Tiết 114:Lựa chọn trật tự từ trong câu

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂUA.Lớ thuyết I.Nhận xột chung 1.Tỡm hiểu ngữ liệu/sgk 2.Nhận xột G õ đầu roi xuống đất, cai lệ thết bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:.. L ầ

Giáo viên: NGUYỄN HỒNG LAM

Kiểm tra bài cũ

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

A.Lớ thuyết

I.Nhận xột chung

1.Tỡm hiểu ngữ liệu/sgk

2.Nhận xột

G õ đầu roi xuống đất, cai lệ thết bằng giọng

khàn khàn của người hút nhiều xái cũ:

Gừ đầu roi xuống đất cai lệ

thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nh iều xái cũ

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

a Cai lệ gõ đầu roi xuống đất, thét bằng giọng khàn khàn

của người hút nhiều xái cũ.

b Cai lệ thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,

gõ đầu roi xuống đất.

c Thét bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,

cai lệ gõ đầu roi xuống đất.

d Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,

cai lệ gõ đầu roi xuống đất,thét.

e Bằng giọng khàn khàn của người hút nhiều xái cũ,

H ãy chỉ rõ hiệu quả diễn đạt của câu in đậm trong đoạn trích.

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải, chống tay xuống phản, anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi

song, tay thước và dõy thừng

Gừ đầu roi xuống đất, cai lệ thột bằng

giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi

cũ:

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn

A.Lí thuyết

I.Nhận xét chung

1.Tìm hiểu ngữ liệu/sgk

2.Nhận xét

- có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi

nghĩa cơ bản của câu

- cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh sù hung hãn của cai lệ và để liên kết câu.

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

L ần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp

được và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy.

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay

xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay

L ần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp được và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy.

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay thước và dõy thừng.

(b) Cai lệ thột bằng giọng khàn khàn của người

hỳt nhiều xỏi cũ,gừ đầu roi xuống đất:

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn

sống đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

→ chỉ liên kết với câu trước

L ần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp

được và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy.

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay

xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay

thước và dõy thừng.

(c)Thột bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi

cũ, cai lệ gừ đầu roi xuống đất:

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống

đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

→ không liên kết

L ần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp

được và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay

xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay

thước và dõy thừng.

(d)Bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ gừ đầu roi xuống đất,thột:

- Thằng kia! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống đấy

à? Nộp tiền sưu! Mau!

→ chỉ liên kết với câu sau

L ần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp

được và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay

xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay

thước và dõy thừng.

(e)Bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ,

gừ đầu roi xuống đất,cai lệ thột.

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống

đấy à? Nộp tiền sưu ! Mau!

→ chỉ liên kết với câu sau

L ần lượt thay thế câu in đậm bằng các câu vừa sắp xếp

được và nhận xét về tác dụng của sự thay đổi ấy

Anh Dậu uốn vai ngỏp dài một tiếng.Uể oải,chống tay

xuống phản,anh vừa rờn vừa ngỏng đầu lờn.Run rẩy cất bỏt chỏo, anh mới kề vào đến miệng, cai lệ và người nhà

lớ trưởng đó sầm sập tiến vào với những roi song, tay

thước và dõy thừng.

(g)Gừ đầu roi xuống đất, bằng giọng khàn khàn của người hỳt nhiều xỏi cũ, cai lệ

thột.

- Thằng kia ! ễng tưởng mày chết đờm qua,cũn sống đấy

à? Nộp tiền sưu ! Mau!

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

A.Lí thuyết

I.Nhận xét chung

1.Tìm hiểu ngữ liệu/sgk

2.Nhận xét

- có 6 cách thay đổi trật tự từ mà không làm thay đổi

nghĩa cơ bản của câu

- Cách viết của tác giả nhằm mục đích: nhấn mạnh sự

hung hãn của cai lệ và để liên kết câu

- Trật tự từ sắp xếp khác nhau tạo ra những sắc thái

nghĩa khác nhau

Nhận xét chung

Trong một câu có thể có nhiều cách sắp xếp trật

tự từ, mỗi cách đem lại hiệu quả diễn đạt riêng Người nói (người viết ) cần biết lựa chọn trật tự

từ thích hợp với yêu cầu giao tiếp.

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

trước sau của các hoạt động. … giật phắt cái thừng trong

tay anh này và chạy sầm sập đến chỗ anh Dậu

- Chị Dậu xám mặt, vội vàng

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

-roi song , tay thước và dây thừng

→ cai lệ: mang roi song, đi trước

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

- a Trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của các hoạt động.

- b TrËt tù tõ thÓ hiÖn thø bËc cao thÊp cña c¸c nh©n vËt vµ thø tù xuÊt hiÖn cña c¸c nh©n vËt.

Ng÷ liÖu 2

Trật tự từ trong câu có thể :

- Thể hiện thứ tự nhất định của sự vật, hoạt động,

đặc điểm (như thứ bậc quan trọng của sự vật, thứ tự của hoạt động, trình tự quan sát của người nói,…)

- Nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật, hiện tư ợng.

- Liên kết câu với những câu khác trong văn bản

- Đảm bảo sự hài hoà về ngữ âm của lời nói.

Tác dụng của sự sắp xếp trật tự từ trong câu:

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

-a trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của cỏc hoạt độn

-b.trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và thứ

tự xuất hiện của các nhân vật

Ng ữ liệu 2

-cách a(cách viết của tác giả) có hiệu quả diễn đạt cao

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

gái’ để tạo liên kết với

a.Bà Trưng, Bà Triệu,Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…

b Đẹp vô cùng , Tổ quốc ta ơi!

Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca

c.- Âý cũng may cho cô, vơ vẩn mãi ở ngoài phố thế này mà gặp mật thám hay đội con gái thì khốn:

Chỉ rõ hiệu quả diễn đạt của trật tự từ trong những câu sau:

1.Hắn ho khẽ một tiếng, bước từng

bước dài ra sân

2.Nhanh như cắt, chị Dậu nắm ngay

được gậy của hắn

3.Mưa xuân trên biển thuyền yên bãi

Tôm cá chắc đầy phiên chợ mai

4.Trong đình, đèn thắp sáng trưng,

nha lệ lính tráng, kẻ hầu người hạ đi

Thể hiện thứ tự trước sau của hoạt động Nhấn mạnh đặc

điểm của sự vật

Tạo nhịp điệu hài hoà uyển chuyển

Thể hiện thứ bậc quan trọng của sự

LỰA CHỌN TRẬT TỰ TỪ TRONG CÂU

Ngữ liệu 1:-a trật tự từ thể hiện thứ tự trước sau của cỏc hoạt động

-b.trật tự từ thể hiện thứ bậc cao thấp của các nhân vật và thứ tự xuất hiện của các nhân vật

Ngữ liệu 2: cách a(cách viết của tác giả) có hiệu quả diễn đạt cao hơn vi có sự

hài hoà về ngữ âm

III.Ghi nhớ/SGK/112

B Luyện tập

a Kể tên các vị anh hùng dân tộc theo thứ tự xuất hiện trong lịch sử

b Nhấn mạnh vẻ đẹp của tổ quốc Tạo ra sự hài hoà về ngữ âm cho khổ thơ

c Lặp lại từ và cụm từ “mật thám”và “đội con gái” để tạo liên kết với câu đứng trước

Hướng dẫn về nhà:

- Học kĩ các mục ghi nhớ.

- Đặt 5 câu trần thuật có tác dụng nhấn mạnh hình ảnh, đặc điểm của sự vật.

cảm ơn các thầy cô giáo

và các em học sinh đã chú ý lắng nghe