cầu cá nhân và cầu thị trường

Nhu cầu cá nhân và thị trường

Chương 4 Cầu cá nhân và cầu thị trường

Các chủ đề thảo luận

10.9.2005 3

Đặng Văn Thanh

„ Xác định đường cầu của một cá nhân về một sản phẩm là chỉ ra những số lượng khác nhau của sản phẩm này mà người tiêu dùng sẽ mua khi giá của nó thay đổi (các yếu tố khác không đổi)

„ Liệu giữa chúng có mối quan hệ nghịch biến như tiên nghiệm?

Tác động của sự thay đổi giá

Thực phẩm (đơnvị/tháng )

Quần áo

(đơn vị/tháng)

4 5 6

U 2

U 3

A

B

D

U 1

Giả định:

•I = $20

•P C = $2

•P F = $2, $1, $.50

10

10.9.2005 5

Đặng Văn Thanh

Đường giá cả – tiêu dùng

Tác động của sự thay đổi giá

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

Quần áo

(đơn vị/tháng)

4 5 6

U 2

U 3

A

U 1

Đường giá cả – tiêu dùng là tập hợp những phối hợp tối ưu khi giá một hàng hoá thay đổi, các yếu tố khác không đổi.

Tác động của sự thay đổi giá

Đường cầu

Đường cầu cá nhân chỉ ra số lượng một loại hàng mà người tiêu dùng sẽ mua ứng với mỗi mức giá của nó.

Thực phẩm (Đơn vị/tháng)

Giá thực phẩm

H

E

G

$2.00

$1.00

$.50

10.9.2005 7

Đặng Văn Thanh

Hai đặc tính quan trọng của đường cầu

1) Độ thoả dụng có thể thay đổi khi di chuyển dọc theo đường cầu.

2) Ở mỗi điểm trên đường cầu, người tiêu dùng sẽ tối đa hóa thỏa dụng bằng cách

thỏa mãn điều kiện là MRS bằng với tỷ

giá của hai mặt hàng

Tác động của sự thay đổi giá

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

Giá thực phẩm

H

E

G

$2.00

$1.00

$.50

Đường cầu

•E: P f /P c = 2/2 = 1 = MRS

•G: P f /P c = 1/2 = 5 = MRS

•H:P f /P c = 5/2 = 25 = MRS Khi giá giảm: P f /P c& MRS cũng giảm theo

10.9.2005 9

Đặng Văn Thanh

Tác động của sự thay đổi thu nhập

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

Quần áo

(đơn vị/tháng)

Đường thu nhập – tiêu dùng

3 4

A U 1

5

10

B

U 2

D

7

16

U 3

Giả định: P f = $1

P c = $2

I = $10, $20, $30

Đường thu nhập – tiêu dùng là tập hợp những phối hợp tối ưu khi thu nhập thay đổi, các yếu tố khác không đổi.

Tác động của sự thay đổi thu nhập

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

Giá thực phẩm Khi thu nhập tăng, từ

$10 lên $20, lên $30,với giá cả cố định, đường cầu của người tiêu dùng sẽ dịch chuyển sang phải

$1.00

4

D1

E

10

D 2

G

16

D 3

H

10.9.2005 11

Đặng Văn Thanh

„ Những thay đổi về thu nhập

đường ngân sách sang phải, tiêu dùng gia tăng dọc theo đường thu nhập – tiêu dùng

chuyển đường cầu sang phải

Cầu cá nhân

„ Khi đường thu nhập - tiêu dùng có độ dốc dương:

„ Đây là hàng thông thường

Hàng thông thường - Hàng cấp thấp

10.9.2005 13

Đặng Văn Thanh

Cầu cá nhân

„Khi đường thu nhập - tiêu dùng có độ dốc âm:

„ Đây là hàng cấp thấp

Hàng thông thường - Hàng cấp thấp

Hàng thông thường và hàng cấp thấp

Hamburger (Đơn vị/tháng)

Bít tết

(Đơn vị/tháng)

15

30

U 3 C

Đường thu nhập – tiêu dùng

… tuy nhiên hamburger trở thành hàng cấp thấp khi đường thu nhập – tiêu dùng quay hướng vào

trong, giữa B và C.

10

5 10

A

U 1

B

U 2

Cả hamburger và bít tết đều là hàng

thông thường trong đoạn A và B

10.9.2005 15

Đặng Văn Thanh

„ Đường Engel

lượng hàng hóa tiêu thụ với thu nhập

có độ dốc dương (dốc lên)

„Nếu là hàng hóa cấp thấp, đường Engel có độ âm (dốc xuống)

Đường Engel

Thực phẩm (Đơn vị/tháng)

30

10

Thu nhập

($/tháng)

20

16 0

Đối với hàng hóa thông thường, đường Engel dốc lên trên

10.9.2005 17

Đặng Văn Thanh

Đường Engel

Đối với hàng cấp thấp, đường Engel dốc xuống

Hàng cấp thấp

Hàng thông thường

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

30

10

Thu nhập

($/tháng)

20

16 0

Cầu cá nhân

1) Hai hàng hóa là thay thế cho nhau nếu giá của một hàng hóa tăng (giảm) sẽ làm cho lượng cầu của hàng hóa kia tăng (giảm).

2) Hai hàng hóa được là bổ sung cho nhau nếu giá của một hàng hóa tăng (giảm) sẽ làm giảm (tăng) lượng cầu của hàng hóa kia

Hàng hóa thay thế và Hàng hóa bổ sung

10.9.2005 19

Đặng Văn Thanh

Hàng hóa thay thế và Hàng hóa bổ sung

hàng hóa này được xem là thay thế cho nhau

„Nếu đường giá cả – tiêu dùng dốc lên, hai hàng hóa này được xem là bổ sung cho nhau

„ Hai hàng hóa có thể vừa bổ sung vừa thay thế nhau!

Tác động thu nhập và tác động thay thế

Việc giảm giá của một hàng hóa sẽ có hai tác

động: thay thế & thu nhập

„Tác động thay thế

Người tiêu dùng có khuynh hướng mua nhiều hàng hóa có giá rẻ hơn, và mua ít hàng hóa có giá tương đối tương đối đắt hơn

„Tác động thu nhập

Sức mua thực của người tiêu dùng tăng lên khi giá của một hàng hóa giảm

10.9.2005 21

Đặng Văn Thanh

Tác động thu nhập và tác động thay thế

„ Tác động thay thế

„Tác động thay thế là sự thay đổi số lượng tiêu dùng của một hàng hóa gắn liền với thay đổi

giá của hàng hóa đó với mức thỏa dụng không đổi.

thế luôn làm tăng lượng cầu hàng hóa đó

Tác động thu nhập và tác động thay thế

„ Tác động thu nhập

„Tác động thu nhập là sự thay đổi số lượng tiêu dùng của một hàng hóa do sức mua thay đổi,

với mức giá không đổi.

„Khi thu nhập thực tăng, lượng cầu hàng hóa có thể tăng hoặc giảm

„Ngay cả đối với hàng hóa cấp thấp, tác động thu nhập ít khi ảnh hưởng mạnh hơn tác động thay thế

10.9.2005 23

Đặng Văn Thanh

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

O

(đơn vị/tháng)

U 1

Tác động thu nhập, EF 2 ,

( từ D sang B) giá tương

đối vẫn không đổi nhưng sức mua tăng

Tác động thu nhập

C 2

U 2

B

E

Tổng tác động

Tác động thay thế

D

Tác động thay thế, F 1 E,

(từ điểm A tới D), giá tương đối

thay đổi nhưng thu nhập thực (độ thỏa dụng) vẫn không đổi.

Đường cầu thông thường và đường cầu bù đắp

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

Giá thực phẩm

B

A

G

P f1

Đường cầu thông thường

P f2

F 2

Đường cầu bù đắp

10.9.2005 25

Đặng Văn Thanh

Thực phẩm (đơn vị/tháng)

O

R

Quần áo

(đơn vị/tháng)

A

U 1

E

Tác động thay thế

D

Tổng tác động

Do thực phẩm là hàng cấp thấp, tác động thu nhập là nghịch biến

Tuy nhiên, tác động thay thế lớn hơn tác động thu nhập

B

Tác động thu nhập

U 2

Hàng hóa cấp thấp

Tác động thu nhập và tác động thay thế

„ Một trường hợp đặc biệt– Hàng Giffen

„Tác động thu nhập về lý thuyết là đủ lớn để tổng hai tác động làm lượng cầu giảm khi giá giảm, đường cầu dốc lên

quan tâm trong thực tế

10.9.2005 27

Đặng Văn Thanh

„ Giả định:

Tác động của đánh thuế xăng dầu và trả lại tiền

Tiêu thụ xăng (gallons/năm)

Chi tiêu cho hàng

hóa khác ($)

A

C

•Xăng dầu = 1200 gallons

•Chi tiêu khác = $7800

U 2

1200

Đường ngân sách ban đầu

B D

U 1

900

Sau khi có

thuế xăng dầu

E

•Thuế: $.50/ gallon

•Xăng dầu = 900 gallons

J

F

H

Sau khi có thuế xăng dầu cộng với việc trả lại tiền

U 3

•Trả lại $450

•Đường ngân sách mới

•Mức thỏa mãn của người tiêu dùng xấu đi

10.9.2005 29

Đặng Văn Thanh

Cầu thị trường

Đường cầu thị trường

„ Là đường thể hiện mối quan hệ giữa số lượng của một hàng hoá mà tất cả những người tiêu dùng trên thị trường sẽ mua tương ứng với các mức giá khác nhau của hàng hoá đó

„ Là tổng cộng của các đường cầu cá nhân

Từ cầu cá nhân tới cầu thị trường

Xác định đường cầu thị trường

Giá Cá nhân A Cá nhân B Cá nhân C Thị trường ($) (Đơn vị) (Đơn vị) (Đơn vị) (Đơn vị)

10.9.2005 31

Đặng Văn Thanh

Lượng

1 2 3 4

Đường cầu thị trường

D A

xác định bằng cách cộng các đường cầu cá nhân

Cầu thị trường

„ Hai đặc điểm quan trọng

1) Đường cầu thị trường sẽ dịch chuyển sang phải khi có nhiều người tiêu dùng tham gia thị trường

2) Các nhân tố tác động đến các đường cầu cá nhân sẽ cũng tác động đến đường cầu thị trường

10.9.2005 33

Đặng Văn Thanh

Các ngoại tác hệ thống

„ Cho tới giờ, chúng ta đã giả định rằng cầu của

người tiêu dùng đối với một hàng hóa là độc lập với người tiêu dùng khác

„ Thực ra, cầu của một cá nhân có thể bị ảnh

hưởng bởi một số người khác – những người đã mua hàng

„ Nếu trường hợp trên xảy ra, thì tồn tại ngoại tác hệ thống

Các ngoại tác hệ thống

„ Ngoại tác hệ thống thuận xảy ra nếu có

nhiều người mua hơn hoặc lượng cầu của một cá nhân tăng lên khi lượng mua của những người tiêu dùng khác tăng

„ Ngoại tác hệ thống nghịch là trường

hợp ngược lại

10.9.2005 35

Đặng Văn Thanh

„ Hiệu ứng trào lưu

là mong muốn có một hàng hóa do phần lớn những người khác đều có nó

„Đây là mục tiêu chính của các chiến dịch tiếp thị và quảng cáo (đối với các sản phẩm đồ chơi, quần áo …)

Cầu

Ngoại tác hệ thống thuận:

hiệu ứng trào lưu

Lượng

Giá

($/sản phẩm)

D 20

20 40 60 80 100

D 40 D 60 D 80 D 100

Tác động

giá đơn thuần

$20

52

Tác động tâm lý đám đông

Tuy nhiên do có nhiều người mua hơn, nó trở thành một trào lưu và lượng cầu sẽ tăng hơn nữa

$30

Giả sử giá giảm từ $30 xuống $20 Nếu không có hiệu ứng trào lưu, lượng cầu sẽ chỉ tăng tới 52.000

10.9.2005 37

Đặng Văn Thanh

Các ngoại tác hệ thống

„Hiệu ứng thích chơi trội nói lên mong muốn được sở hữu những loại hàng riêng biệt và duy nhất.

„Lượng cầu của một hàng loại hàng

“chơi trội” càng nhiều hơn thì số

người có nó càng ít hơn

Ngoại tác hệ thống nghịch:

Hiệu ứng thích chơi trội

Lượng

Giá

($/sản phẩm)

Cầu

2

D 2

$30,000

$15,000

14 Tác động giá đơn thuần

Lượng cầu ban đầu là D 2 , khi người tiêu dùng cho rằng 2000 sẽ mua hàng hóa này

4 6 8

D 4

D 6

D 8

Tuy nhiên, nếu người tiêu dùng cho rằng 4.000 người sẽ mua hàng hóa này, đường cầu sẽ dịch chuyển từ D 2 sang D 4 và

do tâm lý thích chơi trội lượng cầu sẽ giảm.

10.9.2005 39

Đặng Văn Thanh

Lượng

2 4 6 8

giảm nhiều nếu càng có nhiều người mua hàng Do đó lượng bán sẽ giảm

Ví dụ: Đồng hồ Rolex.

D 2

$30,000

$15,000

14

D 4

D 6

D 8

Tác động giá đơn thuần

Tác động thích chơi trội Tác động ròng