Luận văn tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại việt nam

Định hướng giảm tai nạn giao thông, giảm thiệt hại về người và tài sản trước tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt N

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật

Hà Nội, ngày …… tháng …… năm 2017

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Đậu Minh Hải

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến giáo viên hướng dẫn khoa học TS Nguyễn Thị Hoa đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu, thực hiện luận văn của mình, giúp tôi trang bị thêm được nhiều kiến thức cũng như phương pháp nghiên cứu khoa học bổ ích để hoàn thiện luận văn của mình

Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu trường Đại học Kinh tế Quốc dân, các thầy cô trong Viện Đào tạo Sau đại học, Khoa Kế hoạch và phát triển, Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

DANH MỤC HÌNH

DANH MỤC HỘP

TÓM TẮT LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 KHUNG LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG TRÊN ĐƯỜNG CAO TỐC 7

1.1 Vấn đề chung về vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc 7

1.1.1 Đường cao tốc 7

1.1.1.1 Khái niệm 7

1.1.1.2 Đặc điểm đường cao tốc 8

1.1.2 Vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông đường bộ 9

1.1.2.1 Khái niệm 9

1.1.2.2 Phân loại 11

1.2 Xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc 12

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm 12

1.2.1.1 Xử phạt vi phạm hành chính 12

1.2.1.2 Mức phạt, hình thức, cách thức xử phạt 13

1.2.1.3 Xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc 15

1.2.2 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc 16

1.2.2.1 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông đến tần suất

và mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn 16

1.2.2.2 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc đối với giảm thiểu thiệt hại về người 18

1.2.2.3 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc đối với giảm thiệt hại về tài sản 19

1.3 Nhân tố ảnh hưởng đến xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc 20

1.3.1 Khung pháp lý liên quan đến xử phạt 20

1.3.2 Lực lượng tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm 23

1.3.3 Phương tiện, thiết bị phục vụ công tác xử phạt 24

1.3.4 Hiểu biết về pháp luật của người tham gia giao thông 25

1.3.5 Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng 26

1.4 Kinh nghiệm của quốc tế về xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc 27

1.4.1 Nghiên cứu kinh nghiệm xử phạt của một số quốc gia châu Á 27

1.4.2 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam 30

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG TRÊN CÁC TUYẾN ĐƯỜNG CAO TỐC TẠI VIỆT NAM 32

2.1 Tình hình vi phạm và xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam 32

2.1.1 Tổng quan hệ thống đường cao tốc tại Việt Nam 32

2.1.2 Tình hình vi phạm và xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam 35

2.2 Thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam 42

2.2.1 Khung pháp lý liên quan đến xử phạt 42

2.2.2 Lực lượng tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm 47

2.2.3 Phương tiện, thiết bị phục vụ công tác xử phạt 52

2.2.4 Hiểu biết pháp luật của người tham gia giao thông 57

2.2.5 Sự phối hợp của các cơ quan chức năng 61

2.3 Đánh giá tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam 62

2.3.1 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn 62

2.3.1.1 Về tần suất xuất hiện các vụ tai nạn 62

2.3.1.2 Về mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn 65

2.3.2 Mức độ thiệt hại về người 66

2.3.3 Mức độ thiệt hại về tài sản 68

2.4 Đánh giá chung về tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam 70

2.4.1 Điểm mạnh 70

2.4.2 Điểm hạn chế và nguyên nhân 70

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG TRÊN CÁC TUYẾN ĐƯỜNG CAO TỐC TẠI VIỆT NAM NHẰM GIẢM TAI NẠN GIAO THÔNG, GIẢM THIỆT HẠI VỀ NGƯỜI VÀ TÀI SẢN 75

3.1 Quy hoạch phát triển hệ thống đường cao tốc ở Việt Nam 75

3.2 Định hướng giảm tai nạn giao thông, giảm thiệt hại về người và tài sản trước tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam 78

3.3 Giải pháp tăng cường hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam nhằm giảm tai nạn giao thông, giảm thiệt hại về người và tài sản 79

3.3.1 Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác của lực lượng tuần tra kiểm soát xử lý vi phạm 79

3.3.2 Trang bị đồng bộ, hiện đại phương tiện, thiết bị phục vụ công tác xử phạt, chú trọng trang bị các thiết bị để chuyển dần từ hình thức phạt nóng

sang phạt nguội 82

3.3.3 Thực hiện các biện pháp nghiêm khắc nhằm nâng cao hiểu biết của người tham gia giao thông 86

3.3.4 Tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan cảnh sát với các cơ quan chức năng khác trong công tác xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc 87

3.4 Kiến nghị 88

KẾT LUẬN 92

TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

PHỤ LỤC 96

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

TTATGT Trật tự an toàn giao thông

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Hệ thống các tuyến đường cao tốc hiện nay ở Việt Nam 33

Bảng 2.2 Tình hình VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam giai đoạn 2011 – 2016 36

Bảng 2.6 Khung xử phạt tiền một số lỗi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc 43

Bảng 2.8 Bảng phân bố chốt thực hiện TTKS, xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc 48

Bảng 2.9 Bảng tổng hợp một số phương tiện, thiết bị phục vụ công tác xử lý vi phạm của lực lượng TTKS trên các tuyến đường cao tốc 53

Bảng 2.10 Bảng hiện trạng thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ cố định phục vụ công tác xử lý vi phạm của lực lượng TTKS trên các tuyến đường cao tốc 56

Bảng 2.13 Số vụ TNGT trên các tuyến đường cao tốc giai đoạn 2013 – 2016 63

Bảng 2.14 Bảng số liệu TNGT trên các tuyến đường cao tốc giai đoạn 2013 – 2016 64

Bảng 2.17 Thiệt hại về người trên từng tuyến đường cao tốc giai đoạn 2013 – 2016 67

Bảng 2.18 Thiệt hại về tài sản trên các tuyến đường cao tốc giai đoạn 2013 – 2016 68

Bảng 2.19 Thiệt hại về tài sản bình quân mỗi vụ TNGT trên các tuyến đường cao tốc giai đoạn 2013 – 2016 69

Bảng 3.1 Quy hoạch phát triển hệ thống mạng lưới đường cao tốc tại Việt Nam đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 75

Bảng 3.2 Đề xuất mức phạt đối với các hành vi vi phạm TTATGT trên đường cao tốc 89

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.3 Tình hình VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam năm 2016 37

Hình 2.4 Khung thời gian xảy ra các hành vi vi phạm 40

Hình 2.5 Các hình thức thường áp dụng khi xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc 41

Hình 2.7 Quan điểm của người tham gia giao thông về mức xử phạt được áp dụng hiện nay 45

Hình 2.11 Nguyên nhân người tham gia giao thông mắc các lỗi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc 58

Hình 2.12 Cách giải quyết của người điều khiển phương tiện vi phạm giao thông trên đường cao tốc khi bị lực lượng chức năng dừng xe để xử phạt 59

Hình 2.15 Mức độ nghiêm trọng của các vụ TNGT trên đường cao tốc 65

giai đoạn 2013 – 2016 65

Hình 2.16 Thiệt hại về người trên các tuyến đường cao tốc giai đoạn 2013 – 2016 66

các lỗi vi phạm trên đường cao tốc 39

Hộp 2.2 Tổng hợp ý kiến của người tham gia giao thông và cán bộ thực hiện xử phạt VPHC về mức xử phạt 47

Hộp 2.3 Tổng hợp ý kiến của người tham gia giao thông và cán bộ xử lý VPHC về hoạt động xử phạt của lực lượng TTKS xử lý vi phạm trên đường cao tốc 51

Hộp 2.4 Tổng hợp ý kiến của người tham gia giao thông và cán bộ TTKS về phương tiện, thiết bị phục vụ công tác xử phạt vi phạm 55

Hộp 2.5 Tổng hợp ý kiến của người điều khiển phương tiện và cán bộ xử phạt về ý thức tham gia giao thông 60

Hệ thống giao thông đường bộ nói chung và hệ thống đường cao tốc nói riêng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội của một quốc gia Thời gian qua, hệ thống đường cao tốc Việt Nam phát triển nhanh đã đem lại nhiều lợi ích cho người tham gia giao thông Tuy nhiên, tình trạng vi phạm TTATGT như: vi phạm về tốc độ, đi sai làn đường, chở quá tải; dừng đỗ, đón trả khách sai quy định,… cũng ngày càng gia tăng và dẫn đến các vụ tai nạn giao thông (TNGT) gây

ra nhiều thiệt hại cho xã hội về người và tài sản Các vụ TNGT xảy ra trên các tuyến đường cao tốc hiện nay chủ yếu là các vụ tai nạn nghiêm trọng, thảm khốc Các cơ quan chức năng đã thực hiện nhiều biện pháp đảm bảo TTATGT trên đường cao tốc nhưng TNGT vẫn xảy ra Để đảm bảo TTATGT và giảm thiểu thiệt hại do TNGT gây ra trên các tuyến đường cao tốc, cần phải thực hiện tốt công tác xử phạt VPHC, trong đó thực hiện đánh giá trên các yếu tố: Khung pháp lý (hệ thống pháp luật giao thông) liên quan đến xử phạt; Người thực thi công vụ về an toàn giao thông (ở đây chính là lực lượng xử phạt); Phương tiện xử phạt; Người tham gia giao thông; Sự phối hợp của các cơ quan chức năng Một câu hỏi đặt ra, liệu việc xử phạt trên các tuyến đường cao tốc đó có thực sự tác động tích cực đến giảm tình trạng vi phạm TTATGT, qua đó góp phần giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản?

Có thể nói rất nhiều nghiên cứu về vấn đề về xử phạt VPHC trong lĩnh vực giao thông đường bộ hay đánh giá thiệt hại của TNGT đường bộ trên phạm vi cả nước hoặc một địa phương cụ thể Luận văn kế thừa lý thuyết về xử phạt VPHC về giao thông đường bộ trong đó hệ thống hóa về các lỗi vi phạm cũng như hình thức, cách thức xử phạt VPHC và đưa ra tiêu chí để đánh giá thiệt hại do TNGT gây ra Tuy nhiên trong các nghiên cứu trên đó là tập trung vào việc xử phạt VPHC, đánh giá thiệt hại trên đường bộ nói chung (bao gồm tất cả các loại đường bộ) mà chưa nghiên cứu sâu về hệ thống đường cao tốc

Xuất phát từ các lý do trên, tôi quyết định lựa chọn vấn đề “Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học của mình

Mục tiêu của luận văn là thông qua nghiên cứu tác động của xử phạt VPHC

về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc của Việt Nam đến số vụ vi phạm, đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ TNGT, đến thiệt hại về người và thiệt hại

về tài sản, luận văn mong muốn đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện các nhân tố xử phạt là khung pháp lý liên quan đến xử phạt, lực lượng TTKS xử lý

vi phạm, phương tiện thiết bị phục vụ công tác xử phạt, hiểu biết của người tham gia giao thông và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để đạt được mục tiêu giảm thiểu tai nạn giao thông cũng như thiệt hại kinh tế - xã hội về người và tài sản

do VPHC trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam gây ra trong thời gian tới

Nhằm đạt tới mục tiêu nghiên cứu chính này, luận văn sẽ hướng tới thực hiện các mục tiêu cụ thể sau đây: thứ nhất, xây dựng khung lý thuyết về tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc; Thứ hai, phân tích thực trạng, đánh giá tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc đến đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ TNGT và thiệt hại về người và tài sản; Thứ

ba, đề xuất giải pháp và kiến nghị đối với công tác xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam nhằm giảm TNGT và giảm thiệt hại về người

và tài sản

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là nghiên cứu tác động của xử phạt VPHC đến TTATGT trên các tuyến đường cao tốc đến tình hình VPHC, đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ TNGT, đến thiệt hại về người và tài sản

Phạm vi nghiên cứu là nghiên cứu trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam

từ năm 2010 (đây là năm tuyến đường cao tốc đầu tiên đưa vào vận hành) đến nay

và định hướng, giải pháp đến năm 2025

Luận văn sử dụng hai phương pháp nghiên cứu chính là phương pháp nghiên

cứ tại bàn thông qua thu thập các thông tin về cơ sở lý thuyết liên quan đến vấn đề

nghiên cứu, số liệu thống kê liên quan đến thực trạng tác động của xử phạt VPHC

về TTATGT trên các tuyến cao tốc, chủ trương chính sách liên quan đến vấn đề nghiên cứu, thông qua đọc sách báo, tài liệu từ đó làm cơ sở cho việc tổng hợp,

phân tích, so sánh, nhận xét, đánh giá; và phương pháp điều tra, phỏng vấn thông

qua điều tra, khảo sát và phỏng vấn 200 người tham gia giao thông bị xử phạt vi phạm và người dân tại các tuyến đường cao tốc khu vực phía bắc trong thời gian 1 ngày và phỏng vấn lực lượng thi hành công vụ trực tiếp làm nhiệm vụ xử phạt VPHC trên các tuyến đường cao tốc và cán bộ quản lý để thu thập thông tin làm cơ

sở đánh giá tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc hiện nay

Luận văn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Khung lý thuyết về tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc

Chương 2: Thực trạng tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam

Chương 3: Giải pháp tăng cường hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam nhằm giảm tai nạn giao thông, giảm thiệt hại về người và tài sản

CHƯƠNG 1 KHUNG LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO

THÔNG TRÊN ĐƯỜNG CAO TỐC

Đường cao tốc là đường dành cho xe cơ giới, có dải phân cách chia đường cho xe chạy hai chiều riêng biệt; không giao nhau cùng mức với một hoặc các đường khác; được bố trí đầy đủ trang thiết bị phục vụ, bảo đảm giao thông liên tục,

an toàn, rút ngắn thời gian hành trình và chỉ cho xe ra, vào ở những điểm nhất định

Vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ là những hành vi của cá nhân, tổ chức vi phạm quy định của pháp luật trong lĩnh vực giao thông đường bộ một cách

cố ý hoặc vô ý, gây mất TTATGT mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải xử lý VPHC

Xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc là hoạt động cưỡng chế mang tính quyền lực nhà nước do cơ quan cảnh sát căn cứ vào các quy định của pháp luật hiện hành về xử phạt VPHC về TTATGT đường bộ quyết định, áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính và các chế tài mang tính cưỡng chế (trong trường hợp cần thiết, theo quy định của pháp luật) đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

Xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc có tác động đến hành vi vi phạm của người tham gia giao thông hay số lượng VPHC trên đường cao tốc, và cuối cùng tác động đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn, đến thiệt hại về người và thiệt hại về tài sản

Để có tác động tích cực đến các yếu tố trên, công tác xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc phải hiệu quả và các nhân tố ảnh hưởng đến xử phạt VPHC là khung pháp lý liên quan đến xử phạt; Lực lượng TTKS xử lý vi phạm;

Phương tiện, thiết bị phục vụ công tác xử phạt; Hiểu biết về pháp luật của người tham gia giao thông và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng

Để có thể rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong công tác xử phạt

VPHC về TTATGT trên đường cao tốc góp phần giảm thiểu TNGT, thiệt hại về người và thiệt hại về tài sản, thực hiện nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế trong xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc cụ thể là của Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TÁC ĐỘNG CỦA XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG

TRÊN CÁC TUYẾN ĐƯỜNG CAO TỐC TẠI VIỆT NAM

Hệ thống đường cao tốc tại Việt Nam hiện nay có 6 tuyến đường với trên

700 km bao gồm Hồ Chí Minh – Trung Lương, Pháp Vân - Cầu Giẽ - Ninh Bình,

Hà Nội – Thái Nguyên, Nội Bài – Lào Cai, Hồ Chí Minh – Long Thành – Dầu Giây

và Hà Nội – Hải Phòng

Từ năm 2010 đến nay, cùng với việc các tuyến đường cao tốc mới được đưa vào sử dụng là sự gia tăng số lượng VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc với lỗi vi phạm về tốc độ và đi sai làn đường chiếm tỷ lệ cao nhất, các hành vi vi phạm chủ yếu xảy ra vào ban đêm Công tác xử phạt hiện nay chủ yếu là phạt tiền bằng cách thức phạt nóng

Tuy đã có nhiều biện pháp nhưng số vụ TNGT trên các tuyến đường cao tốc

có chiều hướng giảm nhưng mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn có tính chất ngày càng nghiêm trọng; Thiệt hại về người do TNGT có chiều hướng tăng ở tất cả các tuyến và ở từng tuyến Số người chết ít hơn và có khoảng cách ngày càng nhiều với số người bị thương; Thiệt hại về tài sản tăng lên ở tất cả các tuyến cả về tổng mức thiệt hại và về thiệt hại bình quân mỗi vụ TNGT

Tuy công tác xử phạt hiện nay đã có sự thay đổi, tăng mức độ răn đe nhưng vẫn chưa tác động tích cực đến các yếu tố trên, nguyên nhân là do khung pháp lý liên quan đến xử phạt cụ thể là số lỗi bị phạt và mức xử phạt có sự điều chỉnh tăng nhưng chưa đủ tính răn đe; Lực lượng TTKS xử lý vi phạm tuy được đào tạo chuyên môn nghiệp vụ để thực hiện công tác nhưng số lượng cán bộ còn thiếu và xuất hiện các vấn đề liên quan đến đạo đức nghề nghiệp; Phương tiện, thiết bị phục

vụ công tác xử phạt được quan tâm đầu tư trang bị hiện đại nhưng vẫn còn thiếu, chưa đáp ứng nhu cầu công tác Đồng thời, trên các tuyến đường cao tốc đang dần

được đầu tư hệ thống thiết bị cố định nhằm phục vụ công tác xử phạt nguội; Ý thức của người tham gia giao thông có chuyển biến nhưng vẫn chưa được thực sự nâng cao, người tham gia giao thông vẫn chưa có sự hiểu biết sâu sắc về luật giao thông;

Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng hiện nay chưa nhịp nhàng, đồng bộ, chưa đảm bảo phục vụ công tác xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO THÔNG TRÊN CÁC TUYẾN ĐƯỜNG CAO TỐC TẠI VIỆT NAM NHẰM GIẢM TAI NẠN GIAO THÔNG, GIẢM THIỆT HẠI

VỀ NGƯỜI VÀ TÀI SẢN

Trên cơ sở đánh giá tác động của xử phạt và các nhân tố ảnh hưởng đến xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc, kết hợp với quy hoạch phát triển hệ thống đường cao tốc, luận văn đã đưa ra định hướng và một số giải pháp, kiến nghị nhằm đạt được tác động tích cực của công tác xử phạt VPHC

Với mục tiêu "Giảm thiểu VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc, góp phần đưa hệ thống đường cao tốc của Việt Nam trở thành một hệ thống hiện đại, thông suốt và an toàn Từ đó hướng tới kiềm chế và giảm thiểu mức thấp nhất các vụ TNGT, giảm thiệt hại về người và tài sản", cụ thể là giảm thiểu VPHC về

TTATGT trên các tuyến đường cao tốc, từ đó giảm mức độ nghiêm trọng của các

vụ TNGT với tỷ lệ các vụ TNGT có mức độ rất nghiêm trọng đến đặc biệt nghiêm trọng xuống dưới 1% Hàng năm giảm 5 – 10% số người chết và số người bị thương

do TNGT và giảm mức độ thiệt hại về tài sản bình quân mỗi vụ tai nạn trên các tuyến cao tốc

Để đạt được mục tiêu trên cần thực hiện các giải pháp như: Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác của lực lượng TTKS xử lý vi phạm; Trang bị đồng bộ, hiện đại phương tiện, thiết bị phục vụ công tác xử phạt, chú trọng trang bị các thiết

bị để chuyển dần từ hình thức phạt nóng sang phạt nguội; Thực hiện các biện pháp cứng rắn nhằm nâng cao ý thức của người tham gia giao thông; Tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan cảnh sát với cơ quan chức năng khác trong công tác xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

Bên cạnh đó, luận văn đề xuất một số kiến nghị sau: Điều chỉnh khung xử phạt theo hướng tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm TTATGT trên đường cao tốc; Nhanh chóng triển khai hình thức phạt nguội tại các tuyến đường cao tốc; Thực hiện xây dựng các tuyến đường cao tốc mới theo đúng quy hoạch, đúng chuẩn, rút kinh nghiệm từ các tuyến đường cao tốc trước; Quan tâm đầu tư cấp vốn để thực hiện các dự án đầu tư phương tiện, thiết bị phục vụ xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc; Tạo điều kiện cho cán bộ đi học tập nghiên cứu tại nước ngoài

Luận văn “Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam” với mục tiêu nghiên cứu chính là thông qua nghiên cứu thực trạng xử phạt và tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc, xác định những điểm còn tồn tại trong công tác xử phạt VPHC hiện nay, từ đó đề xuất các giải pháp xử phạt VPHC nhằm giảm thiểu thiệt hại xã hội do VPHC trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam gây ra Luận văn đã thu được những kết quả nghiên cứu sau đây: i Đánh giá được tác động của xử phạt và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc; ii Rút ra được điểm mạnh, điểm hạn chế và nguyên nhân hạn chế của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc tác động đến các yếu tố tai nạn, thiệt hại; iii Từ kết quả đánh giá thực trạng kết hợp quy hoạch phát triển đường cao tốc đưa ra định hướng và các kiến nghị, giải pháp

để tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc tai Việt Nam đạt hiệu quả hơn

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài

Hệ thống giao thông đường bộ nói chung và hệ thống đường cao tốc nói riêng đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia Nền kinh tế phát triển, nhu cầu vận chuyển, mở rộng giao thương giữa các vùng miền, khu vực ngày càng tăng, việc xây dựng và phát triển hệ thống giao thông nói chung

và hệ thống đường cao tốc nói riêng là xu hướng tất yếu Sử dụng đường cao tốc giúp tiết kiệm cả về thời gian và chi phí đi lại giữa các địa phương, đường cao tốc chính là “động mạch chủ”, có tác động và sức lan tỏa mạnh mẽ trong phát triển kinh

tế - xã hội các địa phương nói riêng, của đất nước nói chung

Thời gian qua, hệ thống đường cao tốc Việt Nam được đầu tư rất lớn và phát triển nhanh đưa vào khai thác sử dụng đã đem lại nhiều lợi ích cho người tham gia giao thông Tuy nhiên, tình trạng vi phạm trật tự an toàn giao thông (TTATGT) như: vi phạm quy định về tốc độ, đi sai làn đường, chở quá tải; dừng đỗ, đón trả khách sai quy định; phương tiện thô sơ,… cũng ngày càng gia tăng và dẫn đến các

vụ tai nạn giao thông (TNGT) gây ra nhiều thiệt hại cho xã hội về người và tài sản Các vụ TNGT xảy ra trên các tuyến đường cao tốc hiện nay chủ yếu là các vụ tai nạn nghiêm trọng, thảm khốc Các cơ quan chức năng đã thực hiện nhiều biện pháp đảm bảo TTATGT trên đường cao tốc nhưng TNGT vẫn xảy ra

Xử phạt VPHC trên đường cao tốc ảnh hưởng đến vi phạm TTATGT, qua đó tác động đến tình hình TNGT và các thiệt hại về người và tài sản Để đảm bảo TTATGT và giảm thiểu thiệt hại do TNGT gây ra trên các tuyến đường cao tốc, cần phải thực hiện tốt công tác xử phạt VPHC, trong đó thực hiện đánh giá trên các yếu tố: Khung pháp lý (hệ thống pháp luật giao thông) liên quan đến xử phạt; Người thực thi công vụ về ATGT (ở đây chính là lực lượng xử phạt); Phương tiện xử phạt; Người tham gia giao thông; Sự phối hợp của các cơ quan chức năng Một câu hỏi đặt ra, liệu việc xử phạt trên các tuyến đường cao tốc đó có thực sự tác động tích cực đến giảm tình trạng vi phạm TTATGT, qua đó góp phần giảm thiểu thiệt hại về

người và tài sản? Để trả lời câu hỏi này rất cần những nghiên cứu sâu về tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc đến giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản

2 Tổng quan nghiên cứu

2.1 Các công trình nghiên cứu liên quan

Liên quan đến đề tài có một số nghiên cứu sau:

Trong “Xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ”

của Nguyễn Trung Trực (2008), nghiên cứu được thực hiện trên phạm vi cả nước và được thực hiện cho toàn bộ hệ thống giao thông đường bộ Tác giả đã đưa ra các vấn đề xử phạt VPHC và xử phạt VPHC giao thông đường bộ, từ đó phản ánh thực trạng xử phạt VPHC trong lĩnh vực giao thông đường bộ ở nước ta và đề xuất các giải pháp tăng cường hiệu quả xử phạt

Ở một nghiên cứu khác phạm vi hẹp cho một địa phương “Xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ qua thực tiễn tại thành phố Đà Nẵng” của Hồ Thanh Hiền (2012) nghiên cứu sâu về xử lý VPHC trong lĩnh vực

giao thông đường bộ của thành phố Đà Nẵng Trong nghiên cứu của mình, tác giả

đã hệ thống hóa vấn đề lý luận về xử lý và xử phạt VPHC giao thông đường bộ trong đó đưa ra khái niệm, nguyên tắc và các hình thức xử phạt về VPHC trong lĩnh vực giao thông đường bộ Đặc biệt, nghiên cứu đã đánh giá sâu về thực trạng vi phạm, tình hình xử lý vi phạm TTATGT đường bộ tại Đà Nẵng, đồng thời phát hiện các nguyên nhân chủ yếu là do người tham gia giao thông, các lực lượng chức năng,

cơ sở hạ tầng phương tiện giao thông và các văn bản pháp luật Tác giả cũng đã đề xuất các phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định về xử phạt để nâng cao hiệu quả xử lý VPHC trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại thành phố Đà Nẵng

Cũng nghiên cứu về xử phạt VPHC trong giao thông đường bộ nhưng Trần

Thị Tư (2013) tiếp cận ở góc độ “Hệ hỗ trợ quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ” đã trình bày tổng quan về hệ chuyên gia và

các hệ thống nhằm hỗ trợ việc ra quyết định xử phạt VPHC trong lĩnh vực giao

thông đường bộ, đồng thời tác giả cũng trình bày các kết quả thử nghiệm đã tiến hành

Một nghiên cứu khác liên quan đến đánh giá thiệt hại kinh tế - xã hội của

TNGT đường bộ là “Nghiên cứu tiêu chí xác định điểm đen và tiêu chí đánh giá thiệt hại kinh tế - xã hội do tai nạn giao thông đường bộ Việt Nam” của Nguyễn

Thanh Phong Trong nghiên cứu này, tác giả chủ yếu cập nhật, đánh giá, phân tích thực trạng TNGT đường bộ tại Việt Nam, nghiên cứu và đưa ra phương pháp xây dựng các tiêu chí xác định điểm đen trên hệ thống Quốc lộ Việt Nam và tiêu chí đánh giá thiệt hại kinh tế - xã hội do TNGT đường bộ gây ra ở nước ta ở các trường hợp cụ thể và thực hiện đánh giá thiệt hại kinh tế - xã hội do TNGT đường bộ gây

ra

2.2 Đánh giá về nghiên cứu

Có thể nói rất nhiều nghiên cứu về vấn đề về xử phạt VPHC trong lĩnh vực giao thông đường bộ hay đánh giá thiệt hại của TNGT đường bộ trên phạm vi cả nước hoặc một địa phương cụ thể Các nghiên cứu này sử dụng phương pháp nghiên cứu tổng hợp các lý thuyết, các vấn đề từ quy định của các văn bản pháp luật để làm

cơ sở khái quát, xây dựng khung lý thuyết về xử phạt VPHC về giao thông đường

bộ trong đó hệ thống hóa về các lỗi vi phạm cũng như hình thức, cách thức xử phạt VPHC và đưa ra tiêu chí để đánh giá thiệt hại do TNGT gây ra Đây chính là những nội dung mà luận văn sẽ thừa kế và phát triển thành khung lý thuyết nghiên cứu tác động của xử phạt hành chính áp dụng cho hệ thống đường cao tốc

Các nghiên cứu trên hiện chỉ tập trung vào việc thực trạng xử phạt VPHC, đánh giá thiệt hại do TNGT gây ra trên đường bộ nói chung (bao gồm tất cả các loại đường bộ), đồng thời chưa có bài nghiên cứu nào thực hiện đánh giá tác động của

xử phạt VPHC về TTATGT Trong khi đó, hệ thông đường cao tốc ở Việt Nam mới được đưa vào vận hành sử dụng chưa lâu, cùng với đó đường cao tốc có các đặc điểm đặc biệt riêng biệt so với các tuyến đường bộ thông thường như tốc độ vận hành, quy định về phương tiện được phép tham gia giao thông, , nên chưa có bài nghiên cứu nào đối với hệ thống đường cao tốc

Chính vì vậy, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đòi hòi phải đánh giá tác động của xử phạt vi phạm an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc và khoảng trống nghiên cứu của các công trình nghiên cứu tổng quan trên đây, tôi quyết định

lựa chọn vấn đề “Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam” làm đề tài luận văn tốt

nghiệp cao học của mình

3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát:

Thông qua nghiên cứu tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc của Việt Nam đến số vụ vi phạm, đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ TNGT, đến thiệt hại về người và thiệt hại về tài sản, luận văn mong muốn đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện các nhân tố xử phạt là khung pháp lý liên quan đến xử phạt, lực lượng TTKS xử lý vi phạm, phương tiện thiết bị phục vụ công tác xử phạt, hiểu biết của người tham gia giao thông và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng để đạt được mục tiêu giảm thiểu tai nạn giao thông cũng như thiệt hại kinh tế - xã hội về người và tài sản do VPHC trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam gây ra trong thời gian tới

Thứ ba, đề xuất giải pháp và kiến nghị đối với công tác xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam nhằm giảm TNGT và giảm thiệt hại về người và tài sản

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu tác động của xử phạt VPHC đến TTATGT trên các tuyến đường cao tốc đến tình hình VPHC, đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ TNGT, đến thiệt hại về người và tài sản

Phạm vi nghiên cứu:

- Phạm vi không gian: Nghiên cứu trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam

- Phạm vi thời gian: Đề tài nghiên cứu:

+ Thực trạng tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc từ năm 2010 (đây là năm tuyến đường cao tốc đầu tiên đưa vào vận hành) đến nay

+ Các định hướng và giải pháp trước tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam theo hướng giảm thiểu thiệt hại xã hội được nghiên cứu đến năm 2025

5 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện nghiên cứu, luận văn đã sử dụng hai phương pháp nghiên cứu chính, đó là:

Phương pháp nghiên cứu tại bàn:

- Thu thập các thông tin về cơ sở lý thuyết liên quan đến vấn đề nghiên cứu,

số liệu thống kê liên quan đến thực trạng tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến cao tốc, chủ trương chính sách liên quan đến vấn đề nghiên cứu, thông qua đọc sách báo, tài liệu

- Tất cả thông tin thu thập được qua các cuộc phỏng vấn, nghiên cứu tài liệu được lựa chọn, phân loại và sắp xếp một cách có hệ thống Những thông tin sau khi được sắp xếp, phân loại sẽ được sử dụng làm cơ sở cho việc tổng hợp, phân tích, so sánh, nhận xét, đánh giá

Phương pháp điều tra, phỏng vấn: tiến hành điều tra khảo sát, phỏng vấn

sâu cá nhân để thu thập thông tin cho quá trình nghiên cứu, đối tượng điều tra khảo sát, phỏng vấn gồm có:

- Luận văn đã tiến hành điều tra, khảo sát và phỏng vấn 200 người tham gia giao thông bị xử phạt vi phạm và người dân tại các tuyến đường cao tốc khu vực phía bắc trong thời gian 1 ngày để thu thập các thông tin liên quan đến các yếu tố

xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

- Phỏng vấn lực lượng thi hành công vụ trực tiếp làm nhiệm vụ xử phạt VPHC trên các tuyến đường cao tốc và cán bộ quản lý để thu thập thông tin làm cơ

sở đánh giá tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc hiện nay

6 Kết cấu luận văn

Ngoài phần mục lục, mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được chia thành 3 chương:

Chương 1: Khung lý thuyết về tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc

Chương 2: Thực trạng tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam

Chương 3: Giải pháp tăng cường hiệu quả xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên các tuyến đường cao tốc tại Việt Nam nhằm giảm tai nạn giao thông, giảm thiệt hại về người và tài sản

CHƯƠNG 1 KHUNG LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH VỀ TRẬT TỰ AN TOÀN GIAO

THÔNG TRÊN ĐƯỜNG CAO TỐC 1.1 Vấn đề chung về vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc

1.1.1 Đường cao tốc

1.1.1.1 Khái niệm

Hiện nay, chưa có một định nghĩa chính thức nào về đường cao tốc được chấp nhận trên phạm vi toàn thế giới, trong đa số các trường hợp, các từ dùng để chỉ đường cao tốc được định nghĩa theo luật địa phương hay theo các chuẩn mực thiết

kế

Theo công ước Viên, đường cao tốc được định nghĩa là “Đường cao tốc là một con đường được đặc biệt thiết kế và xây dựng cho giao thông cơ giới, không có công trình vỉa hè và nó có hai phía riêng biệt dành cho hai chiều lưu thông được ngăn cách bởi dải phân cách ngoại trừ những điểm đặc biệt và tạm thời; không có giao cắt ngang bằng với bất kỳ đường nào khác, đường sắt, đường xe điện, lối đi bộ; và có các bảng chỉ đường đặc biệt” (Nguồn: Công ước Viên (1968), Convention on road traffic)

Theo tiêu chuẩn Anh Quốc, “Đường cao tốc là đường đôi có lối ra vào hạn chế, không băng ngang cùng mặt đường với các làn giao thông khác và đặc biệt dành riêng cho một số loại xe cơ giới nào đó sử dụng” (Nguồn: Tiêu chuẩn thiết kế

đường cao tốc của Anh)

Theo tiêu chuẩn của Nhật Bản, “Đường cao tốc là đường ô tô có tốc độ cao, phân chiều xe chạy nhờ dải phân cách giữa, mỗi chiều có từ 2 làn xe trở lên Tại các chỗ vào ra đều được khống chế đảm bảo dòng xe chạy liên tục, thuận lợi, an toàn Mỗi bên đều có làn dừng xe khẩn cấp” (Nguồn: Tiêu chuẩn thiết kế đường

cao tốc của Nhật Bản)

Theo tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) 5729 – 2012 và khoản 12 điều 3 Luật

giao thông đường bộ, đường cao tốc được định nghĩa là “Đường cao tốc là đường dành cho xe cơ giới, có dải phân cách chia đường cho xe chạy hai chiều riêng biệt; không giao nhau cùng mức với một hoặc các đường khác; được bố trí đầy đủ trang thiết bị phục vụ, bảo đảm giao thông liên tục, an toàn, rút ngắn thời gian hành trình

và chỉ cho xe ra, vào ở những điểm nhất định”

Vì vậy, có thể coi đường cao tốc là một loại đường bộ chuyên dung Khác với các đường bộ thông thường, dành cho mọi loại xe, người đi xe thô sơ, đi bộ,…

có thể đi vào đường này, đường cao tốc chỉ dành riêng cho xe cơ giới, các loại xe khác bị cấm đi vào đường này Bên cạnh đó, vì có vận tốc lưu hành cao nên để đảm bảo an toàn, đường cao tốc phải có dải phân cách riêng biệt giữa hai chiều, có làn phòng hộ hai bên đường để người và xe không thể tùy tiện ra vào đường và đường cao tốc khống chế chỉ cho xe ra, vào ở những điểm nhất định

Đường được lắp đặt đầy đủ trang thiết bị và các biển báo đặc biệt theo tiêu chuẩn riêng của đường cao tốc nhằm phục vụ, bảo đảm giao thông liên tục, an toàn, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các điểm mà đường cao tốc đi qua Đường cao tốc

có ít nhất hai làn xe chạy, tùy điều kiện và tình hình giao thông mà số làn xe ở mỗi đường cao tốc có thể bố trí cho phù hợp và thông thường từ 6 – 8 làn xe, ở nhiều nước số làn xe trên các tuyến đường cao tốc có thể lên đến 12 – 16 làn Do chiều dài quãng đường lớn nên trên đường cao tốc, cách một đoạn cố định phải bố trí các trạm nghỉ hay trạm dừng xe tạm thời phòng khi có sự cố và để phục vụ nhu cầu của người dân trong quá trình lưu hành trên đường

1.1.1.2 Đặc điểm đường cao tốc

Xuất phát từ khái niệm đường cao tốc trên đây, đường cao tốc có một số đặc điểm nổi bật sau:

Một là, quãng đường dài: đường cao tốc có thể được xây dựng trong các

thành phố hay được xây dựng để kết nối các thành phố, các địa phương, các khu vực với nhau tạo thuận lợi cho việc đi lại Vì thế, các tuyến đường cao tốc có thể có chiều dài từ vài chục km đến vài trăm, thậm chí vài nghìn km Có thể kể đến một số

tuyến đường cao tốc nổi bật như đường cao tốc Outback ở Úc dài 2.800 km, đường cao tốc Interstate 90 ở Mỹ dài 4.987 km, hay đường cao tốc Trans Siberi ở Nga với

tổng chiều dài hơn 11.000 km,…

Hai là, tốc độ lưu hành cao: tốc độ lưu hành trên đường cao tốc ở mỗi

quốc gia, mỗi vùng lãnh thổ là khác nhau, nhưng nằm trong khoảng từ 60 km/h đến

120 km/h, ngoài ra còn có những con đường cao tốc không giới hạn tốc độ Tốc độ trung bình trên các đường cao tốc thực tế cao hơn trên các đường ô tô khác 60 –

70%

Ba là, đảm bảo giao thông liên tục và an toàn: Do đường cao tốc có đặc

điểm là không có bất kỳ loại đường nào cắt ngang qua trên cùng mặt đường nên trong mọi điều kiện thời tiết kể cả ban ngày và ban đêm, giao thông trên đường cao tốc luôn đảm bảo sự liên tục và an toàn Trên đường cao tốc có hệ thống biển báo quy định phương tiện phải di chuyển với khoảng cách giữa các xe và tốc độ đảm bảo an toàn, bên cạnh đó còn có hệ thống theo dõi, giám sát và thông tin đảm bảo mọi tình trạng của đường cao tốc luôn được cập nhật liên tục và kịp thời đến người

tham gia giao thông

Bốn là, tính kinh tế: không một quốc gia tiên tiến nào trên thế giới thiếu

vắng mạng lưới đường cao tốc, đặc biệt là các nước phát triển Với đặc điểm kết nối các thành phố, các vùng kinh tế, các địa phương, thông thương giữa các vùng miền, cùng với tốc độ lưu hành trên đường cao và đảm bảo sự an toàn, đường cao tốc góp

phần giảm thời gian lưu hành giữa các điểm, chi phí vận chuyển được tiết kiệm

Để phát triển kinh tế một vùng trước hết phải phát triển hệ thống mạng lưới

cơ sở hạ tầng, quan trọng nhất là phát triển hệ thống đường xá để tạo sự kết nối, nâng cao sức cạnh tranh, thu hút sự đầu tư từ bên ngoài

1.1.2 Vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông đường bộ

1.1.2.1 Khái niệm

Vi phạm hành chính là một loại vi phạm quy định pháp luật xảy ra khá phổ

biến hàng ngày trong xã hội, kinh tế, các vi phạm này rất đa dạng và phong phú bao gồm từ những hành vi nhỏ nhất đến những hành vi lớn trong nhiều lĩnh vực khác

nhau, có thể gây thiệt hại cho lợi ích của Nhà nước, tập thể hoặc cá nhân cũng như lợi ích chung của cả cộng đồng có thể do tổ chức hoặc cá nhân gây ra

VPHC có các dấu hiệu cơ bản sau:

Thứ nhất, VPHC là một hành vi trái pháp luật, vi phạm các quy định của

pháp luật, ảnh hưởng đến hiệu quả và hiệu lực quản lý nhà nước trong các lĩnh vực của đời sống xã hội Tuy nhiên tác hại do VPHC gây ra thấp, chưa đủ hoặc không thể cấu thành tội phạm

Thứ hai, hành vi đó do một cá nhân hoặc pháp nhân thực hiện, đối với pháp

nhân thì hành vi này do cá nhân thực hiện nhưng dưới danh nghĩa pháp nhân Các

cá nhân và pháp nhân thực hiện hành vi VPHC có năng lực chịu trách nhiệm hành chính

Thứ ba, hành vi đó là một hành vi có lỗi, lỗi đó có thể là cố ý khi người vi

phạm tự thấy được tính trái quy định pháp luật trong hành vi của mình, thấy trước hậu quả và muốn hậu quả đó xảy ra hoặc nhận thức được hậu quả và mặc hậu quả xảy ra; lỗi là vô ý khi người vi phạm nhận thưc trước được hậu quả do hành vi gây

ra nhưng cho rằng mình có thể ngăn chặn được hoặc không thấy trước được hậu quả

sẽ xảy ra dù phải và có thể thấy trước được hậu quả của hành vi vi phạm

Vì vậy, có thể hiểu: VPHC là hành vi do cá nhân, pháp nhân thực hiện với hình thức lỗi là cố ý hoặc vô ý, vi phạm các quy định của pháp luật về quản lý nhà nước, xâm hại tới trật tự nhà nước, xã hội, sở hữu nhà nước và tập thể, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân được pháp luật hành chính bảo vệ mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử lý VPHC

TTATGT đường bộ được hiểu là hoạt động giao thông đường bộ được điều

chỉnh bằng một hệ thống các quy phạm pháp luật bắt buộc mọi chủ thể tham gia giao thông phải tuân theo, đảm bảo giao thông thuận lợi, hạn chế ùn tắc giao thông đồng thời hạn chế thấp nhất TNGT, bảo đảm sự an toàn cho con người và tài sản

khi tham gia giao thông

Từ những phân tích ở trên, có thể hiểu “Vi phạm hành chính về TTATGT đường bộ là những hành vi của cá nhân, tổ chức vi phạm quy định của pháp luật

trong lĩnh vực giao thông đường bộ một cách cố ý hoặc vô ý, gây mất TTATGT mà không phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải xử lý VPHC.”

1.1.2.2 Phân loại

Hiện nay, theo quy định của pháp luật nhà nước, VPHC trong lĩnh vực giao thông đường bộ được phân thành các loại sau:

Các hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ bao gồm các lỗi VPHC

thường gặp như không chấp hành chỉ dẫn của vạch kẻ đường, biển hiệu, đèn tín hiệu giao thông, người điều khiển giao thông; điều khiển xe chạy không đúng tốc độ quy định; dừng đỗ xe không đúng quy định; vượt xe trái quy định; đi sai làn đường; chở quá số người cho phép; điều khiển xe trong tình trạng nồng độ cồn trong hơi thở vượt quá quy định và các lỗi khác;

Các hành vi vi phạm quy định về kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ bao

gồm các hành vi vi phạm: về sử dụng, khai thác trong phạm vi đất dành cho đường bộ; về thi công, bảo trì công trình trong phạm vi khu vực đất dành cho đường bộ; về xây dựng bến xe, bãi đỗ xe, trạm dừng nghỉ, trạm thu phí đường bộ; về quản lý, khai thác, bảo vệ và bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ;

Các hành vi vi phạm quy định về phương tiện tham gia giao thông đường bộ

bao gồm các hành vi vi phạm về điều kiện của phương tiện, về bảo vệ môi trường đối với người điều khiển xe ô tô và các loại xe tương tự ô tô, xe mô tô, xe gắn máy, người điều khiển xe thô sơ, máy kéo, xe máy chuyên dùng;

Các hành vi vi phạm quy định về người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ bao gồm quy định về các hành vi vi phạm quy định về điều kiện

của người điều khiển xe cơ giới và xe máy chuyên dùng;

Các hành vi vi phạm quy định về vận tải đường bộ bao gồm quy định về các

hành vi vi phạm đối với người điều khiển các loại xe ô tô, các loại xe tương tự xe ô

tô và máy kéo vận chuyển hàng hóa; xe ô tô vận chuyển hàng siêu trọng, siêu trường; xe ô tô vận chuyển hàng nguy hiểm, chất gây ô nhiễm môi trường, , ;

Ngoài ra, còn có các hành vi vi phạm khác liên quan đến giao thông đường

bộ như các hành vi liên quan đến đăng ký biển số xe, đào tạo sát hạch lái xe, kiểm

định an toàn kỹ thuật xe,

1.2 Xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc

1.2.1 Khái niệm và đặc điểm

1.2.1.1 Xử phạt vi phạm hành chính

Xử phạt VPHC là một hoạt động quản lý hành chính nhà nước bao gồm một loạt các hành vi cụ thể liên quan mật thiết tới nhau như phân tích, đánh giá tính chất, mức độ của VPHC, xác định thẩm quyền xử phạt, đối chiếu, áp dụng hình thức, mức xử phạt và ra quyết định xử phạt hành chính

Xử phạt VPHC có những đặc điểm cơ bản sau:

Thứ nhất, xử phạt VPHC là một loại hoạt động cưỡng chế nhà nước, mang

tính quyền lực nhà nước do các chủ thể có thẩm quyền xử phạt tiến hành và được đảm bảo bằng quyền lực nhà nước Chỉ có cơ quan hoặc cán bộ nhà nước nào được Nhà nước trao thẩm quyền xử phạt hành chính và được quy định rõ trong các văn bản quy phạm pháp luật về xử phạt VPHC mới có quyền quyết định xử phạt

Thứ hai, cơ sở để xử phạt hành chính là có hành vi VPHC xâm phạm quy tắc

quản lý nhà nước mà chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự, do cá nhân hoặc pháp nhân thực hiện với hình thức cố ý hay vô ý được pháp luật quy định Xác định được đúng hành vi VPHC, tức là xác định đúng cơ sở xử phạt, thì việc thực hiện xử phạt hành chính mới bảo đảm chính xác, bảo đảm được quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của tổ chức và cá nhân, phát huy được hiệu quả và mục đích của việc xử phạt hành chính là nhằm đảm bảo trật tự quản lý nhà nước, góp phần giáo dục người vi phạm và răn đe, phòng ngừa vi phạm trong tương lai, tránh được sự tuỳ tiện trong xử phạt hành chính

Thứ ba, hoạt động xử phạt hành chính được tiến hành qua nhiều khâu, nhiều

giai đoạn nhưng kết quả của hoạt động này phải được thể hiện bằng quyết định xử phạt hành chính và có hiệu lực pháp luật

Trong xử phạt VPHC, chủ thể được giao quyền thực hiện xử phạt cá nhân hoặc pháp nhân vi phạm chủ yếu bằng việc ra các quyết định xử phạt, được thể hiện bằng văn bản hay bằng hình thức khác do pháp luật quy định và làm phát sinh trách nhiệm hành chính Ngoài ra, chủ thể trên có thể lập biên bản, giải thích hành vi VPHC hoặc thông báo điều khoản được áp dụng cho cá nhân, pháp nhân vi phạm theo văn bản pháp luật

Khi thực hiện các hành vi VPHC, cá nhân hoặc pháp nhân phải chịu những hình thức xử phạt do pháp luật quy định Có hai hình thức xử phạt thông thường đối với mỗi hành vi VPHC là cảnh cáo hoặc phạt tiền Ngoài ra còn có thể bị áp dụng một hoặc một số hình thức xử phạt bổ sung khác tùy theo tính chất, mức độ vi phạm

Thứ tư, hoạt động xử phạt hành chính được tiến hành trong khuôn khổ pháp

luật và phải tuân theo pháp luật về trình tự, thủ tục hành chính

Từ những đặc điểm trên, có thể hiểu: “Xử phạt VPHC là hoạt động cưỡng chế mang tính quyền lực nhà nước do chủ thể có thẩm quyền tiến hành, nhằm áp dụng các biện pháp xử phạt đối với cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi VPHC thông qua việc áp dụng các hình thức xử phạt hành chính phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi vi phạm và phải được tiến hành trong khuôn khổ pháp luật”

Xử phạt VPHC được thực hiện nhằm mục tiêu răn đe, phòng ngừa vi phạm thông qua việc buộc cá nhân hoặc pháp nhân vi phạm phải gánh chịu những hậu quả bất lợi về vật chất hoặc tinh thần, đồng thời giáo dục ý thức cá nhân, tổ chức bị xử phạt, góp phần nâng cao ý thức của công dân trong việc chấp hành pháp luật và các quy tắc quản lý nhà nước

1.2.1.2 Mức phạt, hình thức, cách thức xử phạt

 Hình thức xử phạt

Cảnh cáo là hình thức được áp dụng đối với cá nhân hoặc pháp nhân có hành

vi VPHC về TTATGT được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật xử phạt có quy định áp dụng hình thức này Các hành vi vi phạm giao thông áp dụng hình thức

này là các hành vi không nghiêm trọng, có tình tiết giảm nhẹ Hình thức cảnh cáo được quyết định bằng văn bản

Phạt tiền được áp dụng đối với các cá nhân, pháp nhân có hành vi VPHC về

TTATGT nếu không thuộc trường hợp bị xử phạt cảnh cáo thì bị xử phạt bằng hình thức này Đối với mỗi hành vi VPHC giao thông lại được quy định mức phạt tiền khác nhau tùy mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm đó Trong hình thức này

có áp dụng tình tiết giảm nhẹ hoặc tình tiết tăng nặng thì có thể thay đổi mức phạt tiền nhưng không được vượt mức tối thiểu hoặc mức tối đa của khung phạt tiền

Hình thức phạt tiền áp dụng đối với các hành vi VPHC về TTATGT với các mức phạt khác nhau được quy định cụ thể trong văn bản pháp luật của nhà nước Do

có quy định mức phạt cụ thể đối với mỗi hành vi vi phạm nên tạo nhiều thuận lợi cho lực lượng chức năng đối chiếu, áp dụng và làm căn cứ pháp lý để tiến hành xử phạt

Ngoài hai hình thức xử phạt trên, còn có thể bị áp dụng một hoặc các hình thức xử phạt bổ sung tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, cá nhân, pháp nhân vi phạm: tịch thu tang vật và phương tiện được sử dụng để VPHC; tước giấy phép, chứng chỉ hành nghề có hoặc không có thời hạn; trục xuất (trong từng trường hợp

cụ thể)

* Mức phạt

Mức phạt đối với các hành vi VPHC về TTATGT đường bộ được quy định trong các văn bản pháp luật Mức phạt đối với các hành vi, các lỗi vi phạm được quy định khác nhau tùy theo mức độ nặng, nhẹ của hành vi vi phạm Đối với mỗi hình thức xử phạt có các mức phạt khác nhau

 Cách thức xử phạt

Phạt nóng là cách thức xử phạt đối với các trường hợp vi phạm luật giao

thông đường bộ được tiến hành ngay sau khi xuất hiện hành vi vi phạm, do lực lượng chức năng đang làm nhiệm vụ phát hiện và tiến hành xử phạt vi phạm ngay lập tức hay do các trung tâm thông qua hệ thống bộ đàm phát tín hiệu báo hiệu có phương tiện vi phạm đến các chốt để các đội kiểm tra trực tiếp xử phạt

Phạt nguội là cách thức xử phạt áp dụng đối với các trường hợp vi phạm luật

giao thông đường bộ thông qua hệ thống camera được lắp trên các tuyến đường ghi nhận được các hành vi VPHC về TTATGT của người điều khiển phương tiện tham gia giao thông và truyền những thông tin này về trung tâm xử lý Khi tiếp nhận được các thông tin, hình ảnh được lưu trữ và cung cấp cho cán bộ theo dõi, trung tâm xử lý sẽ tiến hành truy xuất thông tin người và xe vi phạm thông qua dữ liệu đăng ký xe, xác định các thông tin như chủ phương tiện, địa chỉ,… rồi gửi thông báo hoặc quyết định xử phạt vi phạm đến các đối tượng vi phạm Sau khi nhận được thông báo hoặc quyết định, cá nhân hoặc tổ chức vi phạm sẽ được mời đến trung tâm để tiến hành xử phạt

1.2.1.3 Xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường

cao tốc

Đường cao tốc là một loại đường với các đặc điểm riêng biệt, các hành vi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc có thể không gây thiệt hại gì nhưng cũng có thể gây ra các vụ TNGT nghiêm trọng, gây ùn tắc giao thông trên tuyến, gây ra thiệt hại về người, tài sản, … Vì thế, cần có các biện pháp xử phạt đối với các hành vi VPHC về TTATGT đối với các cá nhân, tổ chức tham gia giao thông trên đường cao tốc để đảm bảo tính răn đe

Có thể hiểu, Xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc là hoạt động cưỡng chế mang tính quyền lực nhà nước do cơ quan cảnh sát căn cứ vào các quy định của pháp luật hiện hành về xử phạt VPHC về TTATGT đường bộ quyết định,

áp dụng các biện pháp xử phạt hành chính và các chế tài mang tính cưỡng chế (trong trường hợp cần thiết, theo quy định của pháp luật) đối với các cá nhân, tổ chức có hành vi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

Cũng như đối với đường bộ nói chung, việc xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc phải luôn bám sát mục tiêu là nhằm giáo dục người dân ý thức chấp hành Luật, tôn trọng những quy định đảm bảo TTATGT chung và những quy định riêng đối với đường cao tốc của các cá nhân và tổ chức tham gia giao thông, từ đó

góp phần giảm thiểu các lỗi VPHC, giảm thiểu TNGT và sâu xa hơn là giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản

1.2.2 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc

Các vụ VPHC về TTATGT hiện nay là một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các vụ TNGT và gây thiệt hại về kinh tế - xã hội Vì đặc điểm đặc biệt của đường cao tốc mà các vụ tai nạn trên đường cao tốc thường có hậu quả nghiêm trọng cả về người và phương tiện

Để có cơ sở phân tích, so sánh, đánh giá tác động của xử phạt VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc, sử dụng nguồn số liệu thống kê về số vụ tai nạn, số người chết, số người bị thương, thiệt hại về tài sản,… của hệ thống đường cao tốc, theo từng tuyến đường và theo thời gian qua các năm, thu thập từ Hệ thống

cơ sở dữ liệu tai nạn giao thông đường bộ, từ báo cáo về tình hình TNGT trên các tuyến đường cao tốc của các cơ quan chức năng Nhà nước,…

1.2.2.1 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông đến tần suất và mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn

Thứ nhất là tác động của xử phạt VPHC về TTATGT đến tần suất xuất hiện vụ tai nạn

Tác động mong muốn đầu tiên của xử phạt VPHC đó là giảm thiểu tần suất xuất hiện các vụ tai nạn do VPHC về TTATGT Tần suất xuất hiện TNGT sẽ được

đo lường bằng tiêu chí số vụ tai nạn theo một khoảng thời gian nhất định (tuần, tháng, quí hay năm) Nếu số vụ tai nạn có xu hướng gia tăng có thể thấy tính hiệu lực của các hình thức xử phạt chưa cao Hay nói các khác tác động của việc xử phạt đến giảm thiểu vụ tai nạn chưa như mong muốn

Thứ hai là tác động của xử phạt VPHC về TTATGT đến mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn

Các vụ TNGT đường bộ nói chung và đường cao tốc được đánh giá trên các mức độ, từ ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng đến đặc biệt nghiêm

trọng và cơ sở để đánh giá các mức độ này được quy định cụ thể trong các văn bản pháp luật:

Mức độ ít nghiêm trọng: là một trong các trường hợp sau: a) tỷ lệ thương tật

của 1 người từ 11% - dưới 31%; b) Tổn hại cho sức khỏe của nhiều người với tỷ lệ thương tật của mỗi người dưới 11% nhưng tổng tỷ lệ thương tật từ 21% - dưới 41%; c) Thiệt hại về tài sản có giá trị từ 5.000.000 đồng - dưới 50.000.000 đồng

Mức độ nghiêm trọng: là một trong các trường hợp sau: a) Làm chết 1 người;

b) Tỷ lệ thương tật sức khỏe của 1 – 2 người, mỗi người từ 31% trở lên; c) Tổn hại cho sức khỏe của nhiều người với tỷ lệ thương tật của mỗi người dưới 31%, nhưng tổng tỷ lệ thương tật từ 41% - 100%; d) Tỷ lệ thương tật từ 21% - 30% và thiệt hại

về tài sản có giá trị từ 30.000.000 đồng - dưới 50.000.000 đồng; đ) Tổn hại cho sức khỏe của nhiều người với tỷ lệ thương tật của mỗi người dưới 21%, nhưng tổng tỷ

lệ thương tật từ 30% - 40% và thiệt hại về tài sản có giá trị từ 30.000.000 đồng - dưới 50.000.000 đồng; e) Thiệt hại về tài sản có giá trị từ 50.000.000 đồng - dưới 500.000.000 đồng

Mức độ rất nghiêm trọng: là một trong các trường hợp sau: a) Làm chết 2

người; b) Làm chết 1 người và gây hậu quả thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm b, c, d, đ và e khoản 4 Điều này; c) Tỷ lệ thương tật sức khỏe 3 –

4 người, của mỗi người từ 31% trở lên; d) Tổn hại cho sức khỏe của nhiều người với tổng tỷ lệ thương tật từ 101% - 200%; đ) Tỷ lệ thương tật sức khỏe của 1 – 2 người, mỗi người từ 31% trở lên và gây hậu quả thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm c, d, đ, e khoản 4 Điều này; e) Gây thiệt hại về tài sản có giá trị từ 500.000.000 đồng - dưới 1.500.000.000 đồng

Mức độ đặc biệt nghiêm trọng: là một trong các trường hợp sau: a) Làm chết

3 người trở lên; b) Làm chết 2 người và gây hậu quả thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm b, c, d, đ và e khoản 4 Điều này; c) Làm chết 1 người và gây hậu quả thuộc một trong các trường hợp quy định tại các điểm c, d, đ và e khoản 5 Điều này; d) Tỷ lệ thương tật sức khỏe 5 người trở lên, của mỗi người từ 31% trở lên; đ) Gây tổn hại cho sức khỏe của nhiều người với tổng tỷ lệ thương tật

trên 200%; e) Tỷ lệ thương tật sức khỏe 3 – 4 người, của mỗi người từ 31% trở lên

và gây thiệt hại về tài sản quy định tại điểm e khoản 5 Điều này; g) Gây thiệt hại về

tài sản có giá trị từ một 1.500.000.000 đồng trở lên

Số liệu về số vụ TNGT và mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn trên đường cao tốc được thống kê, tổng hợp theo từng tuyến đường, theo mốc thời gian nhất định Thực hiện tốt công tác xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc sẽ làm giảm vi phạm, đồng thời kéo theo đó sẽ làm giảm số vụ tai nạn và giảm mức độ nghiêm trọng của các vụ TNGT

1.2.2.2 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc đối với giảm thiểu thiệt hại về người

Thực hiện xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc nhằm mục tiêu giảm thiểu các hành vi vi phạm, từ đó giảm số vụ tai nạn để đạt được mục tiêu cuối cùng là giảm thiệt hại về người Thiệt hại về người bao gồm người bị thiệt mạng và người bị thương Và để đánh giá thiệt hại về người thường dùng hai loại chỉ tiêu đó

là chỉ tiêu tuyệt đối và chỉ tiêu tương đối:

Chỉ tiêu tuyệt đối được đo lường bằng (i) tổng số người chết do TNGT gây ra

và (ii) tổng số người bị thương do TNGT gây ra Chỉ tiêu này cho phép thấy được khái quát chung về mức độ thiệt hại, đồng thời đưa ra sự so sánh theo thời gian với tuyến đường cao tốc nhất định và chỉ rõ nhịp điệu thay đổi của nó Đối với các tuyến đường cao tốc, với việc đánh giá thiệt hại theo chỉ tiêu trên có thể cho thấy được chiều hướng thay đổi thiệt hại về người do các vụ TNGT gây ra Chỉ tiêu này được xác định thông qua việc thống kê số lượng người chết, số người bị thương tại các tuyến đường cao tốc và theo thời gian

Chỉ tiêu tương đối được đo lường bằng hai chỉ số: (i) Số người chết do TNGT / 100.000 phương tiện Chỉ tiêu này được xác định bằng tổng số người chết / tổng số phương tiện tham gia giao thông trên tuyến đường (đơn vị 100.000); (ii) Số người chết do TNGT /1 km Chỉ tiêu này được xác định bằng tổng số người chết /

số km đường Chỉ tiêu này cho phép so sánh mức độ thiệt hại về người giữa các

tuyến đường cao tốc từ đó có đánh giá, nhận định về tình hình TNGT trên các tuyến đường cao tốc

Thực hiện tốt công tác xử phạt và phạt nặng các hành vi VPHC về TTATGT trên các tuyến đường cao tốc sẽ góp phần làm giảm mức độ cũng như số lượng vi phạm, từ đó giảm tại nạn giao thông do các vi phạm gây ra và sẽ giảm được thiệt hại về người

1.2.2.3 Tác động của xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc đối với giảm thiệt hại về tài sản

Cũng như gây thiệt hại về người, các vụ VPHC về TTATGT trên đường cao tốc dẫn đến TNGT hiện nay thường gây thiệt hại về tải sản như thiệt hại về phương tiện và thiệt hại cho đường xá, hạ tầng Nhưng qua do đặc điểm riêng biệt cho thấy thiệt hại trên đường cao tốc hiện nay chủ yếu gây thiệt hại cho các phương tiện giao thông khi xảy ra tai nạn

Thiệt hại về tài sản được lượng hóa cụ thể qua tổng thiệt hại về tài sản quy ra tiền chung các tuyến và riêng từng tuyến đường cao tốc để có được cái nhìn chung

về thiệt hại trên hệ thống đường cao tốc và thiệt hại ở từng tuyến đường Có thể sử dụng tiêu chí đánh giá: thiệt hại tài sản/1 vụ TNGT để so sánh mức độ thiệt hại về tài sản giữa các tuyến đường cao tốc

Để giảm thiểu các hành vi VPHC về TTATGT cũng như giảm thiểu TNGT,

từ đó giảm thiểu thiệt hại kinh tế - xã hội trên các tuyến đường cao tốc, ta phải giải quyết tình trạng VPHC đó thông qua xử phạt Vì vậy, thực hiện tốt công tác xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc làm giảm VPHC, từ đó giảm thiểu số vụ tai nạn cũng như giảm mức độ nghiêm trọng của các vụ tai nạn, cuối cùng là giảm thiệt hại về người tài sản do các vụ TNGT gây ra

1.3 Nhân tố ảnh hưởng đến xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông trên đường cao tốc

1.3.1 Khung pháp lý liên quan đến xử phạt

Quy định pháp lý đóng vai trò quan trọng trong việc xử phạt VPHC về TTATGT đường bộ nói chung và đường cao tốc nói riêng Để đảm bảo TTATGT, Nhà nước sử dụng các công cụ quản lý như luật pháp, các chính sách, kế hoạch,…quy định hoạt động của phương tiện giao thông trên đường cao tốc, quy định mức xử phạt hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ (trong đó có đường cao tốc), cũng như các cơ chế chính sách để giảm thiểu VPHC trên đường cao tốc,… để tạo ra các quy định pháp lý nhằm tác động lên các đối tượng với mục tiêu giải quyết những vấn đề bức xúc phát sinh gây ảnh hưởng đến TTATGT và nếu

có các quy định pháp lý hợp lý thì sẽ góp phần giảm thiểu VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

Quy định pháp lý là một phần quan trọng của cơ chế chính sách và đóng vai trò quan trọng trong quyết định xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc Quy định pháp lý quy định rõ ràng các lỗi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc, hình thức xử phạt (cảnh cáo và phạt tiền) và cách thức xử phạt (phạt nóng và phạt nguội) Mỗi hình thức xử phạt và cách thức xử phạt có ưu, nhược điểm riêng và ảnh hưởng khác nhau đến việc xử phạt VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

 Lỗi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc

Hiện nay đã có quy định rõ ràng về các lỗi hành vi VPHC về TTATGT đường bộ, trong đó có quy định các hành vi VPHC về TTATGT trên đường cao tốc, bao gồm: Các hành vi vi phạm quy tắc giao thông đường bộ cao tốc; Các hành vi vi phạm quy định về phương tiện tham gia giao thông đường bộ cao tốc; Các hành vi

vi phạm quy định về người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ cao tốc của người điều khiển các loại xe cơ giới; Các hành vi vi phạm quy định về vận tải đường bộ cao tốc

Người điều khiển phương tiện khi tham gia giao thông trên đường cao tốc phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy định về luật lệ và quy định về giao thông