+ Không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm th¸n + Thường dùng để kể, thông báo nhận định, miêu tả… + Ngoài chức năng chính trên đây, câu trần thuật còn dùng [r]
Trang 1Nsoạn:
Ndạy:
Ktra:
Tiết 91 : Câu phủ định
A Mục tiêu cần đạt:
Giúp HS :
- Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu phủ định
- Nắm vững chức năng của câu phủ định;rèn kỹ năng nhận biết và sử
dụng câu phủ định trong nói, viết
- Biết sử dụng câu phủ định phù hợp với tình huống giao tiếp
B Chuẩn bị:
GV: Soạn giáo án+ tài liệu
HS: Chuẩn bị bài
C Tiến trình các hoạt động:
1.ổn định lớp: Sĩ số 8A
2 Kiểm tra :
- Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu trần thuật?
+ Không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm
thán
+ I JK& dùng để kể, thông báo nhận định, miêu tả…
+ Ngoài chức năng chính trên đây, câu trần thuật còn dùng để yêu cầu , đề
nghị hay bọc lộ tình cảm, cảm xúc,…
- Đặt câu trần thuật dùng để cảm ơn?
+ Cháu xin cảm ơn chú
+ Mình xin cảm ơn cậu
3 Bài mới : Nếu xét về cú pháp thì ta có thể phân loại câu theo cấu tạo ( câu
đơn, câu phức), phân loại theo mục đích nói mà các em vừa học đó là câu
trần thuật, nghi vấn, cầu khiến, cảm thán Ngoài ra, còn phân loại theo các
tìm hiểu câu khẳng định ở dạng câu trần thuật Đối lập với câu trần thuật
khẳng định là câu phủ định Thế nào là câu phủ định? Chúng ta đi vào tìm
hiểu ở bài học hôm nay
Trang 2- HS quan sát, đọccác VD
? Các câu b, c, d có đặc điểm hình thức gì khác so
với câu a
HS: Câu b, c, d có các từ : không, J3 chẳng
? Những từ đó gọi là những từ gì
HS: Là những từ phủ định
?Vậy câu chứa từ ngữ phủ định gọi là câu gì
HS: Câu chứa từ ngữ phủ định J7 gọi là câu phủ
định
? Chức năng của các câu b, c, d có gì khác với câu
a
HS: Nếu câu a dùng để khẳng định việc Nam đi
Huế là có diễn ra thì câu b,c,d dùng để phủ
địnhviệc đó tức là việc Nam đi Huế không diễn ra
? Hãy xác định chức năng của các câu sau
1-Nam không có xe
2-Nam không phải em tôi
3-Nam làm việc đó không sai
HS: 1- Thông báo không có sự vật
2.Thông báo không có quan hệ
1 Thông báo không có tính chất
? Từ các ví dụ trên, em nhận thấy câu phủ định có
chức năng gì
HS: Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc,
tính chất,quan hệ nào đó
GV: Khi câu phủ định dùng để thông báo, xác nhận
không có sự vật, sự việc, tính chất,quan hệ nào đó
thì đấy là câu phủ định miêu tả
HS đọc ví dụ 2
? Xác định câu có từ ngữ phủ định Chỉ ra từ phủ
định
HS:+ Không phải, nó chần chẫn J đòn càn
+ Đâu có! Nó bè bè J cái quạt thóc
? Mấy ông thầy bói xem voi dùng những câu có từ
ngữ phủ định để làm gì
HS: Trực tiếp bác bỏ nhận định, bác bỏ ý kiến của
&JK đối thoại
? Qua ví dụ em thấy ở đây câu phủ định có chức
năng gì
? J vậy đặc điểm hình thức và chức năng của
câu phủ định là gì
năng
1.VD
2 Nhận xét
* VD1 (SGK)
- Hình thức : có các từ : không,
J3 chẳng
- Chức năng : Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất,quan hệ nào đó (câu phủ định miêu tả)
* VD 2
- Hình thức: có các từ phủ định: không phải, đâu có
- Chức năng : phản bác một ý kiến, nhận định của &JK đối thoại phủ định bác bỏ
Trang 3HS:Hình thức : có các từ phủ định: không,
J3 [&3* E& phải,chẳng phải
Chức năng;Thông báo, xác nhận không có….
GV: Đó chính là nội dung phần ghi nhớ
- HS đọc ghi nhớ (SGK)
Bài tập nhanh:I.Hãy xác định từ ngữ phủ định ,
chức năng phủ định và kiểu câu ở các ví dụ sau
(1)Bây giờ thì tôi hiểu tại sao Lão không muốn bán
con chó vàng của lão
(Nam Cao- Lão Hạc)
(2) Nay chúng ta đừng làm gì nữa, thử xem lão
Miệng có sống J7 không
( Chân, Tay, Tai,Mắt, Miệng)
(3)Phải đâu các vua thời tam đại theo ý riêng mình
mà tự tiện chuyển dời?
( Lý Công Uẩn- Chiếu dời đô)
(4)Than ôi!Sức &JK khó lòng địch nổi với sức
trời! Thế đê không sao cự lại với thế J8h444
(Phạm Duy Tốn – Sống chết mặc
bay)
HS:
Câu Từ phủ định Chức năng Kiểu câu
thông báo
Trần thuật
Không sao
Xác nhận Cảm thán
GVlưu ý1: J vậy câu phủ định là JS& tiện
ngôn ngữ để thể hiện hành động phủ định Không
chỉ J7 sử dụng trong câu trần thuật J bài
chúng ta vừa tìm hiểu mà nó có thể dùng ở các loại
câu khác:Nghi ván, cầu khiến, cảm thán
II.Hãy cho biết câu sau là câu phủ định miêu tả hay
bác bỏ
Bạn ấy không giỏi toán
HS trả lời
GVđặt VD(1) A: Thu có giỏi toán không?
B: Bạn ấy không giỏi toán
-> Phủ định miêu tả
(2) A: Thu rất giỏi toán
Ghi nhớ (SGK)
Trang 4B: Bạn ấy không giỏi toán
-> Phủ định bác bỏ
GVlưu ý2: Để phân biệt chức năng câu phủ định,
ta cần phải căn cứ vào tình huống giao tiếp.
Hoạt động 2
Bài 1
Trong các câu sau đây, Câu nào là câu phủ định
bác bỏ? Vì sao?
Bài 2
Cho biết các câu sau có ý nghĩa phủ định không?
Vì sao?
Đặt câu không có từ ngữ phủ định mà có ý nghĩa
JS& JS&
- Thảo luận chia lớp làm nhóm 4
- HS độc lập suy nghĩ và trình bày
II Luyện tập
Bài 1 : Xác định câu phủ định bác bỏ
- Cụ cứ J\&…gì đâu!
ông giáo phản bác lại suy nghĩ của lão Hạc
-Không, chúng con…đâu
cái Tí muốn làm thay đổi (phản bác) điều mà nó cho là
mẹ nó đang nghĩ : mấy đứa em
đang đói quá
Bài 2 :
- Cả ba câu đều là câu phủ định vì đều có những từ phủ định (điểm đặc biệt là có 1 từ phủ
định kết hợp với 1từ phủ định
ý nghĩa của câu phủ định là khẳng định)
- Đặt câu không có từ phủ định
mà có ý nghĩa JS& JS& 1-Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang JK&3 song
có ý nghĩa
2- Tháng tám, hồng ngọc đỏ, hồng hạc vàng, ai cũng từng ăn trong tết trung thu, ăn nó J ẩnc mùa thu vào lòng vào dạ 3- Từng qua thoqì thơấu ở Hà nội, ai cũng có một lần….
Bài 3 :
- Nếu thay “ không ” bằng “
J ” : Choắt J dậy J73 nằm thoi thóp
thay J thế thì ý nghĩa câu thay đổi
? J ý phủ định đến thời điểm
Trang 5Bài 4:Xác định câu phủ định Chúng dùng để làm
gì Đặt câu có nghĩa JS& JS&
GV J8& dẫn bài 5,6
đó nó không có J& sau đó có thể xảy ra còn không ý phủ định
điều đó nhất định không thể xảy ra
Bài 4: Không phải là câu phủ
định J& dùng để biểu thị ý phủ định
a Không đẹp tý nào!
b Không thể có chuyện đó
J7h
c Bài thơ này chẳng hay tý nào!
d Tôi đâu có sung J8& gì! Bài 6 : Viết đoạn
(HS tự viết)
4 Củng cố: GV khái quát nội dung bài học
5 Dặn dò:
Học thuộc ghi nhớ, làm bài tập
Chuẩn bị bài : Câu hội thoại
6 Rút kinh nghiệm
...
- Cả ba câu câu phủ định có từ phủ định (điểm đặc biệt có từ phủ
định kết hợp với 1từ phủ định
ý nghĩa câu phủ định khẳng định)
- Đặt câu khơng có từ phủ định
mà... Đặt câu có nghĩa JS& JS&
GV J8& dẫn 5,6
đó khơng có J& sau xảy cịn khơng ý phủ định
điều định khơng thể xảy
Bài 4: Không phải câu phủ
định. .. ý nghĩa câu thay đổi
? J ý phủ định đến thời điểm
Trang 5Bài 4:Xác định câu phủ định Chúng