“Vận dụng phương pháp dạy học tích cực vào giảng dạy tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu trong chương trình Ngữ văn 12”.. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 1.. Cơ sở lí luận của vấn đề.
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
V
,
T T - , , ẹ ĩ , ú ,
,
N ĩ,
T ẩ
,
, ,
,
,… S
T trong khi a
bao , : “ … ú
ú - ,
, ,
ú
T , ẹ ẩ – “
ẩ ,
xa ,
sinh làm trung tâm “Vận dụng phương pháp dạy học tích cực vào giảng dạy tác phẩm Chiếc thuyền ngoài xa của Nguyễn Minh Châu trong chương trình Ngữ văn 12”
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lí luận của vấn đề
Trang 2,
, G -ki “ ,
?
T
, ,
, ,
ẹ , ,… D
ú ý
ú
ẹ ẹ
,
,
T ẩ ,
T , T -
, , ,
T T
“ “ “
g hình thành , ,
ẹ , , ,…
- ,
T , G
“ ,
…
… Q ẹ ,
, ẹ , a ,
,
Khi b , n T “
Trang 3
“
T , Chiếc thuyền ngoài xa G ú
,
,
2 Thực trạng vấn đề K “ ng
, “
G , ,
ẩ , , ĩ ,
ẩ
,
, -2014 nhóm chuyên môn - S T T Y
,
, ú ,
ú ú ẩ ú
, , ,
,
, ẩ
ú ẹ
Trang 4
ú
,
,
-
Chiếc thuyền ngoài xa
,
ĩ , T t, nhà ẹ ,
mà là ẩ , ú ,
khám phá ẹ
3 Giải quyết vấn đề
3.1 Lí luận về phương pháp dạy học tích cực D ú ,
,
, ,
"T " D - ĩ ,
, ĩ , ĩ
D ,
, ĩ
,
,
,
,
D ,
,
Trang 5
, T
,
, "D "
"D "
3.2 Một số phương pháp dạy học tích cực 3.2.1 Phương pháp gợi mở - vấn đáp -
- G
- ,
+ V
,
+ – ,
è
,
– nhìn - Ví dụ minh họa: K “ T tìm ,
+ T “ ?
+ S ?
+ T
ĩ Phùng? + E é trong t ?
Trang 6+ Ý ĩ “ ?
3.2.2 Phương pháp dạy học giải quyết vấn đề - ú
ẵ , ỹ ẵ
,
-
• T
• T T
• S
- T
,
, , ỹ …
- Ví dụ minh họa: K “ ,
Theo em,
? ?
, ý ,
3.2.3 Phương pháp dạy học hợp tác theo nhóm nhỏ - 4 T ỳ ,
, ,
,
- Quy trình thực hiện Bước 1
- ,
- T ,
-
Bước 2
- ,
Trang 7- T ý ,
- hóm Bước 3 T ,
-
- T
- Giáo viên ,
- Ví dụ minh họa: Khi d « », giáo viên chia nhóm c
:
* Nhóm 1: T ,
* Nhóm 2: T ,
* Nhóm 3: T ẩ
* Nhóm 4: T
,
báo c é , sung
3.2.4 Phương pháp dạy học bằng bản đồ tư duy a Khái niệm T T z ,
é
ý Ở ý
Ý
ý ý
,
T ý
b Phương thức tạo lập - Bước 1
Trang 8+
ú ú
S õ ràng +
+ , , ,
- Bước 2
+ T àm
+ T
+ T é
- Bước 3 T ý
+ K ý
+ ,
+ , ú
T ú
+ S ,
,
…
+ Nên dùng các
õ ú ú ý
+ T ú
ý ý
Trang 9- Bước 4 ú ý
ú ú
3.3 Giáo án thực nghiệm
14/2/2014
Tiết 70 +71:
CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA
Nguyễn Minh Châu
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- é , ẩ
- ẩ
+ S ĩ ĩ é
ẹ chài
+ , ,
2 Kĩ năng:
- , , ẩ
- , , ẩ
3 Thái độ: T ĩ
,
4 GD kĩ năng sống Kĩ , ,
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- G T ẩ
- S ẩ ĩ
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: T ẩ - T
Trang 10- Câu hỏi cho Hs yếu, Tb: ý ĩ
?
- Câu hỏi cho Hs khá, giỏi: T
ẩ ?
3 Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT * Hoạt động 1: Tổ chức tìm hiểu chung - é ẩ - D -
- T 8
G Y
ý
?
ẩ
T
?
- S , ý
1 Hs Tb trình bày -> G ,
,
ý
G T ẩ
?
ẩ
?
ý , -> G ý
I Tìm hiểu chung: 1 Tác giả - - 1989) quê Q ỳ - A - ,
- ẩ SGK - T T
,
, Ô
ú
-
2 Tác phẩm: - T ẩ
,
- Sáng tác 1983,
ĩ
* Hoạt động 2: Đọc văn bản: -
Trang 11- T
- G ,
S
- T
-
,
-G é
các ý chính II: Đọc văn bản: 1 Đọc 2 Tóm tắt * Hoạt động 3: Đọc- hiểu văn bản -
- , - ,
- T
- G ý ý ,
ĩ ý ĩ
ý
-> G é ,
GV tổ chức cho HS Tìm hiểu tình huống truyện thông qua hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh qua hệ thống câu hỏi gợi mở: Phát hiện thứ nhất: + G
ĩ
?
?
“cảnh đắt trời cho”? + ĩ,
III Đọc- hiểu văn bản: 1 Ý nghĩa nhan đề
+ ĩ
+ ĩ
* , ẩ
,
* T ĩ ẹ
*
ẹ
,
2 Tình huống truyện: Phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh: Phát hi n th nhất về hung cảnh thi n nhi n ho n m -
òng,
- , “phục kích”
ý - ĩ
ẹ ,
“m t bức tranh mực tàu của m t danh
Trang 12nho vào b u sương m màu trắng
sữa c pha đ i ch t màu h ng do ánh
m t trời chiếu vào”
“Vài b ng người lớn lẫn trẻ con
ng i im phăng phắt như tượng trên
chiếc mui khum khum, đang hướng
m t vào bờ”
“toàn b khung cảnh từ đường n t
đến ánh sáng đều hài hoà và đẹp”,
“m t vẻ đẹp thực đơn giản và toàn
bích”
T ; ,
G é ,
+ GV: ĩ
ỡ
?
T -> Gv
+ “bối rối”, “trong trái tim như c cái gì b p thắt vào” + “khám phá thấy cái chân lí của sự toàn diện, khám phá cái khoảnh khắc trong ng n của tâm h n…”, “phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức” + GV: ú
ẹ , ĩ
câu nói: “bản thân cái đẹp chính là đạo đức”? - S ý
K , G é ,
- G é , tích hợp giáo dục thẩm m : Vẻ đẹp con người kh ng phải ở hình thức mà chính là ở tâm h n con người “đắt” , ẹ
ú
- Tâm trạng, cảm nhận của người nghệ sĩ: ,
ú ,
c T , ĩ ,
,
,
4 Tổng kết và HDHT: - G ;
ẩ - G ẩ T ẩ + ĩ
Trang 13+ , ý ĩ
18/2/2014 Tiết 71: CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA Nguyễn Minh Châu
(Tiếp) 1 Ổn định lớp: 2 Kiểm tra bài cũ:
- Câu hỏi dành cho Hs Tb, Yếu: ẩ ? - Câu hỏi dành cho hs khá, giỏi:
ĩ ?
3 Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG CẦN ĐẠT * HĐ3: Đọc - hiểu văn bản (Tiếp theo): - ĩ,
- , - ,
;
- T ’
G
ĩ ý ĩ
+ GV: ĩ
?
Y , T
+ GV:
III Đọc- hiểu văn bản: 2 Tình huống truyện:Hai phát hiện của người nghệ sĩ nhiếp ảnh: b Phát hi n th h i về hi n thực nghi t ngã củ con người -
, , õ é - ẹ >
+ T
bà: , ,
“cam chịu đ y nhẫn nhục” + , , ,
,
+ T é “như m t viên đạn trên đường lao tới đích” ,
ẹ - Thái độ của người nghệ sĩ: + “Chết l ng”, “kinh ngạc đến mức, trong mấy ph t đ u, t i cứ đứng há m m ra mà
Trang 14?
ĩ,
, G
+ GV: Q
ĩ ,
?
+ HS: ĩ ý
- G , é
, ý
GV tổ chức cho HS tìm hiểu Câu chuyện của người đàn bà hàng chài ở toà án huyện qua hệ thống câu hỏi: - Giáo viên chia nhóm (4 nhóm)
hàng chài: * T ,
chài * T ,
hàng chài * T ẩ
* 4 T
nhìn” A ẹ
,
+ K ,
“vứt chiếc máy ảnh xuống đất, chạy nhào tới”
c Ý nghĩa của hai phát hiện: - ẹ "toàn bích, toàn thiện" mà ,
, A
, ,
- , ,
ẹ ,
, ẹ - ,
- ác - ĩ
,
,
trong 3 Người đàn bà hàng chài và câu chuyện đời tự kể: - T n gọi “ , “ , “ -> ->
, é - Ho n cảnh, l i lịch + ,
+ è , , ,
-> è , ,
- Ngoại hình + T 4 , ,
+ Á , ,
…
-> , , ,
- Số phận
; , D
Trang 15
- ú
ý,
- -> é , rút
- G é , ý
ú
, , è , ,
, ,
ẹ
+ T ,
+
, , ,
+ G è ,
+ ,
ẹ, ,
…
=> S
- Phẩm chất, tính cách + Gi u lòng y u thương, coi trọng hạnh phúc gi đình v hết lòng vì con cái
n "Đàn bà trên thuyền ch ng t i phải sống cho con, ko thể sống cho mình như trên đất được" + Người đ n b vị th , có tâm hồn sâu sắc, thấu hiểu lẽ đời, có cái nhìn to n di n với cuộc sống > T ,
án: / S , ú ú ,
/ R é é
ẩ
/
> , ý -> , ú => , -> , =>
+ Sống âm thầm, ín đáo, gi u lòng tự trọng > Â
, ;
,
a con > , , , ẹ
Trang 16+ GV: Tổng ết, hắc sâu, GD
tích hợp cho Hs Qua câu
,
õ K ,
,
,
,
; é
"
"
> ,
Tóm lại
+
ẹ,
+ G , ,
– ú –
+ T ẹ
=> Q ,
, ,
, ,
4 Tổng kết và hướng dẫn học bài: - Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: G S ,
,
ú ,
- T ẩ ẹ , Q , ú
ú
-
- , ,
- ẩ :
Trang 174 Kết quả
Tá ẩ Chiếc thuyền ngoài xa
, T T
Tuy nhiên, ẩ ý b 6 t
2-2013 “
“
K A1 là 85.8%, 12A5 là 87.5%, A 5,2% ẩ
u: “Q
ẩ “ , ĩ
è ? K
85,7% trên trung bình T ẩ ,
n
T
,
T T ẩ Ý ĩ T
hàng chài ẹ
ĩ
Ý ĩ
Trang 18III KẾT LU N
S ẩ
Chiếc thuyền ngoài xa , ú
,
ĩ, ,
,
ú ĩ, ẩ Q
ẩ , ú
, ý
Chiếc thuyền ngoài xa ẩ ĩ, ,
T
ẩ
ĩ, T góp ý, ,
ẩ ú
,
T T