đây là cuốn sách có mọi kỹ năng mà tất cả mọi người đều cần có cho một năm thành công và hạnh phúc, chiến lược kinh doanh và tất cả các thứ khác, kể cả kinh doanh và cuộc sống . đây là người bạn có thể liên hệ để học được kỹ năng kinh doanh mà tất cả mọi người đều cần có cho một năm thành công và hạnh phúc, chiến lược kinh doanh và tất cả các thứ khác https:www.facebook.comtairichloc
Trang 1CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ
TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP NGHỀ NUÔI CÁ DIÊU HỒNG, CÁ RÔ PHI
(Phê duyệt tại Quyết định số 481/QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm 2014
của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn)
Hà Nội, năm 2014
Trang 2BỘ NÔNG NGHIỆP
VÀ PHÁT TRIÊN NÔNG THÔN
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP
(Phê duyệt tại Quyết định số 481/QĐ-BNN-TCCB ngày 07 tháng 4 năm 2014
của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn)
Tên nghề: Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi.
Trình độ đào tạo: Sơ cấp nghề.
Đối tượng tuyển sinh: Lao động nông thôn trong độ tuổi lao động, đủ sức
khoẻ, có trình độ từ tiểu học trở lên
Số lượng môn học, mô đun đào tạo: 06 mô đun.
Bằng cấp sau khi tốt nghiệp: Chứng chỉ sơ cấp nghề.
I MỤC TIÊU ĐÀO TẠO:
1 Kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề nghiệp:
a) Kiến thức
- Nêu được các yêu cầu về xây dựng, chuẩn bị ao, lồng, bè nuôi cá;
- Mô tả được đặc điểm cá giống khỏe mạnh và cách thả cá giống;
- Trình bày được kỹ thuật chăm sóc quản lý ao, lồng, bè nuôi cá; phòng trịbệnh cá; thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm
b) Kỹ năng
- Chọn địa điểm, xây dựng, chuẩn bị ao, lồng, bè nuôi đúng kỹ thuật;
- Chọn được cá giống khỏe mạnh và thả cá giống đúng kỹ thuật;
- Chăm sóc cá và quản lý tốt ao, lồng, bè nuôi;
- Thực hiện được việc phòng trị các bệnh thường gặp;
- Thu hoạch, vận chuyển, tiêu thụ cá đảm bảo chất lượng, an toàn, hiệu quả
c) Thái độ
Tuân thủ quy định vùng nuôi; tuân thủ quy trình kỹ thuật, đảm bảo chấtlượng, an toàn vệ sinh thực phẩm; an toàn lao động; bảo vệ môi trường và pháttriển sản xuất theo hướng bền vững
2 Cơ hội việc làm
Sau khi hoàn thành khóa học sơ cấp nghề Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi,người học có thể tổ chức nuôi, kinh doanh cá ở quy mô hộ gia đình, nhóm hộ giađình, trang trại hoặc làm việc tại các cơ sở nuôi cá diêu hồng, cá rô phi quy môtrung bình
Trang 3II THỜI GIAN CỦA KHÓA HỌC VÀ THỜI GIAN THỰC HỌC TỐI THIỂU:
1 Thời gian của khóa học và thời gian thực học tối thiểu
- Thời gian đào tạo: 3 tháng
- Thời gian học tập: 12 tuần
- Thời gian thực học tối thiểu: 440 giờ
- Thời gian kiểm tra hết mô đun và ôn, kiểm tra kết thúc khóa học: 40 giờ(trong đó ôn và kiểm tra kết thúc khóa học: 16 giờ)
2 Phân bổ thời gian thực học tối thiểu:
- Thời gian học tập: 480 giờ
- Thời gian thực học các mô đun đào tạo nghề: 440 giờ, trong đó:
+ Thời gian học lý thuyết: 76 giờ
+ Thời gian học thực hành: 364 giờ
III DANH MỤC CÁC MÔ ĐUN ĐÀO TẠO, THỜI GIAN VÀ PHÂN
BỔ THỜI GIAN HỌC TẬP
Mã MĐ
Tên mô đun
Thời gian đào tạo (giờ)
Tổngsố
Trong đóLý
thuyết
Thựchành
Kiểmtra*
Ôn và kiểm tra kết thúc khoá học 16 16
* Ghi chú: Tổng số thời gian kiểm tra 72 giờ bao gồm: Số giờ kiểm tra định kỳ trong các mô đun (32 giờ - được tính vào thời gian học thực hành); số giờ kiểm tra hết các mô đun 24 giờ và số giờ ôn, kiểm tra kết thúc khóa học 16 giờ.
Trang 4IV CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC, MÔ ĐUN ĐÀO TẠO
(Nội dung chi tiết chương trình và giáo trình mô đun xem tại các mô đun kèm theo).
V HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH
ĐỘ SƠ CẤP:
1 Hướng dẫn thực hiện các mô đun đào tạo nghề
Chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề Nuôi cá diêu hồng, cá rô phidùng dạy nghề cho lao động nông thôn có nhu cầu học nghề Khi người học học
đủ các mô đun trong chương trình, tham dự và đạt kết quả từ trung bình trở lêntại kỳ kiểm tra kết thúc khoá học sẽ được cấp chứng chỉ sơ cấp nghề
Theo yêu cầu của người học hoặc của người sử dụng lao động, cơ sở dạynghề có thể chọn dạy độc lập từng mô đun hoặc nhóm các mô đun phù hợp Saukhi kết thúc khóa học, cơ sở dạy nghề cấp cho người học giấy chứng nhận đãhoàn thành các mô đun đã học
Chương trình dạy nghề Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi gồm 06 mô đun vớicác nội dung sau:
- Mô đun 01 (Chuẩn bị ao nuôi) có thời gian học tập là 72 giờ, trong đó có
10 giờ lý thuyết, 54 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun đảm bảo cho ngườihọc sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện được cáccông việc: chọn địa điểm; xây dựng ao; cải tạo ao nuôi; chuẩn bị nước nuôi cáđúng quy trình kỹ thuật
- Mô đun 02 (Chuẩn bị lồng, bè) có thời gian học tập là 80 giờ, trong đó có
14 giờ lý thuyết, 58 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảo chongười học sau khi học xong có kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện được cáccông việc: chọn địa điểm đặt lồng ,bè; chuẩn bị vật liệu; lắp ráp lồng, bè; dichuyển và cố định lồng, bè an toàn
- Mô đun 03 (Chọn và thả cá giống) có thời gian học tập là 60 giờ, trong đó
có 10 giờ lý thuyết, 42 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảocho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiệnđược các công việc: Xác định thời vụ thả cá giống; chọn cá giống, vận chuyển
và thả cá giống đúng kỹ thuật
- Mô đun 04 (Chăm sóc và quản lý) có thời gian học tập là 100 giờ, trong
đó có 16 giờ lý thuyết, 72 giờ thực hành và 12 giờ kiểm tra Mô đun này đảmbảo cho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thựchiện được các công việc: kiểm tra cá; cho cá ăn; kiểm tra môi trường; quản lý
ao, lồng, bè nuôi theo VietGap
- Mô đun 05 (Phòng trị bệnh) có thời gian học tập là 92 giờ, trong đó có 16giờ lý thuyết, 64 giờ thực hành và 12 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảo chongười học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiện được
Trang 5các công việc: phòng bệnh cho cá; phát hiện, chẩn đoán và trị bệnh kịp thời,đúng yêu cầu kỹ thuật, an toàn.
- Mô đun 06 (Thu hoạch và tiêu thụ) có thời gian học tập là 60 giờ, trong
đó có 10 giờ lý thuyết, 42 giờ thực hành và 8 giờ kiểm tra Mô đun này đảm bảocho người học sau khi học xong có các kiến thức, kỹ năng, thái độ để thực hiệnđược các công việc: xác định thời điểm thu hoạch; thu hoạch, vận chuyển vàtiêu thụ cá sau thu hoạch đảm bảo chất lượng an toàn và hiệu quả; đánh giáđược kết quả vụ nuôi
Đánh giá kết quả học tập của người học trong toàn khóa học bao gồm: kiểmtra định kỳ trong từng mô đun, kiểm tra hết mô đun và kiểm tra kết thúc khóahọc, được thực hiện theo “Quy chế thi, kiểm tra và công nhận tốt nghiệp trongdạy nghề hệ chính quy”, ban hành kèm theo Quyết định số 14/2007/QĐ-BLĐTBXH ngày 24 tháng 5 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thươngbinh và Xã hội
2 Hướng dẫn kiểm tra kết thúc khóa học
Số
Hình thức kiểm tra
Thời gian kiểm tra
Kiểm tra kiến thức, kỹ năng nghề:
- Kiến thức nghề
- Kỹ năng nghề
- Trắc nghiệm hoặc vấn đáp
- Bài thực hành
kỹ năng nghề
- Không quá 60 phút
- Không quá 12 giờ
3 Các chú ý khác
- Để thực hiện chương trình dạy nghề có hiệu quả, cơ sở dạy nghề tổ chứclớp học tại các địa phương nơi có các cơ sở nuôi cá diêu hồng, cá rô phi tậptrung để thuận lợi cho việc tổ chức dạy nghề theo phương pháp tích hợp; bố trícác nội dung thực hành phù hợp nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng, thái độnghề cho học viên; khi tổ chức dạy nghề, có thể mời các chuyên gia hoặc người
có tay nghề cao cùng tham gia giảng dạy và hướng dẫn người học;
- Chương trình được xây dựng cho khóa học trong thời gian 3 tháng, trongthực tế, có thể tổ chức cho học viên học thành từng giai đoạn phù hợp với chu
kỳ nuôi cá như: chuẩn bị ao, lồng bè, chọn cá giống, chọn thức ăn, chăm sóc,nuôi dưỡng, phát hiện và phòng trị bệnh, thu hoạch, tiêu thụ để rèn luyện kiếnthức, kỹ năng nghề cho học viên qua thực tiễn sản xuất
- Trong quá trình thực hiện chương trình nên bố trí cho học viên đi thămquan các cơ sở nuôi có uy tín hay đã áp dụng thành công tiến bộ khoa học kỹthuật để học viên học hỏi và thấy được hiệu quả thiết thực của nghề;
- Có thể tổ chức lồng ghép với chương trình dạy nghề các hoạt động ngoạikhoá và hoạt động văn hoá, thể thao khác cho học viên khi có đủ điều kiện./
Trang 6CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Chuẩn bị ao
Mã số mô đun: MĐ 01
Nghề: Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi
Trang 7CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN CHUẨN BỊ AO
Mã số mô đun: MĐ 01
Thời gian mô đun: 72 (Lý thuyết: 10 giờ ; Thực hành: 58 giờ;
Kiểm tra hết mô đun: 4 giờ)
I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN
1 Vị trí
Mô đun Chuẩn bị ao nuôi là một trong các mô đun trọng tâm trong
chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi;được giảng dạy đầu tiên, trước các mô đun khác trong chương trình Môđun này cũng có thể giảng dạy độc lập hoặc kết hợp với một số mô đun phùhợp theo yêu cầu của người học
2 Tính chất
Là mô đun chuyên môn nghề, được tích hợp giữa kiến thức và kỹ năngthực hành nghề Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi Mô đun được giảng dạy tạithực địa có đầy đủ máy móc, trang thiết bị, dụng cụ cần thiết
II MỤC TIÊU MÔ ĐUN
1 Kiến thức
- Nêu được đặc điểm về môi trường sống của cá diêu hồng, cá rô phi;
- Nêu được các yêu cầu kỹ thuật về địa điểm nuôi;
- Trình bày được các tiêu chuẩn kỹ thuật về xây dựng ao;
- Trình bày được cách xử lý ao mới, cải tạo ao cũ, chuẩn bị nước nuôi cá
2 Kỹ năng
- Chọn được địa điểm nuôi thích hợp;
- Tổ chức, xây dựng ao nuôi đạt yêu cầu;
- Xử lý ao mới đào, cải tạo ao nuôi cũ đúng kỹ thuật;
- Chuẩn bị nước nuôi cá đạt chất lượng tốt
Trang 81 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian
Số
TT Tên các bài trong mô đun
Thời gian (giờ) Tổng
số thuyết Lý Thực hành Kiểm tra*
4 Bài 4 Chuẩn bị nước nuôi 16 2 14
2 Nội dung chi tiết
Mục tiêu:
- Nêu được đặc điểm về môi trường sống của cá diêu hồng, rô phi;
- Nêu được yêu cầu về địa điểm nuôi cá diêu hồng, rô phi;
- Lựa chọn được địa điểm đúng yêu cầu kỹ thuật;
- Đo được các yếu tố môi trường nước chủ yếu;
1 Tìm hiểu đặc điểm về môi trường sống của cá diêu hồng, rô phi
2 Khảo sát địa điểm xây dựng ao
2.1 Khảo sát địa hình
2.2 Khảo sát khu vực xung quanh
3 Kiểm tra chất lượng đất
3.1 Xác định loại đất
3.2 Phương pháp nhận diện thành phần đất
3.3 Nhận diện đất chua phèn
4 Khảo sát nguồn nước
4.1 Quan sát hệ thống sông, kênh rạch
4.2 Tìm hiểu đặc điểm thủy triều
5 Kiểm tra chất lượng nước
5.1 Kiểm tra nguồn cung cấp nước
Trang 9- Nêu được yêu cầu kỹ thuật hệ thống ao nuôi cá diêu hồng, rô phi;
- Vẽ được sơ đồ ao;
- Tổ chức, xây dựng được ao nuôi theo bản vẽ.
1 Xác định tiêu chuẩn ao
1.1 Xác định hình dạng ao
1.2 Xác định diện tích, độ sâu, độ dốc đáy ao
1.3 Xác định tiêu chuẩn của bờ ao
4 Kiểm tra hoàn thiện
Mục tiêu:
Trang 10- Thực hiện xử lý ao nuôi đúng quy trình;
- Rèn luyện tính cẩn thận, có ý thức trách nhiệm trong công việc.
2.8 Sửa chữa cầu công tác
Bài 4 Chuẩn bị nước nuôi Thời gian: 16 giờ
Mục tiêu:
- Xác định được thời điểm lấy nước;
- Đo được các yếu tố môi trường nước chủ yếu;
- Gây được nước có màu xanh nõn chuối (vỏ đỗ).
1 Chọn thời điểm lấy nước
3 Cấp nước vào ao nuôi
3.1 Gây màu nước
Trang 113.2 Kiểm tra các yếu tố môi trường nước ao
IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1 Tài liệu giảng dạy:
Giáo trình Chuẩn bị ao trong chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp của
nghề nuôi cá diêu hồng, rô phi; Tài liệu phát tay cho học viên
2 Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ:
Máy vi tính, máy chiếu, đĩa, băng hình minh họa, bảng chế độ triều, dụng cụlấy mẫu đất, nước, giấy, bút, sổ ghi chép, máy đo các yếu tố môi trường, cáctestkit
3 Điều kiện về cơ sở vật chất (phục vụ cho lớp học 30 người)
- Phòng học lý thuyết có trang bị bảng, phấn, máy chiếu, máy vi tính
- Ao để phục vụ cho thực hành (thuê hoặc mượn của các cơ sở sản xuất nơi
tổ chức lớp học – bỏ)
- Trang bị dụng cụ, thiết bị thực hành:
+ Cọc tiêu: 30 cái
+ Chai lấy mẫu (500ml): 5 chai
+ Máy đo pH đất : 5 cái
+ Hộp Testkit đo pH, ôxy, NH3 : 05 hộp mỗi loại
+ Đĩa sechi 5 cái
+ Búa, thước dây: 5 cái mỗi loại
+ Cuốc, xẻng: 5 cái mỗi loại
+ Máy bơm 3-5CV: 1 cái
+ Nhiệt kế: 5 cái
4 Điều kiện khác: Bảo hộ lao động (Quần áo lội nước, áo mưa, găng
tay, ủng, khẩu trang ); chuyên gia hướng dẫn thực hành (chủ hộ nuôi hoặc kỹthuật viên trang trại…)
V PHUƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ
1 Phương pháp đánh giá
a) Bài kiểm tra định kỳ:
- Kiểm tra lý thuyết: kiểm tra viết (tự luận) hoặc vấn đáp
- Kiểm tra thực hành: làm bài thực hành theo nhóm hoặc cho từng cá nhân.Đánh giá kết quả bài thực hành của học viên bằng cách đánh giá kết quả hoànthành bài thực hành của học viên
b) Kiểm tra hết mô đun:
Trang 12- Kiểm tra lý thuyết: kiểm tra viết (tự luận, vấn đáp hoặc trắc nghiệm).
- Kiểm tra thực hành: làm bài thực hành theo nhóm hoặc cho từng cá nhân.Đánh giá kết quả bài thực hành của học viên bằng cách kết hợp theo dõi quá trìnhthực hiện và chất lượng, thời gian hoàn thành sản phẩm cuối cùng của học viên
2 Nội dung đánh giá
- Lý thuyết: Đặc điểm về môi trường sống, các yêu cầu về địa điểm nuôi cádiêu hồng, rô phi Phương pháp kiểm tra các yếu tố môi trường, cải tạo ao, gâymàu nước
- Thực hành: Vẽ mặt bằng tổng thể, mặt cắt của ao nuôi; thực hiện kiểmtra các chỉ tiêu môi trường nước; thực hiện cải tạo ao nuôi
VI HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1 Phạm vi áp dụng chương trình
- Chương trình mô đun này áp dụng cho các khoá dạy nghề trình độ sơ cấp,trước hết cho các khoá dạy nghề phục vụ cho Đề án đào tạo nghề cho lao độngnông thôn đến năm 2020
- Chương trình có thể sử dụng dạy độc lập hoặc kết hợp cùng một số môđun khác cho các khoá tập huấn hoặc dạy nghề dưới 3 tháng (dạy nghề thườngxuyên)
- Chương trình áp dụng trong phạm vi cả nước
- Ngoài người lao động nông thôn, chương trình dùng để giảng dạy nhằmnâng cao kiến thức, kỹ năng cho các đối tượng khác có nhu cầu
2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun
Môđun này gồm phần lý thuyết và thực hành, tuy nhiên cần thực hiệnphương pháp dạy tích hợp giữa lý thuyết và thực hành để học viên dễ tiếp thubài và gây hứng thú trong học tập
a) Phần lý thuyết
- Giáo viên sử dụng kết hợp nhiều phương pháp giảng dạy, nhưng chú trọngphương pháp giảng dạy tích cực (phương pháp nêu vấn đề, phương pháp đàmthoại, phương pháp thảo luận nhóm), phát huy khả năng tư duy và sáng tạo củahọc viên
- Giáo viên sử dụng các dụng cụ trực quan, mô hình và giáo án bài giảngđiện tử với các bài tập, thực tế trong giảng dạy lý thuyết để người học nắm bắtnhững kiến thức một cách dễ dàng và không gây nhàm chán
b) Phần thực hành
- Thực hiện hướng dẫn thực hành theo quy trình hướng dẫn kỹ năng
Trang 13- Khi giảng dạy cần kết hợp giữa việc giảng dạy, thảo luận ở trên lớp vớiviệc tổ chức tìm hiểu thực tế quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm tại địaphương để đảm bảo tính thiết thực trong dạy nghề cho lao động nông thôn.
- Giáo viên sử dụng dụng cụ trực quan và thao tác mẫu, người học quan sát,làm theo và làm nhiều lần
- Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trongthực hành và giúp họ tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân
- Giáo viên theo dõi kỹ năng thực hành của học viên và nhận xét, nêu rađược những khó khăn và sai sót trong khi thực hiện công việc và hướng dẫncách khắc phục
3 Những trọng tâm chương trình cần chú ý
- Chọn địa điểm nuôi thích hợp
- Kiểm tra chất lượng nước
- Cải tạo, vệ sinh ao
- Chuẩn bị nước nuôi cá
4 Tài liệu tham khảo
1 Đỗ Đoàn Hiệp – Lê Đình Xuân, Nuôi cá nước ngọt quyển 5 – Kỹ thuật
nuôi cá rô phi, Nhà xuất bản Lao động xã hội, Năm 2006.
2 Hội Nghề cá Việt Nam (VINAFIS), Kỹ thuật sản xuất giống và nuôi cá
rô phi đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà
Nội, Năm 2004
3 Ngô Trọng Lư - Thái Bá Hồ, Kỹ thuật nuôi thủy sản nước ngọt (tập II),
Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà Nội, Năm 2003
4 Đoàn Quang Sửu, Kỹ thuật nuôi cá gia đình và cá lồng, Nhà xuất bản
Văn hóa dân tộc Hà Nội, Năm 2000
5 Phạm Văn Trang - Nguyễn Trung Thành, Kỹ thuật nuôi cá rô phi vằn,
Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà Nội, Năm 2004
Trang 14CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Chuẩn bị lồng, bè
Mã số mô đun: MĐ 02
Nghề: Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi
Trang 15CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN CHUẨN BỊ LỒNG, BÈ
Mã số mô đun: MĐ 02
Thời gian mô đun: 80 (Lý thuyết: 14 giờ ; Thực hành: 62 giờ;
Kiểm tra hết mô đun: 4 giờ)
I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN:
1 Vị trí
Mô đun Chuẩn bị lồng, bè là mô đun quan trọng trong chương trình dạynghề trình độ sơ cấp nghề nuôi cá diêu hồng, cá rô phi; được giảng dạy trướccác mô đun lựa chọn và thả giống, chăm sóc quản lý, phòng trị bệnh, thu hoạch
và tiêu thụ Mô đun này cũng có thể giảng dạy độc lập theo yêu cầu của ngườihọc
2 Tính chất
Chuẩn bị lồng, bè là mô đun chuyên môn nghề được tích hợp giữa kiếnthức và kỹ năng thực hiện các công việc: chọn địa điểm đặt lồng, bè; lắp ráp, dichuyển và vệ sinh lồng, bè Mô đun được giảng dạy tại cơ sở đào tạo hoặc tạiđịa phương nơi tổ chức nuôi cá lồng, bè có đầy đủ máy móc, trang thiết bị,dụng cụ, vật tư cần thiết
II MỤC TIÊU MÔ ĐUN:
1 Kiến thức:
- Nêu được các yêu cầu về địa điểm đặt lồng, bè;
- Nêu được cách chọn vật liệu làm lồng, bè;
- Trình bày được cách lắp ráp, di chuyển và cố định lồng, bè
2 Kỹ năng:
- Chọn được địa điểm đặt lồng, bè;
- Tính toán, chọn được vật liệu làm lồng, bè phù hợp;
- Lắp ráp, di chuyển và cố định lồng, bè đảm bảo yêu cầu, an toàn
3 Thái độ:
- Tuân thủ quy trình kỹ thuật;
- Rèn luyện tính cẩn thận, đảm bảo an toàn lao động
III NỘI DUNG CỦA MÔ ĐUN
1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian
Trang 16TT Tên các bài trong mô đun
Thời gian (giờ chuẩn) Tổng
số
Lý thuyết
Thực hành
Kiểm tra*
1 Bài 01 Thực hiện an toàn lao động 8 2 6
2 Bài 02 Chọn địa điểm đặt lồng, bè 12 2 8 2
3 Bài 03 Chọn kiểu lồng, bè và vật liệu 12 2 10
4 Bài 04 Lắp ráp khung lồng, bè 12 2 10
5 Bài 05 Di chuyển và cố định khung bè 12 2 10
6 Bài 06 Lắp lưới vào khung 10 2 8
7 Bài 07 Tu sửa và vệ sinh lồng, bè cũ 10 2 6 2
* Ghi chú: Thời gian kiểm tra định kỳ được tính vào giờ thực hành
2 Nội dung chi tiết
Bài 01 Thực hiện an toàn lao động Thời gian: 8 giờ
Mục tiêu:
- Nêu được quy định an toàn lao động trong nghề nuôi cá;
- Sử dụng thành thạo các trang bị bảo hộ lao động;
- Thực hiện được việc cấp cứu tại chỗ người bị đuối nước và tai nạn xảy ra khi làm nghề cá;
- Rèn luyện tính cẩn thận, có ý thức an toàn lao động trong công việc, có trách nhiệm với tập thể.
1 Quy định an toàn lao động đối với nghề nuôi cá
1.1 Quy định trang thiết bị an toàn trên lồng bè nuôi cá
1.2 Quy định đối với người sử dụng lao động
1.3 Quy định đối với người lao động
1.4 Trang bị bảo hộ lao động
2 An toàn trong sử dụng hóa chất
Trang 173 An toàn trong sử dụng các thiết bị dùng điện
3.1 Các nguyên nhân tai nạn điện thường gặp
3.2 Các biện pháp an toàn khi sử dụng diện
3.3 Cấp cứu khi bị tai nạn về điện
4 An toàn lao động trên sông nước
4.1 Các biện pháp an toàn khi làm việc trên sông nước
4.2 Cấp cứu khi có tai nạn đuối nước
- Nêu được yêu cầu chọn địa điểm đặt lồng, bè nuôi cá diêu hồng, rô phi;
- Sử dụng thành thạo các thiết bị, dụng cụ đơn giản để khảo sát đoạn sông rạch, đo các yếu tố môi trường nước khu vực chọn nuôi cá;
- Chọn được địa điểm đặt lồng, bè nuôi cá theo yêu cầu kỹ thuật;
- Thực hiện được các thủ tục đăng ký quản lý nhà nước về hoạt động nuôi cá lồng, bè.
1 Khảo sát vị trí đặt lồng, bè
1.1 Hình dạng đoạn sông
1.2 Chiều rộng đoạn sông
1.3 Độ sâu đoạn sông
1.4 Chất đáy
1.5 Biên độ triều
1.6 Lưu tốc dòng chảy
2 Kiểm tra chất lượng nguồn nước
2.1 Yêu cầu của môi trường nước nơi đặt lồng, bè
2.2 Phương pháp xác định một số yếu tố môi trường
3 Đăng ký hoạt động bè nuôi cá
3.1 Trình tự thực hiện
3.2 Cách thức thực hiện
Trang 18Bài 03 Chọn kiểu lồng, bè và vật liệu Thời gian: 12 giờ
Mục tiêu
- Trình bày được các kiểu lồng, bè và các loại vật liệu để lắp ráp lồng, bè;
- Chọn được kiểu lồng, bè với quy cách và vật liệu phù hợp.
- Trình bày được cách tổ chức lắp ráp khung lồng, bè;
- Tổ chức, kiểm tra lắp ráp khung lồng, bè nuôi cá đúng kỹ thuật
1 Chuẩn bị dụng cụ
2 Lắp khung lồng, bè
Trang 195 Kiểm tra hoàn thiện
Bài 05 Di chuyển và cố định khung lồng, bè Thời gian: 12 giờ
Mục tiêu:
- Trình bày được các bước di chuyển và cố định khung lồng, bè;
- Thực hiện được việc di chuyển, cố định bè đúng kỹ thuật, an toàn;
- Rèn luyện tính cẩn thận, có ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
1 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư và phương tiện di chuyển
1.1 Chuẩn bị dụng cụ
1.2 Chuẩn bị phương tiện vận chuyển
2 Chọn thời điểm di chuyển
2.1 Theo dõi thủy triều
5 Kiểm tra hoàn thiện
Bài 06 Lắp lưới vào khung Thời gian: 10 giờ
Mục tiêu:
- Trình bày được các bước lắp lưới vào khung lồng;
- Thực hiện được việc lắp lưới vào khung lồng.
Trang 20- Trình bày được cách vệ sinh lồng, bè;
- Thực hiện được công việc vệ sinh sát trùng lồng, bè;
- Kiểm tra, sửa chữa được các hư hỏng.
1 Kiểm tra, sửa chữa hư hỏng
IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1 Tài liệu giảng dạy
Giáo trình dạy nghề mô đun Chuẩn bị lồng, bè trong chương trình dạy
nghề trình độ sơ cấp của nghề Nuôi cá diêu hồng, rô phi; Tài liệu phát tay chohọc viên
2 Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ
Trang 2101 máy vi tính, 01 máy chiếu; băng đĩa, tranh ảnh hướng dẫn.
3 Điều kiện về cơ sở vật chất (phục vụ cho lớp học 30 người):
- Phòng học lý thuyết có trang bị đủ bảng, màn chiếu, bàn giáo viên và bànghế cho lớp học 30 người
- Lồng, bè nuôi cá để phục vụ cho thực hành (thuê hoặc mượn của các cơ
sở sản xuất nơi tổ chức lớp học)
- Các loại máy móc, phương tiện, trang thiết bị phục vụ cho việc học lýthuyết và thực hành kỹ năng nghề trong mô đun:
+ Bộ kiểm tra pH, ôxy, NH3, độ kiềm: 5 hộp/loại
+ Đĩa Secchi: 5 cái
+ Lưới lồng PE: 5 cái
+ Lưới kẽm hoặc inox: 5m2
4 Điều kiện khác
Bảo hộ lao động (Quần áo lội nước, áo mưa, găng tay, ủng, khẩutrang ); chuyên gia hướng dẫn thực hành (chủ hộ nuôi hoặc kỹ thuật viêntrang trại…)
V PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ
1 Phương pháp đánh giá
a) Bài kiểm tra định kỳ:
- Kiểm tra lý thuyết: kiểm tra viết (tự luận) hoặc vấn đáp
- Kiểm tra thực hành: làm bài thực hành theo nhóm hoặc cho từng cá nhân.Đánh giá kết quả bài thực hành của học viên bằng cách đánh giá kết quả hoànthành bài thực hành của học viên
b) Kiểm tra hết mô đun:
- Kiểm tra lý thuyết: kiểm tra viết (tự luận, vấn đáp hoặc trắc nghiệm)
- Kiểm tra thực hành: làm bài thực hành theo nhóm hoặc cho từng cá nhân.Đánh giá kết quả bài thực hành của học viên bằng cách kết hợp theo dõi quá
Trang 22trình thực hiện và chất lượng, thời gian hoàn thành sản phẩm cuối cùng của họcviên.
2 Nội dung đánh giá
a) Lý thuyết: Kiểm tra trắc nghiệm/vấn đáp về:
- Tiêu chuẩn kỹ thuật lồng, bè nuôi cá
- Quy định vị trí của bè ở khu vực nuôi trên sông
b) Thực hành:
- Đo các chỉ tiêu môi trường nước
- Lắp lưới vào khung
- Chương trình mô đun Chuẩn bị lồng, bè có thể sử dụng dạy độc lập hoặccùng một số mô đun khác cho các khóa tập huấn hoặc dạy nghề dưới 3 tháng(dạy nghề thường xuyên)
- Chương trình áp dụng cho các vùng nuôi cá diêu hồng, rô phi trong aohoặc lồng, bè trên cả nước
- Ngoài người lao động nông thôn, có thể giảng dạy nhằm nâng cao kiếnthức, kỹ năng nghề cho các lao động khác có nhu cầu
- Là mô đun tích hợp cả lý thuyết và thực hành đòi hỏi tỷ mỉ, cẩn thận,tránh các nguy hiểm như đuối nước, hóa chất
2 Hướng dẫn một số điểm chính về phương pháp giảng dạy mô đun đào tạo
Mô đun này có cả phần lý thuyết và thực hành, nên tiến hành song song vừahọc lý thuyết vừa học thực hành để học viên dễ nhớ và tiếp thu bài học tốt
Phần lý thuyết:
- Giáo viên có thể sử dụng nhiều phương pháp giảng dạy, nhưng chú trọngphương pháp giảng dạy tích cực như: phương pháp dạy học có sự tham gia vàdạy học cho người lớn tuổi, kết hợp với lớp học hiện trường… để phát huy tínhtích cực của học viên
- Ngoài tài liệu, giáo viên nên sử dụng các học cụ trực quan như: Mô hình,bảng biểu, tranh ảnh, băng đĩa để hỗ trợ trong giảng dạy
Trang 23Phần thực hành: Hướng dẫn thực hành qua thực hiện các công việc thực tế
- Giáo viên mời một hoặc một số học viên trong lớp thực hiện làm mẫu cácthao tác trong bài thực hành và mời các học viên khác nhận xét, trên cơ sở đógiáo viên tổng hợp, đưa ra các nhận xét từng tình huống thực hành Sau đó chiahọc viên của lớp thành các nhóm để thực hiện cho đến khi đạt yêu cầu đề ratrong khoảng thời gian cho phép;
- Giáo viên khuyến khích thái độ tự tin và mạnh dạn của học viên trongthực hành và giúp học viên tự kiểm tra việc thực hiện của chính bản thân họ;
- Giáo viên nhận xét kỹ năng thực hành của học viên, nêu ra những trở ngại,sai sót đã hoặc có thể gặp phải trong khi thực hiện công việc và cách khắc phục
3 Những trọng tâm chương trình cần lưu ý
- Phần lý thuyết: Quy định về địa điểm đặt bè nuôi cá diêu hồng, rô phi
- Phần thực hành: Vệ sinh lồng, bè
4 Tài liệu cần tham khảo
1 Đỗ Đoàn Hiệp – Lê Đình Xuân, Nuôi cá nước ngọt quyển 5 – Kỹ thuật
nuôi cá rô phi, Nhà xuất bản Lao động xã hội, Năm 2006.
2 Ngô Trọng Lư - Thái Bá Hồ, Kỹ thuật nuôi thủy sản nước ngọt (tập II),
Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà Nội, Năm 2003
3 Đoàn Quang Sửu, Kỹ thuật nuôi cá gia đình và cá lồng, Nhà xuất bản
Văn hóa dân tộc Hà Nội, Năm 2000
4 Phạm Văn Trang - Nguyễn Trung Thành, Kỹ thuật nuôi cá rô phi vằn,
Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà Nội, Năm 2004
5 Hội Nghề cá Việt Nam (VINAFIS), Kỹ thuật sản xuất giống và nuôi cá
rô phi đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm, Nhà xuất bản Nông nghiệp Hà
Nội, Năm 2004
6 Trần Văn Vỹ, 35 câu hỏi đáp về nuôi cá rô phi, Nhà xuất bản Nông
nghiệp Hà Nội, Năm 2000
Trang 24
CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Chọn và thả giống
Mã số mô đun: MĐ 03
Nghề: Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi
Trang 25CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN CHỌN VÀ THẢ CÁ GIỐNG
Mã số mô đun: MĐ 03
Thời gian mô đun: 60 (Lý thuyết: 10 giờ ; Thực hành: 46 giờ;
Kiểm tra hết mô đun: 4 giờ)
I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN:
1 Vị trí
Mô đun Chọn và thả cá giống là mô đun quan trọng trong chươngtrình dạy nghề trình độ sơ cấp nghề Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi; được giảngdạy sau mô đun Chuẩn bị ao, lồng, bè nuôi, trước các mô đun Chăm sóc vàquản lý, Phòng trị bệnh, Thu hoạch và tiêu thụ
2 Tính chất
Chọn và thả cá giống là mô đun được tích hợp giữa kiến thức và kỹ năngthực hiện các công việc: chọn cá giống khỏe mạnh; vận chuyển và thả giốngđúng kỹ thuật Mô đun được tổ chức giảng dạy vào mùa vụ có cá giống, tại cơ
sở đào tạo hoặc địa phương có cơ sở cung cấp giống
II MỤC TIÊU MÔ ĐUN:
1 Kiến thức
- Nêu được thời vụ thả cá giống thích hợp;
- Mô tả được đặc điểm cá giống khỏe mạnh;
- Trình bày được phương pháp vận chuyển và thả cá giống
2 Kỹ năng
- Xác định được thời vụ thả cá giống;
- Chọn được cá giống đúng tiêu chuẩn;
- Vận chuyển và thả cá giống đạt tỉ lệ sống trên 95%
3 Thái độ
Rèn luyện tính cẩn thận, tuân thủ theo quy định chọn và thả cá giống
Trang 26III NỘI DUNG CỦA MÔ ĐUN
1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
TT Tên các bài trong mô đun Thời gian
2 Nội dung chi tiết
Bài 1 Chuẩn bị thả cá giống Thời gian: 8 giờ
Mục tiêu:
- Xác định được thời gian, mật độ và số lượng con giống thả nuôi;
- Chọn được cơ sở cung cấp giống tốt và đặt mua cá giống.
1 Xác định thời gian thả cá giống
1.1 Xác định thời gian thả cá giống trong ao
1.2 Xác định thời gian thả cá giống trong lồng, bè
2 Xác định mật độ và số lượng con giống
2.1 Xác định mật độ, số lượng con giống thả trong ao
2.2 Xác định mật độ, số lượng con giống thả trong lồng, bè
3 Chọn cơ sở cung cấp cá giống
3.1 Yêu cầu của cơ sở sản xuất, kinh doanh cá giống
3.2 Thông tin về các cơ sở sản xuất, kinh doanh cá giống
4 Đặt mua cá giống
4.1 Thỏa thuận các yêu cầu về cung cấp cá giống
4.2 Viết bản hợp đồng
Trang 27Bài 2 Chọn cá giống Thời gian: 16 giờ
Mục tiêu:
- Trình bày được một số tiêu chuẩn về cá giống;
- Chọn được cá giống tốt, khỏe mạnh.
1 Tìm hiểu một số vấn đề về cá giống
1.1 Tầm quan trọng của con giống trong nuôi cá
1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng cá giống
1.3 Giới thiệu cá giống rô phi đơn tính
2 Kiểm tra cá giống
2.1 Yêu cầu kỹ thuật đối với cá diêu hồng, rô phi giống
2.2 Chuẩn bị dụng cụ
2.3 Kiểm tra ngoại hình
2.4 Kiểm tra trạng thái hoạt động
2.5 Đo chiều dài
2.6 Cân khối lượng
2.7 Kiểm tra tình trạng sức khỏe
Bài 3 Vận chuyển cá giống Thời gian: 16 giờ
Mục tiêu:
- Chuẩn bị đầy đủ các loại dụng cụ;
- Xác định được mật độ cá đóng bao và đóng bao đúng kỹ thuật;
- Xử lý được các tình huống xảy ra trong quá trình vận chuyển.
1 Chọn hình thức và phương tiện vận chuyển
Trang 283.2 Thực hiện cân mẫu, đếm cá
5.2 Vận chuyển hở bằng thùng nhựa, bể bạt chứa nước
Bài 4 Thả cá giống Thời gian: 16 giờ
Mục tiêu:
- Kiểm tra được các yếu tố môi trường nước trước khi thả cá giống;
- Chọn thời điểm, vị trí thả cá giống hợp lý;
- Xử lý và thả cá giống đúng yêu cầu kỹ thuật.
1 Kiểm tra các yếu tố môi trường
1.1 Đo pH nước
1.2 Đo oxy hòa tan
1.3 Quan sát màu nước
1.4 Đo độ trong
1.5 Đo độ mặn
1.6 Đo NH3
2 Chọn thời điểm và vị trí thả cá giống
2.1 Chọn thời điểm thả giống
2.2 Chọn vị trí thả giống
3 Xử lý giống trước khi thả
3.1 Ngâm bao cá giống
Trang 29IV ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN MÔ ĐUN
1 Tài liệu giảng dạy
Giáo trình Chọn và thả cá giống trong chương trình dạy nghề trình độ sơ
cấp của nghề Nuôi cá diêu hồng, cá rô phi
2 Điều kiện về thiết bị dạy học và phụ trợ
Máy vi tính, máy chiếu, đĩa, băng hình minh họa, bảng chế độ triều
3 Điều kiện về cơ sở vật chất (phục vụ cho lớp học 30 người)
- Phòng học lý thuyết có trang bị bảng, phấn, máy chiếu projector, máy vitính, màn hình
- Cơ sở cung cấp giống
- Ao nuôi, lồng, bè nuôi của cơ sở dạy nghề, địa phương hay hộ gia đình
- Trang bị dụng cụ, con giống cho thả giống
V PHUƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG ĐÁNH GIÁ
1 Phương pháp đánh giá
a) Bài kiểm tra định kỳ:
- Kiểm tra lý thuyết: kiểm tra viết (tự luận) hoặc vấn đáp