Van 10 - Tiet 40

Ngày soạn 10/11/06Ngày dạy 16/11 /06 Tiết 40 Quan sát thể nghiệm đời sống A..Mục tiêu bài học Giúp học sinh: Qua bài học bước đầu hiểu và biết vận dụng kết quả quan sát, thể nghiệm đời s

Ngày soạn 10/11/06

Ngày dạy 16/11 /06

Tiết 40

Quan sát thể nghiệm đời sống

A Mục tiêu bài học

Giúp học sinh:

Qua bài học bước đầu hiểu và biết vận dụng kết quả quan sát, thể nghiệm đời sống đối với nhiệm vụ làm văn

B.Phương tiện thực hiện- cách thức tiến hành

-sgk, sgv

-thiết kế bài học

GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm; kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi

C Tiến trình dạy học

I Ổ n định

II Kiểm tra bài cũ:Vì sao khi viết, đặc biệt là khi làm văn phải lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu

III Bài mới:Muốn viết được bài văn hay, khơng những phải phát hiện được ý mới, ý hay mà cịn phải cĩ tài liệu phong phú Tài liệu ấy lấy ở đâu? Ở ghi chép hàng ngày Muốn vậy ta phải quan sát, phải đế ý, phải thể nghiệm cuộc sống chung quanh Để hiểu rõ vấn đề này, chúng ta tìm hiểu bài học hơm nay

Hoạt động 1

Gv hướng dẫn học sinh tìm hiểu

bài

-hs đọc

- em hãy trình bày nội dung ở

phần quan sát của sgk?

I Tìm hiểu bài

1 Khái niệm về quan sát

- Quan sát là xem xét chăm chú khám phá và phát hiện những đổi thay, điều ẩn kín mà mắt thường dêc bỏ qua

- Quan sát là xem xét sự vật, hiện tượng một cách cĩ phương pháp Từ gần đến xa, từ ngồi vào trong, từ bắt đầu đến kết thúc nhằm nhận

ra một điều mới lạ, cĩ ý nghĩa cử hiện tượng Yêu cầu của quan sát:

+ chú ý các hiện tượng lặp đi lặp lại + quan sát bằng các giác quan con người Quan sát sự vật, sự việc trong trạng thái động, tĩnh, bộ phận, tồn thể, so sánh, đối chiếu, nguyên nhân và kết quả Ngoìa ra cịn vận dụng liên tưởng, tưởng tượng để cảm nhận hiện tượng một cách đầy đủ

Thường xuyên quan sát sẽ cĩ vốn sống dồi dào để viết

- hs tìm hiểu sgk

- sgk trình bày nội dung gì về thể

nghiệm

Hoạt động 2

Gv gợi ý hướng dẫn học sinh

luyện tập

- Đọc 2 đoạn văn và trả lời câu

hỏi

- Ở đoạn 1, nhà văn NC thể hiện

sự quan sát về quá trình hút thuốc

lào của nhân vật như thế nào?

- Hãy cho biết vì sao trong tác

phẩm văn học, sự quan sát và thể

nghiệm không tách rời nhau Tù

đó rút ra kết luận gì? Hãy lấy ví

dụ để làm rõ?

2 Thể nghiệm

Thể nghiệm là một cách tích lũy quan trọng đối với việc làm văn Thể nghiệm là sự chủ động sử dụng giác quan của mình để tìm hiểu

sự vật, thâm nhập vào đối tượng, tự đặt mình vào hoàn cảnh của sự vật, sự việc để nhận rõ niềm vui, nỗi đau của người trong cuộc

Thể nghiệm khác quan sát ở chỗ Người quan sát đứng bên ngoài đối tượng được quan sát Thể nghiệm đòi hỏi con người phải hóa thân vào đối tượng

II Luyện tập

Đoạn 1 Đoạn văn có 2 nhân vật hút thuốc Qúa trình hút thuốc được nhà văn quan sát rất kĩ từ động tác châm đóm, đến vo viên một điếu thuốc vừa hút, vừa thở khói vừa gà gà đôi mắt của người say

Nhân vật Lão Hạc cũng được quan sát : " lão

bỏ thuốc nhưng chưa hút vội Laoc cầm đóm, gạt tàn"" lão đặt xe điếu hút" Người muốn có chuyện tâm sự nên động tác hút thuốc cũng có

vẻ ngập ngừng chờ đợi để nói ra Người thì dửng dửng dưng vì nghe chuyện ấy nhiều lần Nếu không quan sát và thể nghiệm, Nam Cao không thể có đoạn văn ấy

Đọan 2 Nhà văn đã nhập thân vào nhân vật lão Khúng

để quan sát sao trời, một vùng quê phía biển

Ở đó:

+ Chân trời như thấp hẳn xuống + Âm thanh của sóng biển rì rầm, của đất đai quê nhà từ khi còn nằm trong bụng mẹ

Sự quan sát và thể nghiệm của Nguyễn Minh Châu đã làm sống dậy tâm trạng của một ông già vùng biển Đó là sự gắn bó với quê hương, nơi choon nhau cắt rốn của lão Khúng

2.Khi thể nghiệm, nhà văn tự quan sát mình ở bên trong Khi quan sát nhà văn miêu tả sự vật qua cái nhìn của tâm trạng, lúc này lại cần sự thể nghiệm

Tù đây có thể rút ra kết luận Quan sát thể

nghiệm đời sống chính là cơ sở để viết những trang văn chân thực, sinh động Ví dụ trong truyện ngắn" chiếc lược ngà" của nhà văn Nguyễn Quang Sáng, nhân vật tôi quan sát thái độ cử chỉ của bé Thu: không nhận bố, đã

có những lời nói trỏng:

- Cơm sôi rồi chắt nước giùm cái

- Vô ăn cơm Cùng lúc ấy nhân vật tôi đã thể nghiệm tâm trạng của anh Sáu" suốt ngày anh chẳng đi đâu

xa, lúc nào anh cũng vỗ về con Nhưng càng

vỗ về, con bé càng đẩy ra Anh mong được nghe một tiếng ba của co bé"

IV DẶN DÒ:Học bài

Làm bài tập 2 sgk

Soạn bài: Xúy Vân giả dại