Cùng học tin học quyển 1

Phần mềm được thiết kế với mục đích: Giúp giáo viên có thể tạo ra kho bài giảng để thuận tiện cho việc giảng dạy. Học sinh có thể tự kiểm tra lại kiến thức của mình sau mỗi bài học bằng hệ thống các câu hỏi dạng trắc nghiệm, khích lệ các con thông qua lời động viên khen ngợi và những phần quà ngộ nghĩnh được lập trình sẵn. Những bài tập thực hành giúp học sinh nâng cao kĩ năng thực hành vẽ, soạn thảo văn bản, khắc phục được những lỗi thường gặp khi soạn thảo văn bản. Giúp học sinh yêu thích môn học Tin học hơn. Giáo viên tiết kiệm được thời gian chữa bài cho học sinh.

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG TIỂU HỌC NGUYỄN TRUNG TRỰC

BẢN THUYẾT MINH SẢN PHẨM

Dự thi: “Tri thức trẻ vì giáo dục”

Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Điệp

Tên sản phẩm, sáng kiến: “Cùng học Tin học quyển 1”

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Nguyễn Trung Trực, Quận

Ba Đinh, Thành phố Hà Nội

MỞ ĐẦU I/ LÍ DO, MỤC ĐÍCH, SỰ CẦN THIẾT SÁNG TẠO SẢN PHẨM

1 Lí do thực tiễn:

- Thực hiện kế hoạch công tác giáo dục tiểu học năm học 2008 – 2009 Nhằm góp phần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới quản lí chỉ đạo và đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục, Sở Giáo dục và Đào tạo tập trung hướng dẫn các trường tiểu học thực hiện chương trình dạy học môn tin học tự chọn trong năm học 2008 – 2009 với mục tiêu như sau:

a) Có hiểu biết ban đầu về Tin học và ứng dụng của Tin học trong đời sống và học tập

b) Có khả năng sử dụng máy tính điện tử trong việc học những môn khoa học khác, trong hoạt động, trong vui chơi giải trí nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và tạo điều kiện để trẻ em thích ứng với đời sống xã hội hiện đại

c) Bước đầu làm quen với cách giải quyết vấn đề có sử dụng công cụ tin học

- Nghị quyết 40/2000/QH10 và chỉ thị 14/2001/CT-TT ngày 9/12/2000 về việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông: Nội dung chỉ thị là tích cực áp dụng một cách sáng tạo các phương pháp tiên tiến, hiện đại, ứng dụng CNTT vào dạy và học

- Trong nhiệm vụ năm học 2014 – 2015 của Bộ giáo dục và Đào tạo:

+ Tiếp tục triển khai Đề án “Phát triển thiết bị dạy học tự làm giáo dục mầm non và phổ thông giai đoạn 2010-2015” theo Quyết định số 4045/QĐ-BGDĐT ngày 16/9/2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

+ Tiếp tục thực hiện tổ chức dạy học môn Tin học theo Chương trình giáo dục phổ thông ban hành kèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006 của Bộ Giáo dục và Đào tạo ở những nơi có đủ điều kiện Đẩy mạnh các hoạt động giáo dục có nội dung Tin học – Công nghệ thông tin dưới hình thức các câu lạc bộ

để học sinh được tiếp cận, hình thành các kĩ năng học tập, nghiên cứu sáng tạo

2.Mục đích, sự cần thiết

2.1 Mục đích

Phần mềm được thiết kế với mục đích:

- Giúp giáo viên có thể tạo ra kho bài giảng để thuận tiện cho việc giảng dạy

- Học sinh có thể tự kiểm tra lại kiến thức của mình sau mỗi bài học bằng hệ thống các câu hỏi dạng trắc nghiệm, khích lệ các con thông qua lời động viên khen ngợi và những phần quà ngộ nghĩnh được lập trình sẵn

- Những bài tập thực hành giúp học sinh nâng cao kĩ năng thực hành vẽ, soạn thảo văn bản, khắc phục được những lỗi thường gặp khi soạn thảo văn bản

- Giúp học sinh yêu thích môn học Tin học hơn

- Giáo viên tiết kiệm được thời gian chữa bài cho học sinh

2.2 Sự cần thiết

- Công nghệ thông tin ngày càng phát triển, học sinh không còn lạ lẫm với chiếc máy tính, vì vậy việc áp dụng các công nghệ để đưa vào bài giảng của mỗi giáo viên là một việc rất quan trọng

- Không chỉ riêng với bộ môn Tin học vốn là một môn công nghệ, việc áp dụng công nghệ thông tin vào tất cả các môn học không những giúp cho người giáo viên có thể truyền tải hết kiến thức của bài học đến với học sinh mà còn giúp cho học sinh có thể tiếp cận với công nghệ thông tin một cách gần nhất trong tất cả các môn học

- Khai thác tài nguyên, sử dụng được hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp bài giảng của người giáo viên trở nên sinh động và hấp dẫn hơn

II GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Việc áp dụng phần mềm tự làm Cùng học Tin học Quyển 1 sẽ nâng cao chất

lượng dạy và học của giáo viên và học sinh ở Khối 3 hiện nay

NỘI DUNG

I THỰC TRẠNG CỦA VIỆC CHỈ ỨNG DỤNG CÁC PHẦN MỀM NẰM TRONG CHƯƠNG TRÌNH HỌC TIN HỌC Ở TIỂU HỌC

Bộ môn Tin học là bộ môn có đặc thù riêng so với các bộ môn khác trong chương trình học của học sinh Tiểu học: học sinh được quan sát giáo cụ trực tiết là chiếc máy tính, thực hành trực tiếp trên các phần mềm trong chương trình học qua

đó rèn luyện kĩ năng sử dụng chuột, bàn phím và từ đó học sinh hiểu về tác dụng và tính năng của các phần mềm đó Điều đó là một ưu điểm của bộ môn Tin học, cũng chính vì thế mà giáo viên Tin học thường bỏ qua việc tự thiết kế đồ dùng dạy học và khai thác hiệu quả của CNTT vào chính bộ môn Tin học

Việc thực hành trực tiếp trên phần mềm có sẵn trong chương trình học khiến cho việc học và nắm vững lý thuyết còn hạn chế, học sinh có tư tưởng chỉ cần thực hành tốt là đã hiểu bài và nhiều giáo viên vẫn còn đánh giá kiến thức của học sinh thông qua phần thực hành mà quên đi sự quan trọng của lý thuyết

Việc chỉ coi trọng việc thực hành mà bỏ qua tầm quan trọng của việc nắm vững lý thuyết đã khiến cho học sinh mắc rất nhiều lỗi cơ bản mà người giáo viên vẫn chưa giải quyết được hết hoặc còn bỏ qua vì bản thân người giáo viên cũng cho

đó là không quan trọng

Ví dụ như học sinh thực hành về soạn thảo văn bản, đa số học sinh thường không biết hoặc thường bỏ qua quy tắc sử dụng dấu câu đúng quy tắc và thường sử dụng dấu cách trước dấu câu hoặc sau dấu câu không có dấu cách, bản thân phần mềm Word dù có chức năng tự kiểm tra chính tả cũng không phát hiện ra lỗi đó mà giáo viên thì thường bỏ qua lỗi đó ở học sinh vì cho rằng nó không quan trọng

Một thực trạng nữa trong vấn đề học Tin học ở trường tiểu học nói riêng và ở các cấp nói chung đó là khi làm các bài kiểm tra thì thường điểm thực hành của học sinh bao giờ cũng cao hơn điểm lí thuyết, điều này cho thấy học sinh chỉ quan tâm

đến phần thực hành mà bỏ qua việc ôn tập củng cố kiến thức về lý thuyết chung Lý thuyết phải đi đôi với thực hành và ngược lại, hai điều đó luôn phải đi song song và

bổ trợ cho nhau để học sinh có thể học và phát triển một cách toàn diện

Học sinh lớp 3 đang ở độ tuổi hiếu động, ham chơi chưa nhận thức được tầm quan trọng việc học, vì vậy nếu không có quá trình ôn luyện và tự ôn luyện thì các con sẽ rất mau quên

Trên đây chính là những mặt hạn chế của việc chỉ sử dụng phần mềm nằm trong chương trình học mà không ứng dụng đồ dùng dạy học tự làm vào việc giảng dạy và học tập của bộ môn Tin học hiện nay

II MÔ TẢ CHUNG VỀ PHẦN MỀM CÙNG HỌC TIN HỌC QUYỂN 1

1 Phần mềm Cùng học Tin học quyển 1 được thiết kế khác với các phần

mềm khác như thế nào?

Hiện nay, có rất nhiều phần mềm hỗ trợ giáo viên trong việc xây dựng một phần mềm hệ thống câu hỏi trắc nghiệm, kho đề thi như:Wondershare quizcreator, Free QuizMaker, … nhưng để tải những phần mềm này về đều phải mất chi phí mua bản quyền, hoặc nếu sử dụng bản dùng thử thì đều có gia hạn ngày sử dụng và kèm theo rất nhiều yêu cầu khác từ nhà sản xuất Tuy những phần mềm này đều hỗ trợ người dùng thiết kế dựa trên các kiểu câu hỏi trắc nghiệm đã có khung sẵn, dễ sử dụng cho cả những giáo viên không phải là giáo viên dạy Tin học nhưng đó cũng là mặt hạn chế của nó Khi sử dụng những phầm mềm này người dùng không thể thiết

kế theo ý của mình mà mặc định phải theo một khung cố định, giao diện của phần mềm không được mềm dẻo và khó thiết kế theo ý tưởng của mỗi cá nhân người dùng

Phần mềm Cùng học Tin học quển 1 được tôi thiết kế dựa trên ngôn ngữ C#

với phần mềm hỗ trợ là Microsoft Visual Studio 2010 Mỗi bài tập tôi cũng thiết kế dưới dạng tương tác giữa người học và máy tính bao gồm:

+ Hình ảnh và âm thanh đi kèm sau mỗi bài làm đúng hoặc sai

+ Phần mềm sẽ tự động chấm điểm và cộng điểm cho học sinh sau mỗi bài làm đúng

+ Các dạng câu hỏi đa dạng, phong phú được thiết kế từ chính nhu cầu dạy, học thực tế của giáo viên và học sinh nên giao diện nên phần mềm rất đẹp mắt về mặt thẩm mĩ và hiệu quả về mặt sử dụng

2 Phần mềm Cùng học Tin học quyển 1 là phần mềm như thế nào?

- Nếu các phần mềm đi cùng với nội dung Sách Cùng học tin học quyển 1,2,3 như: Phần mềm vẽ Paint, Microsoft Word, Trò chơi Dots, Blocks, Khám phá rừng nhiệt đới, Xây lâu đài cát … là những phần mềm được đưa vào giảng dạy giúp học sinh làm quen với máy tính và thành thạo các thao tác sử dụng chuột và bàn phím,

rèn luyện khả năng tư duy logic thì phần mềm Cùng học Tin học Quyển 1 sẽ giúp

học sinh củng cố lại kiến thức chung về máy vi tính cả lý thuyết lẫn thực hành Học sinh ngoài việc thực hành trực quan trên các phần mềm có sẵn thì với phần mềm

Cùng học Tin học quyển 1 một lần nữa giúp em khắc sâu hơn những kiến thức, kĩ

năng sử dụng những phần mềm đó

3 Ưu điểm của phần mềm Cùng học Tin học quyển 1

- Phần mềm được thiết kế với bộ câu hỏi dạng trắc nghiệm đa dạng vào phong phú Mỗi câu hỏi, bài tập đều có lời hướng dẫn của giáo viên giúp cho học sinh hiểu yêu cầu của bài nhanh hơn, khơi ngợi niềm đam mê, thích thú giúp học sinh củng

cố, khắc sâu kiến thức ngay trên lớp

- Sử dụng ngôn ngữ lập trình C# và công cụ hỗ trợ là phần mềm Microsoft Visual Studio với những câu lệnh đơn giản, tôi đã đưa vào phần mềm những hình ảnh, video trực quan, gần gũi với học sinh để học sinh dễ hiểu, dễ nhận biết và thích thú với phần mềm ngay khi mới tiếp xúc

- Sau mỗi bài làm đúng, các con học sinh được nhận những món quà là hình ảnh ngộ nghĩnh kèm theo lời ngợi khen của giáo viên giúp các em cảm thấy thích thú hay sau mỗi bài làm sai các con cũng nhận được sự động viên của giáo viên giúp các con học sinh không cảm thấy nản lòng và phấn khởi để làm những bài tiếp theo

- Các dạng bài tập trắc nghiệm khác nhau giúp cho học sinh phát triển kĩ năng

và tích cực hoá hoạt động nhận thức một cách hiệu quả nhất Phần mềm chấm điểm

tự động sẽ giúp cho việc tự đánh giá kết quả học tập của học sinh một cách có hiệu quả và có tính động viên rất nhiều tới tinh thần học tập của các con

- Với các bài tập thực hành các em có thể liên kết trực tiếp từ bài mẫu đến phần mềm Paint, Word để thực hành vẽ và soạn thảo văn bản một cách thuận tiện

- Phần mềm Cùng học Tin học quyển 1 còn hỗ trợ đắc lực giúp cho giáo viên

đánh giá chính xác năng lực và khả năng tiếp thu kiến thức của học sinh ngay trên lớp, tiết kiệm thời gian, công sức mà hiệu quả đạt được lại rất cao

- Giao diện đẹp mắt, hình ảnh sinh động, nội dung câu hỏi và bài tập phong phú giúp học sinh không cảm thấy nhàm chán sau mỗi bài học

Một số hình ảnh giới thiệu về phần mềm:

4 Yêu cầu của hệ thống khi cài đặt phần mềm Cùng học Tin học quyển 1

Yêu cầu chung cho cả máy tính để bàn và xách tay:

- Hệ điều hành Windown XP trở lên

- Bộ xử lý Intel Pentum 4, Intel Centrino, Intel Xion or Intel CoreTM Duo (hoặc tương đương)

- RAM 512 MB trở lên

- Dung lượng của phần mềm là gần 200MB, yêu cầu ô đĩa cứng còn trống (ít nhất 250 MB)

III NỘI DUNG CHÍNH CỦA PHẦN MỀM CÙNG HỌC TIN HỌC QUYỂN 1

Phần mềm Cùng học Tin học quyển 1 được thiết kế gồm 3 phần chính là:

+ Bài giảng + Bài kiểm tra + Bài tập thực hành

1 Bài giảng

- Ngoài mục đích chính của phần mềm Cùng học Tin học quyển 1 là giúp các

con tự học, tự củng cố, đánh giá lại kiến thức của mình ngay trên lớp thì tôi còn thiết

kế thêm phần bài giảng để:

+ Giúp giáo viên tạo ra kho bài giảng thiết kế theo chương, bài thuận tiện cho việc quản lý bài giảng, tiết kiệm thời gian tìm kiếm, không gian bộ nhớ, tránh được tình trạng mất mát dữ liệu do vấn đề về sự cố máy tính, ngoài ra thuận tiện cho việc trao đổi, chia sẻ với các bạn đồng nghiệp

+ Thể hiện rõ được tác dụng của việc ứng dụng CNTT trong mọi lĩnh vực, không những phục vụ cho việc giảng dạy của giáo viên mà còn phục vụ cho việc tự học của mình

Hình ảnh minh hoạ:

2 Bài kiểm tra

Mỗi bài học trên lớp tôi đưa ra các dạng câu hỏi trắc nghiệm đa dạng để gợi ý, dẫn dắt giúp học sinh tự tìm hiểu kiến thức, củng cố và kiểm tra sau đó các con tự đánh giá lại bài làm của mình thông qua số điểm mà các con đã đạt được

Với câu trả lời đúng tôi đã thiết kế những hình ảnh ngộ nghĩnh làm phần thưởng, lời khen ngợi để khích lệ tinh thần học tập của học sinh Tôi nhận thấy học sinh rất hứng thú khi làm bài đúng và được điểm 10 sau mỗi bài làm và ngay cả khi làm bài sai tôi các con không hề tỏ ra nản lòng mà nhờ lời động viên của giáo viên học sinh hào hứng làm những bài tiếp theo, tự tìm ra lỗi sai của mình và làm lại cho đến khi tìm ra đáp án đúng

Ngoài mục đích giúp các con tự học, tự khắc sâu kiến thức ngay trên lớp thì qua mỗi bài làm các con còn rèn các kĩ năng khác như:

- Thao tác sử dụng chuột:

+ Nháy chuột + Nháy đúp chuột + Kéo thả chuột + Di chuyển chuột

- Thao tác với bàn phím máy tính, làm quen và nhận diện các phím chữ cái và phím số trên bàn phím máy tính

- Bước đầu làm quen với soạn thảo văn bản

* Ví dụ 1- Bài 1: Người bạn mới của em

Đây là bài đầu tiên trong chương trình học bộ môn Tin học của học sinh lớp

3 Nội dung của bài học này giúp các con tìm hiểu những đức tính tốt, ứng dụng của người bạn mới xung quanh cuộc sống hàng ngày, các con bước đầu làm quen, nhận biết và gọi được tên các bộ phận của máy tính, bước đầu tìm hiểu về tác dụng của các bộ phận đó

Việc khó khăn đối với học sinh khi học mônTin học đó là có nhiều từ ngữ chuyên ngành mà các con mới lần đầu được nghe: điều khiển, bộ xi xử lý, hiển thị kết quả hoạt động, thông tin … Vì vậy giáo viên cần giúp học sinh hiểu được nghĩa của từ ngữ đó, từ đó học sinh mới có thể hiểu hết được tác dụng của từng bộ phận máy tính

Các năm học trước khi chưa áp dụng đồ dùng dạy học tự làm vào trong giờ

thực hành Tin học, với bài Người bạn mới của em khi thực hành trên phòng máy

tính giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành như sau:

o Quan sát, nhận biết và gọi tên các bộ phận của máy tính

o Bật máy, quan sát màn hình máy tính khởi động

o Quan sát màn hình, các biểu tượng trên màn hình máy tính

o Tư thế ngồi đúng khi làm việc với máy tính

Tiết thực hành máy tính như vậy hiệu quả chưa cao, nhàm chán và không khai thác được sự linh hoạt của học sinh, học sinh chỉ được quan sát theo yêu cầu mà chưa có sự tương tác với máy tính

Để giúp học sinh có thể tương tác với máy tính, củng cố lại kiến thức đã học trên lớp, hiểu rõ hơn về tác dụng các bộ phận máy tính, tôi đã thiết kế và đưa vào cuối giờ thực hành của học sinh một số dạng bài kiểm tra như:

+ Bài tập đầu tiên của bài mà tôi đã thiết kế là dạng bài xem đoạn phim và chọn đáp án đúng

Hình ảnh minh hoạ:

Đây là bài đầu tiên học sinh được học với phần mềm Cùng học Tin học quyển

1 nên trước khi học sinh làm bài tôi yêu cầu HS tìm hiểu bài tập này bằng cách sau:

 Yêu cầu quan sát màn hình và nhận xét trên màn hình xuất hiện những gì?

 Nêu yêu cầu của bài?

 Làm thế nào để trả lời được câu hỏi?

 Yêu cầu học sinh nêu lại tác dụng từng bộ phận của máy tính

Đa số học sinh đều trả lời được các câu hỏi tôi đưa ra, một số học sinh trung bình còn lúng túng với câu trả lời vì chưa quen với ngôn ngữ chuyên ngành của bộ môn Tin học còn đa số học sinh khá giỏi thì đều trả lời tốt vì các con vừa được học tiết lí thuyết trên lớp Tôi xin trích dẫn câu trả lời của học sinh như sau:

 Trên màn hình xuất hiện đoạn phim về tư thế ngồi đúng khi làm việc với máy tính

 Bài tập yêu cầu nháy chuột chọn đáp án đúng trong 3 đáp án cho sẵn

Với bài tập đầu tiên này ngoài việc giúp học sinh củng cố lại kiến thức, nhận biết tác dụng của từng bộ phận máy tính còn giúp học sinh rèn luyện thao tác sử

dụng chuột (thao tác nháy chuột)

Hình ảnh minh hoạ khi học sinh làm đúng: