Bài 8 cấu tạo và tính chất của xương

BÀI 8 – TIẾT 8:CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNGI.Cấu tạo của xương Căn cứ vào hình dạng và cấu tạo người ta phân biệt mấy loại xương Căn cứ vào hình dạng và cấu tạo người ta phân biệt

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐĂK LĂK PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CƯM ’ GAR

Bài giảng :Tiết 8 – Bài 8 CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG

Chương trình: Môn sinh lớp 8Nhóm GV thực hiện: Nguyễn Thị Bích Diệp

Đỗ Thị Thơ

Gmail: bichdiep906@gmail.com

Trường: THCS Nguyễn Huệ

CưM’gar- Đăk LăkTháng 12/2014

Trang 2

BÀI 8 – TIẾT 8:CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT CỦA XƯƠNG

I.Cấu tạo của xương

1.Cấu tạo xương dài :

Sụn

Mô xương xốp

Mô xương cứng

Khoang xương

Nan xương

Hình 8-1: Cấu tạo xương

dài (xương đùi)

Hình 8-2:cấu tạo đầu

xương dài

Quan sát H8-1 Xương dài gồm

những phần nào ?

-Cấu tạo của từng phần và H8-2

kết hợp với thông tin SGK em hãy

cho biết :

-Xương dài gồm những phần nào ?

-Cấu tạo của từng phần

Trang 3

KIỂM TRA BÀI CŨCâu 1 : Bộ xương người

-Xương chi trên: nhỏ bé ,linh hoạt.

-Xương chi dưới to ,khoẻ ,chắc,ít cử động

Trang 4

Các em hãy xem cô làm một thử nghiệm sau

Đặt xương dùi ếch lên 2 đầu bàn , để lên đĩa treo ở

giữa xương quả cân 2kg rồi lần lượt thêm vào các

quả cân nhỏ hơn cho tới 3,5kg Đố các em xương

đùi ếch gãy không ?

Sao lạ vậy ?để giải thích được điều này hôm nay chúng ta

tạo và tính chất của xương ”

Xương đùi ếch không bị gãy

Trang 5

Căn cứ vào hình

dạng và cấu tạo

người ta phân biệt

mấy loại xương

Căn cứ vào hình dạng và cấu tạo người ta phân biệt

ba loại xương :xương dài ,xương ngắn và xương dẹt

Vậy những xương này có cấu tạo như thế nào ?chúng ta sẽ lần lượt đi tìm hiểu Trước tiên chúng ta tìm hiểu cấu tạo

của xương dài

Trang 6

- Hai đầu xương là mô xương

xốp có các nan xương xếp

theo kiểu vòng cung, bọc hai

đầu xương là lớp sụn

- Thân xương hình ống có màng xương, mô xương cứng, khoang xương chứa

Khoang xương

Nan xương

Thân xương hình ống có màng xương, mô xương cứng, khoang xương chứa tủy.

Trang 7

Sụn

Mô xương xốp

Mô xương cứng

Khoang xương

Nan xương

Hình 8-2:cấu tạo đầu

xương dài

Cấu tạo hình ống, nan xương ở

đầu xương xếp vòng cung có ý

nghĩa gì đối với chức năng

nâng đỡ của xương?

- Cấu tạo hình ống giúp xương nhẹ và

vững chắc

- Nan xương xếp vòng cung có tác

dụng phân tán lực, làm tăng khả năng

Trang 8

Trong xây dựng người ta đã vận dụng kiểu hình ống của xương và cấu trúc hình vòm của nan xương vào thiết kế trụ cầu hoặc vòm cửa để vừa đảm bảo độ bền vững mà lại tiết kiệm được nguyên vật liệu khi thi công

Trang 9

2.Chức năng của xương dài :

Qua kiến thức vừa phân tích kết hợp thông tin bảng 8-1 SGK hãy thảo luận nhóm viết đặc điểm cấu tạo và chức n ng của xương dài ă dưới dạng sơ đồ ?

Trang 10

2.Chức năng của xương dài :

Sụn bọc đầu xương -> giảm ma sát

Mô xương xốp có các nan xương ->phân tán lực, chứa tuỷ đỏ

Màng xương -> giúp xương to ra bề ngang

Mô xương cứng -> chịu lực

Khoang xương -> chứa tủy đỏ (trẻ em), tuỷ vàng( người lớn)

Trang 11

2.Chức năng của xươg dài :

3.Cấu tạo xương ngắn và xương dẹt :

Hình 8-3: Cấu tạo xương ngắn điển hình là đốt sống

Quan sát tranh, tìm điểm khác

nhau cơ bản giữa xương dài với

xương ngắn và xương dẹt ?

Điểm khác nhau cơ

bản giữa xương dài

Gồm :mô xương cứng ở bên ngoài và bên trong là mô

xương xốp gồm nhiều nan xương và hốc trống nhỏ chứa tuỷ đỏ

Trang 12

2.Chức năng của xươg dài :

3.Cấu tạo xương ngắn và xương dẹt :

-Không có cấu tạo hình ống

-Ngoài là mô xương cứng (mỏng )

-Trong toàn là mô xương xốp ,chứa tuỷ đỏ

II.Sự to ra và dài ra của xương

Dựa vào thông tin SGK em hãy cho biết xương to ra về

bề ngang do đâu ?

- Xương to ra về bề ngang là nhờ các

tế bào màng xương phân chia

Trang 13

Hình 8-5: Vai trò của sụn tăng trưởng trong

sự dài ra của xương

Mô tả thí nghiệm chứng minh

vai trò của sụn tăng trưởng :

dùng đinh platin đóng vào vị trí

A, B, C, D ở xương đùi một con

bê B và C ở phía trong sụn tăng

trưởng A và D ở phía ngoài sụn

tăng trưởng của hai đầu xương

Sau vài tháng được kết quả như

hình vẽ

Trang 14

Hình 8-5: Vai trò của sụn tăng trưởng trong

sự dài ra của xương

Dựa vào kiến thức toán học :Em

hãy nhận xét khoảng cách hai

không đổi ,còn khoảng cách giữa

các đỉnh Avà B ,C và D dài hơn

trước

Về mặt cấu tạo thì đoạn AB và

CD có gì khác đoạn BC ?

Đoạn AB và đoạn CD có sụn tăng

trưởng, còn đoạn BC không có

Trang 15

-Xương to ra về bề ngang là nhờ các tế

bào màng xương phân chia

-Xương dài ra do các tế bào ở sụn tăng

trưởng phân chia và hoá xương

Trang 16

Hình 8-4: Phim chụp sụn tăng

trưởng ở xương trẻ em

Ở tuổi dậy thì các tế bào

của sụn tăng trưởng phân

chia rất nhanh nên đây là

lứa tuổi có sự thay đổi

nhanh về chiều cao Vì

Trang 17

Dựa vào kiến thức môn thể dục em hãy kể tên một số môn thể thao giúp phát triển chiều cao nhanh ?

Một số môn thể thao giúp phát triển nhanh chiều cao như :bơi

lội ,bóng đá,bóng rổ ,cầu lông hay đi xe đạp

….

Dựa vào kiến thức môn

………Em hãy cho biết chế độ dinh dưỡng hợp lý giúp phát triển nhanh chiều cao ?

Chế độ dinh dưỡng hợp lý là :bữa

ăn phải đủ bốn nhóm chất :gluxit- protein –lipit và tinh bột.Ngòai ra phải cung cấp thêm vitamin và khoáng chất đặc biệt là canxi.Canxi

có nhiều trong tôm ,cua ,tép trứng ,sữa đậu nành và các loại rau Cần ăn uống đa dạng các loại thức ăn ,không kiêng kem và

thường xuyên tắm nắng để phát triển chiều cao tối ưu

Trang 18

Chiều cao trung bình của người Việt Nam là 1,64 m ở nam và 1,53 m ở nữ, thấp hơn so với nhiều nước Cứ 10 năm, chiều cao người Việt chỉ tăng thêm 1 cm.

Trang 19

Nhìn vào trên ta thấy chiều cao trung bình của ngườì Việt Nam thấp hơn rất nhiều so với các nước trên thển giới Nên các em đang ở lứa tuổi phát triển

là những chủ nhân tương lai của đất nước phải về nhà lựa chọn cho mình một môn thể thao phù hợp và tích cực luyện tập kết hợp với ăn uống đủ chất dinh dưỡng để phát triển được chiều cao tối ưu Góp phần nâng cao chiều cao của nước nhà

Trang 20

III.Thành phần hoá học và tính chất

của xương

Thí nghiệm1: Lấy một xương đùi ếch trưởng

thành Ngâm trong cốc đựng dung dịch axit

clohidric 10% Sau 10-15 phút lấy ra ,thử uống

cong xem xương cứng hay mềm ?

Khi ngâm xương trong axit

clohidric có hiện tượng gì xảy ra?

Có hiện tượng nổi bọt khí

Dùng kẹp gắp xương đã ngâm rửa vào cốc nước lã thử uốn xem xương cứng hay mềm?

Khí CO2 chứng tỏ xương có muối CaCO3.

2HCL + CaCO3 -> CACL2 + CO2 +H2O - Xương mềm dẻo, uốn cong được.

Dựa vào kiến thức môn hoá học

em hãy cho biết bọt khí nổi lên khi ngâm xương đó là khí gì ?

Trang 21

III.Thành phần hoá học và tính chất của xương

Thí nghiệm 2 : Đốt một xương đùi

ếch trên ngọn lửa đèn cồn cho

đến khi xường không cháy nữa

,không còn thấy khói bay lên

.Bóp nhẹ phần xương đã đốt Có

nhận xét gì ?

Khi đốt xương trên ngọn lửa đèn

cồn có hiện tượng gì ?

Xương cháy có mùi khét

Phần nào của xương cháy có mùi khét?

Cháy chỉ có thể là chất hữu cơ

Khi xương không còn cháy nữa không còn thấy khói bay lên Bóp phần đã đốt, nhận xét hiện tượng?

Đốt xương bóp thấy xương vỡ vụn ra

Trang 22

và muối khoáng (chủ yếu là canxi ) Sự kết hợp 2 thành phần này làm cho xương bền chắc

và có tính mềm dẻo.

Xương có hai đặc tính cơ bản: mềm dẻo và bền chắc Nhờ tính mềm dẻo nên xương có thể chống lại tất cả các lực cơ học tác động vào cơ thể, nhờ tính bền chắc mà bộ xương

có thể nâng đỡ cơ thể Độ bền chắc của xương người

trưởng thành có thể gấp 30 lần so với loại gạch tốt Sở dĩ xương có được hai tính chất trên là nhờ vào thành phần

hóa học Xương được cấu tạo từ 2 chất chính: một loại

chất hữu cơ gọi là cốt giao và một số chất vô cơ là các

muối can-xi Chất khoáng làm cho xương bền chắc, cốt giao đảm bảo tính mềm dẻo Tỉ lệ cốt giao thay đổi tùy

theo tuổi Trong xương người trưởng thành, cốt giao

chiếm 1/3 còn các muối can-xi chiếm khoảng 2/3 Nếu ta đem tách riêng hai chất này thì xương không đạt đủ hai đặc tính trên.

Trang 23

Về tỉ lệ chất cốt giao thay đổi theo lứa tuổi Ở trẻ em

cốt giao nhiều hơn nên xương mềm dẻo hơn, còn người già cốt giao ít hơn.

Tại sao xương người già

giòn ,dễ gãy?

Thành phần cốt giao

ít nên giòn dễ gãy

Xương người già dòn dễ gãy và các tế bào xương không còn khả năng phân chia vì thế xương người già khi bị

gãy sẽ lâu lành hơn trẻ em Còn xương trẻ em các tế bào còn khả năng phân chia nên nhanh chóng hình thành các

tế bào xương mới vì thế dễ tạo ra các tật ở chỗ bị gãy

nếu ta băng bó không cẩn thận

- Xương gồm 2 thành phần hoá học là:cốt giao và muối khoáng (chủ yếu là canxi ) Sự kết hợp 2 thành phần này làm cho xương bền chắc và có tính mềm dẻo

Trang 24

ĐÂY LÀ HÌNH ẢNH GÌ ?

Trang 25

Trang 26

Trang 27

Trang 28

Trang 29

ĐÂY LÀ HÌNH ẢNH GÌ ?

Trang 30

Đây là một trong các hoạt động thải khí co2 ra môi

trường làm môi trường bị o nhiễm co2 là ….

Em hãy kể một

số nguyên nhân gây ô nhiễm

môi trường do thải khí co2?

Những nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường do thải khí co2 là:

- CO2 phát thải khi đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (than, dầu, khí)

-CO2 cũng sinh ra từ các hoạt động công nghiệp như sản xuất xi măng và cán

thép

-Đốt phá rừng -Hoạt động của nhà máy ,xí nghiệp

- Hoạt động của ngành hàng không

- Do xe cộ

- Do rác thải ,nước thải sinh hoạt

Trang 31

Rác thải sinh hoạt

Nước thải sinh hoạt

Trang 32

Chặt phá rừng bừa bãi

Cháy rừng

Trang 33

Do xe cộ

Trang 34

Bản thân em phải làm gì

để góp phần hạn chế khí thải co2 ra môi trường?

Những biện pháp giúp hạn chế thải khí co2 ra môi trường là :

-Hãy đi bộ, đi xe đạp, đi chung xe hoặc sử dụng phương tiện công cộng bất cứ khi nào có thể

- Không chặt phá rừng ,không đốt rừng

- Trồng cây gây rừng ,bảo bệ rừng -Giảm lượng chất thải sinh hoạt

Trang 35

Thu gom rác thải Trồng cây gây rừng

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	6,9 MB