Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
A PHẦN THỨ NHẤT
Trang 21 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ngày nay, với sự phát triển nhảy vọt của khoa học công nghệ nói chungcủa ngành Tin học nói riêng, với những tính năng ưu việt, sự tiện dụng và đượcứng dụng rộng rãi, tin học ngày nay là một phần không thể thiếu được của nhiềungành trong công cuộc xây dựng và phát triển xã hội Hơn thế nữa nó còn đi sâuvào đời sống của con người Ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin ở nước
ta nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần của toàn dântộc, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hoá các ngànhkinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệuquả cho quá trình chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộcsống của nhân dân, đảm bảo an ninh, quốc phòng và tạo khả năng đi tắt đón đầu
để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá
Do vậy, Việt Nam nói chung và ngành giáo dục đào tạo nói riêng phải đầu
tư phát triển về mọi mặt Đặc biệt là nguồn nhân lực tức là phải đào tạo ra mộtthế hệ trẻ năng động, sáng tạo, nắm vững tri thức khoa học công nghệ để làmchủ trong mọi hoàn cảnh công tác và hoạt động xã hội nhằm đáp ứng được nhucầu trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Để đáp ứng được các yêu cầu trên, môn Tin học đã được đưa vào giảngdạy ở các trường phổ thông với vai trò là môn học tự chọn
Môn học tự chọn Tin học ở trường phổ thông hiện hành có nhiệm vụtrang bị cho học sinh những hiểu biết cơ bản về công nghệ thông tin và vai tròcủa nó trong xã hội hiện đại Môn học này giúp học sinh bước đầu làm quen vớiphương pháp giải quyết vấn đề theo quy trình công nghệ và kĩ năng sử dụngmáy tính phục vụ học tập và cuộc sống
Trang 3chọn cho những trường có điều kiện với thời lượng hai tiết trên một tuần với tất
cả các lớp ở cấp học Là môn học mới đưa vào trường phổ thông và có nhữngđặc thù riêng liên quan chặt chẽ với sử dụng máy tính, cách suy nghĩ và giảiquyết vấn đề theo quy trình công nghệ, coi trọng làm việc theo nhóm Đặc trưngcủa môn Tin học là kiến thức lí thuyết đi đôi với thực hành, đặc biệt ở lứa tuổihọc sinh Trung học Cơ sở phần thực hành còn chiếm thời lượng nhiều hơn
Thế nhưng vì nhiều lý do khách quan và chủ quan, một bộ phận học sinhTrung học Cơ sở chưa xác định được tầm quan trọng của môn Tin học Họcsinh, cha mẹ học sinh hay một số giáo viên bộ môn xem nhẹ việc dạy và họcmôn Tin học, xem môn Tin học là môn phụ, chưa quan tâm đúng mức đến việcdạy và học môn Tin học
Với vai trò là giáo viên bộ môn Tin học đang giảng dạy tại Trường Trunghọc Cơ sở Tân Túc, tôi nhận thức rõ trách nhiệm đặt lên vai của mình Phải cóbiện pháp nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn
Qua quá trình giảng dạy bộ môn Tin học cho các khối lớp sáu, lớp bảy, lớptám và lớp chín, được sự quan tâm giúp đỡ của Ban Giám Hiệu nhà trường, quý
đồng nghiệp cùng với nhiệt huyết của tuổi trẻ, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một
số biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở” để làm sáng kiến kinh nghiệm.
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Qua việc nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất và lý giải những biệnpháp thực hiện việc nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở TrườngTrung học Cơ sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Thành phố Hồ Chí Minh, từ đógóp phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện chohọc sinh của nhà trường
Trang 43 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
3.1 Xác định cơ sở khoa học của hoạt động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở
3.2 Phân tích thực trạng việc dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơsở
3.3 Đề xuất và lý giải một số biện pháp thực hiện nâng cao chất lượng dạy vàhọc môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở trong giai đoạn hiện nay
3.4 Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi của các biện pháp đã đề ra
4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
Trường Trung học Cơ sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Thành phố Hồ
Chí Minh
5 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Những biện pháp nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường
Trung học Cơ sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Thành phố Hồ Chí Minh
6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu các Quyết định của Thủ Tướng Chính phủ, Nghị quyết Đạihội Đảng, Chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nghị định của Chính phủ, Thông
tư của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Luật Giáo dục, Điều lệ trường trung học, Hướngdẫn thực hiện nhiệm vụ Công nghệ Thông tin năm học 2014 - 2015 của Bộ Giáodục, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh, Phòng giáo dục và đào tạohuyện Bình Chánh
Trang 56.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
Tìm hiểu thực trạng việc dạy và học Tin học ở Trường Trung học Cơ sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Tp Hồ Chí Minh
6.3 Nhóm phương pháp nghiên cứu hỗ trợ
Thống kê, toán học, biểu bảng, sơ đồ
6.4 Phướng pháp tổ chức thực nghiệm
Xem xét tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất trong sáng kiến kinh nghiệm
Trang 6PHẦN NỘI DUNG
B PHẦN THỨ HAI
Trang 7CHƯƠNG 1: NHỮNG CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC MÔN TIN HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
1.1.1 Hoạt động dạy
Dạy học được hiểu là một hình thức đặc biệt của giáo dục (nghĩa rộng),xem như là một trường hợp riêng của nó (của giáo dục) Dạy học là con đườngđặc biệt quan trọng trong mối quan hệ biện chứng và phối hợp với các conđường, các hoạt động khác trong quá trình giáo dục để thực hiện các mục tiêu vànhiệm vụ giáo dục đặt ra
Dạy học là một quá trình truyền thụ, tổ chức nhận thức kiến thức, kinhnghiệm xã hội và nghề nghiệp cho người học nhằm hình thành và phát triểnnhân cách nói chung và nhân cách nghề nghiệp nói riêng Dạy học bao hàmtrong nó sự học và sự dạy gắn bó với nhau, trong đó sự dạy không chỉ là sựgiảng dạy mà còn là sự tổ chức, chỉ đạo và điều khiển sự học
Dạy học là một mặt của quá trình dạy và học do người giáo viên thực hiệntheo nội dung, chương trình đào tạo đã định nhằm giúp người học đạt được cácmục tiêu học tập theo từng bài học hoặc toàn khóa đào tạo Hoạt động dạy họckhông chỉ hướng đến yêu cầu truyền thụ kiến thức, hình thành kĩ năng, kĩ xảo và
Trang 8cực và tổ chức các hoạt động học tập của học viên
Dạy là hoạt động của giáo viên, không chỉ là hoạt động truyền thụ cho họcsinh những nội dung đáp ứng được các mục tiêu đề ra, mà còn hơn nữa là hoạtđộng giúp đỡ chỉ đạo và hướng dẫn học sinh trong quá trình lĩnh hội Chỉ khinào nắm bắt được các điều kiện bên trong (hiểu biết, năng lực, hứng thú,…) củahọc sinh thì giáo viên mới đưa ra được những tác động sư phạm phù hợp để hoạtđộng học đạt được kết quả mong muốn
1.1.2 Hoạt động học
Học, theo nghĩa rộng nhất, được hiểu là quá trình cơ bản của sự phát triểnnhân cách trong hoạt động của con người, là sự lĩnh hội những “sức mạnh bảnchất người” đã được đối tượng hóa trong các sản phẩm của hoạt động con người
Đó là hoạt động phản ánh những mặt nhất định của hiện thực khách quan vào ýthức người học Tuy nhiên nó chủ yếu hướng người học vào lĩnh hội những chân
lí đã được loài người phát hiện nhưng chúng lại là mới đối với họ
Hoạt động học là một hoạt động nhận thức độc đáo của người học, thôngqua đó người học chủ yếu thay đổi chính bản thân mình và ngày càng có nănglực hơn trong hoạt động tích cực nhận thức và cải biến hiện thực khách quan Hoạt động dạy học gồm hai mặt của quá trình đó là dạy và học luôn đi kèmbiện chứng với nhau
1 2 Cơ sở pháp lí
Ngay từ thời kỳ chống Mỹ cứu nước, Đảng và Nhà nước đã có chủ trươngvận dụng công nghệ - thông tin trong một số lĩnh vực Bước sang thời kỳ đổimới, chủ trương ấy đã được nhấn mạnh và cụ thể hoá trong nhiều nghị quyết củaĐảng và Chính phủ
Trang 9và công nghệ trong sự nghiệp đổi mới đã nêu : "Tập trung sức phát triển một sốngành khoa học công nghệ mũi nhọn như điện tử, tin học, " Nghị quyết Hộinghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương (khoá VII) ngày 30-7-1994 xácđịnh : "Ưu tiên ứng dụng và phát triển các công nghệ tiên tiến, như công nghệthông tin phục vụ yêu cầu điện tử hoá và tin học hoá nền kinh tế quốc dân".Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng toàn quốc lần thứ VIII nhấn mạnh : "Ứngdụng công nghệ thông tin trong tất cả các lĩnh vực kinh tế quốc dân, tạo ra sựchuyển biến rõ rệt về năng suất, chất lượng và hiệu quả của nền kinh tế Hìnhthành mạng thông tin quốc gia liên kết với một số mạng thông tin quốc tế" Đểthể chế hoá về mặt Nhà nước, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 49/CP ngày
04 tháng 8 năm 1993 về "Phát triển công nghệ thông tin ở Việt Nam trongnhững năm 90"
Thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, từ những năm 70 côngnghệ thông tin ở nước ta đã được ứng dụng và phát triển, góp phần quan trọngthúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Nhận thức của toàn xã hội về vai trò và ý nghĩa quan trọng của công nghệthông tin đã được nâng lên một bước Nguồn nhân lực về công nghệ thông tintăng lên đáng kể Nghị quyết số 07/2000/NQ-CP ngày 05 tháng 6 năm 2000 củaChính phủ về xây dựng và phát triển công nghiệp phần mềm giai đoạn 2000 -
2005 đang và sẽ tiếp tục tạo ra môi trường thuận lợi cho các tổ chức, cá nhântrong và ngoài nước đầu tư, kinh doanh, sản xuất và cung ứng dịch vụ phầnmềm
Đảng và Nhà nước đã tiếp tục có những chủ trương chính sách đầu tư vàphát triển đúng đắn về ứng dụng công nghệ thông tin Với Chỉ thị số 58-CT/TWcủa bộ chính trị về đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin trong
sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá đã chỉ rõ “ứng dụng và phát triển công
Trang 10hội, là phương tiện chủ lực để đi tắt đón đầu, rút ngắn khoảng cách phát triển sovới các nước đi trước” Nhằm tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng côngnghệ thông tin trong ngành giáo dục, Chỉ thị số 29/2001/CT-BGD&ĐT của Bộgiáo dục và Đào tạo đã chỉ rõ “nâng cao nhận thức về vai trò của công nghệthông tin là ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin trong giáo dục và đàotạo sẽ tạo một bước chuyển cơ bản trong quá trình đổi mới nội dung, chươngtrình, phương pháp giảng dạy, học tập và quản lí giáo dục”.
Phấn đấu thực hiện các mục tiêu cụ thể của ngành là tổ chức tốt việc dạy vàhọc tin học ở tất cả các cấp học, bậc học, ngành học nhằm phổ cập tin học trong nhà trường,
1.3 Cơ sở thực tiển
1.3.1 Trang thiết bị phục vụ hoạt động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Trang thiết bị phục vụ cho hoạt động thực hành Tin học có thể kể đến nhưphòng học, máy vi tính, máy điều hòa, bàn ghế, …
Phòng máy có diện tích đủ rộng để chứa máy vi tính và phục vụ học tậpcho học sinh Đồng thời phải thông thoáng để không khí lưu thông tốt, giảiphóng hơi nóng và tránh ngột ngạt Phòng máy rộng rãi, gọn gàng tạo cảm giácthoải mái cho học sinh, thêm phần hứng thú và động lực học tập Phòng máynhỏ hẹp, chứa nhiều máy tính xếp sát nhau sẽ tạo không khí ngột ngạt, hơi nóng
từ máy tính tỏa ra trong quá trình hoạt động không lưu thông tốt, gây cảm giácnóng bức mệt mỏi cho học sinh và giáo viên, làm ảnh hưởng đến hoạt động dạy
và học Bên cạnh đó, việc xếp máy vi tính sát nhau, không có bàn phân chia rõràng gây nên những va chạm giữa học sinh với nhau trong lúc thực hành làmgiảm sự chú ý, mất tập trung vào thao tác và bài giảng
Trang 11tính tỏa ra, tạo cảm giác mát mẽ, dễ chịu góp phần đáng kể trong sự chú ý củahọc sinh, tác động tích cực đến hoạt động dạy và học Hệ thống điều hòa khôngkhí chưa đạt, không đảm bảo làm mát phòng máy, hơi nóng từ máy tính và từcác học sinh làm cho không khí lúc nóng lúc lạnh, nơi nóng nơi lạnh sẽ ảnhhưởng đến khả năng học tập của học sinh Và về lâu dài, ảnh hưởng không tốtđến sức khỏe học sinh.
Bàn ghế có độ cao thích hợp, chắc chắn, có phân cách rõ ràng, rộng rãitạo cảm giác thoải mái cho học sinh khi thực hành Tránh va chạm giữa các họcsinh ngồi cạnh nhau
Máy vi tính hoạt động tốt, đủ số lượng (đảm bảo đủ một học sinh sử dụngmột máy vi tính trong giờ học Tin học), giúp hoạt động dạy và học diễn ranhanh chóng, đạt hiệu quả Máy vi tính có cấu hình tốt, cài hệ điều hành mới,phần mềm mới phù hợp với sách giáo khoa giúp cho hoạt động dạy và học giữathầy và trò trôi chảy, tiết kiệm thời gian Màn hình máy vi tính hiển thị tốt, to,rõ, màu sắc tươi sáng đem lại cảm giác thoải mái khi học sinh phải học lâu bênmáy vi tính Tránh mỏi mắt, giảm thị lực hay các chứng bệnh về mắt do ngồi lâubên máy vi tính Máy vi tính mới, đẹp, cấu hình mạnh, hoạt động nhanh tạohứng thú cho học sinh Các em tiếp thu bài tốt hơn, hoạt động dạy và học đạthiệu quả cao Máy vi tính hoạt động không ổn định, hay bị treo, hư hỏng làmmất hứng thú của học sinh, gián đoạn trong hoạt động dạy và học
Trang thiết bị phục vụ thực hành Tin học có tác động rất lớn đến hoạt động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở
1.3.2 Sự phát triển tâm sinh lí trong thời kì dậy thì ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Trang 12giai đoạn phát triển thay đổi rất mạnh mẽ cả về thể chất lẫn tâm lý của các em.Các em luôn hiếu động, hay bắt chước, muốn tự khẳng định mình, Chính vìvậy mà các em luôn muốn đạt điểm cao, tạo ấn tượng với bạn bè Tâm lý này sẽgiúp các em cố gắng học hỏi, tiếp thu, tác động tích cực đến hoạt động dạy vàhọc.
Bên cạnh đó, do muốn tự khẳng định của mình, khiến các em ngại khi làmsai, tâm lý sợ bạn bè chế nhạo dẫn đến một bộ phận học sinh trở nên thụ động
Đồng thời trong giai đoạn này, các em rất hiếu động, tiếp thu rất nhanh,thích tìm tòi, học hỏi cái mới, nhưng cũng rất mau thay đổi sở thích, thay đổiniềm say mê sang một chủ đề khác Trong cuộc sống, còn rất nhiều thứ hứngthú, hấp dẫn với các em nên ảnh hưởng đến tính tích cực học tập là điều khôngtránh khỏi
Các em học sinh trong lứa tuổi này nếu được hướng dẫn và giáo dụcđúng, các em sẽ phát huy khả năng học tập của mình
1.3.3 Gia đình ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Để học tốt môn Tin học, nâng cao chất lượng học tập môn Tin học đòi hỏihọc sinh phải thường xuyên luyện tập thực hành thao tác trên máy vi tính
Thế nhưng phần lớn gia đình học sinh của Trường Trung học Cơ sở TânTúc là nông dân, công nhân, … hoàn cảnh gia đình chưa đủ để trang bị máy vitính cá nhân cho con em học tập
Một bộ phận gia đình khá giả, có trang bị máy tính cá nhân cho học sinh.Nhưng vì bận công việc không theo sát, quản lý con em của mình, để các em tậptrung sử dụng máy tính vào mục đích học tập
Trang 13Trung học Cơ sở.
Ngày nay, sự phát triển như vũ bão của khoa học kĩ thuật cùng vớiInternet đã giúp các em tiếp cận được đến với nền tri thức của nhân loại
Các tiệm Internet xuất hiện ở khắp nơi, chỉ với vài nghìn đồng là các em
có thể thoải mái sử dụng Internet hàng giờ đồng hồ Các em có thể sử dụngInternet – Máy tính là một công cụ giải trí, học tập thông qua các trò chơi nhằmgiúp các em yêu thích môn Tin học, vừa học vừa chơi
Bên cạnh đó, do các em còn trong độ tuổi phát triển, thích khám phá màchưa có công cụ để tự bảo vệ mình trước cám dỗ, dễ dẫn đến sử dụng máy tínhkhông vào mục đích học tập Các trò chơi trên máy vi tính, “games online” giữchân các em ngồi nhiều giờ đồng hồ bên máy vi tính, ảnh hưởng đến sự pháttriển cân bằng thể chất của các em đang trong độ tuổi phát triển “Games” nóichung và “games online” nói riêng rất dễ gây “nghiện” cho các em trong độ tuổiTrung học Cơ sở Khi ngồi vào máy vi tính, các em “nghiện game” không tậptrung vào bài học, các em lo ra hay sử dụng máy vi tính để chơi games, …
1.3.5 Phương pháp giảng dạy ảnh hưởng đến hoạt động dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Tin học, là môn học đòi hỏi vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy họcvừa truyền thống vừa hiện đại Tận dụng các ưu điểm của từng phương pháp đểgiúp các em nắm vững kiến thức và kĩ năng thực hành Tin học Tiết giảng tẻnhạt, bài tập quá phức tạp hay quá đơn giản, … ảnh hưởng đến sự hứng thú củahọc sinh khi thực hành, kiến thức không khắc sâu, kĩ năng thực hành của họcsinh không đạt được
Trang 14học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Lớp học với nhiều học sinh, giáo viên sẽ không thể bao quát hết lớp học,hướng dẫn, giải đáp các thắc mắc của học sinh gặp phải trong lúc quá trình họctập Một số học sinh gặp phải vấn đề thì không được giải đáp tường tận Hay họcsinh không dám hay ngại hỏi do số lượng học sinh thắc mắc quá đông, khôngthể chờ tới lượt mình được giải đáp, … Vấn đề này ảnh hưởng không tốt đếnhoạt động dạy và học môn Tin học
Trang 15CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC MÔN TIN HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TÂN TÚC
+ Phía Đông: Giáp xã An Phú Tây và một phần xã Tân Quí Tây
+ Phía Tây: Giáp xã Mỹ Yên huyện Bến Lức - tỉnh Long An
+ Phía Nam: Giáp xã Bình Chánh và xã Tân Qúi Tây
+ Phía Bắc: Giáp xã Tân Kiên, Tân Nhựt
Trên địa bàn thị trấn Tân Túc có 119 doanh nghiệp, 1.036 cơ sở - hộ kinhdoanh, 27 cơ sở công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp, có 01 Trường Mầm non (01điểm chính và 03 điểm phụ), có 01 trường tiểu học (01 điểm chính và 03 điểmphụ), có 01 Trường Trung học Cơ sở, có 01 Trường Trung học Phổ thông
Tại thị trấn tọa lạc năm ngôi chùa gồm: chùa Phước An, Thạnh Phước,Pháp Liên, Chùa Tam Bửu, Long Khánh; 3 tịnh thất gồm: TT Huệ Minh, TânTúc, Liên Hoa, Phước Thọ Tự; 6 đình đền gồm: Tân Túc, Thanh Hòa, Bào Môn,Tân Tảo, Đại Thanh ,Tân Hồ
Vài nét về quá trình hình thành và phát triển của thị trấn Tân Túc:
Trang 16nhiều sông rạch tự nhiên, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp
Tân Túc có các địa danh lịch sử như Chợ Đệm, nơi thu mua baohàng và đệm của nhiều làng trong khu vực và các tỉnh miền tây đưa vềbán cho các nơi;
Đình Tân Túc là ngôi đình truyền thống lâu đời, đã gắn chặt vớinhân dân khu vực chợ Đệm, được nhà nước công nhận di tích văn hoácách mạng, di tích lịch sử của Thành phố
Các tuyến giao thông quan trọng có ý nghĩa đặc biệt về kinh tế gồm:
Đường bộ quốc lộ 1A
Đường thủy sông chợ Đệm
Ngoài ra còn có hương lộ 8 và hương lộ 9 nối liền quốc lộ 1A
Trang 17“Nối tiếp những kết quả đã đạt được, Ủy Ban Nhân Dân Thị trấn Tân Túc
sẽ tiếp tục đẩy nhanh tiến trình đô thị hóa, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theohướng tập trung vào thương mại dịch vụ - công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp,nhằm tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội” (Phát biểu của Ông Ngô CôngMinh, Chủ tịch Ủy Ban Nhân Dân Thị trấn cho biết: Theo kinh tế nông thônonline ngày 01/02/2010)
2.2 Tổng quan về Trường Trung học cơ sở Tân Túc
Thuộc địa bàn: Thị trấn Tân Túc, huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ ChíMinh
Trường Trường Trung học Cơ sở Tân Túc hiện có: 32 lớp học với 1366học sinh
Thành phần Ban giám hiệu:
01 đồng chí Hiệu Trưởng
01 đồng chí Phó Hiệu Trưởng (phụ trách chuyên môn)
01 đồng chí Phó Hiệu Trưởng (phụ trách cơ sở vật chất)Tổng phụ trách đội:
01 Tổng Phụ trách Đội
01 Phó Tổng Phụ trách Đội
Trang 18Tổ Toán: 10 Giáo viên (01 Tổ Trưởng, 01 Tổ Phó)
Tổ Văn: 09 Giáo viên (01 Tổ Trưởng)
Tổ Anh văn: 06 Giáo viên (01 Tổ Trưởng)
Tổ Âm nhạc – Mĩ thuật: 04 Giáo viên (01 Tổ Trưởng)
Tổ Lí – Hóa: 05 Giáo viên (01 Tổ Trưởng)
Tổ Sử – GDCD: 06 Giáo viên (01 Tổ Trưởng)
Tổ Địa lí: 04 Giáo viên (01 Tổ Trưởng)
Tổ Sinh học: 06 Giáo viên (01 Tổ Trưởng)
Tổ Văn phòng: 10 Cán bộ - Nhân viên
Trường có một Chi bộ với 25 Đảng viên Những năm qua Chi bộ liên tụcđạt “Chi bộ trong sạch, vững mạnh” Công đoàn nhà trường liên tục được nhậnbằng khen của công đoàn ngành Chi đoàn trường có 21 đoàn viên Đoàn trườngliên tục đạt danh hiệu “Đoàn trường có công tác đoàn và phong trào thanh niênxuất sắc” Nhiều năm liền trường giữ vững danh hiệu “Trường tiên tiến cấphuyện” Đội ngũ giáo viên đã được chuẩn hóa và không ngừng phát triển Tậpthể sư phạm thực sự là tổ ấm, đoàn kết, thống nhất Chất lượng giáo dục toàndiện ngày càng tăng với tỷ lệ học sinh lên lớp và đậu tốt nghiệp hàng năm đạt100%
Trang 19Tỉ lệ
%
Số lượng
Tỉ lệ
%
Số lượng
Tỉ lệ
%
Số lượng
Tỉ lệ
%
Số lượng
(Nguồn Số liệu báo cáo thông kê Trung bình môn Tin học năm học 2013 – 2014)
Chất lượng mũi nhọn là học sinh giỏi cấp huyện và cấp thành phố hàngnăm đều được nhà trường chú trọng đã không ngừng tăng lên về cả số lượng vàchất lượng
+ Bảng 2.2 Học sinh đoạt giải Hội thi Tin học trẻ lần 22 cấp huyện (năm 2013)
Phần thi thực hành
Trang 20(năm 2014)
Phần thi thực hành
Phần thi Phần mềm sáng tạo
1 Võ Kiều Minh Thư
Công nhận đạt thành tích cấp huyệnvới phần mềm “Sinh học trong Tin
học”
Công nhận đạt thành tích cấp huyệnvới phần mềm “Sinh học trong Tin
học”
+ Bảng 2.4 Kết quả học sinh giỏi môn Tin học 2014 – 2015:
Nội dung
Số lượng HSG
thi
Trang 21Trường Đại học FPT tổ chức”
Khối lớp
Số lượng nhóm
Trang 22Tình hình học tập môn Tin học của học sinh các khối học kì I năm học
(Nguồn Số liệu báo cáo thông kê Trung bình môn Tin học năm học 2014 – 2015)
Hai phòng máy vi tính của Trường Trung học Cơ sở Tân Túc được cấpmới vào năm học 2013 - 2014 Phòng vi tính 1 gồm 45 máy vi tính dành cho họcsinh và 1 máy vi tính dành cho giáo viên Phòng vi tính 2 gồm 47 máy vi tínhdành cho học sinh và 01 máy vi tính dành cho giáo viên Hiện nay tất cả cácmáy tính trong phòng máy đều được kết nối Internet
Bảng 2.7 Bảng số liệu tình hình phòng máy Trường Trung học Cơ sở Tân Túc
Trang 232012 – 2013 24 Hoạt động 24
Bảng 2.8 Bảng số liệu cấu hình máy vi tính học sinh sử dụng tại phòng máy vi
tính 1 và 2 của Trường Trung học Cơ sở Tân Túc năm học 2014 - 2015
Bảng 2.9 Bảng số liệu cấu hình máy vi tính giáo viên sử dụng tại phòng máy vi
tính 1 và 2 của Trường Trung học Cơ sở Tân Túc năm học 2014 - 2015
Trang 24Trung học Cơ sở Tân Túc năm học 2014 - 2015
Khối
lớp
Sỉ số trung bình
Số học sinh sử dụng một máy tính trong một tiết học của từng lớp
2.3 Phân tích tình hình và kết quả hoạt động
Nhờ tinh thần đoàn kết, sự nổ lực hết mình vì sự nghiệp giáo dục, tập thểcán bộ giáo viên Trường Trung học Cơ sở Tân Túc đã giúp các em học sinh củatrường đạt thành tích đáng kể Số lượng học sinh giỏi của trường đạt tỉ lệ cao
Bảng 2.11 Bảng số liệu trung bình môn Tin học của học sinh các khối 6, 7, 8,
Trang 252014 – 2015 đạt mức trung bình và yếu tập trung vào khối 6 và khối 7.
2.5 Một số vấn đề đặt ra trong hoạt động nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở Tân Túc Huyện Bình Chánh Thành phố Hồ Chí Minh
Qua phân tích những kết quả đã đạt được những tồn tại, thách thức trongcông tác nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ
sở Tân Túc – Huyện Bình Chánh – Tp Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện naytôi thấy cần làm tốt những vấn đề sau:
Tiếp tục nâng cao nhận thức, vai trò trách nhiệm của các thành viên, tổchức nhà trường trong hoạt động nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ởTrường Trung học Cơ sở
Nâng cao chất lượng dạy học:
+ Thiết kế kế hoạch bày dạy đáp ứng tốt
+ Xây dựng hệ thống bài học trên nền sơ đồ tư duy
+ Xây dựng phân phối chương trình dạy học theo chủ đề
+ Nâng cao chất lượng tiết dạy lí thuyết – thực hành Nâng cao kĩ năng thực hành máy tính cho học sinh:
+ Quay phim màn hình các thao tác thực hành bài tập
+ Xây dựng hệ thống bài tập từ dễ đến khó, theo chủ đề + Tăng cường thời gian – chất lượng thực hành
+ Xây dựng websites cung cấp bài học, bài tập, học liệu điện tử,…Nâng cao kĩ năng lập trình Pascal cho học sinh:
+ Bổ sung kiến thức tiếng Anh chuyên ngành cho học sinh
+ Tổng hợp hệ thống lỗi trong quá trình lập trình Pascal và hướngdẫn khắc phục
+ Xây dựng phần mềm máy tính hỗ trợ xác định và gợi ý khắc phụclỗi trong lập trình Pascal máy tính
Trang 27TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TÂN TÚC
3.1 Tiếp tục nâng cao nhận thức, vai trò trách nhiệm của các thành viên, tổ chức nhà trường trong hoạt động nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
3.1.1 Tăng cường vai trò lãnh đạo toàn diện của chi bộ Đảng
Chi bộ Đảng là trung tâm chính trị, tập hợp lực lượng quần chúng nhằmthực hiện tốt các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhànước Trong nhà trường, chi bộ Đảng lãnh đạo toàn diện, đặc biệt chú trọngcông tác lãnh đạo tư tưởng, chính trị
Chi bộ Đảng là cầu nối trực tiếp Đảng với quần chúng Thông qua giáoviên, nhân viên, học sinh mà chi bộ nắm tâm tư, nguyện vọng, góp ý kiến để chi
bộ đưa ra những chủ trương, giải pháp sát thực với tình hình nhằm chỉ đạo thựchiện có hiệu quả công tác giáo dục
Chi bộ có trách nhiệm chú trọng kiện toàn tổ chức nhằm phát huy chứcnăng của hiệu trưởng, vai trò của Công đoàn, Đoàn thanh niên và các tổ chứcquần chúng khác Tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng nhằm nâng caonhận thức về tầm quan trọng của Bộ môn Tin học Không phân biệt “môn họcphụ”, “môn học chính” nhằm nâng cao ý thức học tập của học sinh đối với Bộmôn Tin học
3.1.2 Xây dựng khối đoàn kết, thống nhất trong tập thể sư phạm
Tập thể sư phạm trong Trường Trung học cơ sở là tập thể lao động sưphạm có tổ chức, có mục đích giáo dục thống nhất, có phương thức hoạt động
Trang 28nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của tập thể để thực hiện tốt mục tiêu của nhàtrường Cần làm cho mỗi giáo viên, nhân viên nhận thức đầy đủ về tầm quantrọng của hoạt động nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học Đó là mộtmặt không thể tách rời trong quá trình giáo dục, hoàn thiện nhân cách học sinh,
đó không phải là nhiệm vụ của riêng ai Từ đó, tùy vị trí nhiệm vụ của mình đểthực hiện công tác nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trunghọc Cơ sở
3.1.3 Phát huy vai trò tiên phong của Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh (Chi Đoàn Giáo viên Trường Trung học Cơ sở Tân Túc) trong hoạt động nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Chi Đoàn Giáo viên Trường Trung học cơ sở Tân Túc là tổ chức gầnĐảng nhất, là lực lượng đông đảo, trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chính trị của nhàtrường, là lực lượng nòng cốt trong các phong trào thanh niên Đoàn có tiềmnăng to lớn tham gia công tác giáo dục
Chi Đoàn Giáo viên kết hợp với Tổng Phụ trách Đội, Giáo viên Bộ mônTin học thành lập câu lạc bộ Tin học, đồng thời giữ vai trò chính trong quản lísinh hoạt câu lạc bộ Tin học Câu lạc bộ Tin học là nơi để các học sinh yêu thíchTin học tham gia học hỏi, tìm hiểu nâng cao kiến thức về Tin học Đồng thời tìm
ra những học sinh yêu thích và có năng khiếu về lập trình, bồi dưỡng kiến thứclập trình để các em có thể tham gia thi học sinh giỏi Tin học
3.1.4 Phát huy vai trò của Đội Thiếu Niên Tiền Phong Hồ Chí Minh (Liên Đội Trường Trung học Cơ sở Tân Túc) góp phần nâng cao chất lượng dạy
và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Trang 29lượng đông đảo trong Trường Trung học Cơ sở Ban Chỉ huy Liên Đội tham giavào câu lạc bộ Tin học tạo lực lượng nồng cốt cho câu lạc bộ phát triển.
3.1.5 Giáo viên chủ nhiệm lớp góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Tin học ở Trường Trung học Cơ sở.
Giáo viên chủ nhiệm là người nắm vững hoàn cảnh và sự tiến bộ của từnghọc sinh Bởi vậy, họ có biện pháp tổ chức giáo dục sát đối tượng, thúc đẩy sựtiến bộ của các em Chính vì thế giáo viên bộ môn Tin học cần kết hợp với giáoviên chủ nhiệm trong công tác nâng chất lượng dạy và học môn Tin học
3.1.6 Phát huy vai trò tự học tập của tập thể học sinh
Xây dựng đôi bạn cùng tiến trong học tập Dựa vào tình hình học lực, tâm
lí của học sinh, giáo viên bộ môn Tin học hướng dẫn cho các em chọn đôi bạncùng tiến để giúp đỡ nhau trong học tập bộ môn Tin học
3.1.7 Phối hợp chặt chẽ với Ban đại diện cha mẹ học sinh – các tổ chức tại thị trấn Tân Túc
Trong công tác giáo dục học sinh thì gia đình, nhà trường và xã hội là batác nhân giáo dục quan trọng, không thể tách rời Ban đại diện cha mẹ học sinh
là cầu nối giữa nhà trường và gia đình trong công tác giáo dục học sinh Cần có
sự thống nhất, mục đích, nội dung, phương pháp giáo dục các em, từ đó có kếhoạch phối hợp chặt chẽ Hàng tuần Ban đại diện Cha mẹ học sinh đều có ngườiđại diện (trong Ban đại diện Cha mẹ học sinh) tại trường để nắm bắt tình hìnhcủa các em cuối tuần cuối tháng có chương trình làm việc với Giáo viên chủnhiệm, ban giám hiệu, cha mẹ các em và giáo viên của bộ môn mà các em họcchưa tốt Hàng năm nhà trường tổ chức hội nghị phụ huynh học sinh ba lần Lầnđầu năm học, đánh giá hoạt động năm trước, đề ra phương hướng hoạt động cho
Trang 30kết hợp của Giáo viên chủ nhiệm và các chi hội trưởng dưới sự chỉ đạo của Hiệutrưởng, Ban đại diện hội cha mẹ học sinh.
3.2 Nâng cao chất lượng dạy học
3.2.1 Thiết kế kế hoạch bày dạy đáp ứng tốt
3.2.1.1 Thiết kế kế hoạch bài dạy
Kế hoạch bài dạy được thiết kế dựa trên mục tiêu bài học, chuẩn kiến thức
kĩ năng Xây dựng chi tiết các hoạt động, nhấn mạnh trọng tâm Sau khi họcxong bài này, học sinh đạt được các vấn đề về kiến thức, kĩ năng, thái độ được
đề ra trong mục tiêu bài học
Kế hoạch bài dạy được thiết kế dựa trên chú ý đặc điểm tình hình học lựccủa học sinh từng lớp Xây dựng hệ thống các câu hỏi định hướng từ dễ đến khó,
từ đơn giản đến phức tạp Xây dựng bài dạy làm nhiều hoạt động có thời gian vàphương pháp giảng dạy thích hợp cho từng hoạt động Đối với tiết lí thuyết cầnđảm bảo học sinh trung bình đạt mức “hiểu” theo thang điểm Bloom Tiết líthuyết học sinh cũng được học tại phòng máy vi tính nhằm tăng cường thời gianthao tác máy, nâng cao kĩ năng thực hành Ở tiết này, các em được thực hiện cácbài tập áp dụng mang mức độ vừa trên máy tính nhằm làm quen thao tác, hìnhthành kĩ năng, kĩ xảo Đối với tiết thực hành, kế hoạch bài dạy được xây dựngthành hệ thống bài tập được phân chia theo mức độ trung bình, khá, giỏi Họcsinh không chán nãn khi làm bài tập, tùy kĩ năng thực hành của mình mà họcsinh thực hiện được bài tập ở mức độ khác nhau Quá trình học sinh thực hiệnbài tập cần đảm bảo là một quá trình tác động qua lại giữa giáo viên và học sinh,giữa học sinh và học sinh
Trang 31Hình 3.1 Hoạt động thực hành bài tập
3.2.1.2 Phương pháp giảng dạy
Mỗi phương pháp giảng dạy dù là truyền thống hay hiện đại đều có mặt
ưu điểm và nhược điểm riêng Người giáo viên bộ môn Tin học cần phải biếtvận dụng phù hợp vào từng bài học cụ thể để tận dụng các ưu điểm của từngphương pháp và hạn chế tối đa các khuyết điểm Giáo viên phải đổi mới phươngpháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát huy năng lực của họcsinh
Giáo viên kết hợp các phương pháp trực quan và thảo luận, nêu vấn đề, …giúp học sinh chủ động nắm bắt được kiến thức Cho học sinh nắm từ từ cáckhái niệm, không tạo sức ép cho học sinh, luôn tạo không khí thoái mái, sinh
Trang 32cực
Giáo viên phải luôn gần gủi, theo dõi sát việc thực hành của học sinh đểkịp thời giải quyết các thắc mắc giúp các em thực hiện bài tập Động viên nhữnghọc sinh chưa làm được bài tập, giúp các em cố gắng hoàn thành
3.2.1.3 Một số kế hoạch bài dạy
(Phụ lục)
3.2.2 Xây dựng hệ thống bài học trên nền sơ đồ tư duy
Bản đồ tư duy giúp giáo viên thể hiện ý tưởng của bài dạy hoặc củng cốlại bài dạy cho học sinh một cách hiệu quả Không những thế, bản đồ tư duy còngiúp học sinh tổng hợp, khái quát hóa bài học một cách cụ thể, giúp học sinh ghinhớ bài học
Giáo viên vận dụng sơ đồ tư duy thông qua các phần mềm tạo sơ đồ tưduy như Mindjet MindManager,
3.2.2.1 Hướng dẫn sử dụng phần mềm
a) Cài đặt
b) Khởi động
Hình 3.2 Qui trình khởi động
Trang 33Hình 3.3 Qui trình tạo mới
d) Mở tập tin đã lưu trên đĩa
Hình 3.4 Qui trình mở tập tin
Trang 34Hình 3.5 Qui trình lưu tập tin
Trang 35f) Tạo bản đồ tư duy từ các mẫu có sẵn
Hình 3.6 Qui trình tạo bản đồ tư duy từ mẫu có sẵn
g) Thêm Main Topic
B1 Chọn khung Central Topic
B2 Nháy chuột vào nút New Topic
Trang 36h) Thêm Subtopic
B1 Chọn khung Main Topic
B2 Nháy chuột vào nút Subtopic
Hình 3.8 Qui trình thêm Subtopic
i) Tạo ghi chú
Trang 37Hình 3.9 Qui trình tạo ghi chú
Trang 39Hình 3.13 Định dạng căn lề trong chủ đề
+ Định dạng kích thước và khoảng các lề
Hình 3.14 Định dạng kích thước và khoản cách lề
+ Định dạng kiểu chủ đề
Trang 40Hình 3.14 Định dạng kiểu chủ đề