Lý do chọn đề tài Quá trình phát triển kinh tế xã hội trong những năm vừa qua dã tác động không nhỏđến vai trò của gia đình đối với việc đụnh hướng nghề nghiệp và hôn nhân cho concái.. V
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
(Qua khảo sát tại 3 thôn Nhân Hưng, Giang Sơn, Đông Hải của xã Hải Hoà,
huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá)
Hà Nội, tháng 8 năm 2011
Trang 2PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Quá trình phát triển kinh tế xã hội trong những năm vừa qua dã tác động không nhỏđến vai trò của gia đình đối với việc đụnh hướng nghề nghiệp và hôn nhân cho concái Nhất là khi nhu cầu xã hội đòi hỏi trình độ học vấn ngày càng cao thì việc đặt rađối với phần lớn gia đình là làm sao tạo điều kiện cho con cái hcọ tập tốt và vấn đềtìm kiếm việc làm cho mỗi thành viên trong gia đình trong tương lai là vấn đề cầnthiết Điều này xảy ra ở hầu hết các gia đình ở nông thôn, vùng miền biển, vùng cưdân ngư ngiệp đến đô thị với nhiều cách thức, phương pháp cùng với những mongmuốn riêng
Ngày nay vấn đề giáo dục định hướng nghề nghiệp và hôn nhân thực sự là một vấn
đề quốc gia và của toàn xã hội cần quan tâm Ở Việt Nam sau khi đổi mới từ nềnkinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa thì nền kinh tế xã hội của nước ta đã có những bước chuyển biến tích cực vàngày càng phát triển, từ đô thị đến nông thôn, từ vùng núi vùng biển đến các ngư dânngư nghiệp Đời sống vật chất và đời sống tinh thần của người dân ngày càng đượccải thiện và nâng cao đặc biệt trong lĩnh vực đời sống xã hội đã mở ra nhiều ngànhnghề thu hút nhiều lao dộng tham gia Tuy nhiên việc lựa chọn bậc học, nghề nghiệpphù hợp với khả năng và năng lực của mỗi các nhân, đặc biệt đối với giới trẻ, tuổivẫn đang là một vấn đề cần được quan tâm nhiều hơn, bởi thực tế số người tốt nghiệptrung cao, cao đẳng, đại học ra trường tìm được một việc làm nhưng không đáp ứngđược yêu cầu công việc vẫn đang là bài toán khó chưa có lời giải Bên cạnh đó cùngvới sự phát triển của đất nước thì xu hướng hôn nhân ngày nay cũng có sự đô vỡnhiều, tỷ lệ ly hôn cũng tăng lên một cách đáng kể cho nên yếu tố về hôn nhân cũngđược quan tâm trong xã hội hiện nay
Chính vì vậy thế hệ trẻ hiện nay cần được cha mẹ quan tâm hơn nữa và dẫn dắt trẻ bước vào đời một cách tích cực, có hiệu quả trong cuộc sống và trong tương lai sau này Bởi vậy việc định hướng về nghề nghiệp, hôn nhân cho giới trẻ hiện nay là rất cần thiết để sau khi tốt nghiệp, số thanh niên có việc làm đúng với khả năng, năng lực và chuyên môn được đào tạo, tránh tình trạng nhiều ngành thì thiếu lao động, cònnhiều ngành lại thừa lao động, lãng phí thời gian và công đào tạo của nhà nước Vì lẽ
đó cho nên đòi hỏi chúng ta phải có sự đầu tư và định hướng nghề nghiệp và hôn nhân một cách đúng đắn cho giới trẻ trong các hộ gia đình hiện nay
Hơn nữa gia đình là hạt nhân của xã hội, là nơi đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thành nhân cách và phẩm chất của mỗi cá nhân Trách nhiệm của cha mẹ không chỉ
là sinh con, nuôi con mà còn phải giáo dục con trở thành người có nhân cách, phẩm
Trang 3chất tốt, có tri thức, có trí tuệ, có ích cho xã hội, Bên cạnh đó việc chăm sóc, dạy dỗ con cái nên người còn là một nhu cầu cấp thiết, một niềm hạnh phúc của người làm cha làm mẹ Trong gia đình tình thương đặc biệt sâu sắc của cha mẹ tạo nên sức mạnh cảm hoá lớn mà nhà trường và xã hội không thể có được Vì vậy công tác giáo chiếm một vị trí quan trọng mà các hình thức giáo dục khác không thể thay thế.
Gia đình là môi trường xã hội hoá đầu tiên mà phần lớn các cá nhân đều phải trải quanên vai trò, trách nhiệm của cha mẹ trong việc giáo dục định hướng về nghề nghiệp
và hôn nhân cho con cái cực kỳ quan trọng, hơn nữa cha mẹ là người gần gũi nhất với con cái nên vai trò của họ trong quá trình giáo dục định hướng nghề nghiệp và hôn nhân cho con cái cũng rất cần thiết
Như vậy việc giáo dục định hướng nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái của gia đìnhtrong giai đoạn hiện nay không chỉ là của các nhà trường mà còn là sự giáo dục tổnghợp từ nhà trường và xã hội Có như vậy mới tạo nên sự giáo dục liên hoàn tronglĩnh vực giáo dục định hướng cho giới trẻ nói riêng và góp phần trang bị kiến thức và
kỹ năng sống nói chung cho thé hệ trẻ thanh niên trong giai đoạn hội nhập Trướcthực té đặt ra ở nước ta những năm qua cũng có khá nhiều các nghiên cứu, các bàiviết về vấn đề lao động và việc làm, tư vấn hướng nghiệp cho thanh niên phụ thuộcvào nhiều yếu tố, đặc biệt là yếu tố gia đình Sự định hướng của gia đình tác độngtrực tiếp đến tương lai, nghề nghiệp sau này của con cái trong gia đình Đó cũng
chính là lý do tôi chọn đề tài nghiên cứư này “Định hướng nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái của hộ gia đình cư dân ven biển xã Hải Hoà huyện Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hoá trong nền kinh tế thị truờng hiện nay” Qua khảo sát thực tế tại 3 thôn
ở địa bàn xã Hải Hoà về việc định huớng bậc học, nghề nghiệp, hôn nhân cho con cáicủa họ với mong muốn được bổ sung đóng góp ý kiến về vấn đề bậc học, nghềnghiệp, hôn nhân để các chủ nhân tương lai của đất nước khi bước vào độ tuổi laođộng đều có những lựa chọn, quyết định đúng đắn để trở thành công dân tốt, có íchcho xã hội Thực hiện thành công công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước
mà Đảng và Nhà nước đặt ra
2 Mục tiêu nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu của đề tài nhằm làm rõ: “Việc định hướng về nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái của các hộ gia đình cư dân ven biển xã Hải Hoà huyện
Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hoá trong nền kinh tế thị trường hiện nay” Qua khảo sát
tại 3 thông Nhân Hưng, Đông Hải, Giang Sơn.Trong khuôn khổ nghiên cứu với đềtài này tôi tập trung vào những mục tiêu sau:
2.1 Quan điểm của người dân về việc định hướng nghề nghiệp, hôn nhân cho con
cái
Trang 42.2 Tìm hiểu xu thế nghề nghiệp, hôn nhân được các gia đình cư dân ven biển lựa
chọn để định hướng cho con cái hiện nay
2.3 Mối quan hệ giữa điều kiện kinh tế gia đình, nghề nghiệp và trình độ học vấn của
cha mẹ đối với việc định hướng nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái hiện nay
3 Câu hỏi nghiên cứu
3.1 Quan điểm của người dân về vấn đề định hướng bậc học, nghề nghiệp, hôn nhân
cho con cái như thế nào?
3.2 Xu thế bậc học, nghề nghiệp, hôn nhân được các gia đình cư dân ven biển lựa
chọn để định hướng cho con cái hiện naylà gì?
3.3 Điều kiện kinh tế gia đình, nghề nghiệp và trình độ học vấn của cha mẹ ảnh
hưởng như thế nào đến việc định hướng bậc học, nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái?
4 Giả thuyết nghiên cứu
4.1 Trong các gia đình cư dân ven biển hiện nay đã nhận thức được tầm quan trọng
trong việc định hướng nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái
4.2 Đa số mong muốn của người dân là muốn con cái lựa chon được nghề nghiệp,
hôn nhân phù hợp với con cái
4.3 Do điều kiện kinh tế gia đình, nghề nghiệp và trình độ học vấn của người dân
khác nhau nên định hướng nghề nghiệp và hôn nhân cho con cái cũng khác nhau
5.3 Phạm vi về thời gian nghiên cứu
Vấn đề nghiên cứu của đề tài về việc định hướng nghề nghiệp, hôn nhân cho concủa các hộ gia đình cư dân ở xã Hải Hoà huyện Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hoá từ năm
2005 đến nay
6 Phương pháp nghiên cứu
6.1 Phương pháp phân tích tài liệu
Trang 56.1.2 Mô tả về khảo sát xã hội học của đoàn thực tập K52-PN2
Qua đợt thực tập thực tế của lớp K52 – PN2 với chủ đề là: “ Biến đổi làng Việt trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay” Nghiên cứu tại xã Hải Hoà huyện Tĩnh Gia
tỉnh Thanh Hoá thì đoàn đã phỏng vấn qua 450 hộ gia đình có con đang theo họcgồm các bậc học và trong độ tuổi hôn nhân thuộc mọi tầng lớp, nghề nghiệp khácnhau Kết quả kiểm tra bảng hỏi được xử lý trên máy tính theo chương trình SPSSnhằm xác lập tương quan giữa các dữ liệu được tìm hiểu
6.2 Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi
Chúng tôi tiến hành điều tra bằng bảng hỏi với các câu hỏi đóng, mở nhằm thu thậpthông tin làm cơ sở cho đề tài
6.3 Phương pháp phỏng vấn sâu
Tập trung vào vấn đề định hướng bậc học, nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái củacác hộ gia đình ven biển Trong gia đình ai là người đảm nhiệm chính việc giáo dục
về định hướng bậc học, nghề nghiệp, hôn nhân cho con là chủ yếu?
Trực tiếp phỏng vấn sâu, người đi phỏng vấn chuẩn bị một đề cương phỏng vấnsâu được thể hiện bằng một số câu hỏi mở một cách sơ bộ Tiến hành 5 bẳng phỏngvấn sâu thuộc 5 đối tượng khác nhau mà người trả lời là:
01 chủ hộ gia đình là người làm nông nghiệp
01 chủ hộ gia đình là cán bộ xã
01 chủ hộ gia đình làm nghề ngư, đánh bắt thủy hải sản
01 chủ hộ gia đình với nghề nghiệp tự do
01 đối tượng học sinh THPT
7 Khung lý thuyết
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN
Trang 61 Tổng quan nghiên cứu vấn đề
Vấn đề hướng nghiệp là đối tượng nghiên cứu được nhiều nhà tâm lý học trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu Có thể điểm một số nghiên cứu tiêu biểu từ trước đến nay về vấn đề này
Năm 1849, ở Pháp đã cho ra đời cuốn chỉ dẫn về chọn nghề, trong đó có phân tích các nghề và những năng lực cần thiết để nắm vững nghề
Năm 1908, Giáo sư của trường đại học Harvard (Mỹ) là F.Paons đã thành lập hội đồng hướng nghiệp ở Boston Năm 1910, một hội đồng hướng nghiệp tương tự ở Newyork cũng được thành lập Nhiệm vụ của các hội đồng hướng nghiệp này là nghiên cứu các yêu cầu của nghề đối với con người, tìm hiểu một cách chi tiết về năng lực của học sinh từ đó giúp cho các em sau khi tốt nghiệp phải có được lựa chọn nghề phù hợp với năng lực và sở thích của cá nhân
Ở Việt Nam từ trước đến nay cũng có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến lĩnhvực nghề nghiệp và hướng nghiệp cho các em học sinh Các nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau đã đi sâu vào nhiều mảng, nhiều lĩnh vực khác nhau của của mối quan tâm hàng đầu này ở lớp trẻ Có thể điểm qua một vài công trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn về vấn đề này
Năm 1978, trong cuốn: “Một số vấn đề cơ bản về tâm lý học lao động” các tác giả đã
đề cập đến cơ sở khoa học trong việc tư vấn hướng nghiệp cho học sinh Đó là việc phải xác định được xu hướng nghề nghiệp thể hiện ở hưúng thú nghề nghiệp, khuynhhướng chọn nghề và nguyện vọng vươn lên nắm lấy chuyên môn cần học
Năm 1989, Giáo sư Phạm Tất Dong với cuốn “Giúp bạn chọn nghề” đã đưa ra những
cơ sở khoa học giúp cho các em học sinhlựa chọn cho mình nghề nghiệp phù hợp, đó
là trước khi chọn nghề, học sinh phải trả lời được 3 câu hỏi:g Tôi thích làm nghề gì? Tôi làm được nghề gì? Tôi cần làm nghề gì? Từ đó định hướng cho việc chọn nghề nghiệp tương laic ho bản thân một cách phù hợp và đúng đắn
Trên quan điểm xội học, PTS Vũ Hào Quang khi nghiên cứu “Những vấn đề cấp bách của gia đình nông thông huyện Nam Ninh” đã tập trung vào việc chỉ ra những giá trị cấp bách và trọng tâm của gia đình nông thông Nam Ninh, đặc biệt là giá trị nghề nghiệp
2 Tiếp cận lý thuyết
Trong báo cáo này tôi vận dụng một số lý thuyết xã hội học để tìm hiểu và phân
tích vấn đề quan tâm đến việc “Định hướng nghề nghiệp, hôn nhân cho con cái của các hộ gia đình cư dân ven biển tại xã Hải Hoà huyện Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hoá”.
2.1 Lý thuyết vai trò của Ralph Linton
Trang 7Theo ông một vai trò là tập hợp những mong đợi, đòi hỏi của xã hội về các quyền
và nghĩa vụ được gán cho mỗi địa vị cụ thể Những mong này đợi xác định nhữnghành vi của con người giữ địa vị ấy Sự thực hiện vai trò là những hành vi thực tế củamột cá nhân chiếm một vị trí nhất dịnh và việc thực hiện vai trò có thể rất dễ bị thayđổi và có thể tác động bởi hiểu biết của chúng ta về vai trò, nghĩa là việc nhận biết vềvai trò của mình là rất cần thiết trong mỗi cá nhân khi thực hiện những quyền vànghĩa vụ của mình Một cá nhân có thể chiếm giữ nhiều vai trò và nó là một hệnhững hành động trong một mạng lưới với các hành động của các cá nhân khác Vận dụng thuyết này vào báo cáo, tôi thấy gia đình có một vị trí quan trọng, đặcbiệt trong sự chăm sóc, giáo dục và định hướng nghề nghiệp cũng như hôn nhân chocon cái Sự quan tâm chăm sóc và định hướng của cha mẹ chính là mong đợi của cha
mẹ đối với con cái Tuy nhiên, sự định hướng, quan tâm, chăm sóc ở mỗi gia đình làkhông giống nhau mà nó phụ thuộc vào từng hoàn cảnh của gia đình cũng như sựchịu tác động của một số yếu tố như trình độ học vấn của cha mẹ, nghề nghiệp củacha mẹ Đồng thời sự định hướng này cũng có thể thay đổi cho phù hợp với xu thếphát triển chung của xã hội
2.2 Lý thuyết xã hội hóa
Xã hội hóa là quá trình cá nhân tiếp nhận hệ thống nhất định về những tri thức,chuẩn mực xã hội và hoạt động với tư cách là thành viên của xã hội Là quá trình cánhân tiếp thu những văn hóa và học cách đóng vai trò của mình
Từ khái niệm trên cho ta thấy các cá nhân không chỉ tiếp nhận những tri thức vàchuẩn mực xã hội một cách máy móc mà còn tham gia vào những lĩnh vực cụ thể với
tư cách là chủ thể hành động với những vai trò tương ứng của mình Trong đó môitrường văn hóa là yếu tố quan trọng để cá nhân xác định được những giá trị chânthực trong quá trình xã hội hóa Song môi trường này lại diễn ra ở nhiều cấp độ vàphụ thuộc vào nhiều yếu tố chủ quan cũng như khách quan của mỗi cá nhân.Có thểnói gia đình là môi trường văn hóa đầu tiên của cá nhân mà ở đó mỗi cá nhân đượctiếp nhận những giá trị và kinh nghiệm sống của cha mẹ, của những thế hệ người đitrước, học tập cách ăn nói, đi lại, sinh hoạt ngay từ lúc mới sinh ra và được dẫn dắtngay trong gia đình Song trên thực tế cho thấy xã hội hóa là quá trình diễn ra trongsuốt cuộc đời mỗi các nhân, nó mang tính kế thừa và phát huy những giá trị mà cánhân đó học hỏi và tích lũy được trong thực tiễn cuộc sống Những giá trị của sựphát huy này nó lại phụ thuộc vào từng điều kiện sống cụ thể, vào bối cảnh cụ thể
Chính vì vậy mà nhà xã hội học người Nga G.Andrreeva cho rằng: “Xã hội hóa là
quá trình diễn ra hai mặt, một mặt cá nhân tiép nhận kinh nghiệm xã hội bằng cách thâm nhập vào môi trường xã hội, vào hệ thống các quan hệ xã hội, Mặt khác cá
Trang 8nhân tái sản xuất một cách chủ động, hệ thống các quan hệ xã hội thông qua chính việc họ tham gia vào các hoạt động và thâm nhập vào các mối quan hệ xã hội”.
1.3 Lý thuyết hành động xã hội
Theo quan điểm của nhà xã hội học người Đức Max Weber cho rằng hành động xãhội là một hành động được chủ thể gắn cho nó một ý nghĩa chủ quan nào đó, là mộthành động có tính đến hành vi của người khác vì vậy được định hướng đến ngườikhác
Ông cho rằng đặc trưng quan trọng nhất của xã hội hiện đại là hoạt động xã hội củacon người ở đây em vận dụng lý thuyết này vào đề tài này của mình để nói đến địnhhướng bậc học, nghề ghiệp và hôn nhân cho con cái là hành động xã hội có mụcđích, có giá trị và hành động truyền thống mà cha mẹ mong muốn và hướng tới chonhững bậc họ, nghề nghiệp và hôn nhân phù hợp với khả năng của con Để đạt đượcmột kết quả hình dung trước
3 Hệ thống khái niệm
3.1 Khái niệm về định hướng giá trị
Định hướng giá trị là nguồn chính để lĩnh hội giá trị tinh thần và văn hóa xã hộicũng như việc biến nó thành cái kích thích cái động cơ hành vi thực tiễn người Việchình thành các định hướng giá trị chính là viẹc thúc đẩy sự phát triển của cá nhân nóichung Vấn đề định hướng giá trị rất cấp bách và nó không những ảnh hưởng tời việcchon, l;ựa chọn hoạt động sống mà còn cả việc lựa chọn vị trí, chỗ sinh sống và cảquá trình sống, lối sống của cả nhóm xã hội khác nhau trong cơ cấu xã hội cụ thể
3.2 Khái niệm gia đình
“Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, một nhóm xã hội nhỏ mà các thành viêncủa nó gắn bó với nhau bởi mối quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệcon nuôi, bởi tính cộng đồng về sinh hoạt,trách nhiệm đạo đức với nhau nhằm đápứng những nhu cầu riêng của các thành viên cùng để thực hiện tính tất yếu của xã
hội về tái sản xuất con người” (Theo Phạm Tất Dong và Lê Ngọc Hùng trong xã hội học nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội).
Hay theo quan điểm chung nhất thì “Gia đình là một nhóm xã hội gồm hai haynhiều người gắn bó với nhau bằng quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc quan hệ nhậncon nuôi, vừa đáp ứng nhu cầu riêng, vừa thỏa mãn những nhu cầu của xã hội và tái
sản xuất dân cư theo cả nghĩa thể xác lẫn tinh thần” (Trích Tập bài giảng xã hội học gia đình của Lê Thái Thị Băng Tâm ) Vậy:
- Vai trò của gia đình ảnh hưởng lớn đến quá trình hình thành nhân cách của mộtđứa trẻ, đưa ra những giải pháp, phương pháp để con cái học hỏi, phấn đấu như: Vốnsống, kinh nghiệm sống
Trang 9- Vai trò của con cái: Tiếp thu vốn sống, kinh nghiệm sống của cha mẹ, gia đình đểlại Luôn kính trọng và nghe lời cha mẹ, gia đình để lại Đồng thời con cái cũng cóquyền đưa ra những quan điểm, ý tưởng của mình để cha mẹ, gia đình cùng bàn bạcgiải quyết.
-Ở đề tài này tôi sử dụng khái niệm hộ gia đình ven biển, hộ gia đình là khái niệmchỉ một hình thức tồn tại của một kiểu xã hội lấy gia đình làm nền tảng
3.3 Khái niệm cư dân
Cư dân là số lượng những cá thể con người sinh sống trên một lãnh thổ hay mộtvùng địa lí cụ thể Hay cư dân là nhiều nhà, nhiều người cùng chung sống với nhautrong một khoảng thời gian nhất định
3.4 Khái niệm nghề nghiệp
Nghề nghiệp là việc trao đổi cung cấp thông tin về đặc điểm hoạt động và yêu cầuphát triển của các nghề trong xã hội đặc biệt là các nghề và các nơi đang rất cần laođộng trẻ tuổi có văn hoá Về yêu cầu tâm sinh lý của mỗi nghề, về tình hình phân bốlao động và yêu cầu điều chỉnh lao động tại cộng đồng Ở Việt Nam nghề được chiathành các dạng: Nông nghiệp; Cán bộ công nhân viên; Giáo viên, kỹ sư, bác sỹ; Bộđội, công an; Dịch vụ buôn bán; các nghề khác
Định hướng nghề nghiệp là việc lựa chọn nghề đó cho con bằng mọi cách khuyênnhủ, bảo ban và hướng cho con phấn đấu theo nghề đó trong tương lai.Định hướnggồm:
+ Định hướng nghề nghiệp cho con trai
+ Định hướng nghề nghiệp cho con gái
Sự định hướng nghề nghiệp của các hộ cư dân ven biển với nghề nghiệp khác nhaunhưung đều cùng căn cứ vào lứa tuổi, trình độ học vấn của con, trình độ học vấn của
3.6 Khái niệm giá trị
“Là những định nghĩa về mặt xã hội của khách thể trong thế giới xung quanhnhằm nêu bật tác động tiêu cực của khách thể ấy đối với con người và xã hội Xét bềngoài các giá trị là các đặc tính của sự vật hoặc hiện tượng Tuy nhiên chúng khôngphải là cái vốn có do thiên nhiên ban cho sự vật, hiện tượng, không phải đơn thuàn
do kết cáu bên trong của khách thể mà là do khách thể bị thu hút vào phạm vi tồn tại
Trang 10của xã hội, của con người và trở thành cái mang những quan hệ xã hội nhất định Đốivới chủ thể giá trị là là những đối tượng lợi ích của nó, còn đối tượng với những ýthức của nó thì chúng đóng vai trò những vật định hướng hàng ngày trong thực tại
vật thể xã hội hiện tượng xung quanh” (Trích Từ điển triết học).
3.7 Khái niệm về hôn nhân
Hôn nhân là sự kết hợp giữa một người nam và một người nữ được pháp luật thừanhận và bảo vệ nhằm chung sống và cùng nhau có trách nhiệm xây dựng gia đình Sựnhận thức về mặt pháp lý biểu hiện ở giấy chứng nhận kết hôn do chính quyền địaphương cấp Tính chất pháp lý còn thể hiện ở chỗ từ nay cuộc hôn nhân, cuộc sốngcủa gia đình, quyền lợi của vợ chồng, cha mẹ, con cái sẽ được chính quyền bảo vệ
(Trích tập bải giảng xã hội học gia đình - Lê Thái Thị Băng Tâm)
Hoặc hôn nhân là một dạng liên kết khác giới thuộc loại đặc biệt được tậpquán và pháp luật công nhận, có giá trị lâu dài Khái niệm “Hôn nhân” không thểđược rút gọn về một tiêu chuẩn riêng như tính hợp pháp hay khả năng tái sinh học và
xã hội Vì tính chất thể loại đặc biệt của nó được lý giải bởi cấu trúc bên trong đặcbiệt và bởi xã hội đã giao phó cho nó những chức năng đa dạng nhất mà một phầnđược thể hiện ở nội dung, nhưng trước hết là ở sự tổ hợp và ở thứ tự ưu tiên nó chothấy những biến đổi đa dạng nhất trong xã hội loài người Dù sự khác biệt văn hóathì hôn nhân bất cứ ở đâu, dù khác nhau ở mức độ trách nhiệm vẫn được công nhận
là thể chế xã hội để đảm bảo là sự kết tục hợp pháp, thường được xã hội bảo vệ và ởmức độ nhiều hay ít chịu sự điều tiết của xã hội, lý giải sự tiếp tục thừa kế và đòi hỏi
sự tương trợ và hợp tác lẫn nhau của cả đôi bên - ít nhất ở yêu sách (G.Endrweit & G.Trommsdoff, 1989 Từ điển xã hội học XNB thế giới 2002:222)
Như chúng ta đã biết độ tuổi kết hôn luôn được biến đổi theo từng thời gian,theo thời đại và tùy thuộc vào từng phong tục tập quán của mỗi quốc gia, mỗi dântộc
Tóm lại đề tài định hướng giáo dục con cái của cha mẹ chính là những kinhnghiệm, những hiểu biết của cha mẹ về nghề nghiệp, bậc học, hôn nhân cũng nhưphải quan tâm và đầu tư những gì để con cái của mình đạt được những nghề nghiệp
ấy mà họ tích lũy được trong suốt quá trình sống Con cái là người tiếp thu nhữngkinh nghiệm hiểu biết và chủ động trong quá trình học tập, trong các mối quan hệ vớigiá đình, nhà trường, bạn bè, khu phố Đồng thời cha mẹ là người đầu tiên có vai tròquan trọng trong việc định hướng bậc học, nghề nghiệp, hôn nhân và việc quyết địnhđầu tư tiền bạc cho con cái, thời gian học tập cho con cái ở mỗi gia đình với nhữngđặc trưng riêng lại có những định hướng và mức độ quan tâm khác nhau so vớinhững gia đình khác Điều này nó được biểu hịên ở môi trường sống của gia đìnhcho đến những yếu tố như trình độ học vấn, nghề nghiệp, thu nhập của cha mẹ
Trang 11Như vậy cùng với lý thuyết về vai trò, lý thuyết xã hội hóa của một các nhân
và đặc biệt là lý thuyết hành động xã hội hóa gia đình đã cho chúng ta có một cơ sở
lý thuyết để phân tích những khía cạnh mà nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra
4 Tổng quan địa bàn nghiên cứu
Tĩnh Gia là một huyện miền biển, nằm ở cực Nam của tỉnh Thanh Hoá, phíanam giáp tỉnh Nghệ An, phía đông giáp biển, phía bắc giáp huyện Quảng Xương,phía tây giáp huyện Nông Cống và huyện Như Thanh Với diện tích là 457,34km2,Dân số 220.000 người Có bờ biển dài hơn 30km, có nhiều đảo lớn như đảo Mê, đảoNghi Sơn Là vùng bán sơn địa nên có cả rừng núi và đồng bằng Có đường giaothông quan trọng như quôcs lộ 1A, đường sắt Bắc Nam, hệ thống đường song phân
bố suốt chiều dài của huyện
Huyện Tĩnh Gia có lịch sử lâu đời, thời thuộc Hán là phần đất phía đông nam củahuyện Cư Phong, thời Tam Quốc là miền đất tương đưong của huyện Thường Lạc.Thời Lê Quang Thuận đổi tên là huyện Ngọc Sơn thuộc phủ Tĩnh Gia gồm cả NgọcSơn, Nông Cống và Quảng Xương
Đầu thế kỷ XX các huyện Quảng Xương và Nông Cống trực thuộc cấp tỉnh, tên huyện Ngọc Sơn không còn mà gọi là phủ Tĩnh Gia thuộc tỉnh Thanh Hoá Sau cáchmạng thnág tám năm 1945 đổi phủ thành huyện Tĩnh Gia gồm 34 xã và 1 thị trấn.Hải Hoà là một xã ven biển Bãi Ngang thuộc huyện Tĩnh Gia tỉnh Thanh Hoá Với diện tích là 640,3 ha, dân số là 1700 hộ trong đó có 7400 khẩu Nhìn chung các hoạt động về các mặt được cụ thể như sau:
* Về kinh tế
Sản xuất nông nghiệp tuy còn gặp nhiều khó khăn do thiên tai, sâu bệnh trên các
loại cây trồng, song ngay từ đầu năm các cấp, các ngành từu xã đêsn thông đã chủđộng tập trung lãnh đạo, chỉ đạo điều hành quyết liệt Tổng diện tích gieo trồng331ha đạt 100% kế hoạch
Tổng sản lượng lương thựuc cây có hạt: 652,6 tấn = 76,8% kế hoạch
Tổng giá trị ngành trồng trọt đạt 17 tỷ đồng
Về chăn nuôi: Đàn gia súc, gia cầm vẫn giữ được ổn định, dịch bệnh đối vưói dàngia súc, gai cầm được kiêm soát chặt chẽ không để dịch bệnh lây lan Đến nay đàngia súc, gia cầm toàn xã phát triển bình thường
Tỏng đàn lợn 700 con so với năm 2009 là 2251 con = 31%
Đàn trâu bò 552 con năm 2009 là 946 con = 58,4%
Đàn gia cầm 23765 con so với năm 2009 là 26000 con = 91,4%
Về đánh bắt hải sản: Nghề đánh bắt hải sản được đầu tưu phát triển việc nâng cấp,đóng mới, mua sắm ngư cụ được đẩy mạnh đến nay trên địa bàn xã đã có 24 tàu từ
90 CP trở lên, 179 thuyền mùng
*Về Giao thông thuỷ lợi
- Giao thông: Tập trung chỉ đạo xây dựng đường giao thông lien thông đảm bảo đilai sinh hoạt cho nhân dân Tuyến đường nhựa từ trạm y tế đi lên thông Tiền Phong
Trang 12dài 795m trị giá 994 triệu đồng nghiệm thu đi vào sử dụng, giải phóng san ủi đường
gò cao Đông Hải
- Thuỷ lợi: Thực hiện chương trình 257 của Chính phủ trong năm 2010 đã triển khaixây dựng kênh mương kiên cố khu vực thông Trung Chính đi Xuân Hoà dài 5ômtổng vốn đầu tưu 800 triệu đồng Đã hoàn thành nghiệm thu đưa vào sử dụng cóhiệu quả Đồng thời triển khai làm thuỷ lợi, nạo vét đào đắp kênh mương
* Về văn hoá xã hội
Luôn được đẩy mạnh, tiếp tục có chuyển biến theo huớng nâng cao chất lượng,chuẩn hoá và xã hội hoá chất lượng giáo dục toàn diện, cơ sở chuyển biến tích cực
Cơ sở vật chất tra.g thiệt bị trường học được tăng cường, đội ngũ cán bộ quản lýgiáo dục, đội ngũ giáo viên đựoc chuẩn hoá
Năm 2009-2010 trường Tiểu học có 413 học sinh Xếp loại học lực khá, giỏi: 210học sinh; Trung bình 74 học sinh; yếu 3 học sinh; giáo viên đạt chuẩn 100% trong đí
16 giáo viên xuất sắc, 10 giáo viên tiên tiến và 2 giáo viên giỏi cấp huyện
Trương Trung học cơ sở: Tổng số 350 học sinh Lên lớp 93%, học sinh tốt nghiệplớp 9 đạt 95%, tổng số 25 gioá viên có 5 giáo viên đạt chiến sỹ thi đua và 17 giáoviên giỏi
Trường mầm non tổng số là 210 cháu, số cháu lên lớp 1 là 90 cháu, đạt bé khoẻ béngoan là 98% Đội ngũ giáo viên từng bước đuợc đào tạo chuẩn hoá
Tỷ lệ học sinh đậu vào các trường Đại học là 22 em, Cao đẳng 21 em ả hai trườnggiữ vững được danh hiệu trường chuẩn quốc gia giai đoạn 1, đặc biệt trường Tiểuhọcc đã hoàn thiện chuẩn bị đón nhận trường chuẩn quốc gia giai đoạn 2
Hoạt động văn hoá thông tin, thể dục thể thao chuyển biến tích cực, tập tring làtuyên truyền thực hiện nhiệm vụ chính trị phát triển kinh tế- xã hội- quốc phòng anninh và các ngầy lễ lớn của đất nước, tuyên truyền cuộc vận động “Học tập và làmtheo tấm gương đạo đức HỒ Chí Minh”.ée 2010 có 1475 hộ gia đình đạt danh hiệugia đình văn hoá, đạt 75,3% trong đó 800 gia đình đạt “Ông bà mẫu mực, con cháuhiếu thảo”
Về công tác Y tế: Công tác chăm sóc sức khoẻ của nhân dân được chú trọng, trongnăm đã khám và chữa bệnh cho 924 lượt người Trong đó khám phụ khoa 865 ca,điều trị phụ khoa 105 ca, các biện pháp khác 16 ca, tiêm phòng cho 67 cháu Chấtlượng khám chữa bệnh được nâng lên, công tác dân số gai đình và trẻ em chuyểnbiến khá hơn trước, hệ thống y tế từ thôn đến xã được củng cố
• Về quốc phòng- an ninh
Các chủ trương, chỉ thị, nghị quyết về Quốc phòng- an ninh được các cấp, cácngành tiến hnàh sơ kết, tổng kết và tiếp tục triển khai thực hiện đồng bộ, hiệu
Trang 13quả Tạo sự ổn định từ cơ sở, nhất là đản bảo môi trường đã thu hút đầu tưu dulịch biển.
Công tác Quân sự quốc phòng địa phưong tiếp tục được tăng cưòng, nền quốcphòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân và biên phòng tiếp tục được củng cốvững chắc, chất lượng xây dựng và hoạt động của lực lưọng dự bị động viên dânquân được nâng lêtốt chế độ trực, sẵng sàng chiến đấu khi có lệnh
An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được đảm bảo, phạm pháp hình sự đượckìm chế, ý thức chấp hành luật về giao thông trong nhân dân được tăng lên
Công tác quản lý hành chính về trật tự xã hội được đảm bảo, công tác tuyêntruyền phổ biến giáo dục pháp luật, công tác tiếp dân, giải quyết đơn thư, tố cáochuyển biến tích cực
CHƯƠNG II: NỘI DUNG CHÍNH
