Kĩ năng : *Ngắm trăng: - Đọc diễn cảm bản dịch tác phẩm.. * Đi đường: - Đọc diễn cảm bản dịch của bài thơ.. GV diễn giảng: Câu nghi vấn không dùn để hỏi mà còn dùng để bộc lộ cảm xúc?. K
Trang 1Bài … -tiết
Tuần dạy:
Ngày dạy:
1 MỤC TIÊU :
1.1 Kiến thức :
* Ngắm trăng:
- Hiểu được bước đầu về tác phẩm thơ chữ Hán của Hồ Chí Minh
- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hồn cảnh ngục tù
- Đặc điểm nghệ thuật của bài thơ
* Đi đường:
- Tâm hồn giàu cảm xúc trước vẻ đẹp thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hồn cảnh thử thách trên đường
- Ý nghĩa khái quát mang tinh triết lý của hình tượng con đường và con người vượt qua những chặng đường gian khĩ
- Vẻ đẹp Hồ Chí Minh ung dung, tự tại, chủ động trước mọi hồn cảnh
- Sự khác nhau giữa văn bản chữ Hán và văn bản dịch bài thơ (biết được giữa hai văn bản cĩ sự khác nhau, mức độ hiểu sâu sắc về nguyên tác sẽ được bổ sung sau này)
1.2 Kĩ năng :
*Ngắm trăng:
- Đọc diễn cảm bản dịch tác phẩm
- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
* Đi đường:
- Đọc diễn cảm bản dịch của bài thơ
- Phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong tác phẩm
1.3 Thái độ :
- Giáo dục HS kính yêu lãnh tụ HCM
2 TRỌNG TÂM:
* Ngắm trăng: Thấy được tình yêu thiên nhiên và phong thái Hồ Chí Minh trong hồn cảnh ngục tù
* Đi đường: Nắm được ý nghĩa triết lý sâu sắc của bài thơ
3 CHUẨN BỊ:
GV: SGK, SGV, VBT, Giáo án
HS: SGK, VBT, Chuẩn bị bài
4 TIẾN TRÌNH:
4.1 Ổn định tổ chức:
4.2 Kiểm tra miệng :
GV treo bảng phụ
* Nhận định nào nói đúnh I về con người Bác trong bài thơ: “Tức cảnh Pác Bó”?
A Bình tĩnh và tự chủ trong mọi hoàn cảnh
(B) Ung dung, lạc quan trước cụoc sống CM đầy khó khăn
C Quyết đoán, tự tin trước mọi tình thế của CM
D Yêu nước, thương dân, sẵn sàng cống hiến cả cuộc đời chop tổ quốc
* Đọc thuộc lòng bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” GV kiểm tra VBT của HS
NGẮM TRĂNG
ĐI ĐƯỜNG.
(Tự học có hướng dẫn)(Hồ Chí Minh)
Trang 2? Bài thơ ngắm trăng được Bác làm trong hồn cảnh nào?
- Ở trong ngục tù
HS trả lời, GV nhận xét, ghi điểm
4.3 Giảng bài mới:
Hoạt động 1:
Giới thiệu bài
Bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” thể hiện tình
yêu thiên nhiên và tinh thần lạc quan của Bác
Nhân cách cao quý ấy được thể hiện trong suất
quãng đường cách mạng Nhất là thời gian bị
Tưởng Giới Thạch gaim cầm ở TQ Bài học hôm
nay các em tìm hiểu thêm về những cái đẹp trong
tâm hồn Bác
Hoạt động 2 : Đọc – Tìm hiểu chú thích.
GV đọc mẫu, hướng dẫn HS đọc: Giọng
thích hợp với cảm xúc
GV đọc phiên âm, gọi HS đọc dịch nghĩa,
dịch thơ
HS nhận xét, GV nhận xét, sửa chữa
* Chú thích SGK cho ta biết điều gì về xuất
xứ của bài thơ?
- Bài thơ viết trong nhà tù TGT khi Bác bị
bắt từ 8.1942
* Nhân vật trữ tình trong bài thơ có liên
quan như thế nào với TG?
- Chính là TG HCM
* Bài thơ làm theo kiểu thơ gì?
- Thất ngôn tứ tuyệt
Hoạt động 3 : Phân tích VB.
Gọi HS đọc 2 câu đầu
GV diễn giảng: Vọng nguyệt là 1 đề tài rất
phổ biến trong thơ xưa Thi nhân xưa gặp cảnh
trăng đẹp thường đem rược uốn trước hoa để
thưởng trăng Người ta chỉ thưởng trăng khi thảnh
thơi, tâm hồn thư thái
* Vậy Bác ngắm trăng trong hoàn cảnh
I Đọc –Hiểu văn bản :
1 Đọc:
2 Chú thích:
- “Ngắm trăng” trích trong NKTT của chủ tịch HCM
II Đọc tìm hiểu văn bản :
1 Hai câu đầu:
“Trong tù… hững hờ”
- Bác ngắm trăng trong nhà tù không có rượu và hoa
Trang 3- Trong tù không có rượu và hoa cho cuộc
thưởng ngoạn của con người
* Việc nhỏ đến rượu và hoa trong tù cho
thấy tâm hồn người tù như thế nào?
- Người tù không hề vướng bận về vật chất,
tâm hồn tự do, ung dung tận hưởng đêm trăng
đẹp
GV gọi HS đọc 2 câu phiên âm và dịch
nghĩa câu hai
* Có sự khác biệt như thế nào về kiểu câu
của 3 câu này?
- Câu thơ thuộc câu trần thuật Câu phiên
âm và câu dịch nghĩa thuộc câu nghi vấn
GV diễn giảng: Câu nghi vấn không dùn để
hỏi mà còn dùng để bộc lộ cảm xúc Vậy cảm xúc
được bộc lộ như thế nào?
- Câu thơ cho thấy tâm hồn nghệ sĩ của
Bác Mà trong tù thì biết làm thế nào để có cuộc
ngắm trăng thực sự Vì vậy càng bứt rứt, bối rối
Người chiến sĩ CM ấy vẫn là người yêu TN, rung
động mãnh liệt trước cảnh trăng đẹp dù đang là
thân tù
GV chuyển ý
GV gọi HS đọc 2 câu thơ cuối
Gọi HS đọc 2 câu phiên âm
GV treo bảng phụ HS thảo luận (5’)
Nhóm 1: Trong 2 câu phiên âm, sự sắp xếp
vị trí các từ nhân và (thi gia) song, nguyệt và
(minh nguyệt) có gì đáng chú ý
Nhóm 2: Phân tích ND 2 câu thơ trên
Nhóm 3: Ở 2 câu trên, TG sử dụng biện
pháp NT nào? Hãy chỉ rõ?
Nhóm 4: Qua bài thơ, em thấy hình ảnh
Bác hiện ra như thế nào?
HS trình bày, GV nhận xét, sửa chữa
HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK
GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi
GV chuyển ý
- Bác xao xuyến, bối rối, không cầm lòng được trước vẻ đẹp khó hững hờ của ánh trăng
2 Hai câu thơ cuối:
“Người ngắm… nhà thơ”
- Cả Trăng và người đều chủ động tìm đến giao hoà cùng nhau, ngắm nhau say đắm
- NT: Phép đối, phép nhân hoá cho thấy Bác và Trăng hết sức thân thiết, trở thành tri âm, tri kỷ từ lâu
Bác Hồ rất yêu TN ung dung, tự chủ trong mọi hoàn cảnh
* Ghi nhớ: SGK
Trang 4Hoạt động 1: Đọc – Tìm hiểu chú thích.
GV hướng dẫn HS đọc: Đọc kỹ phần phiên âm,
dịch nghĩa, dịch thơ
GV nhận xét, sửa chữa
* Nêu xuất xứ` bài thơ?
GV lưu ý 1 số từ khó SGK
* Bài thơ này sáng tác bằng chữ Hán thuộc
thể gì, dịch thơ thuộc thể gì?
- Tứ tuyệt lục bát
* Đi đường có phải là bài thơ tả cảnh hay
tự sự không?
- Không phải, là bài thơ mang tính triết lí
Hoạt động 2 : Phân tích VB.
GV giảng sơ về kết cấu bài thơ
* Nêu ND câu 1: Em có nhận xét như thế
nào về giọng thơ?
* Đi đường khó như thế nào? NT gì được sử
dụng trong câu 2?
- Khó khăn, gian lao chống chất lên nhau,
vừa đi hết lớp núi này đến lớp núi khác
- Sử dụng điệp từ làm nổi bật thêm khó
khăn người đi đường gặp phải
HS đọc 2 câu cuối
* Kết quả cuộc đi đường?
* Nhận xét thế đứng của người đi đường
khi lên đỉnh cao?
* Bài thơ có mấy lớp nghĩa? Em hiểu về
các lớp nghĩa đó như thế nào?
- Nghĩa đen: Nói việc đi đường núi
- Nghĩa bóng: Nói về đường đời, đường
CM
Về nhà các em học bài theo các gợi ý trên
Các em rút ra NT và ý nghĩa tư tưởng bài
thơ
(*) Đi đường: (Tự học có hướng
dẫn) – Hồ Chí Minh
I Đọc – Hiểu chú thích:
1 Đọc:
2 Chú thích:
- Xuất xứ` bài thơ
- Thể thơ (Phiên âm, dịch thơ)
II Đọc tìm hiểu VB:
a Hai câu đầu:
- ND, giọng điệu câu 1
- Nỗi khó khăn của người đi đường,
NT của câu 2
b hai câu cuối:
- Kết quả cuộc đi đường
- Thế đừng người đi đường khi lên tới đến đỉnh cao
* Ghi nhớ
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố :
GV treo bảng phụ, ghi CHTN
* Nhận định nào nói đúng I hình ảnh Bác Hồ hiện lên qua bài thơ “Nghắm trăng”?
Trang 5A Một con người có khả năng nhìn xa trông rộng.
(B) Một con người yêu TN và luôn lạc quan
C Một con người có bản lĩnh CM
D Một con người giàu lòng yêu thương
* Đọc diễn cảm bài thơ “Ngắm trăng”?
HS đọc diễn cãm bài thơ
GV liên hệ giáo dục HS
4.5 Hướng dẫn HS tự học:
* Bài học tiết này:
Học thuộc 2 bài thơ
Trả lời các câu hỏi phần THCHD
* Bài học tiết sau:
- Lợi thế thành Đại La
- Trình tự lập luận của TG
5 RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
………
Bài … -tiết
Tuần dạy:
Ngày dạy:
CÂU CẢM THÁN
Trang 61 MỤC TIÊU:
Giúp HS
1.1 Kiến thức:
- Đặc điểm hình thức của câu cảm thán
- Chức năng của câu cảm thán
1.2 Kĩ năng :
- Nhận biết câu cảm thán trong các văn bản
- Sử dụng câu cảm thán phù hợp với hồn cảnh giao tiếp
3 Thái độ:
- Giáo dục HS yêu mến sự giàu đẹp của TV
2 TRỌNG TÂM:
- Đặc điểm hình thức và chức năng của câu cảm thán Biết sử dụng câu cảm thán
3 CHUẨN BỊ:
GV: SGK, SGV, VBT, Giáo án
HS: SGK, VBT, Chuẩn bị bài
4 TIẾN TRÌNH:
4.1 Ổn định tổ chức:
4.1 Kiểm tra miệng :
GV treo bảng phụ
* Trong những câu nghi vấn sau, câu nào dùng để cầu khiến?
A Chị khất tiền sưu đến chiều mai phải không?
B Người thuê viết nay đâu?
(C) Nhưng lại đằng này đã, về làm gì vội
D Chú mình muốn cùng tờ đùa vui không?
* Thế nào là câu cầu khiến? Chức năng câu cầu khiến? Cho VD?
- Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến… hay ngữ điệu cầu khiến, dùng để
ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo…
Ơi! Bơng hoa đẹp quá
Nhận xét câu nĩi của người nĩi? Từ nào bộc lộ tình cảm
Ken bơng hoa đẹp Từ ơi!
HS cho VD, GV nhận xét, chốt ý
3 Giảng bài mới:
Giới thiệu bài
Tiết này chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu về câu cảm thán
Hoạt động 1: Đặc điểm hình thức và chức năng.
GV treo bảng phụ, ghi VD SGK
I Đặc điểm hình thức và chức năng:
Trang 7GV gọi HS đọc 2 VD trên.
GV treo bảng phụ, ghi yêu cầu cho HS thảo
luận nhóm
Nhóm 1: trong 2 VD trên, câu nào là câu cảm
thán?
Nhóm 2: Đặc điểm hình thức nào cho biết đó
là câu cảm thán?
Nhóm 3: Câu cảm thán dùng để làm gì?
Nhóm 4: Khi viết đơn… có dùng câu cảm thán
không? Vì sao?
HS thảo luận nhóm (5’)
Đại diện nhóm trình bày
GV nhận xét, sửa chữa
- Ngôn ngữ trong đơn, biên bản, hợp đồng là
ngôn ngữ duy lí, của tư duy logic, đòi hỏi sự chính
xác nên không thích hợp với việc sử dụng ngôn ngữ
bộc lộ cảm xúc
* Cách đọc câu cảm thán có gì khác?
- Đọc diễn cảm
* Qua các VD trên, em thấy câu cảm thán kết
thúc bằng dấu gì?
- Dấu chấm than
GV diễn giảng: Tất cả các câu cảm thán đều
phải đọc với giọng diễn cảm và khi viết đều kết thúc
bằng dấu chấm than (cá biệt có câu cảm thán kết
thúc bằng dấu chấm, chấm lững) Tuy nhiên, tất cả
các câu được đọc với giọng diễn cảm và khi viết kết
thúc bằng dấu chấm than đều là câu cảm thán
* Có nét gì khác giữa các câu đều bộc lộ cảm
xúc như: câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán?
- Người nói viết) có thể bộc lộ cảm xúc bằng
nhiều kiểu câu khác như câu nghi vấn, câu cầu khiên
nhưng trong câu cảm thán, cảm xúc của người nói
(viết) được biểu thị bằng phương tiện đặc thù bằng từ
ngữ cảm thán
* Thế nào là câu cảm thán? Chức năng câu cảm
thán? * Câu cảm thán sử dụng trong những trường
hợp nào? Khi viết jết túc bằng dấu gì?
HS trả lời, GV nhận xét, chốt ý
GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK
GV gọi HS cho VD về câu cảm thán
GV treo bảng phụ, cho HS làm BT nhanh
* Cho các từ cảm thán hãy điền vào chỗ trống
- Câu cảm thán:
a) Hỡi ơi Lão Hạc!
b) Than ôi!
- Đặc điểm hình thức từ cảm thán
a) Hỡi ơi.
b) Than ôi.
- Chức năng: Bộc lộ cảm xúc của người nói (viết)
Trang 8thích hợp:
a) Cô đơn… là cảnh thân tù! (thay)
b) … quê hương ta đẹp quá! (ôi)
c) Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều Nghìn thu
nhớ Bác… (biết bao nhiêu)
HS lên bảng điền GV nhận xét, sửa chữa
Hoạt động 2: Luyện tập.
GV gọi HS đọc BT1, xác định yêu cầu
GV hướng dẫn HS làm BT1
HS làm BT, GV nhận xét, sửa chữa
GV gọi HS đọc BT2, xác định yêu cầu
GV hướng dẫn HS làm BT2
HS làm BT2, GV nhận xét, sửa chữa
* Ghi nhớ: SGK VD: Bạn ấy hát thật là tuyệt!
- Ta nghe… hè ôi!
II Luyện tập:
BT1: VBT
BT2: VBT
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố :
GV treo bảng phụ, ghi CHTN
* Dòng nào dưới đây nói đúng I dấu hiệu nhận biết câu cảm thán?
A Sử dụng ngữ điệu cầu khiến và dấu chấm than ở cuối câu
(B) Sử dụng từ ngữ cảm thán và dấu chấm than ở cuối câu
C Không có dấu hiệu hình thức đặc trưng
* Câu nào dưới đây không phải là câu cảm thán?
(A) Thế thì con biết làm thế nào được!
B Thảm hại thay cho nó!
C Lúc bấy giờ ta cùng các ngươi sẽ bị bắt, đau xót biết chừng nào!
D Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu!
4.5 Hướng dẫn HS tự học:
* Bài học tiết này:
Học bài, làm BT, VBT
* Bài học tiết sau:
Soạn bài “Câu trần thuật”: Chú ý phần I
Đặc điểm hình thức và chức năng
5 RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
Bài … -tiết
Tuần dạy:
Ngày dạy:
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ
Trang 91 MỤC TIÊU:
Giúp HS
1.1 Kiến thức :
- Củng cố kiến thức về văn TM
1.2 Kĩ năng :
- Rèn kĩ năng biết cách viết bài văn TM hoàn chỉnh
1.3 Thái độ:
- Giáo dục HS tính chính xác, cẩn thận, yêu quê hương đất nước
2 TRỌNG TÂM:
3 CHUẨN BỊ:
GV: SGK, SGV, VBT, Giáo án
HS: SGK, VBT, Chuẩn bị bài
Nêu vấn đề, tự luận
4 TIẾN TRÌNH:
4.1 Ổn định tổ chức:
4.2 Kiểm tra miệng :
4.3 Giảng bài mới :
GV ghi đề bài lên bảng
* Mở bài cần làm rõ điều gì?
* Thân bài có những mục nào?
* Kết bài cần nêu ý nào?
* Đề bài:
TM 1 danh lam thắng cảnh ở quê em
* Dàn ý:
1 Mở bài:
Giới thiệu chung (2,5đ)
- Vịnh Hạ Long thuộc tỉnh Quảng Ninh, được đánh giá là kì quan thiên nhiên thế giới
- Người dân quê em rất tự hào về thắng cảnh có vẻ đẹp thần tiên này
2 Thân bài: (5đ)
- Thuyết minh về Vịnh Hạ Long
+ Lịch sử hình thành
+ Cấu trúc cảnh vật
+ Xuất xứ tên gọi
3 Kết bài: (2,5đ)
- Cảm nghĩ của em
+ Vịnh Hạ Long xứng đáng là kì quan thiên nhiên thế giới + Hàng năm có hàng tăm du khách trong và ngoài nước đến thăm
4.4 Câu hỏi, bài tập củng cố :
GV thu bài: nhận xét tiết làm bài
Trang 104.5 Hướng dẫn HS tự học:
Xem lại phần: “Thuyết minh về 1 danh lam thắng cảnh” (chú ý bố cục, cách làm)
Chuẩn bị “Chương trình địa phương” phần TLV
5 RÚT KINH NGHIỆM:
………
………
………
………
………
………
………