3 Bài mới Giới thiệu bài 1 phút: nội dung hoạt động của giáo viên hình thức hoạt động HS trả lời-HS đặt câu -HS thảoluận nhóm-HS đọc -HS làmmiệng I Đặc điểm hình thức và chức nặng chín
Trang 1Học kỳ ii
Tiết 73, 74: Nhớ rừng
Thế Lữ (1907 – 1989) 1989)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Cảm nhận đợc niềm khao khát tự do mãnh liệt, nỗi chán ghét sâu sắc cái thực tại tù túng,tầm thờng giả dối đợc thể hiện trong bài thơ qua lời con hổ bị nhốt ở vờn bách thú
-Thấy đợc bút pháp lãng mạn đầy truyền cảm của nhà thơ
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu
- Chuẩn bị tranh tác giả; tập thơ Thế Lữ
2 Học sinh : -Soạn bài
- Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút ):
nội dung hoạt
động của giáo viên hoạt động hình thức
2 Bài thơ Nhớ rừng“Nhớ rừng” ”-Nêu xuất xứ của bài
Trang 2Đây là sự sáng tạo của thơ mới, trên cơ sở kế thừathơ 8 chữ ( hay hát nói) truyền thống.
-Xác định bố cục của
bài thơ? -HS trả lời *Bố cục : Bài thơ đợc ngắt làm 5 đoạn -Đoạn 1: Tâm trạng uất hận, ngao ngán của
con hổ trong cảnh tù hãm ở vờn bách thú -Đoạn 2+ 3: Hình ảnh chốn giang sơn hùng vĩ của con hổ đợc tái hiện trong nỗi nhớ tiếc da diết của nó.
-Đoạn 4, 5: Niềm ngao ngán trớc thực tại và lời nhắn gửi thống thiết của con hổ tới cảnh nớc non hùng vĩ xa kia.
-Bài thơ là lời của ai?
Vì sao TG mợn lời
của con hổ ở vờn
bách thú? Việc mợn
đó có tác dụng ntn
trong việc thể hiện
nội dung cảm xúc của
nhà thơ?
-HS trả lời -Bài thơ là lời của con hổ ở vờn bách thú
-TG mợn lời con hổ để tiện nói 1 cách đầy đủ, sâusắc tâm sự của u uất của một lớp ngời lúc bấy giờ
lập ? Nêu ý nghĩa của
việc xây dựng hai
cảnh tợng đối lập
nhau trong Nhớ
rừng?
-HS xác
định -Trong bài thơ có 2 cảnh tơng phản: Đó là cảnh v-ờn bách thú, nơi con hổ đang bị giam cầm (đoạn
1,4) và cảnh núi non hùng vĩ, nơi con hổ tunghoành hống hách những ngày xa Với con hổ cảnhtrên là thực tại, cảnh dới là mộng tởng, là dĩ vãng.Cấu trúc hai cảnh đối lập nh vậy vừa tự nhiên, phùhợp với diễn biến tâm trạng con hổ, vừa tập trungthể hiện chủ đề
1 Cảnh con hổ ở v ờn bách thú
-Đọc đoạn 1, 4 -HS đọc
-Quan sát đoạn 1, con
hổ cảm nhận những
nỗi khổ nào khi bị
nhốt trong cũi sắt của
vờn Bách thú?
-HS quansát và tìmchi tiết
-Nỗi khổ không đợc hoạt động, phải ở trong mộtkhông gian tù hãm, thời gian kéo dài
-Nỗi nhục bị biến thành trò chơi cho thiên hạ tầmthờng
-Nỗi bất bình vì bị ở chung cùng bọn thấp kém.-Trong đó, nỗi khổ
nào có sức biến thành
nỗi căm hờn? Vì sao?
-HS trả lời -Nỗi nhục bị biến thành trò chơi lạ mắt cho lũ
ng-ời ngạo mạn ngẩn ngơ vì hổ vốn là chúa sơn lâm,khiến cả loài ngời còn khiếp sợ
-Trong cũi sắt, nỗi
hờn căm của con hổ
trở thành khối căm
hờn Em hiểu khối
căm hờn ntn?
-HS trả lời -Cảm xúc căm hờn đè nặng, nhức nhối, không có
cách gì giải thoát Khối căm hờn là tình cảm cămhờn to lớn, nguyên vẹn, cha tan
-Đoạn thơ thứ nhất
cho thấy con hổ có
tâm trạng gì?
-HS bình - Con hổ vô cùng ngao ngán, căm uất.
- Không có cách gì thoát ra đợc môi trờng tù túng,
tầm thờng, chán ngắt ấy, con hổ đành buông
Trang 3xuôi, bất lực, nằm dài trông ngày tháng dần qua.
đổi lớp - Cảnh vờn Bách Thảo dới cái nhìn của chúa sơn lâm : Tất cả chỉ là đơn điệu, nhàm tẻ, chỉ là
nhân tạo, đều do bàn tay con ngời sửa sang, tỉa tót, hết sức tầm thờng, giả dối chứ không phải là
thế giới của tự nhiên to lớn, mạnh mẽ và bí hiểm.Hoa….âm u.âm u
-Thật đáng chán, đáng khinh, đáng ghét
-Nhận xét nghệ thuật
của đoạn trên?
-HS trả lời +Nghệ thuật : giọng giễu nhại của những câu thơ
trên với 1 loạt từ ngữ liệt kê liên tiếp, cách ngắtnhịp ngắn, dồn dập ở 2 câu đầu và những câu thơtiếp theo đọc liền nh kéo dài ra, giọng chán ch-ờng, khinh miệt
-Khao khát đợc sống tự do, chân thật.
=>Đó cũng là XH thực tại đơng thời đợc cảmnhận bởi tâm hồn lãng mạn; thái độ của con hổcũng chính là thái độ của họ đối với XH đơngthời
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
-Nêu suy nghĩ của em về hình ảnh con hổ ở vờn Bách thú?
Trang 4rừng núi hùng vĩ đó,
hình ảnh con hổ hiện
ra với vẻ đẹp ntn?
núi hùng vĩ đó, con hổ hiện ra nổi bật với 1 vẻ
đẹp oai phong, lẫm liệt
->Những câu thơ sống động, giàu chất tạo hình
đã diễn tả chính xác vẻ đẹp vừa uy nghi dũngmãnh, vừa mềm mại uyển chuyển của chúa sơnlâm với các chi tiết đầy ấn tợng
-Có 1 dòng thơ dôi ra thành 10 tiếng ( trong khitoàn bài nhất loạt 8 tiếng) Dòng thơ ấy điệp hailần từ với và điệp từ ấy còn tràn xuống khổ thơsau
+Chữ nhớ, điệp từ với và cách ngắt nhịp (4/2/2,
5/5, 3/5, 4/2/2 ….âm u) biến hoá, cân xứng đã làmnổi dội lên nỗi nhớ tiếc khôn nguôi, nhớ cồncào, nhớ da diết
-Có ý kiến cho rằng
đoạn 3 là đoạn thơ hay
nhất trong bài “Nhớ rừng”Nhớ
rừng”, có thể coi nh
một bức tranh tứ bình
đẹp lộng lẫy Em hãy
chỉ rõ vì sao?
-HS trả lời -Đoạn 3 có 4 cảnh, cảnh nào cũng có núi rừng
hùng vĩ, tráng lệ và con hổ nổi bật lên với t thế
lẫm liệt, kiêu hùng, uy nghi
-Quan sát lại đoạn 3,
Đoạn thơ nói về 4 nỗi
nhớ của con hổ trong
những thời điểm nào?
Trong những thời điểm
ấy, con hổ hiện lên nh
thế nào?
-HS thảo luận nhóm
Thời điểm Hình ảnh con hổ
máu sau rừng Con hổ nh 1 bạo chúa.
=> Hình ảnh con hổ lúc mềm mại, uyển chuyển, lúc oai hùng mạnh mẽ.
-Tìm những điệp từ,
điệp ngữ đợc dùng
trong đoạn ?
-HS tìm
điệp từ - Các câu hỏi liên tiếp, dồn dập, một loạt điệpngữ nào đâu, đâu những….âm ulặp đi lặp lại, tạo
thành điệp khúc dai dẳng não nề, diễn tả thấmthía nỗi nhớ tiếc khôn nguôi của con hổ đối vớinhững cảnh không bao giờ còn thấy nữa
-Đọc khổ thơ cuối
Khổ thơ cuối cho ta
biết thêm điều gì?
-HS đọc
và trả lời - Bài thơ kết thúc bằng lời nhắn gửi thống thiếtcủa con hổ với rừng thiêng, nơi mà nó ngự trị
ngày xa: “Nhớ rừng”Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi” -Qua sự đối lập sâu sắc
giữa hai cảnh tợng đó,
ta thấy tâm sự của con
hổ trong vờn Bách thú
ntn?
-HS trả lời - Con hổ khao khát đợc giải phóng, khao
khát đợc tự do Nó mãi mãi thuộc về rừng xanh chứ không cam tâm làm đồ mua vui cho con ngời, không hoà nhập với cái tầm thờng, thấp kém, giả tạo Nhng nó cũng hoàn toàn bất lực.
Trang 5-Gọi HS đọc lại bài thơ -HS đọc
-Nêu giá trị nghệ thuật
của bài thơ?
-HS thảoluận lớp
* Nghệ thuật : -Giọng thơ hùng tráng, lâm ly, cảm hứng lãng mạn mãnh liệt tràn đầy
-Biểu tợng rất thích hợp và đẹp đẽ để thể hiện chủ đề bài thơ : Hình tợng con hổ ở vờn bách
Nêu cảm nghĩ của em sau khi học bài thơ
Trang 6Tiết 75: Câu nghi vấn
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu nghi vấn Phân biệt câu nghi vấn với các kiểu câu khác
-Nắm vững chức năng chính của câu nghi vấn : dùng để hỏi
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động
của giáo viên
hình thức hoạt động
HS trả lời-HS đặt câu
-HS thảoluận nhóm-HS đọc
-HS làmmiệng
I Đặc điểm hình thức và chức nặng chính Bài tập 1:
Câu nghi vấn:
-Sáng nay ngời ta đấm u có đau không?
-Thế làm sao u cứ khóc mãi mà không ăn
khoai?
-Hay là u thơng chúng con đói quá?
Câu nghi vấn là câu:
-Có những từ nghi vấn -Có chức năng chính là dùng để hỏi -Khi viết câu nghi vấn kết thúc bằng dấu chấm hỏi.
Bài tập 3: (SGK tr 13)
Không vì đó không phải là những câu nghi vấn-Câu a, b: những kết cấu chứa từ nghi vấn chỉlàm chức năng bổ ngữ trong 1 câu
-Câu c, d: nào (cũng), ai(cũng) là những từphiếm định
Lý do: Cụm từ X(ai, gì, nào, sao, đâu,bao giờ,bao nhiêu)+ cũng: có ý nghĩa khẳng định tuyệt
đối->đó là từ phiếm định chứ không phải nghivấn
*Ghi nhớ : SGK tr 11
II Luyện tập : Bài 1: Có những câu nghi vấn sau:
a) Chị khất tiền su đến chiều mai phải không ? b)Tại sao con ngời lại phải khiêm tốn nh thế?
c) “Nhớ rừng”Văn là gì?”; “Nhớ rừng”Chơng là gì?”
d) Chú mình muốn cùng tớ đùa vui không?; “Nhớ rừng”Đùa trò
gì?”; “Nhớ rừng”Cái gì thế?”; “Nhớ rừng”Chị Cốc béo xù đứng trớc cửa nhà
Trang 7-Bài 2: Cho HS trao
ta đấy hả?”
Bài 2:Căn cứ để xác định : có từ “Nhớ rừng”hay”
-Trong câu nghi vấn thì từ “Nhớ rừng”hay” không thể thay thế bằng từ hoặc đợc Nếu thay , câu sẽ sai ngữ pháp; hoặc biến thành 1 câu khác có ý nghĩa khác hẳn
Bài 4:
-Khác nhau về hình thức: có không; đã cha;
-Khác nhau về nghĩa:
+Câu thứ 2 có giả định là ngời đợc hỏi trớc đó có vấn đề
về sức khoẻ, nếu điều giả định này không đúng thì câu hỏi trở nên vô lý
+Câu thứ nhất không hề có giả định đó
Bài 5: Khác biệt về hình thức giữa 2 câu thể hiện ở trật
Bài 6: Câu a đúng vì hỏi để xác định đợc nặng bao nhiêu
+Câu b sai: cha biết giá thì không thể nhận xét đắt hay rẻ.
Củng cố – học dặn dò :(2 phút )
-Hoàn chỉnh bài tập
-Soạn bài :Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
Trang 8Tiết 76:Viết đoạn văn trong văn bản thuyết minh
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh biết cách sắp xếp ý trong đoạn văn thuyết minh cho
hợp lý
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động
của giáo viên
hình thức hoạt động
-HS trả lời
-HS trả lời
-HS trao
đổi nhóm
I Đoạn văn trong văn bản thuyết minh
1 Nhận dạng các đoạn thuyết minh Bài tập 1:
-Đoạn a: Câu chủ đề: câu 1
+Câu 2 cung cấp thông tin về lợng nớc ít ỏi+Câu 3 cho biết lợng nớc ấy bị ô nhiễm +Câu 4 nêu sự thiếu nớc ở các nớc trên thế giớithứ 3
+Câu 5 nêu dự báo đến năm 2005 thì 2/3 dân
2 Sửa lại các đoạn văn thuyết minh ch a chuẩn
Đoạn văn a:
-Yêu cầu : thuyết minh về chiếc bút bi+Nhợc điểm của đoạn văn trên là lộn xộn Nêntách ra làm 2 đoạn
Đoạn văn b:giới thiệu đèn bàn cũng có nhợc
điểm tợng tự nh trên -Nên chia làm 2 phần
II Luyện tập :
Trang 10Tiết 77: Quê hơng
Tế hanh(1921)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Cảm nhận đợc vẻ đẹp tơi sáng, giàu sức sống của 1làng quê miền biển đợc miêu tả trong bài thơ và tình cảm quê hơng đằm thắm của tác giả
-Thấy đợc những nét đặc sắc nghệ thuật của bài thơ
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
-Đọc lại 2 câu đầu
Hai câu cho ta biết
điều gì?
-Gọi HS đọc 6 câu tiếp
-HS trả lời
-HS trả lời -HS đọc vàtrả lời
-HS trả lời-HS trả lời
-HS đọc vàtrả lời
-Đợc nhà nớc trao tặng Giải thởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (năm 1966)
-2 câu đầu ; giới thiệu chung về “Nhớ rừng” làng tôi”
-6 câu tiếp : miêu tả cảnh thuyền chài rakhơi đánh cá
8 câu tiếp tả cảnh thuyền cá trở về bến -Khổ cuối:(phần kết) nói về nỗi nhớ làngkhôn nguôi của tác giả
Trang 11đáo trong chi tiết này?
Chi tiết ấy gợi cho em
-HS đọc -HS trả lời
-HS trả lời-HS trả lời-HS trả lời
-HS đọc vànêu cảmnhận
-HS trả lời-HS đọc
-HS làm bàitập
thuyền khi lớt sóng ra khơi
-Cánh buồm giơng to nh mảnh hồn làng.Hình ảnh cánh buồm thuyền chài đợc miêutả rất đẹp – học 1 vẻ đẹp đầy lãng mạn với sự sosánh độc đáo, bất ngờ
+Hình ảnh cánh buồm trắng là biểu tợng của linh hồn làng chài.
2 Cảnh thuyền cá về bến -Cảnh dân làng đón thuyền đánh cá trở về là
1 bức tranh lao động náo nhiệt và đầy ắp niềm vui và sự sống
-TG còn nhớ hình ảnh ngời dân chài và conthuyền nằm nghỉ trên bến sau chuyến rakhơi
*Hình ảnh ngời dân chài vừa chân thực vừa lãng mạn và trở nên có tầm vóc
*Hình ảnh con thuyền:không chỉ nằm im
trên bến mà còn thấy sự mệt mỏi say sa, Con
thuyền vô tri trở nên có hồn
3 Khổ thơ kết : -Tác giả trực tiếp nói nỗi nhớ làng quê khôn nguôi của mình : nỗi nhớ chân thành,
tha thiết
III Tổng kết
*Ghi nhớ : SGK tr 18
IV Luyện tập : Bài 2: HS tự làm
Trang 12Tiết 78: Khi con tu hú
Tố hữu(1920-2002)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Cảm nhận đợc lòng yêu sự sống, niềm khao khát tự do cháy bỏng của ngời chiến sỹ cách mạng trẻ tuổi đang bị giam cầm trong tù ngục đợc thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm
và thể thơ lục bát giản dị mà tha thiết
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
gợi lại trong tâm hồn
ngời chiến sỹ trẻ trong
tù 1 khung cảnh mùa
hè ntn?
-HS trả lời
-HS đọc -HS trả lời-HS trả lời
-HS thảoluận lớp-HS trả lời
-HS đọc vàtrả lời
I Đọc và tìm hiểu chung
1 Tác giả :
Tên : Nguyễn Kim Thành -Quê:tỉnh Thừa Thiên – học Huế -Là nhà thơ lớn, đợc nhà nớc trao tặng Giải th- ởng HCM về VHNT (năm 1996)
2 Bài thơ Khi con tu hú“Nhớ rừng” ”
Bố cục :
-6 câu đầu: Cảnh mùa hè
-4 câu cuối : Tâm trạng của ngời tù
II Đọc – học hiểu văn bản
1 Cảnh trời đất vào hè trong tâm t ởng ng ời
tù Cách Mạng -6 câu thơ lục bát thanh thoát mở ra cả 1 thế giới rộn ràng tràn trề nhựa sống
- Tiếng chim tu hú đã thức dậy tất cả, mở ra tất
cả, bắt nhịp cho tất cả: mùa hè rộn rã âm thanh, rực rỡ sắc màu ngọt ngào hơng vị, bầu trời khoáng đạt tự do
->Tác giả có tấm lòng gắn bó sâu nặng với
Trang 13-Gọi đọc 4 câu cuối 4
câu thơ cho em biết
-Nêu giá trị nội dung
và nghệ thuật của bài
-HS trả lời
-HS nêucảm nhận
quê hơng
2 Tâm trạng ng ời tù cách mạng
-4 câu cuối thể hiện trực tiếp tâm trạng, cảm
xúc của tác giả.Đó là tâm trạng uất ức, đau khổ, ngột ngạt.Đoạn thơ với cách ngắt nhịp
bất thờng, cách dùng những từ ngữ mạnh,những từ ngữ cảm thán, tất cả nh truyền đến
độc giả cái cảm giác ngột ngạt cao độ, niềmkhát khao cháy bỏng muốn thoát ra khỏi cảnh
tù ngục, trở về với cuộc sống tự do bên ngoài
III Tổng kết : Ghi nhớ : SGK tr 20
Trang 14Tiết 79: Câu nghi vấn (tiếp)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
- Hiểu rõ câu nghi vấn không chỉ dùng để hỏi mà còn dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định, đe doạ, bộc lộ tình cảm, cảm xúc
- Biết sử dụng câu nghi vấn phù hợp với tình huống giao tiếp
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút)
nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
-HS trả lời-HS trả lời
-HS đọc
-HS làmmiệng
III Những chức năng khác Bài tập :
a)Những ngời muôn năm cũ/ Hồn ở đâu bâygiờ?
Bộc lộ tình cảm, cảm xúc(sự hoài niệm,tiếc nuối)
b)Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?
->Đe doạ c) Có biết không ?Lính đâu? Sao bay vậy?Không à?
->đều dùng để đe doạ d)Cả đoạn trích là 1 câu nghi vấn ->khẳng
định e)Con gái tôi vẽ đấy ? Chả lẽ lọi ấy?
->bộc lộ cảm xúc
-Không phải tất cả các câu nghi vấn đều kếtthúc bằng dấu chấm hỏi Câu nghi vấn thứ 2 ở(e) kết thúc bằng dấu chấm than, chứ khôngphải dấu chấm hỏi
*Những chức năng khác:
-Cầu khiến -Khẳng định -Phủ định -Đe doạ -Bộc lộ tình cảm, cảm xúc.
*Ghi nhớ : SGK tr 22
IV Luyện tập Bài 1:Gợi ý :
-Câu a: bộc lộ cảm xúc-Câu b: phủ định, bộc lộ cảm xúc-Câu c:cầu khiến, bộc lộ cảm xúc
Trang 15Bài 2: Cho HS thảo
-Câu d: phủ định, bộc lộ tình cảm, cảm xúc
Bài 2:
a) 3 câu nghi vấn đều dùng để phủ định b) Bộc lộ sự băn khoăn, ngần ngại c) Khẳng định
d) Hỏi
HS tự thay thế bằng câu tơng đơng
Bài 3: HS tự đặt câu Bài 4: Trong nhiều trờng hợp giao tiếp, những
câu nh vậy dùng để chào Ngời nghe khôngnhất thiết phải trả lời, mà có thể đáp lại bằng
Trang 16Tiết 80 : Thuyết minh về một phơng pháp(cách làm)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh biết thuyết minh về 1 phơng pháp, 1 thí nghiệm
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
Nội dung hoạt động
của giáo viên
hình thức hoạt động
mục nào chung?
-Khi cần thuyết minh
-HS đọc vàtrả lời
-HS trả lời-HS trả lời
-HS trả lời-HS đọc
-HS thảoluận nhóm
I Giới thiệu một ph ơng pháp(cách làm) Văn bản a: Cách làm đồ chơi Em bé đá“Nhớ rừng”
bóng bằng quả khô”
-Nguyên vật liệu -Cách làm
-Yêu cầu thành phẩm
Văn bản b: Cách nấu canh rau ngót với thịt lợn nạc
-Nguyên vật liệu -Cách làm
-Yêu cầu thành phẩm->Muốn làm 1 cái gì thì phải có nguyên vậtliệu, có cách làm và yêu cầu thành phẩm(tức
là sản phẩm làm ra và chất lợng )
-Khi giới thiệu 1 phơng pháp,( cách làm) nào, ngời viết phải tìm hiểu nắm chắc ph-
ơng pháp(cách làm) đó +Khi thuyết minh cần trình bày rõ:
-Nguyên vật liệu -Cách làm
Yêu cầu thành phẩm -Trình bày theo thứ tự nhất định thì mới cho kết quả mong muốn.
*Ghi nhớ : SGK tr 26
II Luyện tập Bài 1: Thuỷết minh 1 trò chơi thông dụng
của trẻ em
Bài 2: VB “Nhớ rừng”Phơng pháp đọc nhanh”
Chú ý : MB, TB, KB+Phơng pháp thuyết minh, nêu số liệu
Trang 17Cñng cè – häc dÆn dß :(2 phót )
-Hoµn chØnh bµi tËp
-So¹n bµi :Tøc c¶nh P¾c Bã
Trang 18Tiết 81 : tức cảnh pắc bó
Hồ chí minh (1890-1969)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Cảm nhận đợc niềm thích thú thật sự của Hồ Chí Minh trong những ngày gian khổ ở Pắc Bó; qua đó thấy đợc vẻ đẹp tâm hồn của Bác, vừa là 1 chiến sỹ say mê cách mạng, vừa nh
1 “Nhớ rừng”khách lâm tuyền”ung dung sống hoà nhịp với thiên nhiên
-Hiểu đợc giá trị nghệ thuật độc đáo của bài thơ
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút)
nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
-HS trả lời-HS trả lời-HS trao
-Câu thơ thứ hai vẫn tiếp tục mạch cảm xúc đó có thêm nét vui đùa, đầy đủ tới d thừa, cháo bẹ , rau măng luôn có sẵn.
-Câu thứ nhất nói về việc ở, câu thứ hai nói vềviệc ăn, câu thứ 3 nói về làm việc -> cả 3 câu
đều thuật tả sinh hoạt của Bác ở Pắc Bó, đềutoát lên cảm giác thích thú hài lòng
2 Cái sang của cuộc đời Cách mạng -Niềm vui lớn của BH là niềm vui to lớn của ngời chiến sỹ yêu nớc vĩ đại sau 30 mơi năm xa nớc nay đợc về sống giữa lòng đất
Trang 19-Trong câu thứ ba hình tợng ngời chiến sỹ bỗng nổi bật nh đợc đặc tả bằng những nét
đậm khoẻ, đầy ấn tợng
Chữ “Nhớ rừng”sang” kết thúc bài thơ có thể coi là chữ
“Nhớ rừng”thần”, chữ “Nhớ rừng”mắt”( nhãn tự ), đã kết tinh, toảsáng tinh thần toàn bài
-Soạn bài :Câu cầu khiến
Tiết 82: Câu cầu khiến
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cầu khiến Phân biệt câu cầu khiến với các kiểu câu khác
-Nắm vững chức năng của câu cầu khiến Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
Trang 20nào cho em biết đó là
câu cầu khiến?
-HS thảoluận lớp vàtrả lời
-HS trả lời-HS làmmiệng
-HS trả lời
-HS đọc
-HS thảoluận nhóm
và trả lời
I Đặc điểm hình thức và chức năng Bài 1:
Câu cầu khiến :-Thôi đừng lo lắng
-Cứ về đi
-Đi, thôi con
=> có những từ cầu khiến (đừng, đi, thôi)Chức năng:
-Thôi đừng lo lắng.(khuyên bảo)-Cứ về đi (yêu cầu)
-Đi, thôi con (yêu cầu)
Bài 2: Chú ý đọc sao cho 2 câu “Nhớ rừng”Mở cửa”(câu
trần thuật )và “Nhớ rừng”Mở cửa”(câu cầu khiến) cóngữ điệu khác nhau; câu thứ 2 phát âm vớigiọng đợc nhấn mạnh hơn
-Chức năng của mỗi câu:
+Câu thứ nhất dùng để trả lời câu hỏi+Câu thứ hai dùng để ra lệnh; đề nghị
-Câu cầu khiến là câu có những từ cầu khiến hay ngữ điệu cầu khiến; dùng để ra lệnh, yêu cầu, đề nghị, khuyên bảo.
-Khi viết, câu cầu khiến thờng kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm.
*Ghi nhớ : SGK tr 31
II Luyện tập
Bài 1:-Có các từ : hãy, chớ, đừng -CN: chỉ ngời đối thoại
-Nếu thêm bớt hoặc thay đổi CN +Câu 1, 2 : không thay đổi, chỉ rõ ý hơn +Câu 3:thay đổi ý nghĩa của câu.
Bài 2:
a Thôi, im đi.(TN cầu khiến : đi; vắng CN)
b Các em đừng khóc.( TNCK: đừng; CN ngôi thứ 2
số nhiều)
c Đa tay mau! Cầm lấy này!(không có TNCK;chỉ
có ngứ điệu cầu khiến Vắng CN Bài 3:Câu a vắng CN
-DC tự coi mình là vai dới so với DM, là ngời yếu
đuối, nhút nhát vì vậy ngôn ngữ khiêm nhờng, rào
tr-ớc đón sau.
Bài 5:Hai câu này không thể thay thế cho nhau vì có
ý nghĩa rất khác nhau.
Trong trờng hợp thứ nhất ngời mẹ khuyên con vững tin bớc vào đời
Trờng hợp thứ 2, ngời mẹ bảo con cùng đi với mình.
Trang 21Cñng cè – häc dÆn dß :(2 phót )
-Hoµn chØnh bµi tËp
-So¹n bµi :ThuyÕt minh 1 danh lam th¾ng c¶nh
Trang 22Tiết 83: thuyết minh một danh lam thắng cảnh
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
-Muốn viết bài giới
thiệu 1 danh lam thắng
-Theo em, nội dung
bài thuyết minh trên
I Giới thiệu về 1 danh lam thắng cảnh Văn bản: Hồ Hoàn Kiếm và đền Ngọc Sơn
-Giới thiệu về hồ Hoàn Kiếm và đền NgọcSơn
-Phải có sự hiểu biết về hồ Hoàn Kiếm và đềnNgọc Sơn (vị trí, đặc điểm )
+Ngời viết phải đi đến nơi, thăm thú, quansát, tra cứu sách vở, hỏi han những ngời cóhiểu biết để có kiến thức đúng
-Bài viết thiếu phần mở bài
-Nội dung còn thiếu miêu tả vị trí, độ rộnghẹp của hồ, vị trí của Tháp Rùa, của đền ngọcSơn, cầu Thê Húc, thiếu miêu tả quang cảnhxung quanh, cây cối, màu nớc xanh.Thỉnhthoảng rùa nổi lên ->Nội dung bài viết cònkhô khan
Kết bài: Khẳng định lại vị trí của hồ Hoàn
Kiếm và đền Ngọc Sơn
Trang 23A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh ôn lại khái niệm về VB thuyết minh và nắm chắc
cách làm bài văn thuyết minh
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu hắt
2 Học sinh : -Soạn bài
Trang 24-HS khác
bổ sung-HS ghi vở
-HS thảoluận nhóm-HS trìnhbày
-HS bổsung
I Ôn tập lý thuyết
1 Vai trò, tác dụng của VB TM: Là VB dùng
ph-ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích đặc điểm,tính chất, nguyên nhân của SV, hiện tợng, ssảnphẩm nhằm đem lại cho con ngời kiến thức chuẩnxác để hành động và có thái độ đúng đắn đối vớicác sự vật, hiện tợng xung quanh mình
2 So sánh:
-VB TS: trình bày sự việc, diễn biến, nhân vật -VB MT: trìmh bày chi tiết , cụ thể cho ta cảm nhận
đợc sự vật, con ngời
-VB NL:trình bày ý kiến, luận điểm
-VBTM: chủ yếu trình bày tri thức 1 cách kháchquan giúp con ngời hiểu biết đợc đặc trng, tính chấtcủa sự vật, hiện tợng và biết cách sử dụng chúngvào mục đích có lợi cho con ngời
3 Muốn làm tốt VBTM, cần phải có tri thức về sự
vật, vấn đề cần thuyết minh-Bài văn TM hay là VB trình bày rõ ràng, hấp dẫn
đặc điểm cơ bản của đối tợng TM-VBTM sử dụng ngôn ngữ chính xác, cô đọng, chặtchẽ, sinh động
4 Những ph ơng pháp TM:
-PP nêu định nghĩa-PP nêu số liệu, VD-PP so sánh
-PP phân tích, phân loại
II Luyện tập Bài 1:
a)Giới thiệu đồ dùng
-Cấu tạo -Cách sử dụng-Cách bảo quản
b)Giới thiệu 1 danh lam thắng cảnh
-Vị trí địa lý-Lịch sử-Các bộ phận -Vị trí trong đời sống, tình cảm của con ngời
c)Giới thiệu 1 TP, 1 VB, 1 thể loại
-Tác giả
-Hoàn cảnh sáng tác-Thể loại
-Nội dung-Nghệ thuật
e) Giới thiệu 1 phơng pháp
-Nguyên vật liệu -Cách làm
-yêu cầu thành phẩm
Bài 2:HS tự viết
Trang 25Củng cố – học dặn dò :(2 phút )
-GV cho HS nhắc lại 1 số điều cần nhớ về VBTM
-Hoàn chỉnh bài tập
-Soạn bài :Ngắm trăng, Đi đờng
Tiết 85:ngắm trăng, đi đờng
A Mục tiêu cần đạt :
-Qua việc tìm hiểu bài thơ “Nhớ rừng”Ngắm trăng”, giúp HS cảm nhận đợc tình yêu thiên nhiên đặc biệt sâu sắc của BH, dù trong hoàn cảnh tù ngục, Ngời vẫn mở rộng tâm hồn tìm đến giao hoà với vầng trăng ngoài trời
-Qua việc tìm hiểu bài thơ”Đi đờng”hiểu đợc ý nghĩa t tởng của bài thơ: từ việc đi đờng gian lao mà nói lên bài học đờng đời CM
-Thấy đợc sức truyền cảm nghệ thuật của mỗi bài thơ
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị ảnh chân dung của HCM, tập thơ “Nhớ rừng”Nhật ký trong tù”
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút)
Nội dung hoạt động
của giáo viên
hình thức hoạt động
I Bài thơ Ngắm trăng“Nhớ rừng” ”
1 Đọc và tìm hiểu chung a)Giới thiệu tập Nhật ký trong tù : “Nhớ rừng” ” SGK
b)Đọc , chú thích
Trang 26đổi lớp-HS trả lời
-HS thảoluận lớp
-HS trả lời
-HS thảoluận
-HS trả lời-HS đọc
-HS trả lời-HS thảoluận nhóm
Việc nhớ đến rợu và hoa trong cảnh tù ngục
khắc nghiệt ấy đã làm cho ngời tù này không
hề vớng bận bởi những ách nặng về vật chất, tâm hồn vẫn tự do, ung dung, vẫn thèm đợc tận hởng cảnh trăng đẹp.
-Câu 2: cho thấy rõ tâm hồn nghệ sĩ đích thực của Ngời.
Trong tù thì làm thế nào để có cuộc ngắmtrăng thực sự-> càng bứt rứt, bối rối
Hai câu sau.
-Câu 3 và 4 vầng trăng mới xuất hiện.
Cảnh ngắm trăng thật hiếm có
+2 câu thơ cho thấy mối giao hoà đặc biệt giữa ngời tù CM và thi sĩ với vầng trăng -Hai câu còn cho thấy sức mạnh tinh thần diệu kỳ của ngời chiến sỹ thi sỹ ấy.
-Bài thơ vừa thể hiện tình cảm thiên nhiên
đặc biệt sâu sắc, mạnh mẽ, 1 biểu hiện nổi bật của tâm hồn nghệ sỹ ở BH; vừa cho thấy sức mạnh to lớn của ngời chiến sỹ vĩ
đại đó.Vì vậy, có thể nói rằng, đằng sau
những câu thơ rất thơ đó là 1 tinh thần thép-là
sự tự do nội tại, là phong thái ung dung, vợthẳn lên sự đè nặng tàn bạo tù ngục
-Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt Dịch ra thể lục bát
2 Đọc – học hiểu văn bản:
*Đề tài: Đi đ òng -Đề tài của bài thơ mang tính truyền thống a)Hai câu đầu:
-Câu đầu :nỗi gian lao của ngời đi đờng -Câu thứ 2:Cho ta biết đờng đi khó nh thế nào?
Hình ảnh trùng san ( dãy núi trập trùng)
Trang 27+Phân tích hai câu
đầu? Câu thơ thứ 2 cho
biết đờng đi khó ntn?
điệp ngữ trong bài thơ
có hiệu quả nghệ thuật
ntn?
-HS cácnhóm cửngời trả lời
không chỉ 1 dãy núi mà đi hết dãy núi này
đến dãy núi khác, dựng thành ở phía
tr-ớc(trùng ….âm utrùng san) tợng trng cho những khó khăn, thử thách chồng chất, dờng nh bất tận.
a) Hai câu cuối:
-Câu 3 là câu chuyển.Đến đây ý thơ đã khác: mọi gian lao đã kết thúc, lùi về phía sau, ngời đi đờng đã lên đến đỉnh cao chót,
đứng trên điểm cao tột cùng +Câu 4: Từ t thế con ngời bị đày đoạ tới kiệt
sức, tởng nh tuyệt vọng, ngời đi đờng cực khổ
ấy bỗng trở thành ngời du khách ung dung say đắm ngắm phong cảnh đẹp
Bài thơ có 2 lớp nghĩa +Nghĩa đen nói về việc đi đờng núi +Nghĩa bóng nói ngụ ý về con đờng CM, đ- ờng đời
Trang 28Tiết 86: câu cảm thán
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu cảm thán.Phân biệt câu cảm thán với các kiểu câu khác
-Nắm vững chức năng của câu cảm thán.Biết sử dụng câu cảm thán phù hợp tình huống giao tiếp
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu hắt
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
-HS trao
đổi lớp vàtrả lời
-HS đọc
I Đặc điểm hình thức và chức năng Bài tập :
a) Hỡi ơi lão Hạc ! b) Than ôi!
-Những từ in đậm là dấu hiệu để nhận diệncâu cảm thán
-Bce các câu cảm thán đều phải đợc đọc với giọng diễn cảm và khi viết thờng đợc kết thúc bằng dấu chấm than
-Câu cảm thán dùng để bộc lộ trực tiếp cảm xúc của ngời nói(ngời viết).Ngời nói,
ngời viết có thểt bộc lộ cảm xúc bằng nhiềukiểu câu khác (câu nghi vấn, câu cầu khiến,
câu trần thuật) nhng trong câu cảm thán, cảm xúc của ngời nói, ngời viết đợc biểu thị bằng phơng tiện đặc thù: TN cảm thán
-Ngôn ngữ trong đơn từ, hợp đồng….âm u(ngônngữ trong VB hành chính, công vụ ) và ngônngữ để trình bày kết quả giải 1 bài toán (ngônngữ trong VB KH) là ngôn ngữ “Nhớ rừng”duy lí”, ngônngữ của t duy lô-gic, nên không thích hợp vớiviệc sử dụng những yếu tố ngôn ngữ bộc lộ rõcảm xúc
Ghi nhớ : SGK tr 44
Trang 29-Cho HS trao đổi lớp
Bài 3: Cho HS thi làm
nhanh theo dãy
bảng làmvào bảngphụ
-HS trao
đổi lớp
-HS thi làmnhanh theodãy
II Luyện tập : Bài 1: Không phải
Chỉ có các câu cảm thán sau :
Than ôi! Lo thay! Nguy thay! Hỡi cảnh rừng ghê gớm của ta ơi! Chao ôi, ….âm u.thôi.Vì chỉ các câu ấy mới có từ cảm thán
Bài 2: Tất cả các câu trong phần này đều là
những câu bộc lộ cảm xúca)Lời than thở của ngời nông dân dới chế độPK
b)Lời than thở của ngời chinh phụ trớc nỗitruân chuyên do chiến tranh gây ra
c)Tâm trạng bế tắc của nhà thơ trớc cuộcsống(trớc CM tháng 8)
d)Sự ân hận của DM trớc cái chết thảm thơngoan ức của DC
Tuy đều bộc lộ cảm xúc, tình cảm nhngkhông có câu nào là câu cảm thán, vì không
có hình thức đặc trng của kiểu câu này
-Chuẩn bị viết bài TLV số 5
-Soạn bài :Câu trần thuật
Trang 30Tiết 89: Câu trần thuật
A Mục tiêu cần đạt :Giúp học sinh :
-Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu trần thuật Phân biệt câu trần thuật với các kiểu câu khác
-Nắm vững chức năng của câu trần thuật Biết sử dụng câu trần thuật phù hợp với tình huống giao tiếp
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu hắt
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động
của giáo viên
hình thức hoạt động
phụ hoặc máy chiếu
-Các câu này có dấu
-Trong các kiểu câu đã
học, kiểu câu nào đợc
-HS đọc -HS trả lời
-HS trả lời-HS trả lời
-Trong a, các câu trần thuật dùng để trình bàysuy nghĩ của ngời viết về truyền thống của DTta( câu1 và 2) và yêu cầu(câu3)
-Trong b, các câu trần thuật dùng để kể (câu1)
-Câu trần thuật không có đặc điểm hình thức của các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán; thờng dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả.
-Ngoài những chức năng chính, câu trần thuật còn dùng để yêu cầu, đề nghị hay bộc
lộ cảm xúc, tình cảm.
-Khi viết, câu TT kết thúc bằng dấu chấm,
đôi khi bằng dấu chấm than hoặc chấm lửng.
-Câu trần thuật là kiểu câu đợc dùng nhiều nhất
Trang 31-Bài 5: Cho thi làm
nhanh theo dãy
-Bài 6: HS viết đoạn
-HS đọc
-HS làmmiệng
-HS trao
đổi nhóm
-HS thi làmnhanh theodãy
-HS tự viết
*Ghi nhớ : SGK tr 46
II Luyện tập Bài 1:
a)Cả 3 câu đều là câu trần thuật +Câu 1: dùng để kể
+Câu 2; 3: dùng để bộc lộ cảm xúcb)Câu 1: Câu TT dùng để kể
Câu 2: câu cảm thán dùng để bộc lộ tình cảm,cảm xúc
Câu 3, 4: Câu TT dùng bộc lộ tình cảm, cảmxúc: cảm ơn
Bài 2: Câu thứ 2 là 1 câu nghi vấn trong khi
câu tơng ứng trong phần dịch thơ là 1 câuTT.Hai câu này tuy khác nhau về kiểu câu nh-
ng cùng diễn đạt 1 ý nghĩa: Đêm trăng đẹpgây sự xúc động mãnh liệt cho nhà thơ khiếnnhà thơ muốn làm 1 điều gì đó
Bài 3:
a)Câu cầu khiếnb)Câu nghi vấn c)Câu trần thuật Cả 3 câu đều dùng để cầu khiến( có chứcnăng giống nhau)
Câu b, c thể hiện ý cầu khiến (đề nghị) nhẹnhàng, nhã nhặn và lịch sự hơn câu a
Bài 4: Tất cả các câu trong phần này đều là
câu trần thuật
a, b: để cầu khiếnCâu thứ nhất trong b: để kể
Bài 5: HS tự đặt Bài 6: HS viết
Trang 33Tiết 90: chiếu dời đô
(Thiên đô chiếu)
Lý công uẩn ( 974-1028)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Thấy đợc khát vọng của nhân dân ta về 1 đất nớc độc lập, thống nhất, hùng cờng và khí phách của dân tộc Đại Việt đang trên đà lớn mạnh đợc phản ánh qua “Nhớ rừng”Chiếu dời đô”-Nắm đợc đặc điểm cơ bản của thể chiếu Thấy đợc sức thuyết phục to lớn của “Nhớ rừng”Chiếu dời
đô”là sự kết hợp giữa lý lẽ và tình cảm.Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị tranh minh hoạ cho bài chiếu
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
Nội dung hoạt động
của giáo viên
hình thức hoạt động
Đoạn 1:Nêu vấn đề: TG đã dẫn sử sách nói
về việc dời đô của các vua thời xa bên TQ
Đoạn 2: Giải quyết vấn đề: Soi sử sách vào tình hình thực tế, nhận xét 2 triều Đinh-Lê
Đoạn 3: Kết thúc vấn đề :Khẳng định Đại La
là nơi tốt nhất để định đô.
Trang 34thì việc dời đô của các
luận của tác giả?
-Tại sao kết thúc bài
-Nêu giá trị nội dung
và nghệ thuật của bài
đổi nhómnhỏ
-HS đọc -HS trả lời-HS trả lời
-HS đọc
-HS trả lời-HS trả lời
-HS trao
đổi lớp
HS trao đổilớp
-HS thảoluận lớp
lớn, XD vơng triều phồn thịnh, tính kế lâu dài cho các thế hệ sau.Việc dời đô vừa thuận
theo mệnh trời (phù hợp quy luật kháchquan), vừa thuận theo ý dân (phù hợp vớinguyện vọng của ND)
-Kết quả của việc dời đô: làm cho ĐN vững
có tính chất phê phán 2 triều Đinh Lê cứ
đóng yên đô thành ở vùng núi Hoa L.
-Theo tg, việc không dời đô sẽ phạm nhữngsai lầm lớn: không theo mệnh trời, không biết
học theo cái đúng của ngời xa-> hậu quả:
triều đại thì ngắn ngủi, ND thì khổ sở, vạn vật không thích nghi, không thể phát triển thịnh vợng trong một vùng đất chật chội.
-So với đoạn mở đầu, ở đoạn này, bên cạnh lý
=>Về tất cả các mặt thành Đại La có đủ mọi
ĐK để trở thành kinh đô của đất nứơc
-Cách kết thúc mang tính cách đối thoại,
trao đổi tạo sự đồng cảm giữa mệnh lệnh của vua với thần dân Bài chiếu thuyết phục
ngời nghe bằng lý lẽ chặt chẽ và cả bằng tìnhcảm chân thành
Nguyện vọng dời đô của LCU là phù hợp vớinguyện vọng của nhân dân
III Tổng kết :
*Ghi nhớ: SGK tr 51
IV Luyện tập :
CM Chiếu dời đô có kết cấu chặt chẽ, lập“Nhớ rừng” ”
luận giàu sức thuyết phục.
Gợi ý :
Trang 35-Nêu sử sách làm tiền đề, làm chỗ dựa cho lílẽ.
-Soi sáng tiền đề vào thực tế 2 triều đại Đinh
Lê để chỉ rõ thực tế ấy không còn thích hợp
đối với sự phát triển của đất nớc, cần thiếtphải dời đô
=>Đi tới kết luận: Khẳng định thành Đại La
là nơi tốt nhất để chọn làm kinh đô.
Trang 36Tiết 91: câu phủ định
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Hiểu rõ đặc điểm hình thức của câu phủ định
-Nắm vững chức năng của câu phủ định Biết sử dụng câu phủ định phù hợp với tình huống giao tiếp
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
Nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
chiếu).Đó là loại câu
-HS trả lời-HS trả lời
HS trao đổilớp
I Đặc điểm hình thức và chức năng Bài tập 1:
a) Nam đi Huế
b) Nam không đi Huế.
c) Nam cha đi Huế.
d) Nam chẳng đi Huế.
-Đều là câu trần thuật
-Về mặt hình thức: Các câu b, c, d khác câu a
ở các từ : không, cha, chẳng….âm u.=>Đó là từngữ phủ định
-Về mặt chức năng:
+Câu a để khẳng định +Câu b, c, d:để phủ định
Đặc điểm:
Câu phủ định là câu có chứa từ ngữ phủ
định: không, cha, chẳng, không phải (là), chẳng phải (là),đâu có phải(là), có …đâu, đâu,
Bài tìm hiểu 2:
Trang 37-HS lêngạch trênbảng -HS trả lời
-HS trả lời
-HS trả lời-HS trả lời
-HS đọc -HS trao
đổi nhóm
-HS đọc
-HS làmmiệng
-Trong câu phủ định thứ nhất đợc thể hiệntrong câu nói của ông thầy sờ vòi
-Trong câu phủ định thứ hai đợc thể hiệntrong cả câu nói của ông thầy sờ vòi và sờ ngà
là câu phủ định bác bỏ -Các câu ở VD 1 để thông báo, xác nhận không có sự vật ấy->Đó là câu phủ định miêu tả
*Ghi nhớ : SGK tr 53 Bài tập 2: Các câu trong a, b, c đều là câu
phủ định vì đều có từ phủ định Câu a: từ PĐ+1 từ PĐ khácCâu c: Từ PĐ+ 1 từ nghi vấnCâu b: Từ PĐ+ 1 từ bất định
=>YN của cả câu không phải là PĐ mà làkhẳng định
2 Câu phủ định , tức là câu có từ ngữ phủ
định vẫn có thể dùng để biểu thị ý nghĩa khẳng định
II Luyện tập
Bài 1: Các câu PĐ bác bỏ:
-Cụ….âm u.đâu !-Không chúng ….âm uđâu Vì nó phản bác 1 ý kiến, nhận định trớc đó
Bài 3:
-Nếu thay tg phải viết :Choắt cha dậy đợc ,
Trang 38-HS viết
Bài 5: Không thể thay đợc vì việc thay thế sẽ
làm thay đổi hẳn ý nghĩa của câu -Quên : không nghĩ đến, không để tâm
đến=>Không phải là từ PĐ
-Phải dùng từ quên mới thể hiện chính xác ýcủa ngời viết:căm thù giặc và tìm cách trả thù
đến mức không để tâm đến việc ăn uống-1hoạt động thiết yếu và diễn ra hằng ngày đốivới tất cả mọi ngời
Bài 4: Các câu đã cho trong phần này không
Trang 39Tiết 92: chơng trình địa phơng phần tập làm văn
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Vận dụng kỹ năng để làm văn thuyết minh
-Tự giác tìm hiểu những di tích, thắng cảnh ở quê hơng mình
-Nâng cao lòng yêu quý quê hơng
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị 1 số t liệu để minh hoạ
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(1 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
nội dung hoạt động của
giáo viên hoạt động hình thức
Giới thiệu những di tích lịch sử gắn với những truyền thuyết từ xa xa của ph- ờng DịchVọng
Củng cố – học dặn dò :(2 phút )
-Về nhà viết thành bài hoàn chỉnh
-Soạn bài :Hịch tớng sỹ
Trang 40Tiết 93:hịch tớng sĩ Trần quốc tuấn(1226-1300)
A Mục tiêu cần đạt : Giúp học sinh :
-Cảm nhận đợc lòng yêu nớc bất khuất của TQT, của ND ta trong cuộc kháng chiến chốngngoại xâm thể hiện qua lòng căm thù giặc, tinh thần quyết chiến, quyết thắng kẻ thù xâm lợc
-Nắm đợc đặc điểm cơ bản của thể hịch Thấy đợc đặc sắc nghệ thuật văn chính luận của
“Nhớ rừng”Hịch tớng sỹ”
-Biết vận dụng bài học để viết văn nghị luận, có sự kết hợp giữa t duy lô-gíc và t duy hình tợng, giữa lý lẽ và tình cảm
B Chuẩn bị:
1 Giáo viên : -Soạn giáo án.
-Chuẩn bị ảnh chân dung tác giả
2 Học sinh : -Soạn bài
-Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm
C Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy – học học
1 ổn định tổ chức (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ(5 phút) : Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới
Giới thiệu bài (1 phút):
Nội dung hoạt động
của giáo viên hoạt động hình thức
-HS trả lời-HS đọc -HS trả lời
Đoạn 1: Từ đầu …l u tiếng tốt:Nêu những g- l
ơng trung thần nghĩa sĩ trong sử sách để khích lệ ý chí lập công danh, xả thân vì nớc
Đoạn 2: tiếp …l vui lòng:Lột tả sự ngang ng ợc
và tội ác của kẻ thù đồng thời nói lên lòng căm thù giặc
Đoạn 3:tiếp …l phỏng có đ ợc không ?:Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai
Đoạn 4: còn lại :Nêu nhiệm vụ cấp bách, khích lệ tinh thần chiến đấu
*Hoàn cảnh sáng tác: SGK tr59