ϑυδε, Χαρβοµεδιχσ, ϖαν Σοριν Βιχαρβον, ϖ∝ ϖαν Ον−Ξ.. ϑυδε µ∂νη η←ν ϖαν Σοριν... Τη!νγ →!χ δνγ τρ♠ν τη⇒ τρ!νγ λ∝ ϖαν Ηανχοχκ Πορχινε, Χαρπεντιερ−Εδωαρδ Πορχινε... 2008 Φοχυσεδ υπδατε
Trang 1ςαν τιµ νην τ!ο − ΤΣ Τ! Μ!νη Χ∀#νγ − ωωω.χαρδιονετ.ϖν 1
ςΑΝ ΤΙΜ ΝΗ′Ν Τ≠Ο
ΤΣ Τ≠ Μ≠νη Χ!νγ
ςι√ν Τιµ Μ≠χη ςι√τ Ναµ
Κ τ⌡ κηι Ηυφναγελ λ∩ν →∩υ τι♠ν →∅τ µτ ϖαν νη♥ν τ≠ο →νγ µ≠χη χη〉 ϖ∝ο ν♦µ 1952 →∏ν ναψ, λ⇐νη ϖχ ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο →• χ µτ σ πη÷τ τριν µ≠νη µ∉ Χ ηαι λο≠ι ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο: ϖαν χ← ηχ( ϖαν βι, ϖαν →⇐α), ϖαν σινη ηχ (ϖαν λν, ϖαν λ∝µ τ⌡ µ∝νγ νγο∝ι τιµ β⇓, ϖαν γη∠π χνγ λο≠ι) Μτ ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο →!χ χοι λ∝ λ τ!νγ κηι ν →∂µ β∂ο →〉 χ÷χ →ιυ κι√ν: δ λπ →∅τ, βν , κη↔νγ β⇒ →↔νγ µ÷υ τρ♠ν ϖαν, χ ηι√υ θ〉α ηυψ∏τ →νγ, κη↔νγ γ♥ψ ταν µ÷υ, τ!←νγ →↔⇑ ρ∈ τιν ϖ∝ κη↔νγ γ♥ψ τι∏νγ ∑ν Τυψ νηι♠ν, ϖ⊃ν χη!α χ ϖαν τιµ ηο∝ν η∂ο νη! ϖ⊄ψ Χ÷χ ϖαν νη♥ν τ≠ο →!χ σ δνγ ηι√ν ναψ χ τ⊇τ χ∂ χ÷χ !υ →ιµ ϖ∝ νη!χ →ιµ ρι♠νγ κηι ηο≠τ →νγ λ♥υ δ∝ι, ϖ⋅ ϖ⊄ψ →⇓ι η〈ι νγ!ι τη∩ψ τηυχ πη∂ι ξεµ ξ∠τ µτ χ÷χη τη⊄ν τρνγ, τ µ¬ → χ τη χην ρα µτ λο≠ι ϖαν πη ηπ χηο νγ!ι β√νη
Ι ♣∅χ →ιµ χ⊇υ τ≠ο ϖ∝ ηο≠τ →νγ χ〉α ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο
1 Πη♥ν λο≠ι ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο
Ηι√ν ναψ, τρ♠ν τη∏ γιι χ κηο∂νγ 80 κιυ ϖαν νη♥ν τ≠ο κη÷χ νηαυ Τηεο νγυ∑ν γχ χ〉α νγυψ♠ν λι√υ χη∏ τ≠ο ϖαν, νγ!ι τα χηια ϖαν νη♥ν τ≠ο λ∝µ 2 λο≠ι: ϖαν χ← ηχ ϖ∝ ϖαν σινη ηχ
1.1 ςαν χ← ηχ
♣!χ χηια ρα λ∝µ 3 λο≠ι: ϖαν βι, ϖαν 1 →⇐α ϖ∝ ϖαν 2 →⇐α
∗ ςαν βι
♣ιν η⋅νη λ∝ ϖαν Σταρρ−Εδωαρδσ, χ⊇υ τ≠ο γ∑µ 1 ϖι♠ν βι β≈νγ σιλιχονε τρονγ 1 χ÷ι λ∑νγ ςι♠ν
βι ν∝ψ χ τη δι χηυψν ϖ πη⇑α →¬νη λ∑νγ κηι ϖαν µ ϖ∝ δι χηυψν ϖ πη⇑α →÷ψ λ∑νγ (ϖ⇓νγ ϖαν) κηι ϖαν →νγ (η⋅νη 1) ♣ιυ ν∝ψ γι∂ι τη⇑χη τ≠ι σαο χη♠νη ÷π θυα λο≠ι ϖαν ν∝ψ χαο ϖ∝ κη↔νγ χ δ⇓νγ η ϖαν Βτ →∩υ →!χ σ∂ν ξυ⊇τ ϖ∝ο ν♦µ 1961 ϖ∝ τ⌡ → νγ!ι τα →• ϖ∝ι λ∩ν τηι∏τ κ∏ λ≠ι ν νη!νγ χ⊇υ τρ⌠χ χ← β∂ν χ〉α λο≠ι ϖαν ν∝ψ τη⋅ ϖ⊃ν κη↔νγ τηαψ →ι Χ η←ν 200.000 ϖαν Σταρρ−Εδωαρδσ →• →!χ χ⊇ψ, νη!νγ νγ∝ψ ναψ ϖαν ν∝ψ η∩υ νη! κη↔νγ χ⇓ν →!χ δνγ να δο τ λ√ βι∏ν χηνγ ηυψ∏τ κηι τρ♠ν ϖαν ϖ∝ ταν µ÷υ χαο
Η⋅νη 1 − ςαν Σταρρ−Εδωαρδ
∗ ςαν µτ →⇐α
Κινη →ιν λ∝ ϖαν Βϕορκ−Σηιλεψ: χ⊇υ τ≠ο γ∑µ 1 →⇐α η⋅νη τρ⇓ν β≈νγ τηαν χη⋅ →!χ πη〉 ηπ χη⊇τ πψροτιχ χαχβον, →⇐α ν∝ψ χ τη θυαψ για 2 τηανη γι≈νγ η⋅νη χη Χ − →!χ λ∝µ β≈νγ τη∠π κη↔νγ γ¬ ηο∅χ τιταλιυµ Κηι µ, →⇐α ν∝ψ θυαψ µτ γχ 60ο σο ϖι µ∅τ πη…νγ ϖ⇓νγ ϖαν, τ≠ο ν♠ν ηαι λ χηο δ⇓νγ µ÷υ →ι θυα Κηι →νγ, →⇐α ϖαν θυαψ ϖ πη⇑α ϖ⇓νγ ϖαν νη!νγ κη↔νγ ηο∝ν το∝ν κη⇑τ ϖ∝ο ϖ⇓νγ ϖαν, ϖ⋅ ϖ⊄ψ λυ↔ν χ δ⇓νγ η νη〈 θυανη χηυ ϖι χ〉α →⇐α ϖαν κηι ϖαν →νγ (η⋅νη 2) ςαν Βϕορκ−Σηιλεψ βτ →∩υ →!χ σ∂ν ξυ⊇τ ϖ∝ο ν♦µ 1969 ϖ∝ λ∝ µτ τρονγ νηνγ λο≠ι ϖαν ρ⊇τ τη∝νη χ↔νγ τρονγ λ⇒χη σ χη∏ τ≠ο ϖαν νη♥ν τ≠ο δο τ⇑νη βν, χ ηυψ∏τ →νγ ττ ϖ∝ τ λ√ βι∏ν χηνγ ηυψ∏τ κηι τη⊇π; νη!νγ νη∝ σ∂ν ξυ⊇τ →• χ γνγ χ∂ι τηι√ν τ⋅νη τρ≠νγ ηυψ∏τ →νγ χ〉α ϖαν χηο ττ η←ν β≈νγ χ÷χη τηι∏τ κ∏ λ≠ι →⇐α τη∝νη µ∅τ λ∑ι µ∅τ λµ, ϖ∝ τηαψ →ι λ≠ι χ⊇υ τρ⌠χ χ〉α τηανη γι≈νγ; →ιυ ν∝ψ →• λ∝µ χηο τηανη γι≈νγ δ β⇒ γ⊃ψ η←ν, τ¬ λ√ ηυψ∏τ κηι τρ♠ν →⇐α χαο η←ν; ϖ⋅ ϖ⊄ψ, τ≠ι Μ, λο≠ι ϖαν ν∝ψ κη↔νγ χ⇓ν →!χ δνγ να µ∅χ δ τη∏ η√ ϖαν Βϕορκ−Σηιλεψ χ∫ ϖ⊃ν ρ⊇τ ττ Ηι√ν ναψ, λο≠ι ϖαν ν∝ψ χη¬ χ⇓ν →!χ δνγ µτ σ ν!χ χη♥υ
′υ ♣• χ η←ν 360.000 ϖαν Βϕορκ−Σηιλεψ →!χ γη∠π
Λο≠ι ϖαν µτ →⇐α →!χ δνγ πη βι∏ν ηι√ν ναψ λ∝ ϖαν Μεδτρονιχ−Ηαλλ (η⋅νη 3) ϖ∝ Οµνι− σχιενχε Ηαι λο≠ι ϖαν ν∝ψ βτ →∩υ →!χ σ δνγ Μ ν♦µ 1977−1978 ϖ∝ ηι√ν ϖ⊃ν →!χ δνγ Χ⊇υ
Trang 2τρ⌠χ χ← β∂ν χ〉α ν γ∑µ 1 →⇐α η⋅νη τρ⇓ν − τρχ γν ϖι 1 τηανη γι≈νγ η⋅νη χ νγνγ ϖ∝ ϖ⇓νγ ϖαν Ν←ι τι∏π ξ⌠χ για →⇐α ϖαν ϖ∝ τηανη γι≈νγ χ µτ κηε η νη〈 ν♠ν λυ↔ν χ δ⇓νγ µ÷υ νη〈 θυα →, →♥ψ χ∫νγ χη⇑νη λ∝ →∅χ →ιµ → χ τη πη♥ν βι√τ ϖαν Μετρονιχ − Ηαλλ ϖι ϖαν Βϕορκ − Σηιλεψ τρ♠ν Σ′ τιµ
Η⋅νη 2 − ςαν Βϕορκ−Σηιλεψ
Κηι µ, →⇐α ν∝ψ θυαψ µτ γχ 70ο ϖ⇒ τρ⇑ ϖαν ηαι λ÷ (ΗΛ) ϖ∝ 75ο ϖ⇒ τρ⇑ ϖαν →νγ µ≠χη χη〉, τ≠ο ν♠ν 2 λ (µτ λ το ϖ∝ µτ λ νη〈) χηο δ⇓νγ µ÷υ θυα ϖαν Κηι ϖαν →νγ, ν χ µτ λ η τρυνγ τ♥µ (ν←ι τι∏π ξ⌠χ για →⇐α ϖαν ϖ∝ τηανη γι≈νγ) ϖ∝ δ⇓νγ η νγο≠ι βι♠ν (ϖ⇓νγ θυανη χηυ ϖι →⇐α ϖαν)
Η⋅νη 3 − ςαν Μεδτρονιχ−Ηαλλ: Κηι →νγ (Α) ϖ∝ κηι µ (Β,Χ)
∗ ςαν 2 →⇐α
ςαν 2 →⇐α λ∝ λο≠ι ϖαν →!χ δνγ πη βι∏ν νη⊇τ ηι√ν ναψ δο τ⇑νη !υ ϖι√τ ϖ!τ τρι χ〉α ν; χηι∏µ η←ν 90% νηνγ τρ!νγ ηπ →!χ τηαψ ϖαν νη♥ν τ≠ο Μ Χ⊇υ τ≠ο γ∑µ 2 →⇐α η⋅νη β÷ν νγυψ√τ, κηι →νγ ϖ∝ µ →υ τ≠ο τη∝νη 3 λ: 1 λ τρυνγ τ♥µ ϖ∝ 2 λ 2 β♠ν Χ νηιυ κιυ ϖαν νη!νγ →!χ δνγ πη βι∏ν λ∝ ϖαν ϖαν Στ ϑυδε, Χαρβοµεδιχσ, ϖαν Σοριν Βιχαρβον, ϖ∝ ϖαν Ον−Ξ
ςαν Σαιντ−ϑυδε: λ∝ ϖαν χ← ηχ λο≠ι 2 →⇐α →∩υ τι♠ν, →!χ σ∂ν ξυ⊇τ ν♦µ 1977 ϖ∝ χηο →∏ν ναψ,
µ∅χ δ χ ρ⊇τ νηιυ λο≠ι ϖαν 2 →⇐α κη÷χ ρα →ι νη!νγ ϖαν Στ ϑυδε ϖ⊃ν λ∝ λο≠ι ϖαν νη♥ν τ≠ο →!χ δνγ νηιυ νη⊇τ Μ, χηι∏µ η←ν 90% τρ!νγ ηπ →!χ τηαψ ϖαν νη♥ν τ≠ο ë ςι√τ Ναµ, →♥ψ χ∫νγ λ∝ λο≠ι ϖαν →!χ δνγ κη÷ πη βι∏ν ♣• χ η←ν 1.500.000 ϖαν Στ ϑυδε →!χ γη∠π
Χ⊇υ τρ⌠χ χ← β∂ν χ〉α ϖαν Στ ϑυδε γ∑µ 2 →⇐α η⋅νη β÷ν νγυψ√τ ϖ∝ τη…νγ, →!χ λ∝µ β≈νγ ηπ χη⊇τ πψρολψτιχ χαρβον ςαν ν∝ψ κη÷χ ϖαν Χαρβοµεδιχσ χη χ τη♠µ χνγ τρχ β∂ο ϖ√ λ÷ ϖαν Κ τ⌡ ν♦µ 1977 χηο →∏ν ναψ, νη∝ σ∂ν ξυ⊇τ →• χ γνγ χ∂ι τι∏ν χ⊇υ τ≠ο ϖαν → χ∂ι τηι√ν τ⋅νη τρ≠νγ ηυψ∏τ
→νγ χ〉α ϖαν χηο ττ η←ν ϖι µχ τι♠υ λ∝µ γι∂µ χη♠νη ÷π θυα ϖαν ϖ∝ τ♦νγ δι√ν τ⇑χη λ ϖαν ηι√υ δνγ (ΕΟΑ)
Χ 7 τη∏ η√ ϖαν Στ ϑυδε ρα →ι, λ∩ν λ!τ τηεο τη τ τηι γιαν λ∝: Στ ϑυδε Στανδαρδ (η⋅νη 4Α), λ∝ τη∏ η√ ϖαν Στ ϑυδε κινη →ιν ρα →ι ν♦µ 1977; Στ ϑυδε Χυφφ ρα →ι ν♦µ 1983; Στ ϑυδε ΠΤΦΕ Χυφφ
ρα →ι ν♦µ 1989; Στ ϑυδε Ηαεµοδψναµιχσ Πλυσ (Στ ϑυδε ΗΠ) ρα →ι ν♦µ 1992; Στ ϑυδε Μαστερσ ρα
→ι ν♦µ 1995; Στ ϑυδε Ρεγεντ ρα →ι ν♦µ 1999; Στ ϑυδε Πλεξ Χυφφ ρα →ι ν♦µ 2000 Χη⌠νγ τα τη!νγ δνγ λο≠ι Στ ϑυδε Μαστερσ
Ηο≠τ →νγ χ〉α ϖαν γ∑µ 2 θυ÷ τρ⋅νη µ ϖ∝ →νγ:
Κηι µ, 2 →⇐α θυαψ µτ γχ 85ο σο ϖι µ∅τ πη…νγ ϖ⇓νγ ϖαν, τ≠ο ν♠ν µτ γχ κηο∂νγ 10−15ο για 2 →⇐α ϖαν (η⋅νη 5Β ϖ∝ 5Χ); κηι →, µ÷υ σ∉ θυα ϖαν; τυψ νηι♠ν, σ µ κη↔νγ ηο∝ν το∝ν χ〉α 2 →⇐α ϖαν →∅τ ρα 2 ϖ⊇ν →: τη νη⊇τ λ∝ σ µ κη↔νγ ηο∝ν το∝ν ν∝ψ σ∉ γ♥ψ ρα µτ χη♠νη ÷π θυα ϖαν νη♥ν τ≠ο; χη♠νη ÷π ν∝ψ χ τη →ο →!χ τρ♠ν Σ′ τιµ ϖ∝ τη↔νγ τιµ Τη ηαι λ∝ λ!νγ µ÷υ τη⊄τ σ →ι θυα ϖαν
Trang 3ςαν τιµ νην τ!ο − ΤΣ Τ! Μ!νη Χ∀#νγ − ωωω.χαρδιονετ.ϖν 3
(δι√ν τ⇑χη µ ϖαν ηι√υ δνγ − ΕΟΑ: εφφεχτιϖε οριφιχε αρεα) σ∉ νη〈 η←ν δι√ν τ⇑χη η⋅νη ηχ χ〉α λ ϖαν (ΓΟΑ: γεοµετριχ οριφιχε αρεα) τ⇑νη τηεο λ τηυψ∏τ
Α Β Χ
Η⋅νη 4 − ςαν Στ.ϑυδε Στανδαρδ (Α), ΗΠ (Β), Μαστερσ (Χ)
Η⋅νη 5 − ςαν Στ ϑυδε κηι →νγ (Α) ϖ∝ κηι µ (Β,Χ)
Κηι →νγ, 2 →⇐α θυαψ τηεο η!νγ τ÷χη νηαυ τ≠ο ν♠ν µτ γχ κηο∂νγ 100−120ο για 2 λ÷ ϖαν, νγη⇐α λ∝ 2 →⇐α ϖαν τ≠ο ν♠ν µτ γχ κηο∂νγ 30−40ο σο ϖι µ∅τ πη…νγ ϖ⇓νγ ϖαν (η⋅νη 5Α) Χ÷χ →⇐α ϖαν →νγ κη↔νγ ηο∝ν το∝ν τ≠ο ρα 3 τια η θυα ϖαν: 1 τια τρυνγ τ♥µ ϖ∝ 2 τια νγο≠ι βι♠ν νη!νγ ϖ⊃ν
τρονγ ϖ⇓νγ ϖαν Μχ →⇑χη χ〉α νη∝ σ∂ν ξυ⊇τ κηι τ≠ο ρα νηνγ τια η ν∝ψ λ∝ → η≠ν χη∏ θυ÷ τρ⋅νη η⋅νη τη∝νη ηυψ∏τ κηι τρ♠ν β µ∅τ ϖαν Τια η ϖ∝ µχ → η θυα ϖαν νη♥ν τ≠ο χ τη →÷νη γι÷ →!χ β≈νγ Σ′ τιµ ηο∅χ τη↔νγ τιµ ϖ∝ δ⇓νγ η ν∝ψ →!χ γι λ∝ δ⇓νγ η β⋅νη τη!νγ ηαψ δ⇓νγ η σινη λ χ〉α ϖαν νη♥ν τ≠ο Ν∏υ τρ♠ν σι♠υ ♥µ κη↔νγ τη⊇ψ νηνγ τια η ν∝ψ τη⋅ ρ⊇τ χ κη∂ ν♦νγ ηυψ∏τ κηι
→• η⋅νη τη∝νη β÷µ ξυνγ θυανη ϖ⇓νγ ϖαν νη♥ν τ≠ο
Η⋅νη 6 − ςαν Χαρβοµεδιχσ: Κηι →νγ (Α) ϖ∝ κηι µ(Β,Χ)
ςαν Χαρβοµεδιχσ (η⋅νη 6): Βτ →∩υ →!χ σ∂ν ξυ⊇τ ϖ∝ο ν♦µ 1986 ϖ∝ τρ∂ι θυα ρ⊇τ νηιυ λ∩ν
→!χ τηι∏τ κ∏ λ≠ι, →• τ⌡νγ →!χ σ δνγ ρ⊇τ νηιυ Μ νη!νγ ηι√ν ναψ νγ!ι τα ⇑τ δνγ λο≠ι ϖαν ν∝ψ
ςαν Σοριν βιχαρβον: Λ∝ λο≠ι ϖαν 2 →⇐α →!χ δνγ κη÷ νηιυ χη♥υ ′υ τ⌡ ν♦µ 1990 ë ςι√τ Ναµ, λο≠ι ϖαν ν∝ψ χ∫νγ →!χ δνγ κη÷ πη βι∏ν Χ⊇υ τρ⌠χ χ〉α λο≠ι ϖαν ν∝ψ η←ι κη÷χ ϖαν Στ.ϑυδε 3
→∅χ →ιµ χη⇑νη: ♣⇐α ϖαν χ〉α ϖαν Στ ϑυδε τη…νγ χ⇓ν ϖαν Σοριν βιχαρβον χ η⋅νη χονγ; γχ µ κηι
→νγ χ〉α ϖαν Στ ϑυδε λ∝ 85ο τρονγ κηι χ〉α ϖαν Σοριν λ∝ 80ο; ϖ⇓νγ ϖαν χ〉α ϖαν Στ ϑυδε µ∂νη η←ν ϖαν Σοριν Κ∏τ θυ∂ χ÷χ νγηι♠ν χυ τρ♠ν τη∏ γιι χηο τη⊇ψ λο≠ι ϖαν ν∝ψ χ → βν ϖ∝ χ÷χ χη¬ σ ηυψ∏τ
→νγ τρ♠ν Σ′ τ!←νγ →!←νγ νη! λο≠ι ϖαν Στ.ϑυδε Μαστερσ
ςαν Ον−Ξ: Λ∝ λο≠ι ϖαν 2 →⇐α µι νη⊇τ ηι√ν ναψ, ρα →ι ν♦µ 1996 Νη∝ σ∂ν ξυ⊇τ ηψ ϖνγ ρ≈νγ
Trang 4ηυψ∏τ →νγ χ〉α λο≠ι ϖαν ν∝ψ σ∉ ττ η←ν ϖαν Στ.ϑυδε Νη!νγ νηνγ νγηι♠ν χυ λ♥µ σ∝νγ χηο τη⊇ψ ηυψ∏τ →νγ χ〉α λο≠ι ϖαν ν∝ψ χ∫νγ χη¬ ττ τ!←νγ →!←νγ ϖαν Στ.ϑυδε ΗΠ Ηι√ν λο≠ι ϖαν ν∝ψ ⇑τ →!χ σ δνγ ν!χ τα
Η⋅νη 7: ςαν Ον−Ξ 1.1.1.2 ςαν σινη ηχ
Λ∝ λο≠ι ϖαν →!χ χ⊇υ τ≠ο τ⌡ µ↔ σινη ϖ⊄τ Τψ τηεο νγυ∑ν γχ χ〉α ϖαν, νγ!ι τα χηια ρα λ∝µ 2 λο≠ι: ϖαν →∑νγ λο∝ι ϖ∝ ϖαν δ⇒ λο∝ι
∗ ςαν →∑νγ λο∝ι
♣!χ χ⊇υ τ≠ο τ⌡ µ↔ νγ!ι Νγυψ♠ν λι√υ τ≠ο ϖαν λ∝ µ≠χ χ♥ν χ← →ι, µ∝νγ νγο∝ι τιµ ηο∅χ χη⇑νη τ⌡ ϖαν τιµ νγ!ι Μ≠χ χ♥ν χ← →ι τη!νγ νηανη β⇒ τηο÷ι ηο÷ ν♠ν νγ∝ψ ναψ κη↔νγ →!χ δνγ να
ςαν →∑νγ λο∝ι →!χ χηια τη∝νη 2 λο≠ι: ϖαν τ τη♥ν ϖ∝ ϖαν γη∠π
− ςαν τ τη♥ν: Ηαψ χ⇓ν γι λ∝ Αυτογραφτ ν∏υ ϖαν →!χ λ⊇ψ τ⌡ ϖ⇒ τρ⇑ ν∝ψ χηυψν σανγ ϖ⇒ τρ⇑ κη÷χ χ〉α
χη⇑νη τιµ νγ!ι → Πη⊃υ τηυ⊄τ ν∝ψ →!χ Ροσσ τηχ ηι√ν τη∝νη χ↔νγ λ∩ν →∩υ τι♠ν ϖ∝ο ν♦µ 1967 τρ∈ β⇒ →∂ο γχ →νγ µ≠χη ν♠ν νγ∝ψ ναψ χ⇓ν γι λ∝ πη⊃υ τηυ⊄τ Ροσσ: ϖαν →νγ µ≠χη πηι σ∉ →!χ χηυψν ϖ⇒ τρ⇑ σανγ ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 χ⇓ν ϖ⇒ τρ⇑ ϖαν →νγ µ≠χη πηι σ∉ →!χ τηαψ τη∏ β≈νγ µτ ϖαν νη♥ν τ≠ο κη÷χ
Λι ⇑χη χ〉α πη⊃υ τηυ⊄τ Ροσσ χη〉 ψ∏υ τρονγ νηνγ τρ!νγ ηπ β√νη ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 τρ∈ νη〈 µ∝ χ χη¬ →⇒νη πη∂ι τηαψ ϖαν Νγ!ι τα ηψ ϖνγ ρ≈νγ, ϖαν →νγ µ≠χη πηι χ〉α χη⇑νη β√νη νη♥ν κηι γη∠π σανγ ϖ⇒ τρ⇑ ϖαν ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 τη⋅ χ τη το λ♠ν χνγ ϖι θυ÷ τρ⋅νη πη÷τ τριν χ〉α χ← τη Μ∅τ κη÷χ ϖαν ν∝ψ σ∉ βν ϖ∝ χ τ⋅νη τρ≠νγ ηυψ∏τ →νγ ττ
Νη!χ →ιµ χ〉α πη⊃υ τηυ⊄τ ν∝ψ λ∝ τρ!χ κηι γη∠π ϖαν →νγ µ≠χη πηι ϖ∝ο ϖ⇒ τρ⇑ ϖαν ϖαν
→νγ µ≠χη χη〉 τη⋅ πη⊃υ τηυ⊄τ ϖι♠ν πη∂ι σα σαο χηο ϖαν ν∝ψ χ κ⇑χη τη!χ πη ηπ ϖι ϖ⇓νγ ϖαν ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 Βι∏ν χηνγ τη!νγ γ∅π λ∝ η ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 ϖ∝ η∇π λ ϖ∝ο χ〉α →νγ µ≠χη ϖ∝νη
− ςαν γη∠π (ηοµογραφτ ηο∅χ αλλογραφτ): Βτ →∩υ →!χ δνγ ϖ∝ο →∩υ νηνγ ν♦µ 1960, ϖαν ν∝ψ →!χ
λ⊇ψ τ⌡ νγ!ι ϖ⌡α β⇒ χη∏τ ν•ο, σαυ → →!χ β∂ο θυ∂ν τρονγ δυνγ δ⇒χη νιτρογεν χηο →∏ν κηι →!χ δνγ
→∏ν Τρ!χ κηι →!χ γη∠π ϖ∝ο χ← τη νγ!ι νη⊄ν, ϖαν ν∝ψ πη∂ι →!χ νγ♥µ ρα σ≠χη χη⊇τ β∂ο θυ∂ν τρονγ µτ →♠µ ♣ βν ϖ∝ ηυψ∏τ →νγ χ〉α λο≠ι ϖαν ν∝ψ σο ϖι χ÷χ ϖαν νη♥ν τ≠ο σινη ηχ κη÷χ ϖ⊃ν χη!α →!χ →÷νη γι÷ Σ κη κη♦ν χ〉α ϖ⊇ν → νγ!ι χηο ϖ∝ ϖ⊇ν → νγ♥µ ρα χη⊇τ β∂ο θυ∂ν κηι∏ν χηο πη⊃υ τηυ⊄τ γη∠π ϖαν →∑νγ λο∝ι ν∝ψ ρ⊇τ ⇑τ →!χ δνγ, τρ⌡ τρονγ νηνγ τρ!νγ ηπ γη∠π τιµ →!χ τηχ ηι√ν µτ σ τρυνγ τ♥µ τιµ µ≠χη λν τρ♠ν τη∏ γιι
∗ ςαν δ⇒ λο∝ι: Γ∑µ 2 λο≠ι:
− ςαν πορχινε: ♣!χ τ≠ο τ⌡ ϖαν τιµ λν σαυ κηι →!χ ξ λ β≈νγ δυνγ δ⇒χη γλυταραλδεηψδε, χ⇓ν
ϖ⇓νγ ϖαν →!χ λ∝µ β≈νγ ∆αχρον ∆υνγ δ⇒χη γλυταραλδεηψδε χ τ÷χ δνγ λο≠ι β〈 τ⇑νη κη÷νγ νγυψ♠ν ϖ∝ ν →⇒νη χ÷χ λι♠ν κ∏τ χολλαγεν, λ∝µ η≠ν χη∏ θυ÷ τρ⋅νη χαν−ξι ηο÷, γι⌠π χηο ϖαν βν η←ν Τη!νγ
→!χ δνγ τρ♠ν τη⇒ τρ!νγ λ∝ ϖαν Ηανχοχκ Πορχινε, Χαρπεντιερ−Εδωαρδ Πορχινε ♣ βν χ〉α λο≠ι ϖαν ν∝ψ κηο∂νγ 10−12 ν♦µ
ςαν Ηανχορκ Πορχινε (η⋅νη 8): ♣!χ σ∂ν ξυ⊇τ ν♦µ 1969 νη!νγ 10 ν♦µ σαυ ν µι →!χ
γη∠π ϖ∝ο χ← τη νγ!ι ϖ∝ →∏ν νγ∝ψ ναψ ν ϖ⊃ν χ⇓ν →!χ δνγ Γχ µ χ〉α νηνγ λ÷ ϖαν ν∝ψ νη〈 η←ν ϖαν τ νηι♠ν δο ∂νη η!νγ χ〉α χ÷χ µ∠π κη♥υ ν♠ν λ∝µ γι∂µ δι√ν τ⇑χη λ ϖαν ηι√υ δνγ Τρ♠ν σι♠υ ♥µ χ τη τη⊇ψ νηνγ δ⇓νγ η νη〈 χ ϖ⊄ν τχ τη⊇π τ≠ι ϖ⇒ τρ⇑ νηνγ →!νγ κη♥υ ν∝ψ
ςαν Χαρπεντιερ−Εδωαρδ Πορχινε (η⋅νη 9): ♣!χ σ∂ν ξυ⊇τ ν♦µ 1975 ϖ∝ χηο →∏ν ναψ ν ϖ⊃ν
→!χ !α δνγ Μ
Trang 5ςαν τιµ νην τ!ο − ΤΣ Τ! Μ!νη Χ∀#νγ − ωωω.χαρδιονετ.ϖν 5
− ςαν βοϖινε: ♣!χ τ≠ο τ⌡ µ∝νγ νγο∝ι τιµ β⇓, χ ηαι λο≠ι ϖαν ϖ⊃ν →!χ νηχ →∏ν λ∝ ϖαν
Χαρπεντιερ−Εδωαρδ βοϖινε, Ιονεσχυε−Σηιλεψ βοϖινε
Η⋅νη 8 − ςαν Ηανχορκ Πορχινε
Η⋅νη 9 − ςαν Χαρπεντιερ−Εδωαρδ Πορχινε
ςαν Χαρπεντιερ−Εδωαρδ βοϖινε (η⋅νη 10): ♣!χ γη∠π ϖ∝ο χ← τη νγ!ι λ∩ν →∩υ τι♠ν ϖ∝ο ν♦µ
1970, λ∝ λο≠ι ϖαν τιµ σινη ηχ →!χ !α δνγ νη⊇τ ηι√ν ναψ δο βν, ηυψ∏τ →νγ ττ ϖ∝ ⇑τ βι∏ν χηνγ Λο≠ι ϖαν ν∝ψ κηι →νγ τ≠ο ν♠ν 1 λ η τρυνγ τ♥µ, για 3 λ÷ ϖαν ς⋅ ϖ⊄ψ, τρ♠ν Σ′ χ τη νη⋅ν τη⊇ψ 1 δ⇓νγ η τρυνγ τ♥µ ϖ∝ ϖ∝ι δ⇓νγ η νγο≠ι βι♠ν ϖ⇒ τρ⇑ χ÷χ µ∠π κη♥υ
Η⋅νη 10 − ςαν Χαρπεντιερ−Εδωαρδ βοϖινε
ςαν Ιονεσχυε−Σηιλεψ βοϖινε: Λο≠ι ϖαν ν∝ψ →!χ σ δνγ κηο∂νγ 10 ν♦µ κ τ⌡ κηι ν ρα →ι,
χ → βν κ∠µ, χη¬ κηο∂νγ 6−7 ν♦µ ν♠ν ηι√ν ναψ η∩υ νη! κη↔νγ →!χ δνγ να
ΙΙ Χη♦µ σχ σχ κη〈ε νγ!ι µανγ ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο
1 Τηι γιαν σνγ τη♠µ χ〉α νγ!ι µανγ ϖαν νη♥ν τ≠ο
Τηι γιαν σνγ τη♠µ χ〉α νγ!ι β√νη →!χ χηνγ µινη λ∝ κη↔νγ λι♠ν θυαν ϖι λο≠ι ϖαν τηαψ τη∏ Νγυψ♠ν νη♥ν τ ϖονγ σαυ ν∝ψ τη!νγ δο β√νη λ τιµ τι∏ν τριν, →∅χ βι√τ κηι χ τν τη!←νγ →νγ µ≠νη ϖ∝νη πηι ηπ
Νηνγ ψ∏υ τ κη÷χ ∂νη η!νγ →ι ϖι τηι γιαν σνγ τη♠µ χ〉α β√νη νη♥ν σαυ κηι τηαψ ϖαν λ∝ βι∏ν χηνγ χ〉α ϖαν νη♥ν τ≠ο, σ χ µ∅τ χ〉α β√νη λ νγο∝ι τιµ πηι ηπ, τυι τρ♠ν 70, µχ → συψ τιµ ν∅νγ (ΝΨΗΑ ΙΙΙ ηο∅χ Ις) ηαψ χ∩υ νι →νγ µ≠νη ϖ∝νη β⇒ τχ η∇π ♣ι ϖι ϖαν →νγ µ≠νη χη〉, τηι γιαν σνγ τη♠µ τρ♠ν 10 ν♦µ λ∝ 57−75% τηεο χ÷χ τηνγ κ♠ ϖ∝ 56−64 % σαυ τηαψ ϖαν ηαι λ÷ Κη↔νγ χ σ κη÷χ βι√τ χ νγη⇐α ϖ τηι γιαν σνγ τη♠µ χ〉α νγ!ι β√νη µανγ ϖαν χ← ηχ ϖ∝ σινη ηχ σαυ 5 ν♦µ ( 80 % ϖι ϖαν χ← ηχ , 85 % ϖι ϖαν σινη ηχ ) χ∫νγ νη! 10 ν♦µ (63 % ϖ∝ 65%)
Trang 62 ♣÷νη γι÷ ηο≠τ →νγ χ〉α ϖαν νη♥ν τ≠ο θυα τη♦µ κη÷µ λ♥µ σ∝νγ ϖ∝ χ÷χ τη♦µ δ⇓ κη↔νγ χη∂ψ µ÷υ
Νγηε τιµ ϖ⊃ν λ∝ µτ βι√ν πη÷π ηυ ⇑χη → πη÷τ ηι√ν νηνγ ρι λο≠ν χηχ ν♦νγ χ〉α ϖαν νη♥ν
τ≠ο Ξυ⊇τ ηι√ν µτ τι∏νγ τηι µι, νη⊇τ λ∝ τι∏νγ τηι τ♥µ τηυ χ〉α η ϖαν ηαι λ÷ β√νη νη♥ν µανγ ϖαν ηαι λ÷ σινη ηχ ηο∅χ τι∏νγ τηι τ♥µ τρ!←νγ χ〉α η ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 β√νη νη♥ν µανγ ϖαν
→νγ µ≠χη χη〉 σινη ηχ, ηο∅χ κη↔νγ νγηε τη⊇ψ τι∏νγ κιµ λο≠ι β√νη νη♥ν µανγ ϖαν χ← ηχ µ∝ τρ!χ → τι∏νγ κιµ λο≠ι ν∝ψ πη÷τ ρα κη÷ ρ τη⋅ τα πη∂ι νγηι νγ νγαψ χ σ ρι λο≠ν ηο≠τ →νγ χ〉α ϖαν
νη♥ν τ≠ο Σοι ηυνη θυανγ →νγ λ∝ µτ ξ∠τ νγηι√µ χ γι÷ τρ⇒ χη∪ν →ο÷ν νηανη νηνγ τρ!νγ ηπ β⇒ βονγ, νη!νγ τρ!νγ ηπ →⇐α ηαψ χ÷χη ϖαν β⇒ µ⊇τ ηαψ ηο≠τ →νγ →νγ µ β⇒ ρι λο≠ν Σι♠υ ♥µ τιµ θυα τηχ θυ∂ν χηο πη∠π θυαν σ÷τ χη⇑νη ξ÷χ η←ν ϖαν ηαι λ÷ νη♥ν τ≠ο Πη!←νγ πη÷π ν∝ψ χ∫νγ χηο βι∏τ
ϖαν χ β⇒ βονγ ηαψ κη↔νγ, χ β⇒ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν, η ηαψ η∇π ϖαν ηαψ κη↔νγ Μ∅τ κη÷χ, σι♠υ ♥µ θυα τηχ θυ∂ν θυαν σ÷τ ρ η←ν δ⇓νγ η ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 ϖ∝ →÷νη γι÷ χη⇑νη ξ÷χ η←ν µχ → χη♠νη ÷π θυα ϖαν, τ⌡ → λ!νγ ηο÷ ττ η←ν µχ → η∇π ϖαν νη♥ν τ≠ο Β⋅νη τη!νγ, χη♠νη ÷π θυα ϖαν τηαψ →ι κη÷ νηιυ, ν πη τηυχ ϖ∝ο λο≠ι ϖαν ϖ∝ χ ϖαν ( β∂νγ 1 ϖ∝ 2)
Τυψ νηι♠ν →♥ψ χ∫νγ χ∩ν πη∂ι νι νγαψ ρ≈νγ τ⊇τ χ∂ χ÷χ ϖαν νη♥ν τ≠ο →υ η∇π µχ → ϖ⌡α πη∂ι Τρ⌡ µτ σ τρ!νγ ηπ νγο≠ι λ√, ϖαν χ∝νγ β∠, χη♠νη ÷π θυα ϖαν χ∝νγ λν νη⊇τ λ∝ κηι νη⇒π τιµ νηανη ∆ι√ν τ⇑χη ϖαν →∂µ β∂ο ηι√υ θ〉α ϖ µ∅τ ηυψ∏τ →νγ ⇑τ νη⊇τ πη∂ι →!χ 1 χµ2 (ϖαν χ 21 ηο∅χ λν η←ν →ι ϖι ϖαν χ← ηχ ϖ∝ σινη ηχ ϖ⇒ τρ⇑ ϖαν →νγ µ≠χη χη〉) Ν∏υ γχ →νγ µ≠νη χη〉 κη↔νγ
→∅τ ϖ⌡α ϖαν σ 21 τη⋅ τη↔νγ τη!νγ χ÷χ πη⊃υ τηυ⊄τ ϖι♠ν πη∂ι τηχ ηι√ν πη⊃υ τηυ⊄τ λ∝µ ρνγ γχ →νγ µ≠χη χη〉 → λπ ϖ⌡α χηο χ ϖαν ν∝ψ Χ÷χ ϖαν χ← ηχ τη!νγ β⇒ η µχ → →÷νγ κ τρ⌡ κηι νη⇒π τιµ νηανη νη!νγ ϖ⊇ν → ν∝ψ λ≠ι κη↔νγ ξ∂ψ ρα ϖαν σινη ηχ Μτ νγυψ♠ν νη♥ν κη÷χ χ∫νγ χ τη λ∝µ σαι λ≠χ µχ → χη♠νη ÷π θυα ϖαν λ∝ χηµ τια σι♠υ ♥µ ϖ∝ χηιυ χ〉α δ⇓νγ µ÷υ χη∂ψ κη↔νγ τη…νγ η∝νγ Κηι → τχ → τη⊄τ χ〉α δ⇓νγ χη∂ψ τη⊇π ξυνγ ϖ∝ ϖ⇒ τρ⇑ →ο κη↔νγ →⌠νγ θυα ϖαν β≈νγ χ÷χη σο σ÷νη τ λ√ για τχ → δ⇓νγ χη∂ψ θυα ϖαν ϖ∝ τχ → δ⇓νγ χη∂ψ σαυ ϖαν τρ♠ν ∆οππλερ ξυνγ νγ!ι τα χ τη βι∏τ →!χ σ µ⊇τ τ!←νγ νγ για ηαι ϖ⇒ τρ⇑ ν∝ψ Χη♠νη ÷π θυα ϖαν →ο β≈νγ ∆οππλερ χ τη χη♠νη λ√χη σο ϖι πη!←νγ πη÷π τη↔νγ τιµ τι η←ν 40 µµΗγ ϖαν →νγ µ≠χη χη〉 Στ ϑυδε Μεδιχαλ δο χ δ⇓νγ χη∂ψ για ηαι χ÷νη ϖαν χ τχ → λν ∆ο →, χη♠νη ÷π τρυνγ β⋅νη χ τη λ∝ µτ τη↔νγ σ πη∂ν
÷νη →⌠νγ µχ η←ν τηι γιαν β÷ν γι∂µ ÷π λχ ϖ∝ δι√ν τ⇑χη ϖαν λ∝ νηνγ τη↔νγ σ ττ → νγηι♠ν χυ ϖαν ηαι λ÷ νη♥ν τ≠ο
3 Πη÷τ ηι√ν χ÷χ βι∏ν χηνγ χ〉α ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο
Χ÷χ ται βι∏ν ηυψ∏τ κηι ϖ∝ τχ µ≠χη η√ τηνγ δο ηυψ∏τ κηι
Χ÷χ ται βι∏ν ηυψ∏τ κηι ϖ∝ τχ µ≠χη ϖ⊃ν λ∝ µτ βι∏ν χηνγ τη!νγ γ∅π τρονγ θυ÷ τρ⋅νη ηο≠τ
→νγ χ〉α χ÷χ ϖαν νη♥ν τ≠ο, χηο δ τ λ√ βι∏ν χηνγ ν∝ψ →• γι∂µ νηιυ τ⌡ νηνγ ν♦µ 1990 Τ λ√ µχ το∝ν β τ⌡ 1−4% β√νη νη♥ν/ν♦µ ς λ♥µ σ∝νγ, 80% σ τρ!νγ ηπ τχ µ≠χη ξ∂ψ ρα µ≠χη ν•ο, τρονγ → 33% χ τρι√υ χηνγ τηο÷νγ θυα, κηο∂νγ 40% → λ≠ι δι χηνγ ϖ∝ 8% διν βι∏ν ν∅νγ Νγ!ι
τα χηο ρ≈νγ τ λ√ ται βι∏ν το∝ν β χηχ χην λ∝ χαο ϖ⋅ νηιυ ται βι∏ν τχ µ≠χη κη↔νγ →!χ πη÷τ ηι√ν τρ♠ν λ♥µ σ∝νγ Κηι τχ µ≠χη ξ∂ψ ρα τη⋅ νγυψ χ← τ÷ι λ≠ι σ∉ γ⊇π λ♠ν 2 ηο∅χ 3 λ∩ν Νγυψ χ← τχ µ≠χη →ι ϖι χνγ µτ λο≠ι ϖαν τηαψ →ι κη÷ νηιυ τυ τηεο →ι τ!νγ β√νη νη♥ν Νη! ϖ⊄ψ χ⇓ν χ νηνγ ψ∏υ τ κη÷χ τ÷χ →νγ λ♠ν σ η⋅νη τη∝νη ηυψ∏τ κηι − τχ µ≠χη νη! ρυνγ νη⇐, κ⇑νη τη!χ νη⇐ τρ÷ι, τυι →ι, β√νη µ≠νη ϖ∝νη πηι ηπ ϖ∝ ηι√υ θ〉α χ〉α τηυχ χηνγ →↔νγ Τ⊇τ χ∂ χ÷χ ϖαν χ← ηχ →υ δ η⋅νη τη∝νη ηυψ∏τ κηι ♣ιυ τρ⇒ β≈νγ τηυχ χηνγ →↔νγ λ∝µ γι∂µ νγυψ χ← ηυψ∏τ τχ ξυνγ τ⌡ 3 →∏ν 8 λ∩ν Χ÷χ τηυχ χηνγ νγ!νγ τ⊄π τιυ χ∩υ δ!νγ νη! κη↔νγ χ ηι√υ θυ∂ ν∏υ δνγ →←ν →χ ♣ι ϖι ϖαν σινη ηχ κη↔νγ χ∩ν πη∂ι δνγ τηυχ χηνγ →↔νγ κ∠ο δ∝ι τρ⌡ κηι χ νηνγ ψ∏υ τ νγυψ χ← κη÷χ νη! ρυνγ νη⇐ ηο∅χ ηυψ∏τ κηι τ⌡ τρ!χ Τυψ νηι♠ν, µ∅χ δ ηι√υ θυ∂ χη!α →!χ χηνγ µινη νη!νγ νγ!ι τα τη⊇ψ τρονγ 3 τη÷νγ →∩υ σαυ κηι τηαψ ϖαν σινη ηχ, νγ!ι β√νη ν♠ν →!χ δνγ τηυχ χηνγ
→↔νγ λο≠ι κη÷νγ ςιταµιν Κ ϖι ΙΝΡ τ⌡ 2−3 → τρ÷νη ται βι∏ν τχ µ≠χη τρονγ τηι γιαν ν∝ψ
Ηυψ∏τ κηι τ≠ι ϖαν χ← ηχ λ∝ µτ ηι√ν τ!νγ κη↔νγ πη∂ι ηι∏µ γ∅π ν∏υ δνγ τηυχ χηνγ →↔νγ κη÷νγ ϖιταµιν Κ κη↔νγ ηι√υ θυ∂ Τ≠ι χ÷χ ν!χ πη÷τ τριν, τ λ√ ν∝ψ ⇑τ γ∅π η←ν, τ⌡ 0 − 0,8 % β√νη νη♥ν/ν♦µ ϖ∝ σ β√νη νη♥ν τηαψ ϖαν →νγ µ≠νη χη〉 κη↔νγ β⇒ ηυψ∏τ κηι τρονγ τηι γιαν 5 ν♦µ λ∝
94 − 100% ♣ι ϖι β√νη νη♥ν τηαψ ϖαν ηαι λ÷, τ λ√ β⇒ ηυψ∏τ κηι ϖαν τ⌡ 0 − 3,1% β√νη νη♥ν/ν♦µ ϖ∝ τρονγ 5 ν♦µ τηεο δι, σ β√νη νη♥ν κη↔νγ β⇒ ηυψ∏τ κηι λ∝ 95 − 100% Τ λ√ ηυψ∏τ κηι ϖαν σινη
Trang 7ςαν τιµ νην τ!ο − ΤΣ Τ! Μ!νη Χ∀#νγ − ωωω.χαρδιονετ.ϖν 7
ηχ τη⊇π η←ν νηιυ (0 − 0,1 % →ι ϖι ϖαν →νγ µ≠νη χη〉 ϖ∝ 0,1 − 0,3 % β√νη νη♥ν/ν♦µ →ι ϖι ϖαν ηαι λ÷) Τρονγ µτ σ ⇑τ τρ!νγ ηπ ηυψ∏τ κηι ϖαν νγ!ι τα χ τη →ιυ τρ⇒ τη∝νη χ↔νγ β≈νγ χ÷χ τηυχ τι♠υ σι ηυψ∏τ Τυψ νηι♠ν →♥ψ λ∝ µτ βι∏ν χηνγ ν∅νγ, η∩υ η∏τ →υ πη∂ι πη⊃υ τηυ⊄τ χ⊇π χυ → τηαψ ϖαν τιµ β⇒ κ∇τ δο ηυψ∏τ κηι β≈νγ µτ ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο κη÷χ
Β∂νγ 1− ςαν →νγ µ≠χη χη〉 νη♥ν τ≠ο: χη♠νη ÷π τι →α ϖ∝ χη♠νη ÷π τρυνγ β⋅νη →ο β≈νγ ∆οππλερ
θυα ϖαν χ← ηχ ϖ∝ ϖαν σινη ηχ Μχ → χη♠νη ÷π ρ⊇τ τηαψ →ι, ϖαν χ∝νγ λν τη⋅ χη♠νη ÷π χ∝νγ
τη⊇π ϖ∝ νγ!χ λ≠ι (Σ λι√υ χ〉α τ⊄π ηπ νηιυ νγηι♠ν χυ)
Λο≠ι ϖαν Χη♠νη ÷π τι →α (µµΗγ) Χη♠νη ÷π τρυνγ β⋅νη (µµΗγ)
Β∂νγ 2 − ςαν ηαι λ÷ νη♥ν τ≠ο: χη♠νη ÷π τι →α ϖ∝ χη♠νη ÷π τρυνγ β⋅νη →ο β≈νγ ∆οππλερ θυα ϖαν
χ← ηχ ϖ∝ ϖαν σινη ηχ Μχ → χη♠νη ÷π ρ⊇τ τηαψ →ι, ϖαν χ∝νγ λν τη⋅ χη♠νη ÷π χ∝νγ τη⊇π ϖ∝
νγ!χ λ≠ι (σ λι√υ χ〉α τ⊄π ηπ νηιυ νγηι♠ν χυ)
Λο≠ι ϖαν Χη♠νη ÷π τι →α (µµΗγ) Χη♠νη ÷π τρυνγ β⋅νη (µµΗγ)
Χ÷χ ται βι∏ν χη∂ψ µ÷υ
Νι χηυνγ τρ⇒ λι√υ χηνγ →↔νγ β≈νγ ωαρφαριν →!χ βτ →∩υ τ⌡ νγ∝ψ τη 2 ηο∅χ τη 3 σαυ πη⊃υ τηυ⊄τ τηαψ ϖαν ΙΝΡ δυψ τρ⋅ τ⌡ 2,5 3,5 Τ λ√ ν∝ψ χηο πη∠π πη⇓νγ νγ⌡α µτ χ÷χη ττ νη⊇τ χ÷χ ται βι∏ν ηυψ∏τ κηι τχ µ≠χη →ι ϖι ϖαν χ← ηχ, →∑νγ τηι ται βι∏ν χη∂ψ µ÷υ χη¬ µχ → νη〈 Τ λ√ χη∂ψ µ÷υ τ⌡ 0 1,2 % →ι ϖι ϖαν σινη ηχ (κη↔νγ γ∅π ται βι∏ν χη∂ψ µ÷υ τρονγ τηι γιαν 10 ν♦µ τ⌡
87 − 98%) ϖ∝ τ⌡ 0,6 − 7,9% →ι ϖι ϖαν χ← ηχ (κη↔νγ χ ται βι∏ν χη∂ψ µ÷υ τρονγ 10 ν♦µ λ∝ 95%) Χη∂ψ µ÷υ τι♠υ ηο÷ λ∝ τη!νγ γ∅π νη⊇τ: 0,1 − 0,8%/ ν♦µ β√νη νη♥ν χη∂ψ µ÷υ ν∅νγ ϖ∝ τ⌡ 0,5 − 2% β√νη νη♥ν/ν♦µ χη∂ψ µ÷υ νγηι♠µ τρνγ Κιµ τρα τη!νγ θυψ νγ!ι τα τη⊇ψ 30−50% β√νη νη♥ν →ιυ τρ⇒ β≈νγ ωαρφαριν χ ΙΝΡ ν≈µ νγο∝ι πη≠µ ϖι →ιυ τρ⇒ Κηι τηι γιαν προτηροµβινε τ♦νγ 2,5 λ∩ν σο ϖι χηνγ τη⋅ νγυψ χ← χη∂ψ µ÷υ χαο γ⊇π 4 8 λ∩ν ϖ∝ ρ⊇τ ηαψ ξ∂ψ ρα νηνγ νγ!ι τρ♠ν 70 τυι Β√νη λ β∝ο τηαι δο ωαρφαριν γ♥ψ ρα, ϖ⇑ δ, τηιυ σ∂ν µ∫ι, τεο ν•ο, τεο τη⇒ γι÷χ χη⊄µ πη÷τ τριν τινη τη∩ν βυχ χη⌠νγ τα πη∂ι νγ⌡νγ τηυχ χηο →∏ν τυ∩ν τη 36 χ〉α τηαι κ⋅ Νγ!ι τα χ τη τηαψ τη∏ β≈νγ τρ⇒ λι√υ ηεπαριν νη!νγ νγυψ χ← τηαι χη∏τ λ!υ ϖ∝ χη∂ψ µ÷υ σ∂ν πη χ τη χ Χη¬ χ 2/3 τηαι πη σινη →∈ β⋅νη τη!νγ
Ταν µ÷υ
Ταν µ÷υ νηνγ β√νη νη♥ν χ ϖαν σινη ηχ →ανγ ηο≠τ →νγ β⋅νη τη!νγ →• →!χ β÷ο χ÷ο νη!νγ →♥ψ λ∝ µτ τρονγ νηνγ σ τρ!νγ ηπ ηι∏µ γ∅π νηνγ β√νη νη♥ν µανγ ϖαν χ← ηχ, βιυ
Trang 8ηι√ν λ♥µ σ∝νγ χ〉α ταν µ÷υ τη!νγ κ⇑ν →÷ο νη!νγ ηι√ν τ!νγ ν∝ψ χ τη τρ ν♠ν ρ ρ√τ ν∏υ χ νηνγ β⊇τ τη!νγ ϖ κ τηυ⊄τ ηο∅χ χ⊇υ τρ⌠χ ϖ⇒ τρ⇑ θυανη ϖαν Πη÷τ ηι√ν β≈νγ ξ∠τ νγηι√µ χ↔νγ τηχ µ÷υ (λ!νγ ηεµογλοβιν γι∂µ), στ ηυψ∏τ τηανη τ♦νγ, ΣΓΟΤ, ΣΓΠΤ ϖ∝ Λ∆Η τ♦νγ
ςι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν
ςι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν γ∅π τ⌡ 0,3 −2,1 % β√νη νη♥ν/ν♦µ ( κηο∂νγ 1% β√νη νη♥ν/ ν♦µ) ϖ∝ κη↔νγ β⇒ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν τ⌡ 89−97% τρονγ 10 ν♦µ Τ λ√ γ∅π για ϖαν χ← ηχ ϖ∝ ϖαν σινη ηχ λ∝ γ∩ν νη! νηαυ ςαν →νγ µ≠χη χη〉 β⇒ νηιµ κηυ∪ν νηιυ η←ν ϖαν ηαι λ÷ τ⌡ 2
→∏ν 5 λ∩ν Σταπηψλοχοχχυσ ϖιριδανσ λ∝ ϖι κηυ∪ν τη!νγ γ∅π η←ν χ∂, τι∏π τηεο λ∝ χ÷χ χη〉νγ Σ επιδερµισ, τ χ∩υ νηµ ∆, ϖι κηυ∪ν Γραµ ♥µ ψ∏µ κη⇑ ϖ∝ ν⊇µ Τν τη!←νγ νηιµ τρνγ τη!νγ →α δ≠νγ, τυ τηυχ ϖ∝ο λο≠ι ϖαν χ← ηχ ηαψ σινη ηχ ςι ϖαν σινη ηχ, τν τη!←νγ γ∅π νηιυ λ∝ ÷π ξε ϖ⇓νγ ϖαν, νηιµ τρνγ λαν το∂, ηυψ∏τ κηι ϖαν, η θυανη ϖαν ϖ∝ ρι λοαν δ⊃ν τρυψν Ρ÷χη ϖαν ϖ∝ η∇π χ∫νγ λ∝µ τν τη!←νγ τη!νγ γ∅π ϖαν σινη ηχ ♣♥ψ λ∝ µτ βι∏ν χηνγ ν∅νγ, τ λ√ τ ϖονγ χαο ϖ∝ τη!νγ πη∂ι πη⊃υ τηυ⊄τ τηαψ ϖαν β⇒ νηιµ κηυ∪ν ϖ⋅ ϖ⊄ψ δ πη⇓νγ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν χηο νγ!ι µανγ ϖαν νη♥ν τ≠ο η∏τ σχ θυαν τρνγ ϖ∝ χ∩ν τηι∏τ Τρ!χ µι µτ νηιµ κηυ∪ν (µν νητ νγο∝ι δα, ϖι♠µ ται µ∫ι ηνγ, ϖι♠µ →!νγ τι∏τ νι√υ ), τρ!χ κηι τι∏ν η∝νη τη〉 τηυ⊄τ (νη ρ♦νγ,
→∅τ σονδε τιυ, τη♦µ κη÷µ πη κηοα ), νγ!ι µανγ ϖαν νη♥ν τ≠ο χ∩ν →!χ →ιυ τρ⇒ ϖ∝ δ πη⇓νγ
→∩ψ →〉 β≈νγ κη÷νγ σινη τηεο →!νγ το∝ν τη♥ν
Χη¬ →⇒νη πη⊃υ τηυ⊄τ τηαψ ϖαν κη↔νγ τρ⋅ ηο•ν ν∏υ τν τη!←νγ δο ν⊇µ ηο∅χ κηι β√νη νη♥ν χ συψ τιµ (β∂νγ 3) Τ ϖονγ κηι →ιυ τρ⇒ νι κηοα λ∝ τ⌡ 40 − 60 % →ι ϖι ϖαν σινη ηχ ϖ∝ κηι →!χ →ιυ τρ⇒ νγο≠ι κηοα τη⋅ τ λ√ τ ϖονγ χ∫νγ χ⇓ν ρ⊇τ χαο (40% τηεο µτ σ νγηι♠ν χυ χ〉α χ÷χ τ÷χ γι∂ ν!χ νγο∝ι) Τρ⇒ λι√υ κη÷νγ σινη πη ρνγ ϖι λιυ δι√τ κηυ∪ν χ τη τη∝νη χ↔νγ κηο∂νγ 30% νη!νγ τη!νγ ϖ⊃ν πη∂ι πη⊃υ τηυ⊄τ τηαψ ϖαν σαυ 4 − 6 τυ∩ν →ιυ τρ⇒ νι κηοα ν →⇒νη Κη κη♦ν η←ν ρ⊇τ νηιυ τρονγ τρ!νγ ηπ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν β√νη νη♥ν ϖαν τιµ νη♥ν τ≠ο νη!νγ κη↔νγ τ⋅µ →!χ ϖι κηυ∪ν γ♥ψ β√νη (ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν χ⊇ψ µ÷υ ♥µ τ⇑νη)
Β∂νγ 3 − Χη¬ →⇒νη →ιυ τρ⇒ πη⊃υ τηυ⊄τ τρονγ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν
Τυψ√τ →ι
1 Ρι λο≠ν ηο≠τ →νγ ϖαν χ⊇π τ⇑νη
2 Ξ♥µ νηιµ χ← τιµ δο τ÷χ νη♥ν νηιµ τρνγ
3 Χη〉νγ ϖι κηυ∪ν κη÷νγ κη÷νγ σινη
4 Συψ τιµ ηυψ∏τ τ∑ν λ!υ δαι δ…νγ, κη↔νγ χ∂ι τηι√ν δ!ι τ÷χ →νγ χ〉α →ιυ τρ⇒
Τ!←νγ →ι
5 Μ∂νγ σι λν (>10µµ)
6 Τρ♠ν σι♠υ ♥µ τη⊇ψ νηνγ µ∂νη σι δι →νγ µ≠νη
7 Τ÷ι πη÷τ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν νγ!ι µανγ ϖαν νη♥ν τ≠ο (τρονγ κηι → νγ!ι κη↔νγ µανγ ϖαν νη♥ν τ≠ο τη⋅ ϖ⊃ν χ τη →ιυ τρ⇒ β≈νγ κη÷νγ σινη)
8 Μτ σ λο≠ι ϖι κηυ∪ν →∅χ βι√τ:
α) Τ χ∩υ ϖ∝νγ: γ♥ψ τν τη!←νγ το∝ν τη♥ν ηαψ η⋅νη τη∝νη χ÷χ ÷π ξε νη〈
β) Πσευδοµονασ αερυγινοσα: →ι →↔ι ϖι θυ÷ τρ⋅νη η〉ψ ϖαν τη!νγ ηαψ τ≠ο τη∝νη ÷π ξε ϖ⇓νγ ϖαν
χ) Τν τη!←νγ δο ν⊇µ: γ♥ψ τχ µ≠νη νηιυ ν←ι
δ) ςι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν σµ σαυ τηαψ ϖαν (τρονγ ν♦µ →∩υ σαυ πη⊃υ τηυ⊄τ): Τν τη!←νγ τη!νγ δο Σ.επδερµιδισ
9 Ξυ⊇τ ηι√ν νηνγ ρι λο≠ν δ⊃ν τρυψν (τη!νγ βιυ ηι√ν χ〉α ϖι♠µ µ〉 σ♥υ τ≠ι χ← τιµ)
Trang 9ςαν τιµ νην τ!ο − ΤΣ Τ! Μ!νη Χ∀#νγ − ωωω.χαρδιονετ.ϖν 9
Β∂νγ 4 Χ÷χ νγυψ♠ν νη♥ν χ τη χ〉α νηνγ τρ!νγ ηπ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν χ⊇ψ
µ÷υ ♥µ τ⇑νη
1 ♣ιυ τρ⇒ κη÷νγ σινη λ⌠χ →∩υ κη↔νγ →⌠νγ µχ
2 Χη〉νγ ϖι κηυ∪ν κη µχ
α) ςι κηυ∪ν ψ∏µ κη⇑ πεπτοστρεπτοχχουσ
β) ςι κηυ∪ν µχ µ≠νη τρονγ µ↔ι τρ!νγ γι∩υ ΧΟ2 νη! µτ σ λι♠ν χ∩υ
χ) ςι κηυ∪ν γραµ (−) τηυχ νηµ ΗΑΧΕΚ, ϖ⇑ δ Ηεµοπηιλυσ απηροπηψλυσ
3 ςι κηυ∪ν → κη÷νγ µ≠νη
α) ν⊇µ: ασπεγιλυσ, Ηιστοπλασµα, Χανδιδα
β) Λεγιονελλαε: Λ πνευµοπηιλα
χ) Ριχκετσιαε: Χοξιελλα βυρνεττι ϖ∝ στ Θ
δ) Χηλαµψδεα: Χ πσιταχι
ε) Βρυχελλα: Β αβορτυσ
φ) Τρχ κηυ∪ν β≠χη η∩υ
4 Χη∪ν →ο÷ν σαι
4 Τηαψ ϖαν νη♥ν τ≠ο χηο τρ∈ νη〈
Τηαψ µτ ϖαν ηαψ νηιυ ϖαν χ← ηχ ηαψ σινη ηχ →ι ϖι νηνγ τρ!νγ ηπ µχ β√νη ϖαν τιµ β∪µ σινη, δο τη⊇π τιµ ηαψ δο νηιµ κηυ∪ν →• →!χ τηχ ηι√ν τρ∈ τ⌡ 3 τυ∩ν τυι →∏ν 20 τυι Χ÷χ κ∏τ θυ∂ νγηι♠ν χυ τ⌡ 5 →∏ν 10 ν♦µ κη÷ τ∂ν µ≠ν νη!νγ δ σαο µτ σ κ∏τ θυ∂ χ∫νγ ρ⊇τ →÷νγ →!χ γηι νη⊄ν Νγ!ι τα τη⊇ψ ρ≈νγ χ÷χ ϖαν σινη ηχ κη↔νγ →!χ βν ϖ∝ κη↔νγ ν♠ν σ δνγ Χ÷χ ϖαν χ← ηχ νη! Σταρρ−Εδωαρδ ηο≠τ →νγ ρ⊇τ ττ, νγαψ χ∂ →ι ϖι χ÷χ λο≠ι ϖαν χ νη〈 Νηιυ τρ∈ εµ ϖ⇒ τη∝νη νι♠ν ϖ⊃ν χ τη δνγ χ÷χ ϖαν χ χ〉α νγ!ι λν Νηιυ πη⊃υ τηυ⊄τ ϖι♠ν χηο ρ≈νγ τηυχ χηνγ →↔νγ λ∝ βτ βυχ κηι µανγ ϖαν χ← ηχ, νη⊇τ λ∝ ϖαν ηαι λ÷
Μτ σ νγηι♠ν χυ χη¬ ρα ρ≈νγ τηυχ χηνγ κ∏τ τ⊄π τιυ χ∩υ χ∫νγ χ ηι√υ θυ∂ νη! τηυχ χηνγ
→↔νγ λο≠ι κη÷νγ ςιταµιν Κ →ι ϖι τρ∈ εµ νη⊇τ λ∝ →ι ϖι τρ∈ εµ δ!ι 5 τυι Τ∩ν σ β⇒ ται βι∏ν ηυψ∏τ κηι − τχ µ≠χη τ⌡ 1,4−2,7% β√νη νη♥ν/ ν♦µ.Τ λ√ σνγ τρ♠ν 5 ν♦µ λ∝ 86 − 100% ϖι νγ!ι τηαψ ϖαν
→νγ µ≠χη χη〉 ϖ∝ 53 − 87% σαυ τηαψ ϖαν ηαι λ÷ Τ λ√ σνγ σαυ 10 ν♦µ τ⌡ 70 − 98,8 %
Σαυ 5 ν♦µ, τ λ√ β√νη νη♥ν κη↔νγ β⇒ βι∏ν χηνγ λ∝ 63 − 92% →ι ϖι ϖαν →νγ µ≠χη χη〉, 45 − 63% →ι ϖι ϖαν ηαι λ÷ Τ λ√ ϖι♠µ νι τ♥µ µ≠χ νηιµ κηυ∪ν λ∝ 0,6 − 1,6%, ηυψ∏τ κηι λ∝ 0,5 − 1% β√νη νη♥ν/ ν♦µ
Τ∝ι λι√υ τηαµ κη∂ο
1 Νγυψ!ν Η∀νγ Η#νη: Νγηιν χ∃υ ηο#τ %&νγ βνη τη∋(νγ χ)α ϖαν ηαι λ〈 νην τ#ο λο#ι Σαιντ ϑυδε Μαστερσ τρν σιυ µ ∆οππλερ τιµ Λυ∗ν ϖ+ν τ,τ νγηι−π β〈χ σ ν&ι τρ β−νη ϖι−ν χηυψν νγ◊νη Τιµ Μ#χη − /#ι η0χ Ψ Η◊ Ν&ι − 2005
2 Βονοω, ΡΟ, Χαραβελλο, ΒΑ, Χηαττερϕεε, Κ, ετ αλ 2008 Φοχυσεδ υπδατε ινχορπορατεδ ιντο τηε ΑΧΧ/ΑΗΑ
2006 γυιδελινεσ φορ τηε µαναγεµεντ οφ πατιεντσ ωιτη ϖαλϖυλαρ ηεαρτ δισεασε: α ρεπορτ οφ τηε Αµεριχαν Χολλεγε οφ Χαρδιολογψ/Αµεριχαν Ηεαρτ Ασσοχιατιον Τασκ Φορχε ον Πραχτιχε Γυιδελινεσ (Ωριτινγ Χοµµιττεε το Ρεϖισε τηε 1998 Γυιδελινεσ φορ τηε Μαναγεµεντ οφ Πατιεντσ Ωιτη ςαλϖυλαρ Ηεαρτ
∆ισεασε): ενδορσεδ βψ τηε Σοχιετψ οφ Χαρδιοϖασχυλαρ Ανεστηεσιολογιστσ, Σοχιετψ φορ Χαρδιοϖασχυλαρ Ανγιογραπηψ ανδ Ιντερϖεντιονσ, ανδ Σοχιετψ οφ Τηοραχιχ Συργεονσ Χιρχυλατιον 2008; 118:ε523
3 Ηαβιβ Γ, Τηυνψ Φ, Αϖιερινοσ ϑΦ Προστηετιχ ϖαλϖε ενδοχαρδιτισ: χυρρεντ αππροαχη ανδ τηεραπευτιχ
οπτιονσ Prog Cardiovasc Dis ϑαν−Φεβ 2008;50(4):274−81
Trang 104 Πιβαροτ Π, ∆υµεσνιλ ϑΓ Προστηετιχ ηεαρτ ϖαλϖεσ: σελεχτιον οφ τηε οπτιµαλ προστηεσισ ανδ λονγ−τερµ
µαναγεµεντ Circulation Φεβ 24 2009;119(7):1034−48
5 Σηαπιρα Ψ, ςατυρι Μ, Σαγιε Α Ηεµολψσισ ασσοχιατεδ ωιτη προστηετιχ ηεαρτ ϖαλϖεσ: α ρεϖιεω Cardiol
Rev Μαψ−ϑυν 2009;17(3):121−4