Chương 9 tiêu chí đánh giá chính sách môi trường (môn kinh tế môi trường)

NỘI DUNG BÀI GIẢNG Các tiêu chí: • Hiệu quả và hiệu quả chi phí • Tính công bằng • Động cơ tìm giải pháp tốt hơn • Tính hiệu lực • Mức độ phù hợp của chính sách với những quan đi

1

Chương 9

Tiêu chí đánh giá

chính sách môi trường

A MỤC TIÊU CỦA BÀI

Sau khi học xong bài này, người học có thể:

• Hiểu được các khái niệm, định nghĩa trong bài

• Trình bày được các tiêu chí dùng để đánh giá các

chính sách kiểm soát ô nhiễm

2

B NỘI DUNG BÀI GIẢNG

Các tiêu chí:

• Hiệu quả và hiệu quả chi phí

• Tính công bằng

• Động cơ tìm giải pháp tốt hơn

• Tính hiệu lực

• Mức độ phù hợp của chính sách với

những quan điểm đạo đức

3

Hiệu quả và hiệu quả chi phí

• “Hiệu quả”: sự cân bằng giữa chi phí xử lý ô nhiễm

và thiệt hại do ô nhiễm gây nên Một chính sách

mức thải hoặc mức chất lượng môi trường mà ở đó

MAC=MD

• Thông thường khó xác định chính xác đường MD

=> ta phải sử dụng tiêu chí hiệu quả chi phí

thiện môi trường tối đa với nguồn lực bỏ ra, hoặc,

đạt được một mức cải thiện môi trường nào đó với

chi phí tối thiểu

• Ngoài ra, nếu chương trình không hiệu quả về chi

phí, các nhà quản lý sẽ chọn mục tiêu giảm thải thấp

hơn mức cần đạt

4

$

100

50

Lượng thải SO2 (ngàn tấn)

MAC1

MAC2

MD

130

Hình 9.1: Một chính sách đạt hiệu quả chi phí sẽ tối thiểu

hoá tổng chi phí giảm ô nhiễm để đạt được một mức ô

nhiễm nhất định

5

Công bằng

• Công bằng là vấn đề đạo đức và là sự quan

tâm của người khá giả đối với người kém

may mắn hơn

• Không ưu tiên chọn tiêu chuẩn hiệu quả

hoặc công bằng

Ch.tr Tổng

chi phí

Tổng lợi ích

Lợi ích ròng

Thu nhập thấp

Thu nhập cao

6

Tạo động cơ đổi mới

• Cần tạo động cơ đổi mới cho các chủ thể gây

ô nhiễm để giảm bớt ô nhiễm môi trường =>

khuyến khích họ thay đổi công nghệ để hạ

thấp đường MAC: giảm thải rẻ hơn => mức

chất lượng môi trường cao hơn

• Giáo dục và đào tạo cho phép con người làm

việc và giải quyết vấn đề có hiệu quả hơn

• Như vậy, tạo động cơ càng nhiều thì chính

sách càng được đánh giá tốt

7

Tính hiệu lực (khả năng thực thi)

• Đòi hỏi nghị lực và nguồn lực

• Có thể tốt khi áp dụng một chính sách không

hoàn hảo nhưng có hiệu lực

• Hai bước chính trong việc thực thi: giám sát

và trừng phạt Một nghịch lý trong sự trừng

phạt: hình phạt càng cao thì các toà án càng

miễn cưỡng áp dụng chúng

• Chi phí thực thi là một phần quan trọng

trong các chương trình về cải thiện chất

lượng môi trường

8

Các xem xét về mặt đạo đức

• Quan điểm hiệu quả và quan điểm đạo đức

có khi không phù hợp nhau

• Ví dụ: xem xét việc chọn lựa giữa chính

sách thuế phát thải và trợ cấp giảm thải

Chính sách trợ cấp giảm thải có tác dụng

nhanh nhưng không phù hợp với đạo đức

thông thường

• Quan điểm “người gây ô nhiễm phải trả

tiền” thường được ủng hộ hơn về mặt đạo

đức (Nguyên tắc PPP: polluter pays

principle, do tổ chức OECD đặt ra năm

1972)