Bài 26 câu trần thuật đơn

Lưu ý: Không phải bất kì câu nào có từ “là’’đều được coi là câu trần thuật đơn có từ là.. Do đó từ là không nối kết chủ ngữ và vị ngữ và không làm 1 bộ phận của vị ngữ nên câu này không

Kiểm tra bài cũ Trong số các câu trần thuật đơn đã học sau đây Em hãy chỉ

ra đâu là câu miêu tả, đâu là câu giới thiệu, đâu là câu kể, đâu

là câu đánh giá?

1) Hoa cúc nở vàng vào mùa thu.

2) Những lúc ngồi bên bàn học, tôi chỉ muốn gục xuống khóc.

3) Hồi ấy, ở Thanh Hóa có một người làm nghề đánh cá tên là

Lê Thận.

4) Kiều Phương là cô bé rất thông minh.

KiÓm tra bµi cò

TIẾT 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN Cể TỪ LÀ

I Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là

1 Ví dụ

Xỏc định chủ ngữ vị ngữ trong những cõu sau?

a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.

do những từ hoặc cụm từ nào tạo thành?

Bài tập: Hãy xác định chủ ngữ và vị ngữ trong những câu sau

và cho biết vị ngữ của chúng do từ “là’’ kết hợp với từ và cụm từ loại nào?

1) Thành tích cao nhất của Tuấn là chạy.

2) Đào đẹp nhất là đang nở.

3) Chăm tập thể dục là rất tốt cho sức khỏe

? Chọn những từ hoặc cụm từ phủ định thích hợp cho sau

đây: Không, không phải, chưa, chưa phải , điền vào trước vị

ngữ của các câu bên dưới:

a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều

=> Bà đỡ Trần không phải là người huyện Đông Triều.

b Truyền thuyết là loại truyện dân gian kể về các nhân vật và sự kiện có tưởng tượng, kì ảo.

=> Truyền thuyết không phải Truyền thuyết không phải là loại truyện dân gian kể về các

c.Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng

a/ Bà đỡ Trần không phải là người huyện Đông Triều.

Chưa phải + là + cụm danh từ

Không phải + là + cụm danh từ

TIẾT 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN Cể TỪ LÀ

Em hóy nhận xột cấu tạo của phần vị ngữ trong cỏc cõu trờn ?

Em hóy chỉ ra cấu trỳc phủ định của cỏc

vớ dụ trờn ?

Cấu trúc phủ định của các ví dụ

- Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định nó kết hợp với các cụm từ:

không phải, chưa phải,…

*/ Ghi nhớ: ( Sgk tr114)

TIẾT 115: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN Cể TỪ LÀ

Từ cỏc vớ dụ trờn

em rỳt ra đặc điểm gỡ của cõu trần thuật đơn cú

từ “ là ” ?

• VD: Xác định chủ ngữ và vị ngữ trong câu sau.

Lưu ý:

Không phải bất kì câu nào có từ “là’’đều được coi là câu trần thuật đơn có từ là Vấn đề quan trọng là ở chỗ từ là phải làm 1 bộ phận của vị ngữ và kết nối CN và VN.

Người ta gọi chàng là Sơn Tinh

Trong câu này từ là nối động từ (gọi ) với phụ ngữ của động

từ Do đó từ là không nối kết chủ ngữ và vị ngữ và không làm 1 bộ phận của vị ngữ nên câu này không được coi là câu trần thuật đơn có từ là.

Trong câu này từ là nối 2 động từ ( nhớ, phong ) với

phụ ngữ của chúng chứ không nối kết chủ ngữ và vị

ngữ nên không được coi là câu trần thuật đơn có từ là

Lưu ý !

Trong câu trần thuật đơn có từ “là”, đôi khi từ

“là” được thay thế bằng dấu phẩy ( , ).

Vd: Khóc là nhục Rên, hèn Van, yếu đuối.

I Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là

II Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là

1 Ví dụ

TIẾT 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN Cể TỪ LÀ

a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều.

Cỏc cõu trả lời ở phần vị ngữ được đưa ra với mục đớch gỡ ?

I Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là

II Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là

1 Ví dụ

2 Nhận xét

Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là:

+ Câu định nghĩa + Câu giới thiệu + Câu miêu tả

+ Câu đánh giá

*/ Ghi nhớ: ( Sgk T115)

TIẾT 113: CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN Cể TỪ LÀ

Em hóy cho biết

cú mấy kiểu cõu trần thuật đơn cú

từ “là” ?

Vd/ Tre là cánh tay của người nông dân( ) Tre còn là nguồn …

vui duy nhất của tuổi thơ.( ).Nhạc của trúc, nhạc của tre là …

Bå c¸c lµ b¸c chim ri

Chim ri lµ d× s¸o sËu

S¸o sËu lµ cËu s¸o ®en

Bài tập : Tìm câu trần thuật đơn có từ là trong đoạn trích dưới

đây Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu trần thuật đơn có từ là vừa tìm được Cho biết các câu ấy thuộc kiểu câu nào?

Người xưa có câu: “Trúc dẫu cháy, đốt ngay vẫn thẳng” Tre là thẳng thắn, bất khuất! Ta kháng chiến, tre lại là đồng chí chiến đấu của ta Tre vốn cùng ta làm ăn, lại vì ta mà cùng

ta đánh giặc.

Buổi đầu, không một tấc sắt trong tay, tre là tất cả, tre là

vũ khí Muôn ngàn đời biết ơn chiếc gậy tầm vông đã dựng nên thành đồng Tổ quốc! Và sông Hồng bất khuất có cái chông tre

(Thép Mới)

//

-> Câu đánh giá

I Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ là

II Các kiểu câu trần thuật đơn có từ là

Quan sát bức tranh , em hãy viết 3 câu trần thuật đơn có từ

là , trong đó có 1 câu miêu tả, 1 câu giới thiệu, 1 câu đánh giá (viết

về hình dáng, tính cách, công việc của chú bé Lượm)

Bài tập

Đáp án :

1) Lượm là chú bé làm nhiệm vụ liên lạc ( Câu giới thiệu)

2) Lượm là chú bé có hình dáng nhỏ nhắn ( Câu miêu tả )

3) Lượm là chú bé dũng cảm ( Câu đánh giá )

Giống nhau:

-Đều do 1 cụm C-V tạo thành

-Đều dùng để giới thiệu, miêu tả, định nghĩa , đánh giá

-Vị ngữ của chúng đều do danh từ(cụm danh từ), động

từ( cụm động từ), tính từ( cụm tính từ) tạo thành.

Khác nhau :

-Câu trần thuật đơn không nhất thiết phải có từ là

-Câu trần thuật đơn có từ là nhất thiết phải có từ là, từ

là phải nối kết chủ ngữ với vị ngữ và làm 1 bộ phận của

vị ngữ.

Bảng so sánh câu trần thuật đơn và câu trần thuật đơn có

từ là:

Bài tập 3: Viết một đoạn văn ngắn từ 5 - 7 câu tả một người bạn của

em, trong đoạn văn có ít nhất một câu trần thuật đơn có từ là Nêu

tác dụng của câu trần thuật đơn có từ là trong đoạn văn.

3 Kiến thức tiếng Việt :

sử dụng câu trần thuật đơn có từ là:

+ Câu miêu tả

+ Câu giới thiệu

+ Câu đánh giá

HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:

- Học bài: + Đặc điểm câu trần thuật đơn có từ “là”.

+ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”

- Bài tập: + Hoàn thành các bài tập SGK.

+ Viết đoạn văn từ năm đến 7 câu tả một người bạn thân của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu

trần thuật đơn có từ “là” Nêu tác dụng của câu trần

thuật đơn có từ “là” trong đoạn văn.

- Chuẩn bị bài học: Ôn tập, chuẩn bị cho bài kiểm tra TV.

29