : Dựa vào SGK suy nghĩ trả lời
GV : Yêu cầu HS đọc mục 2 SGK
1 Nước Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế
kỉ I có gì đổi thay ?
-Năm 111 TCN : Nhà Hán chiếm Âu Lạc -Chính sách cai trị :
+Hành chính : chia lại và gộp với 6 quận của TrungQuốc lập thành châu Giao
Trang 3HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Em biết gì về Trưng Trắc và Trưng Nhị ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV : Cho HS quan sát lược đồ khởi nghĩa và Gv trình bày diễn biến
của cuộc khởi nghĩa
HS : Quan sát kĩ và theo dõi
GV : Gọi HS đọc 4 câu thơ và phần chữ nghiêng trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Ý nghĩa của 4 câu thơ trên ?
HS : Nói lên mục tiêu của cuộc khỡi nghĩa giành độc lập cho Tổ
quốc , nối lại sự nghiệp của các vua Hùng …
GV : Trình bày tiếp diễn biến của cuộc khởi nghĩa
HS : Theo dõi tiếp
GV ? Gọi HS đọc phần nhận xét của nhà sử học Lê Văn Hưu
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV : Sơ kết lại bài học
-Mùa xuân năm 40 Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa
ở Hát Môn
-Nghĩa quân khắp nơi kéo về hưởng ứng cuộc khởinghĩa
-Nghĩa quân đánh bại kẻ thù , làm chủ Mê Linh, CổLoa, Luy Lâu
Cuộc khởi nghĩa giành được thắng lợi
3 CỦNG CỐ
-Đất nước và nhân dân Âu Lạc dưới thời thuộc Hán có gì thay đổi ?
-Diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng ? ( GV đưa ra bảng phụ vẽ sẵn lược đồ cuộc khỡi nghĩa và yêu cầu HSlên bảng điền kí hiệu và trình bày diễn biến )
-Em có suy nghĩ gì về lời nhận xét của Lê Văn Hưu
4 HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
-Học thuộc lòng các phần đã ghi
-Xem trước bài 18 : TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN
* Chú ý các câu hỏi in đậm trong SGK-Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc lập ?-Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán (42-43 ) đã diễn ra như thế nào ?
+Vì sao Mã Viện lại được chọn làm chỉ huy đạo quân xâm lược ?
*RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Trang 4Nguyễn Quốc Đạt
Tuần : 21
Tiết : 21
Bài 18 TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
1 Kiến thức :
-Sau khi khỡi nghĩa thắng lợi , Hai Bà Trưng đã tiến hành công cuộc xây dựng đất nước và giữ gìn nền độc lập vừagiành được Đó là những việc làm thiết thực đem lại quyền lợi cho nhân dân , tạo nên sức mạnh để tiến hành cuộc khángchiến chống quân xâm lược Hán
-Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán (42 – 43 ) nêu bật ý chí của nhân dân ta
2 Tư tưởng :
-Tinh thần bất khuất của dân tộc
-Mãi mãi ghi nhớ công lao của các anh hùng dân tộc thời Hai Bà Trưng
3 Kĩ năng :
-Kĩ năng đọc bản đồ lịch sử
-Bước đầu làm quen với phương pháp kể chuyện lịch sử
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
-Lược đồ “Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán”
-Aûnh màu về đền thờ Hai Bà Trưng
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 ỔN ĐỊNH LỚP
2 KIỂM TRA BÀI CŨ
- Nước Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến thế kỉ I có gì đổi thay ?
- Nêu cuộc khỡi nghĩa Hai Bà Trưng ?
3 GIỚI THIỆU BÀI MỚI
GV : Yêu cầu HS đọc mục 1 SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc
lập?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV ? Theo em việc suy tôn Trưng Trắc lên làm vua có
ý nghĩa gì ?
HS : Sự đồng lòng ủng hộ và tin tưởng của nhân dân
đối với Trưng Trắc
GV ? Những việc làm của Trưng Trắc có ý nghĩa gì ?
HS : Khẳng định vai trò của người Việt trong việc lãnh
đạo đất nước , tạo điều kiện cho nhân dân sống ổn
định
GV : Nhắc lại đoạn cuối và hỏi : Theo em vì sao nhà Hán
không tiến hành đàn áp ngay ?
HS : Trả lời theo sự gợi ý của GV
1 Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc
lập ?
-Trưng Trắc lên làm vua ( Trưng Vương ) , đóng đô ở Mê Linh -Bắt tay vào công cuôïc xây dựng đất nước
-Tổ chức điều khiển viêïc nước
2 Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán ( 42
Trang 5GV ? Vì sao Mã Viện được chọn làm chỉ huy đạo quân
xâm lược ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV : Sử dụng lược đồ treo tường “Cuộc kháng chiến
chống quân xâm lược Hán” và trình bày diễn biến cuộc
kháng chiến
+Thời gian
+Lực lượng quân Hán
+Các mũi tiến quân của quân Hán
+Sự đánh trả của quân Hai Bà Trưng
GV : Gọi HS đọc đoạn chữ in nghiêng trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Tại sao Mã viện lại nhớ về vùng đất này như
vậy ?
HS : Thảo luận trả lời
GV ? Việc nhân dân ta lập đền thờ Hai Bà Trưng nói lên
điều gì ?
HS : Thể hiện lòng biết ơn đối với các vị anh hùng dân
tộc
GV Cho HS xem ảnh đền thờ Hai Bà Trưng
– 43 ) đã diễn ra như thế nào ?
-Quân Hán tấn công HơÏp Phố với lực lượng hùng hậu -Tiến vào nước ta theo hai đường thủy , bộ -Cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt
-Tháng 3 – 43 Hai Bà Trưng hy sinh oanh liệt trên đất CấmKhê
4 CỦNG CỐ
- Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc lập?
- Theo em việc suy tôn Trưng Trắc lên làm vua có ý nghĩa gì ?
- Những việc làm của Trưng Trắc có ý nghĩa gì ?
- Vì sao Mã Viện được chọn làm chỉ huy đạo quân xâm lược ?
-Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán ( 42 – 43 ) đã diễn ra như thế nào ?
5 HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
- Học thuộc lòng các phần đã ghi
-Xem trước bài 19 : TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÝ NAM ĐẾ (Giữa thế kỉ I – Giữa thế kỉ II )
+Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I đến thế kỉ VI +Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ I đến thế kỉ VI có gì thay đổi ?
*RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Trang 6-Chính sách cai trị bóc lột tàn bạo của các triều đại phong kiến Trung Quốc nhằm không chỉ xâm chiếm nước ta lâudài mà còn muốn xóa bỏ sự tồn tại của dân tộc ta
-Nhân dân ta đã không ngừng đấu tranh để thoát khỏi tai họa đó
2 Tư tưởng :
Căm thù bọn phong kiến phương Bắc đã bóc lột nhân dân ta thời kì đó
3 Kĩ năng :
-Biết phân tích đánh giá những thủ đoạn cai trị của phong kiến phương Bắc thời Bắc thuộc
-Biết tìm nguyên nhân vì sao nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống ách áp bức của phong kiến phương Bắc
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
-Lược đồ Âu Lạc thế kỉ I-III
-Tư liệu tham khảo
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 ỔN ĐỊNH LỚP
2 KIỂM TRA BÀI CŨ
-Hai Bà Trưng đã làm gì sau khi giành được độc lập ?
- Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán ( 42 – 43 ) đã diễn ra như thế nào ?
- Việc nhân dân ta lập đền thờ Hai Bà Trưng nói lên điều gì ?
3 GIỚI THIỆU BÀI MỚI
GV : Dùng lược đồ trình bày phần đầu trong SGK
HS : Chăm chú quan sát và lắng nghe
GV ? Trước đây miền đất Âu Lạc cũ gồm những châu
nào ?
HS : Giao Chỉ , Cửu Chân , Nhật Nam
GV : Gọi HS đọc từ “Từ sau ……các huyện”
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Em có nhận xét gì về sự thay đổi đó ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV ? Nhà Hán đã bóc lột dân ta như thế nào ? Nhận
xét của em về các chính sách bóc lột đó ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV ? Vì sao nhà Hán tiếp tục thi hành chủ trương đưa
người Hán sang ở nước ta ?
HS : Suy nghĩ trả lời
1 Chế độ cai trị của các triều đại phong kiếnphương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I – thế kỉ VI
-Chia lại khu vực hành chính
-Bộ máy cai trị : +Người Hán làm huyện lệnh , trực tiếp cai quản các huyện
+Nhà Hán bóc lột nhân dân ta rất tàn bạo, đẩy người dân vàocảnh khốn cùng
+Tiếp tục chính sách đồng hóa nhân dân ta
Trang 7GV : Gọi HS đọc SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Vì sao nhà Hán giữ độc quyền về sắt ?
HS : Công cụ sản xuất và vũ khí được chế tạo bằng
sắt sắc , nhọn và bền hơn công cụ và vũ khí bằng đồng
Do vậy sản xuất đạt năng suất cao hơn, chiến đấu có
hiệu quả hơn Nhà Hán muốn hạn chế sự phát triển và
sự chống đối của nhân dân ta
GV ? Theo em vì sao nghề rèn sắt vẫn phát triển ?
HS : Trả lời theo sự gợi ý của GV
GV : Yêu cầu HS đọc đoạn từ “Từ TK I ……diệt côn
trùng”
GV ? Điều gì chứng tỏ nông nghiệp Giao Châu phát
triển ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV ? Bên cạnh sự phát triển của nghề rèn sắt , nông
nghiệp còn có nghề gì phát triển ? Dẫn chứng ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV ? Sự phát triển của nông nghiệp , thủ công nghiệp
tạo điều kiện cho sự phát triển của nghề nào ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
2 Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ I – thế kỉ VIcó gì thay đổi ?
-Nhà Hán giữ độc quyền về sắt
-Nông nghiệp phát triển -Nghề gốm , nghề dệt cũng rất phát triển
-Buôn bán không chỉ với người trong nước mà cả người nướcngoài
4 CỦNG CỐ
- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I – thế kỉ VI có gì thay đổi ?
- Những biểu hiện mới trong công nghiệp thời kì này
- Trình bày những biểu hiện về sự phát triển của thủ công nghiệp và thương nghiệp nước ta trong thời kì này ?
5 HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
- Học thuộc lòng các phần đã ghi
-Xem trước bài 20 : TỪ SAU TRƯNG VƯƠNG ĐẾN TRƯỚC LÍ NAM ĐẾ (Giữa thế kỉ I – Giữa thế kỉ II ) ( tiếp theo )
+Xem sơ đồ +Những biến chuyển về xa hội và văn hóa nước ta ở các thế kỉ I – VI +Cuộc khỡi nghĩa Bà Triệu ( năm 248 )
*RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Trang 8-Những nét chính về nguyên nhân , diễn biến và ý nghĩa của cuộc khỡi nghĩa Bà Triệu
2 Tư tưởng :
-Giáo dục lòng tự hào dân tộc ở khía cạnh văn hóa - nghệ thuật
-Giáo dục lòng biết ơn Bà Triệu đã dũng cảm chiến đấu giành độc lập cho dân tộc
3 Kĩ năng :
-Làm quen với phương pháp phân tích
-Làm quen với việc nhận thức lịch sử thông qua biểu đồ
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
-Ảnh lăng Bà Triệu
-Bảng phụ , tư liệu tham khảo
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 ỔN ĐỊNH LỚP
2 KIỂM TRA BÀI CŨ
- Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I – thế kỉ VI có gì thay đổi ?
-Tình hình kinh tế nước ta từ thế kỉ I – thế kỉ VI có gì thay đổi ?
3 GIỚI THIỆU BÀI MỚI
GV : Treo “Sơ đồ phân hóa xã hội” Yêu cầu HS quan sát và thảo
luận để trảl ời câu hỏi ? Xã hội nước ta có những chuyển biến gì ?
HS : Thảo luận và trả lời câu hỏi Cần có các ý chính sau :
+Xã hội Văn Lang – Âu Lạc bị phân hóa thành 3 tầng lớp : quý tộc
, nông dân công xã và nô tì Như vậy là đã có sự phân biệt giàu
nghèo , địa vị sang hèn
+Thời kì đô hộ , xã hội tiếp tục bị phân hóa Tầng lớp thống trị có
địa vị và quyền lực cao nhất là bịn quan lại địa chủ ngiười Hán
Nông dân công xã chia thành 3 tầng lớp khác nhau
GV : Nhận xét và đánh giá
GV : Gọi HS đọc phần còn lại ở mục 3 trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Chính quyền đô hộ mở một số trường học ở nước ta nhằm
mục đích gì ?
HS : Đồng hóa dân tộc ta
GV ? Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục tập quán và tiếng
nói của tổ tiên ?
HS : Dựa vào SGK suy nghĩ trả lời
3 Những biến chuyển về xã hội và vănhóa nước ta các TK I – VI
* Xã hội : có sự phân hóa +Tầng lớp thống trị +Nông dân công xã +Nô lệ
* Văn hóa
-Tiếp tục đồng hóa dân tộc ta -Người Việt vẫn giữ phong tục tâïp quán và tiếng nóicủa tổ tiên
Trang 9GV : Gọi HS đọc mục 4 trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Lời tâu của Tiết Tống nói lên điều gì ?
HS : Dựa vào SGK suy nghĩ trả lời
GV ? Em biết gì về Bà Triệu ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV : Gọi HS đọc câu nói của Bà Triệu trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Qua câu nói của Bà Triệu em hiểu thêm điều gì về Bà ?
HS : Một người phụ nữ đầy khí phách , hiênn ngang , có chí lớn
GV : Yêu cầu HS trình bày sơ lược diễn biến cuộc khỡi nghĩa
HS : Trình bày
GV ? Em có nhận xét gì về cuộc khỡi nghĩa của Bà Triệu ? Cuộc
khỡi nghĩa đó có ý nghĩa gì ?
HS : Dựa vào SGK trả lời
GV : Gọi HS đọc diễn cảm bài ca dao Cho HS xem ảnh lăng Bà
Triệu
GV : Sơ kết lại bài học
4 Cuộc khỡi nghĩa Bà Triệu ( năm 248
-Năm 248 khởi nghĩa bùng nổ và lan rộng khắp châu Giao
-Khỡi nghĩa thất bại vì lực lượng nhà Hán lúc này rất mạnh , lại có nhiều mưu kế hiểm độc
Tiêu biểu cho quyết tâm giành lại độc lập của dân tộc
4 CỦNG CỐ
- Những biến chuyển về xã hội và văn hóa nước ta các TK I – VI ?
- Em có nhận xét gì về cuộc khỡi nghĩa của Bà Triệu ? Cuộc khỡi nghĩa đó có ý nghĩa gì ?
5 HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
Học thuộc lòng các phần đã ghi
-Xem trước bài 21 : KHỞI NGHĨA LÝ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN
+Nhà Lương xiết chặt ách đô hộ như thế nào?
+Vì sao hào kiệt và nhân dân khắp nơi hưởng ứng cuộc khỡi nghĩa Lý Bí ?
*RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY
Trang 10-Ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Chính sách cai trị bóc lột tàn bạo của các triều đại phong kiến Trung Quốc nhằm không chỉ xâm chiếm nước talâu dài mà còn muốn xóa bỏ sự tồn tại của dân tộc ta
- Ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu
-Ý chí chiến đấu chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta
2 Tư tưởng :
- Giáo dục ý thức căm thù quân xâm lược , bước đầu xây dựng ý thức tự hào , tự tôn dân tộc
- Tinh thần bất khuất của dân tộc
- Lòng biết ơn Hai Bà Trưng , Bà Triệu và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam
3 Kĩ năng :
- Làm quen với phương pháp phân tích
-Biết phân tích đánh giá những thủ đoạn cai trị của phong kiến phương Bắc thời Bắc thuộc
-Biết tìm nguyên nhân vì sao nhân dân ta không ngừng đấu tranh chống ách áp bức của phong kiến phương Bắc
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
-Bảng phụ , tranh ảnh minh họa
-Tư liệu tham khảo
-Lược đồ
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 ỔN ĐỊNH LỚP
2 KIỂM TRA BÀI CŨ
- Những biến chuyển về xã hội và văn hóa nước ta các TK I – VI ?
- Cuộc khỡi nghĩa Bà Triệu ( năm 248 ) ?
3 GIỚI THIỆU BÀI MỚI
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRỊ
Câu 1 : Âm mưu của nhà Hán khi gộp Âu Lạc với 6 quận của Trung Quốc :
A Muốn xâm chiếm nước ta lâu dài
B Muốn xóa tên nước ta trên bản đồ thế giới
C Muốn biến nước ta thành một bộ phận của lãnh thổ Trung Quốc
D Cả ba đều đúng
Câu 2 : Nhà Hán đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta , bắt dân ta phải theo phong tục tục của ngưòi Hán nhằm mục đích
gì ?
A Kiểm soát dân ta chặt chẽ
B Vơ vét của cải , chiếm đoạt những sản vật quí
C Dần dần thôn tính dất đai Âu Lạc
D Đồng hóa dân tộc ta
Câu 3 : Những nơi nào đã diễn ra cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng (sắp theo thứ tự) ?
A Mê Linh Hát Môn Chu Diên Cổ Loa
B Hát Môn Long Biên Cổ Loa Mê Linh
Trang 11C Hát Môn Mê Linh Cổ Loa Luy Lâu
D Mê Linh Cổ Loa Long Biên Chu Diên
Câu 4 : Sau khi giành được độc lập Hai Bà Trưng đã làm gì ?
………
………
………Câu 5 : Năm 42 vua Hán đã chọn ai để chỉ huy đạo quân tấn công chiếm lại nước ta ?
A Tiêu Tư B Mã Viện C Tô Định D Trần Bá Tiên
Câu 6 : Đạo quân Hán xâm lược nước ta năm 42 gồm :
A Một vạn quân bộ
B Hai vạn quân tinh nhuệ, hai nghìn xe thuyền các loại và nhiều dân phu
C Hai vạn quân thủy , một vạn quân bộ
D Tất cả đều sai
Câu 7 : Quân giặc theo đường nào vào nước ta ?
………
………Câu 8 : Sau thất bại của Trưng Vương , chính sách cai trị của nhà Hán có sự thay đổi gì ?
A Biến Âu Lạc thành quận, huyện của Trung Quốc
B Buộc dân ta phải học chữ Hán
C Thay thế các lạc tướng người Việt bằng các huyện lệnh người Hán
D Câu B và C đúng
Câu 9 : Hậu quả của chính sách bóc lột tàn bạo của nhà Hán là gì ?
……… Câu 10 : Vì sao chính quyền đô hộ nắm độc quyền và kiểm soát đồ sắt gắt gao ?
A Sắt là kim loại quý hiếm
B Công cụ bằng sắt được sử dụng trong sản xuất và trong chiến đấu hiệu quả hơn
C Hạn chế phát triển sản xuất ở Giao Châu và hạn chế sự chống đối của nhân dân
D Câu B và C đúng
Câu 11 : Nghề thủ công cổ truyền của nhân dân ta thế kỉ I – VI là gì ?
……… Câu 12 : Điều đau khổ nhất trong mọi điều đau khổ của dân ta khi bị phong kiến Trung Quốc đô hộ là ?
A Mất nhà cửa B Mất nước C Mất của cải D Mất người thân
Câu 13 : Vì sao ngưòi Việt vẫn giữ được phong tục tập quán , tiếng nói của tổ tiên ?
………
………Câu 14 : Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu nổ ra trong hoàn cảnh nào ?
A Chính quyền đô hộ thống trị với các chính sách hết sức dã man
B Không cam chịu áp bức bóc lột nặng nề nhân dân ta đã nổi dậy ở nhiều nơi
C Câu A và B đúng
D Em có ý kiến khác : ……….Câu 1 5 : Qua câu nói của Bà Triệu em thấy bà là người như thế nào ?
………
Trang 12Điểm Lời phê
I TRẮC NGHIỆM : ( 3.0 điểm , mỗi câu đúng được 0.25 điểm )
*Khoanh tròn chữ cái đầu câu trả lời đúng nhất cho mỗi câu hỏi
Câu 1 : Âm mưu của nhà Hán khi gộp Âu Lạc với 6 quận của Trung Quốc :
A Muốn xâm chiếm nước ta lâu dài
B Muốn xóa tên nước ta trên bản đồ thế giới
C Muốn biến nước ta thành một bộ phận của lãnh thổ Trung Quốc
D Cả ba đều đúng
Câu 2 : Nhà Hán đưa người Hán sang ở lẫn với dân ta , bắt dân ta phải theo phong tục tục của người Hán
nhằm mục đích gì ?
A Kiểm soát dân ta chặt chẽ
B Vơ vét của cải , chiếm đoạt những sản vật quí
C Dần dần thôn tính dất đai Âu Lạc
D Đồng hóa dân tộc ta
Câu 3 : Nhân dân ta phải cống nạp cho nhà Hán những sản vật quí gì ?
A Ngà voi, sừng tê, ngọc trai, đồi mồi …
B Gạo, muối, rau quả
C Vàng , bạc, sắt , đồng
D Tất cả đều sai
Câu 4 : Những nơi nào đã diễn ra cuộc khởi nghĩa của Hai Bà Trưng (sắp theo thứ tự) ?
A Mê Linh Hát Môn Chu Diên Cổ Loa
B Hát Môn Long Biên Cổ Loa Mê Linh
C Hát Môn Mê Linh Cổ Loa Luy Lâu
D Mê Linh Cổ Loa Long Biên Chu Diên
Câu 5 : Năm 42 vua Hán đã chọn ai để chỉ huy đạo quân tấn công chiếm lại nước ta ?
A Tiêu Tư B Mã Viện C Tô Định D Trần Bá Tiên
Câu 6 : Đạo quân Hán xâm lược nước ta năm 42 gồm :
A Một vạn quân bộ
B Hai vạn quân tinh nhuệ, hai nghìn xe thuyền các loại và nhiều dân phu
C Hai vạn quân thủy , một vạn quân bộ
D Tất cả đều sai
Câu 7 : Kết quả và ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
A Cuộc khởi nghĩa thắng lợi độc lập dân tộc được khôi phục
B Thể hịên tinh thần yêu nước , ý chí quật cường bất khuất của dân tộc ta
C Câu A và B đúng
D Tất cả đều sai
Trang 13Câu 8 : Sau thất bại của Trưng Vương , chính sách cai trị của nhà Hán có sự thay đổi gì ?
A Biến Âu Lạc thành quận, huyện của Trung Quốc
B Buộc dân ta phải học chữ Hán
C Thay thế các lạc tướng người Việt bằng các huyện lệnh người Hán
D Câu B và C đúng
Câu 9 : Chính quyền đô hộ bóc lột nhân dân ta bằng cách :
A Bắt dân ta phải nộp nhiều thứ thuế
B Dân ta phải lao dịch
C Dân ta phải nộp cống
D Tất cả các câu trên
Câu 10 : Điều đau khổ nhất trong mọi điều đau khổ của dân ta khi bị phong kiến Trung Quốc đô hộ là ?
A Mất nhà cửa B Mất nước C Mất của cải D Mất người thân
Câu 11 : Vì sao chính quyền đô hộ nắm độc quyền và kiểm soát đồ sắt gắt gao ?
A Sắt là kim loại quý hiếm
B Công cụ bằng sắt được sử dụng trong sản xuất và trong chiến đấu hiệu quả hơn
C Hạn chế phát triển sản xuất ở Giao Châu và hạn chế sự chống đối của nhân dân
D Câu B và C đúng
Câu 12 : Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu nổ ra trong hoàn cảnh nào ?
A Chính quyền đô hộ thống trị với các chính sách hết sức dã man
B Không cam chịu áp bức bóc lột nặng nề nhân dân ta đã nổi dậy ở nhiều nơi
C Câu A và B đúng
D Em có ý kiến khác:
………
II TỰ LUẬN : ( 7.0 điểm ) Câu 1 : Sau khi giành được độc lập Hai Bà Trưng đã làm gì ? ( 1.5 điểm ) ………
………
………
………
………
Câu 2: Chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ thế kỉ I – thế kỉ VI ? ( 2.0 điểm ) ………
………
………
………
………
………
………
………
………
Câu 3 : Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán ( 42 – 43 ) đã diễn ra như thế nào ? ( 2.0 điểm ) ………
………
………
Trang 14-Chính sách thống trị tàn bạo của nhà Lương là nguyên nhân dẫn tới cuộc khởi nghĩa Lý Bí
-Nghĩa quân đã chiếm hầu hết các quận , huyện thuộc Giao Châu
-Việc Lý Bí xưng đế và lập nước Vạn Xuân có ý nghĩa to lớn đối với lịch sử dân tộc
2 Tư tưởng :
Sau hơn 6000 năm bị phong kiến phưong Bắc thống trị , đồng hóa , cuộc khởi nghĩa Lý Bí và nước Vạn Xuân rađời đã chứng tỏ sức sống mãnh liệt của dân tộc ta
3 Kĩ năng :
-Biết xác định nguyên nhân của sự kiện lịch sử
-Tiếp tục rèn luyện kĩ năng sử dụng bản đồ lịch sử
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
-Lược đồ “Khởi nghĩa Lý Bí”
-Tư liệu tham khảo
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC :
1 ỔN ĐỊNH LỚP
2 GIỚI THIỆU BÀI MỚI
GV : Gọi HS đọc mục 1 trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV : Sử dụng lược đồ : Chính quyền đô hộ chia nước ta thành Giao
Châu , Ái Châu …
GV ? Nhà Lương chia nhỏ nước ta nhằm mục đích gì ?
HS : Dễ bề cai trị
GV ? Yêu cầu HS đọc phần chữ in nhỏ trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Nhà Lương có thái độ như thế nào đối với nhân dân ta ?
HS : Phân biệt đối xử
GV ? Thứ sử Giao Châu đã làm gì ?
HS : Dựa SGK trả lời
GV ? Em có nhận xét gì về các thứ thuế mà nhà Lương đặt ra ?
HS : Tàn bạo , vô lí
1 Nhà Lương siết chặc ách đô hộ nhưthế nào ?
- Chia nước ta thành 6 châu
- Chỉ có tôn thất và một số dòng họ lớn mới giữchức vụ quan trọng
- Phân biệt đối xử
- Đặt ra hàng trăm thứ thuế
Trang 15GV ? Em có nhận xét gì về chính sách cai trị của nhà Lương đối với
Giao Châu ?
HS : Chính sách cai trị tàn bạo mất lòng dân chính là nguyên nhân
dẫn tới các cuộc khởi nghĩa của nhân dân chống lại ách đô hộ của
nhà Lương
GV : Gọi HS đọc đoạn 1 mục 2 trong SGK
HS : Đọc to, rõ cho các bạn cùng nghe
GV ? Em hãy giới thiệu đôi nét về Lý Bí ?
HS : Dựa SGK trả lời
GV : Sử dụng lược đồ Khởi nghĩa Lý Bí tường thuật diễn biến cuộc
khởi nghĩa Khi tường thuật song đặt các câu hỏi sau :
GV ? Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa là ai ?
HS : Lý Bí
GV ? Phất cờ khởi nghĩa vào thời gian nào ?
HS : Mùa xuân năm 542
GV ? Nhà Lương nghe tin khởi nghĩa thì đã làm gì ? Nghĩa quân đã
làm gì ?
HS : Dựa SGK trả lời
GV ? Quân Lương đã làm gì sau khi thất bại ? Và quân ta ?
HS : Dựa SGK trả lời
GV ? Em có nhâïn xét gì về tinh thần chiến đấu của quân khởi
nghĩa ?
HS : Trả lời theo sự gợi ý của GV
GV ? Mùa xuân 544 Lý Bí lên ngôi hoàng đế đặt tên nước là Vạn
Xuân Tên Vạn Xuân cho thấy mong ước gì của Lý Nam Đế ?
HS : Suy nghĩ trả lời
GV : Sơ kết lại bài học
2 Khởi nghĩa Lý Bí Nước Vạn Xuânthành lập
- Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa : Lý Bí
- Mùa xuân năm 542 phất cờ khởi nghĩa
- Tháng 4 – 542 , quân Lương kéo sang đàn áp khởinghĩa nghĩa quân đã đánh bại quân Lương
- Đầu năm 543 quân Lương tấn công lần 2 quân
ta toàn thắng ở Hợp Phố
-Năm 544 Lý Bí lên ngôi hoàng đế đặt tên nước làVạn Xuân
3 CỦNG CỐ
-Em hãy trình bày diễn biến cuộc khởi nghĩa Lý Bí ?
-Gọi HS lên bảng chỉ lại diễn biến cuộc khởi nghĩa trên lược đồ
-Em có suy nghĩ gì về việc đặt tên nước là Vạn Xuân ?
4 HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
-Về nhà học thuộc lòng các phần đã ghi
-Xem trước bài 22 : KHỞI NGHĨA LÝ BÍ NƯỚC VẠN XUÂN ( 542 – 602 ) (tiếp theo )
+Theo em thất bại của Lý Nam Đế có phải là sự sụp đổ của nước Vạn Xuân không ? Tại sao ?+Triệu Quang Phục đánh bại quân lương như thế nào ?
+Em hãy nêu nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược do Triệu Qang Phục lãnh đạo
+Nước Vạn Xuân độc lập đã kết thúc như thế nào ?
*RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY