Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.” Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn... Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.” Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn... Em hãy đặt câu
Trang 1GV: TriÖu Thu An
Tr êng: THCS H÷u Hoµ HuyÖn: Thanh Tr× - Hµ Néi
Trang 2Đọc những ví dụ sau và cho biết: các tác giả đều
sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?
a) Trong tù không r ợu cũng không hoa,
( Ngục trung vô tửu diệc vô hoa)
(Ngắm trăng – Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh)
b) “… Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh th ờng mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Th ơng, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không đ ợc lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không đ ợc thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.”
( Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn)
Trang 3Đọc những ví dụ sau và cho biết: các tác giả đều
sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật ấy?
a) Trong tù không r ợu cũng không hoa,
( Ngục trung vô tửu diệc vô hoa)
(Ngắm trăng – Hồ Chí Minh Hồ Chí Minh)
b) “… Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, Thế mà hai nhà Đinh, Lê lại theo ý riêng mình, khinh th ờng mệnh trời, không noi theo dấu cũ của Th ơng, Chu, cứ đóng yên đô thành ở nơi đây, khiến cho triều đại không đ ợc lâu bền, số vận ngắn ngủi, trăm họ phải hao tốn, muôn vật không đ ợc thích nghi Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.”
( Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn)
Trang 4TiÕt 91:
Trang 51.Xét những VD sau và trả lời câu hỏi.
Ví dụ 1:
b Không phải Nam đi Huế
c Nam ch a đi Huế
d Nam đi Huế không phải bằng tàu
e Nam chẳng phải là em tôi
g Nam làm việc đó không sai
a Nam đi Huế.
Trang 61.Xét những VD sau và trả lời câu hỏi.
Ví dụ 1:
b Không phải Nam đi Huế
c Nam ch a đi Huế
d Nam đi Huế không phải bằng tàu
e Nam chẳng phải là em tôi
g Nam làm việc đó không sai
a Nam đi Huế.
(Thầy bói xem voi)
Thầy sờ vòi bảo:
Thầy sờ ngà bảo:
- T ởng con voi thế nào, hoá ra nó sun sun nh con đỉa.
Trang 71.Xét những VD sau và trả lời câu hỏi.
Ví dụ 1:
b Không phải Nam đi Huế
c Nam ch a đi Huế
d Nam đi Huế không phải bằng tàu
e Nam chẳng phải là em tôi
g Nam làm việc đó không sai
Phủ định sự việc
Phủ định sự vật
Phủ định quan hệ
Phủ định tính chất
a Nam đi Huế.
Thầy sờ tai bảo:
(Thầy bói xem voi)
Thầy sờ vòi bảo:
Thầy sờ ngà bảo:
- T ởng con voi thế nào, hoá ra nó sun sun nh con đỉa.
Trang 81.Xét những VD sau và trả lời câu hỏi.
Ví dụ 1:
b Không phải Nam đi Huế
c Nam ch a đi Huế
d Nam đi Huế không phải bằng tàu
e Nam chẳng phải là em tôi
g Nam làm việc đó không sai
Thầy sờ tai bảo:
a Nam đi Huế.
Thầy sờ vòi bảo:
Thầy sờ ngà bảo:
Trang 9Em hãy đặt câu với các từ phủ
định: Không, ch a, chẳng, đâu có …
và cho biết đây là câu phủ định miêu tả hay bác bỏ?
Trang 10+ Phản bác một ý kiến, một nhận định.
Chức năng:
Phân loại: - Câu phủ định miêu tả.
- Câu phủ định bác bỏ.
Trang 11Em hãy cho biết câu sau đây là câu phủ
định miêu tả hay bác bỏ:
Bạn ấy không giỏi toán.
Phủ định miêu tả Phủ định bác bỏ
VD1:
A: Thu có giỏi toán không?
B: Bạn ấy không giỏi toán.
VD2:
A: Thu rất giỏi toán.
B: Bạn ấy không giỏi toán.
Để phân biệt chức năng câu phủ định, ta cần phải
căn cứ vào tình huống giao tiếp.
Trang 12Luyện tập:
Bài tập 1 (SGK): Trong các câu sau đây, câu nào là câu phủ
định Câu nào là câu phủ định bác bỏ? Vì sao? a
Tất cả quan chức Nhà n ớc vào buổi sáng ngày khai tr ờng đều chia nhau đến dự lễ khai giảng ở khắp các tr ờng học lớn nhỏ Bằng hành động đó, họ muốn cam kết rằng, không có u tiên nào lớn hơn u tiên giáo dục thế hệ trẻ cho t ơng lai
(Cổng tr ờng mở ra – Hồ Chí Minh Lý Lan)
b Tôi an ủi lão:
- Cụ cứ t ởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt! Ta giết nó chính là hoá kiếp cho nó đấy, hoá kiếp để cho nó làm kiếp khác
(Lão Hạc – Hồ Chí Minh Nam Cao)
c Không, chúng con không đói nữa đâu Hai đứa ăn hết ngần kia củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa
(Tắt đèn – Hồ Chí Minh Ngô tất Tố)
Trang 13Luyện tập:
Bài tập 1 (SGK): Trong các câu sau đây, câu nào là câu phủ
định Câu nào là câu phủ định bác bỏ? Vì sao?
a Tất cả quan chức Nhà n ớc vào buổi sáng ngày khai tr ờng
đều chia nhau đến dự lễ khai giảng ở khắp các tr ờng học lớn nhỏ Bằng hành động đó, họ muốn cam kết rằng, không có u tiên nào lớn hơn u tiên giáo dục thế hệ trẻ cho t ơng lai
(Cổng tr ờng mở ra – Hồ Chí Minh Lý Lan)
b Tôi an ủi lão:
- Cụ cứ t ởng thế đấy chứ nó chả hiểu gì đâu! Vả lại ai nuôi chó mà chả bán hay giết thịt! Ta giết nó chính là hoá kiếp cho nó đấy, hoá kiếp để cho nó làm kiếp khác
(Lão Hạc – Hồ Chí Minh Nam Cao)
c Không, chúng con không đói nữa đâu Hai đứa ăn hết ngần kia củ khoai thì no mòng bụng ra rồi còn đói gì nữa
(Tắt đèn – Hồ Chí Minh Ngô tất Tố)
Trang 14Bài tập 2: Những câu sau có phải là câu phủ định không? Những câu này dùng để làm gì?
a)Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi.
( Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn)
b) Cụ t ởng tôi sung s ớng hơn chăng?
Trang 15Bài tập 2: Những câu sau có phải là câu phủ định không? Những câu này dùng để làm gì?
a)Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi
( Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn)
b) Cụ t ởng tôi sung s ớng hơn chăng?
Câu có hình thức phủ định mang ý nghĩa khẳng
định.
Trẫm rất đau xót về việc đó, nhất định phải dời đổi.
Trang 16Bài tập 2: Những câu sau có phải là câu phủ định không? Những câu này dùng để làm gì?
a)Trẫm rất đau xót về việc đó, không thể không dời đổi
( Chiếu dời đô - Lý Công Uẩn)
b) Cụ t ởng tôi sung s ớng hơn chăng?
Trẫm rất đau xót về việc đó, nhất định phải dời đổi.
Câu nghi vấn mang ý nghĩa phủ định.
Câu có hình thức phủ định mang ý nghĩa khẳng
định.
Trang 17- Hai lần phủ định là nhấn mạnh
ý khẳng định.
- Câu nghi vấn, cảm thán, trần thuật khẳng định … cũng có thể cũng có thể mang ý nghĩa phủ định
Trang 18Tìm câu phủ định trong
đoạn hội thoại sau:
Trang 19Có ý kiến cho rằng: Trong bài thơ
Ngắm trăng
“ ” của Hồ Chí Minh, câu thơ
“ Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ ” hay hơn câu
thơ trong nguyên tác “ Đối thử l ơng tiêu nại nh
ợc hà ”
Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
Thảo luận nhóm:
Trang 20Chú ý : Trong thực tế nói và viết :
+ Hai lần phủ định là nhấn mạnh ý khẳng định + Câu nghi vấn, cảm thán … cũng có thể cũng có thể mang ý phủ định.
Câu phủ định
Bác bỏ
ý kiến, nhận
định
Thông báo, phủ
định sự vật, sự việc
Phủ
định miêu tả
Phủ
định bác bỏ
Chứa
những
từ phủ
định
Trang 21Câu nghi vấn
Câu cầu khiến
Câu cảm thán
Câu trần thuật
Câu phủ
định
Trang 22H ớng dẫn về nhà
- Học, làm các bài tập 2,3,4,5,6 (SGK trang 54).
- Dựa vào văn bản Chiếu dời đô , “ ” hãy viết
bài văn ngắn nêu suy nghĩ của em về vai trò của ng ời lãnh đạo anh minh nh Lí Công Uẩn Trong đó có sử dụng các kiểu câu đã học một cách hợp lí.
- S u tầm t liệu để thuyết minh về một danh
lam thắng cảnh ở quê h ơng em.
Trang 23- Các nhóm hãy tìm những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ, câu thơ, tên bài hát có chứa những từ ngữ phủ
định để đặt tên cho những bức tranh sau đây?
