Chương 8 viễn cảnh chi phí (môn kinh tế môi trường)

Chi phí cơ hội • Chi phí cơ hội của việc sử dụng tài nguyên theo một cách nào đó là cách sử dụng khác được định giá cao nhất mà những tài nguyên này đã có thể được sử dụng theo cách khá

Chương 8

Viễn cảnh chi phí

• Mức đơn giản nhất: chương trình môi trường đối

với một cộng đồng hoặc một công ty đơn lẻ, dự án

môi trường đơn lẻ như nhà máy xử lý nước thải,…

• Mức kế tiếp: chi phí đối với một ngành công nghiệp

hoặc một vùng để đáp ứng các qui định môi trường

• Mức cao hơn nữa: chi phí cho toàn nền kinh tế để

đạt tới những mục tiêu môi trường đã định

Chi phí cơ hội

• Chi phí cơ hội của việc sử dụng tài nguyên theo một

cách nào đó là cách sử dụng khác được định giá cao

nhất mà những tài nguyên này đã có thể được sử

dụng theo cách khác đó và xã hội phải từ bỏ nó khi

những tài nguyên này được sử dụng theo cái cách đã

được qui định

• Thường thì chi phí tiền tệ của một cái gì đó là một

cách đánh giá tốt chi phí cơ hội của nó nhưng cũng

thường khi lại là không

Chi phí môi trường

• Các chương trình kiểm soát để bảo vệ môi trường

cũng phát sinh chi phí môi trường

– Khi ta giảm chất thải đi vào một thành phần môi trường,

chúng có thể gia tăng trong một thành phần môi trường

khác

– Những tác động khác:

• chảy tràn chất thải từ những địa điểm xây dựng nhà máy xử lý,…

• Tác động không dự kiến được khi các công ty hoặc người tiêu

thụ điều chỉnh theo những chương trình mới

• Chi phí giảm thiểu

– Là chi phí của những biện pháp để làm giảm hoặc tránh

tác động môi trường

Những cải thiện chất lượng môi

trường không tốn chi phí

• Bằng cách sửa đổi những chính sách trợ cấp hoặc

những qui định ưu đãi một nhóm người nào đó, ta

có thể đạt được những cải thiện môi trường không

tốn chi phí (trừ chi phí chính trị để sửa luật)

– Ví dụ chính sách trợ cấp nông nghiệp ở các quốc gia đã

phát triển làm tăng số lượng hoá chất sử dụng trong nông

nghiệp gây ô nhiễm không khí và nước không có điểm

nguồn

Chi phí thực thi

• Là nguồn lực dành cho việc giám sát hành vi

của các đối tượng bị chi phối bởi qui định

môi trường và dành cho việc trừng phạt

những người vi phạm

Chi phí của các tiện ích đơn lẻ

• Ví dụ: nhà máy xử lý nước thải công cộng, dự án

kiểm soát lụt, cơ sở xử lý chất thải rắn, lò đốt chất

thải độc hại, dự án phục hồi bãi biển, công viên

công cộng…

• Để ước tính chi phí của chúng:

– dựa vào những qui cách xây dựng và kỹ thuật của các loại

tiện ích tương tự (xem ví dụ trong Bảng 8.1)

– Lưu ý chi phí cơ hội

Chi phí của một qui định địa phương

• Ví dụ một cộng đồng áp dụng một qui định về IPM

cho một cơ sở sản xuất táo trong vùng để giảm thiệt

hại về môi trường do sử dụng hoá chất Chi phí của

qui định này là gì?

- Chi phí sản xuất tăng thêm (giả định) (chi phí cơ hội

xã hội) mà một phần do người tiêu thụ chịu hoặc chủ

vườn hay công nhân chịu giảm thu nhập

- Nếu vườn cây bị phá sản, sẽ có các chi phí địa

phương: tiền lương bị mất của công nhân, thu nhập bị

mất của chủ vườn táo và thu nhập bị mất của thương

gia địa phương do thị trường của họ bị thu hẹp



• Nhưng chưa chắc những thu nhập bị mất này là chi

phí cơ hội xã hội trọn vẹn trừ phi công nhân thất

nghiệp vĩnh viễn

• Về những quả táo bị mất, nếu giả định chúng được

bù lại bởi sản lượng ở nơi khác và giả định chi phí

sản xuất không tăng về cơ bản thì chi phí cơ hội xã

hội của chúng bằng 0

• Tóm lại,với một qui định đơn lẻ ở địa phương và

nền kinh tế đang ở mức toàn dụng nhân công, chi

phí cơ hội xã hội thì nhỏ Nhưng theo quan điểm

của cộng đồng bị ảnh hưởng thì các chi phí có vẻ

cao vì thu nhập địa phương bị mất

Các chi phí của việc điều chỉnh

một ngành

• Chi phí sản xuất cao hơn cho ngành này là chi phí

cơ hội thật sự của xã hội, vì chúng đòi hỏi thêm

những tài nguyên mà đã có thể được sử dụng ở nơi

khác

• Việc ước tính chi phí đòi hỏi nhà phân tích phải dự

đoán sự đáp ứng của những người gây ô nhiễm đối

với một qui định môi trường và ước tính chi phí của

sự đáp ứng này

• Nếu qui định là đặc thù, như bắt lắp đặt thiết bị

kiếm soát ô nhiễm, thì việc ước tính chi phí khá rõ

ràng

• Nếu qui định để cho những người gây ô nhiễm tự do

ứng xử trong việc đáp ứng thì khó dự đoán họ sẽ

làm gì nên việc ước tính chi phí là khó

• Ví dụ giả sử một nhóm các nhà máy giấy được yêu

cầu phải làm giảm chất thải của họ xuống một phần

trăm nào đó, và cơ quan kiếm soát muốn ước tính

tác động của việc này trên chi phí sản xuất của các

nhà máy trong ngành

• Trên thực tế chúng ta muốn ước tính hàm chi phí

giảm thải biên tổng hợp cho nhóm nhà máy này Ta

phải hiểu rõ công việc làm giấy để dự đoán những

• Một ví dụ khác: chúng ta muốn ước tính chi

phí của một lệnh cấm một loại hoá chất kiểm

soát dịch hại nào đó đối với các nông dân

- Ta phải biết nông dân có những giải pháp nào

để thay thế hoá chất này, việc này sẽ có

những tác động nào trên năng suất, họ sẽ sử

dụng thêm bao nhiêu lao động và các nhập

lượng khác, v.v…

Chi phí kiểm soát ô nhiễm thực tế và

chi phí kiểm soát ô nhiễm tối thiểu

• Điều quan trọng là chi phí ước tính có phải là những

chi phí tối thiểu để kiểm soát ô nhiễm không vì nếu

không thì mức thải có hiệu quả được xác định bởi

sự cân bằng giữa chi phí giảm thải và thiệt hại môi

trường chỉ có hiệu quả giả tạo

• Một xí nghiệp duy nhất: dựa vào đánh giá kỹ thuật

• Toàn ngành: không chắc, vì có liên quan đến

nguyên tắc chi phí biên bằng nhau và các qui định

Nguyên tắc có/không có để ước

tính chi phí của một qui định

• Ước tính những khác biệt về chi phí của những

người gây ô nhiễm trong tương lai có qui định mới

và trong tương lai không có qui định mới

• Ví dụ: chi phí sản xuất ước tính

– Trước khi có qui định: $100

– Trong tương lai không có qui định: $120

– Trong tương lai có qui định: $150

– Vậy chi phí thật của qui định là : $30

Chi phí cấp quốc gia

• Khi có một qui định môi trường mới ở cấp quốc gia

thì chi phí kinh tế vĩ mô của nó là bao nhiêu? Ví dụ

một chương trình giảm khí thải CO2

• Sản lượng thị trường giảm xuống bao nhiêu?

• Trong ngắn hạn sản lượng thị trường phải giảm

xuống vì một phần của toàn bộ tài nguyên được

dành cho việc kiểm soát ô nhiễm thay cho việc sản

xuất sản lượng thị trường

• Trong dài hạn những tác động qua lại về kinh tế vĩ

mô phức tạp hơn Người ta phải tìm hiểu các luật

môi trường sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tích lũy

tư bản và tốc độ đổi mới kỹ thuật

• Cách giải quyết là tạo mô hình kinh tế vĩ mô theo

những giả định

• Một số kết quả nghiên cứu của tổ chức OECD có

liên quan đến các chi phí kinh tế vĩ mô về những chi

tiêu môi trường trong một số các nước phát triển đã

cho thấy những qui định môi trường đã làm giảm

các tốc độ tăng trưởng của những quốc gia áp dụng

chúng nhưng với số lượng tương đối nhỏ