Từ bài toán đến chương trình

Học sinh xác định được bài toán và có thể mô tả thuật toán bằng các bước.?. Vì vậy thuật toán tìm tổng S được mô tả như sau... *Chú ý: trong biểu diễn thuật toán, người ta thường dùng kí

Tiết 21,22:TỪ BÀI TOÁN ĐẾN CHƯƠNG TRÌNH

Một số ví dụ về thuật toán

Ví dụ1: Tính tổng của 100 số tự nhiên đầu tiên.

+ Input: Dãy 100 số tự nhiên đầu tiên: 1,2, , 100

+ Output: Giá trị tổng 1+2+ +100

? Học sinh xác định được bài toán và có

thể mô tả thuật toán bằng các bước

Để mô tả được thuật toán trên ta dùng biến S để lưu giá trị của tổng và thực hiện phép toán : cộng thêm

vào biến tổng S lần lược các giá trị 1,2,3, ,100 tức là thao tác “cộng” được lặp đi lặp lại 100 lần Mặc khác việc cộng thêm số i vào S khi biến i không vượt quá 100

Vì vậy thuật toán tìm tổng S được mô tả như sau

Bước 1 S← 0; i← 0

Bước 2 i← i+1;

Bước 3 Nếu i <=100 thì S←S + i và quay lại bước2 Bước 4 Đưa kết quả ra màn hình và kết thúc thuật

toán

*Chú ý: trong biểu diễn thuật toán, người ta thường dùng kí hiệu ← để gán một biểu thức cho một biến

Để hiểu rõ hơn về thuật toán này, ta có thể minh hoạ bằng bộ dữ liệu cụ thể sau:

Tính tổng N số tự nhiên, với N=5

Ví dụ2: Đổi giá trị của 2 biến x và y.

?Các em có thể mô tả các bước của thuật toán này như thế nào?

Đối với bài này ta không thể thực hiện trực tiếp phép gán x← y; y ←x vì sau phép gán thứ nhất, giá trị của

x thay bằng giá trị y và kết quả của 2 phép gán này là

cả 2 biến x và y cùng có giá trị ban đầu của biến y Vì vậy cần dùng một biến trung gian z nào đó để lưu tạm thời giá trị của biến x

Bài toán được xác định

• Input: hai biến x, y có giá trị tương ứng là a và b.

• Output: hai biến x, y có giá trị tương ứng là b và a

Ta có thuật toán:

Bước 1 z ← x { giá trị của z sẽ bằng a}

Bước 2 x ←y { giá trị của x sẽ bằng b}

Bước 3 y ←z { giá trị của y sẽ bằng a}

Ví dụ 3: Tìm số lớn nhất trong dãy A gồm các số a1,a2, , an cho trước

Input: dãy A các số a1,a2, ,an (n>=0)

Output: Giá trị Max= Max { a1,a2, ,an}

Ta có thể thực hiện như sau:

+ Đầu tiên gán giá trị a1 cho biến Max

+Sau đó lần lược so sánh các số a2, an của dãy A với Max Nếu a i > Max thì ta gán a i cho Max

Do vậy ta có thuật toán như sau:

Bước1 Max← a1; i ← 1.

Bước2 i← i +1

Bước3 Nếu i >n thì chuyển đến bước 5

Bước4 Nếu a i > Max thì Max ← a i và quay lại bước 2

Bước5 Kết thúc thuật toán

Để hiểu rõ thuật toán này, ta minh hoạ với dữ liệu sau

thúc

Ví dụ4: Tìm giá trị lớn nhất của 3 số a,b,c

Yêu cầu HS tự mô tả và viết thuật toán cho bài toán này

-Input: vào 3 số a,b,c

-Output: Max của 3 số a,b,c

Hdẫn: Ta gán số a cho biến Max sau đó so sánh lần lược số b và c với Max Nếu b> Max thì gán b cho max, còn nếu c> Max thì gán c cho max

Bài toán xác định