công thức ly12 cả năm CB 08-09

thì dao động cùng pha, thì dao động với biên độ cực đại AM=2A... -Gọi L là bề rộng vùng quan sátgiao thoagiao thoa trường: L/2i =n+số thập phân +số vân sángquan sát được bao giờ cũng là

I/DAO ĐỘNG CƠ HỌC:

1.PTdđđh:Li độ:x=ACos(ωt+φ);V/tốc:v=-ωASin(ωt+φ);G/tốc:a=-ω2ACos(ωt+φ);xMaX=A; VmaX=|-ωA| aMax= − ω 2A

2.PTđộc lập với t/gian:A2=X2

2

2

ω

V

+ ;Chu kỳ:T=1/f=t/N.Đối với con lắc lò xo:

k

m

T = 2 π → 2

2

4π

kT

2 4

T

m

k = π Đối với c/lắc đơn:

g

l

T = 2 π → 22

4π

gT

l = → 4 22

T

l

g= π Khi c/lắc l/xo treothẳng đứng cân bằng: mg=k∆l →m/k=∆l/g

→

g

l

T =2 π ∆

3.Năng lượng trong dđđh:W=Wđ +Wt = 2 2 2 2 2

2

1 2

1 2

1 2

1

kA A

m kx

mv + = ω = =hằng số.Con lắc đơn:W=

) 1

(

2

1mv2 +mgl −Cosα

4.Tổng hợp hai dđđhcùng phương cùng f ,A và φkhác nhau:x1=A1Cos(ωt+φ1)và x2=A2Cos(ωt+φ1)

Phương trình dđtổng hợp:x=ACos(ωt+φ)Với 2 2 1 2 ( 2 1)

2 2

= A A A A Cos

2 2 1 1

2 2 1 1

ϕ ϕ

ϕ ϕ

ϕ

Cos A Cos A

Sin A Sin A tg

+

+

=

II/ SÓNG CƠ HỌC-ÂM HỌC:

1.Tần số sóng:f=1/T;Bước sóng:λ=v.T=v/f 2.Phương trình sóng: ( ) 2 ( )

λ π

T

t ACos v

x t ACos

2 (

2 ) (

λ

π λ

T

t Cos

d ACos

-Độ lệch pha dao động giữa hai sóng tổng hợp:∆φ

λ

π

v d2− 1 = 2

=

- Những điểm có d=d2 −d1 =kλ, độ lệch pha ∆φ=2kπ=2πd/λ (k=0,±1,±2,±3 ) thì dao động cùng pha, thì dao động với biên độ cực đại AM=2A

-Những điểm có d=

2 ) 1 2 (

1 2

λ

+

=

d ,độ lệch pha ∆φ=(2k+1)π=2πd/λ (k=0,±1,±2,±3 ) thì d/động ngược pha.- thì d/ động với biên độ cực tiểu A=0.

Những điểmcód=

4 ) 1 2 (

1 2

λ

+

=

d , độ lệch pha ∆φ=(2k+1)π/2=2πd/λ (k=0,±1,±2,±3 )thì dao động vuông pha.

4.Sóng dừng:K/cáchgiữa hai nút sóng hoặc hai bụngsóng 2

λ

k d

d NN = BB =

.K/cách nút và bụng sóngdN-B=(2k+1)λ/4 -Điều kiện có sóng dừng trên dây có hai đầu cố định:

2

λ

k

l = (l: chiều dài sợi dây) (k =1,2,3…là số bó sóng) -Điều kiện có sóng dừng trên dây có một đầu cố định,một đầu tự do:

4 ) 1 2 ( + λ

= k

l ;(k =0,1,2,3…là số bó sóng)

5.Mức cường độ âm:L(B)=

o I

I

lg ;L(dB)

o I

I

lg 10

=

III/DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU:

1.Dòng điện xoay chiều: i=IoCos(ωt+φ);

2

o E

E= ,

2

o U

U = ,

2

o I

I = (Io=NBSω/R)

2.Dòng điện xc trong đoạn mạch chỉ có:R,L,C:

-Nếu i=IoCosωt thì u=UoCos(ωt+φ)(Nếu φ>0 thì u sớm pha hơn i;Nếu φ<0 thì u trễ pha|φ| so với i;Nếuφ =0 thì i và u cùng pha

- Chỉ có R:

R

U

I oR

o = ;

R

U

I = R Nếu uR=UoCosωt thì i=IoCosωt.-Chỉ có L:Cảm kháng:Z L =ωL= 2πfL;

L

oL o Z

U

I = ;

L

L

Z

U

I = Nếu i=IoCosωt thì uL=UoLCos(ωt+π/2)Nếu uL=UoLCosωt thì i=IoCos(ωt-π/2) -Chỉ có C:dung kháng

C

Z C

ω

1

Zc

U

o = ;

c

c Z U

I = Nếu uC=UoCCosωt thì i=IoCos(ωt+π/2).Nếu i=IoCosωt thì uC=UocCos(ωt-π/2)

3.Dòng điện xc trong đoạn mạch chỉ cóRLC nối tiếp: -Nếu i=IoCosωt thì

uR=UoCosωt ;uL=UoLCos(ωt+π/2) ;uC=UocCos(ωt-π/2)→u=uR+uL+uC=UoCos(ωt+φ);Với U = U2R+ ( UL− UC)2

0 0

2

U R L C

o

-Tổng trở:Z= R2 + (Z L −Z C) 2 ; 2 2

) (Z L Z C R

U Z

U I

− +

=

Z

U

o = tgφ

R C L R

Z

1

−

=

−

xảy ra cộng hưởng thì:ZL=Zc↔

C

L

ω

L

C 12

ω

= (hoặc để i và u hai đầu mạch RLC cùng pha thì φ=0 nên

ZL=ZcHoặc mạch RLC có Imax=U/R, thì ZL=Zc)

IU Z

Z R

U R

Z

U

− +

=

)

oR R U

U U

U Z

R = =

=

.Điện năng tiêu thụ của mạch điện:W=P.t

IV/MÁY BIẾN THẾ:

1.Công thức quan hệ U,I,N:

1

2 2

1 2

1 2

1

I

I N

N U

U E

E

=

=

= .2.Cống suất tổn hao trên dây dẫn:∆P=I2R 2 2

U

R P

V/MÁY PHÁT ĐIỆN XC1PHA: -Tần số của dòng điện do máy phát ra: f

60

np

= →n=60p f (vòng/phút)

VI/ĐIỆN XOAY CHIỀU BA PHA:

1.Dòng điện xc3pha:Nếu:i1=IoCosωt;i2=IoCos(ωt-2π/3);i3=IoCos(ωt+2π/3)

2.mắc hình sao tải đối xứng:i=i1+i2+i3=0;Id=Ip,Ud = 3Up.Nếu mắc hình tam giác:Ud=Up,Id = 3Ip

VII/SÓNG ĐIỆN TỪ:

1.mạch dao động LC:ptđtích:q=Q0Cosωt thì i=IoCos(ωt+π/2),

2.Tần số dao động của mạch LC: ω =

LC

1

→fo=

LC

π

2

1

→To=2π LC

3.Năng lượng:đ/trường cực đại bằngNăng lượng t/trườngcực đại bằng năng lượng điện từ:Wo

2

2

o

LI

=

C

Q o

2

2

= 2

2

0

CU

4.Bước sóng của sóng điện từ: λ=c/f→f=c/λ(c=3.108m/s)

5.Khi mạch dđộng chọn được sóng(bắt được sóng,cộng hưởng): f=fo↔

λ

c

=

LC

π

2

1

→λ=2πc LC →

L

c

C 2 2

2

4π

λ

=

VIII/GIAO THOA ÁNH SÁNG:

1 khoảng vân : i=λ.D/a →λ=i.a/D →a=λ.D/i

2 vị trí vân sáng : |xs| =k.λ.D/a =k.i (k € N), k=0 vân sáng trung tâm,k=±1 vân sáng bậc 1…

3vị trí vân tối : |xt| =(2k+1)λ.D/2a = (2k+1)i/2 (k € N) k=0 vân tối thứ nhất,k=1 vân tối thứ 2…

4.khoảng cách giữa các vân:

-Khoảng cách giữa vân sáng bậc k và vân sáng bậc k /(k/>k)

+Nếu cùng một bên vân trung tâm: ∆xs = (k/-k)i +Nếu hai bên vân trung tâm: ∆xs = (k/+k)i

-Khoảng cách giữa vân tối thứ k và vân tối thứ k/(k/>k)

+Nếu cùng một bên vân trung tâm: ∆xt= (k/-k)i +Nếu hai bên vân trung tâm: ∆xt = (k/+k + 1)i

-khoảng cách giữa vân sáng bậc k và vân tối thứ k /:

+Nếu cùng một bên vân trung tâm: ∆x = |k/-k + 1/2|i +Nếu hai bên vân trung tâm: ∆x = |k/+k + 1/2|i

5.số vân quan sát được trên màn :

-các vân sáng cùng bậc(hoặc vân tối cùng thứ) đối xứng qua vân trung tâm

-Gọi L là bề rộng vùng quan sátgiao thoa(giao thoa trường): L/2i =n+số thập phân

+số vân sángquan sát được bao giờ cũng là số lẻ:Ns=2n+1

+số vân tối quan sát được :Nếu số thập <0,5 thì Nt=2n, Nếu số thập ≥ 0,5 thì Nt=2n+2

6.Xác định vị trí vân tại 1 điểm A bất kỳ trên màn tồn tại vân sáng hay vân tối:|xs| =k.λ.D/a =k.i(k € N)→k=|xs|/i k: chẵn thì tại A tồn tại vân sáng;k: lẻ thì tại A tồn tại vân tối(k làm tròn lên)

IX/HIỆN TƯỢNG QUANG ĐIỆN:

1.thuyết lượng tử ánh sáng:-Nặng lượng của phôtôn:ε=hf=hc/λ →f=ε/h→λ=hc/ε(c=3.108m/s;h=6,625.10-34j.s)

2.phương trình Einstein: ε=h.f=h.c/λ =A+½mv2 →A=h.c/λ -½mv2 → 2 (hc A)

m

λ (A công thoát của e khỏi kim loại,vo vận tốc ban đầu cực đại của e, m=9,1.10-31kg khối lượng của e)

3.Điều kiện xảy ra hiện tượng quang điện:λ≤λovới A=hc/λ o→λo=hc/AGiới hạn quang điện của kim loại làm Catot

4.hiệu điện thế hãm:|Uh|=|UAK| =|e.Uh|= m.vo /2e=(hf-A)/e.Với điện thế cực đại:|Uh|=|UAK| =|e.VMax|= m.vo /2e=(hf-A)/e

5.công suất của nguồn sáng: P=nλ.ε (nλ:số photon ứng với bức xạ λphát ra trong mỗi s)

6 Cường độ dòng quang điện bão hòa: Ibh=ne.e (ne số e đến anot trong mỗi s)

7 hiệu suất lượng tử :H=ne/nλ (ne số e bức ra khỏi catot trong mỗi s,nλsố photon đập vào catot trong 1s)

Chú ý:1eV=1,6.10-19j,1Ao=10-10m |qe|=1,6.10-19C.me=9,1.10-31kg,1µm=10-6m,1µm=10-6m,1nm=10-9m ,1pm=10-12m

X/MẪU NGUYÊN TỬ BO: ε=hfnm=En-Em

XI/VẬT LÝ HẠT NHÂN:

1.Cấu tạo của hạt nhân nguyên tử: A X

Z :z là nguyên tử số(số thứ tự,số proton,số electron);A là số khối;số nơtron:N=A-Z

2 Đơn vị khối lượng nguyên tử: u=1,66.10-27kg ,mp=1,0073u;mn=1,0087u;me=0,000549u;11H ≡11 p;12H ≡T;13H

≡D

e

0

1

− ; 0e

1

+ ;1n

2 ;γ;NA=6023.1023 hạt/mol;1u=1,66.10-27kg=931,5 c2

MeV

;1 c2

MeV

=1,7827.10-30kg ,1kg=0,561.1030

2

c MeV

; me=9,1.10-31kg=0,51 c2

MeV

;mp=1.67.10-27kg=935 c2

MeV

; 1MeV=106eV=1,6.10-13J

3.Hệ thức einstein:E=mc2 ;m=m0/

c

v

2

2

1 − ;Wđ=(m-m0)c2

XVIII/ NĂNG LƯỢNG HẠT NHÂN-PHẢN ỨNG HẠT NHÂN-PHÓNG XẠ :

1 Độ hụt khối: ∆m=mo-m=Zmp+(A-Z).mn-m

2.Năng lượng liên kết:Wlk=(mo-m)c2(c=3.108m/s)Nếu mo-m>o→Wlk>0 pưhn tỏa nl/ượng.Nếu mo-m<o→Wlk<0 pưhn

thu n/lượng Năng lượng liên kết riêng:Wlk/A=∆m.c2/A

3.phản ứng hạt nhân và các định luật bảo toàn: A X

Z11 +A Y

Z22 → 3 /

3X

A

Z + 4 /

4Y

A

Z Bảo toàn số khối:A1+A2=A3+A4.Bảo toàn điện tích:Z1+Z2=Z3+Z4.Bảo toàn động lượng:Px+Py=Px/ +Py/ ( p=m v).Bảo toàn năng lượng toàn phần: (mx+my)c2+

2

1

mxvx+

2

1

myvy=(m’x+m’y)c2+

2

1

m’xv’x+

2

1

m’yv’y

4 Định luật phóng xạ: N=Noe−λt = Ne-0,693t/T;m=moe−λt=moe-0,693t/T hoặc N= 2k

o

N

;m= k o

m

2 ;k=T t :số chu kỳ bán

rã;λ=0,T693;N,No:số nguyên tử lúc sau và lúc đầu của chất phóng xạ;M,Mo:số nguyên tử lúc sau và lúc đầu của chất phóng xạ;λ:hằng số phóng xạ,T chu kỳ bán rã

5 Độ phóng xạ:H=Hoe−λt;H=λN;Ho=λNo;1Bq=1 phân rã/s;1Ci=3,71010Bq

6 Định độ tuổi của mẫu chất phóng xạ:N=Noe−λt = Ne-0,693t/T lấy logarícnêber hai vế ta được t=λ

1

lnNN o

hoặclấy logarícnêber của biểu thức: m hoặc H

7 Xác định khối lượng: Tương tự trong hhọc: m= n.M = N

A

M

N

=

NA

A N.

→N=

A

m NA

Chú ý: Khi vận dụng đlpx: Nếu t=KT Thì nên áp dụng công thức: N=No/2k;m=mo/2k.Trường hợp không thỏa hệ thức trên thì mới dùng công thức:N=Noe−λt = Ne-0,693t/T;m=moe−λt=moe-0,693t/T c Để tính số hạt nhân(hoặc khối lượng chất) đã bị phân rả sau thời gian t:∆N=No-N=No(1-e-λt ) =No(1-

2

1

K ) ∆m=mo-m=mo(1-e-λt) =mo

(1-2

1

K )