Van 10 - Tiet 1,2

Nhận thức đựợc những nét lớn của nền văn học Việt Nam về 3 phương diện: cấu tạo, các thời kì phát triển và một số nét truyền thống của văn học dân tộc.. Biết vận dụng tri thức để tìm hiể

ngày soạn: 2/9/06

ngày dạy : 5/9/06

tiết 1-2

TỔNG QUAN NỀN VĂN HỌC VIỆT NAM QUA CÁC THỜI

KÌ LỊCH SỬ

A.Mục tiêu bài học

Giúp học sinh:

1 Nhận thức đựợc những nét lớn của nền văn học Việt Nam về 3 phương diện: cấu tạo, các thời kì phát triển và một số nét truyền thống của văn học dân tộc

2 Biết vận dụng tri thức để tìm hiểu và hệ thống hóa những tác phẩm sẽ học về văn học Việt Nam

B.Phương tiện thực hiện- cách thức tiến hành

GV tổ chức giờ dạy theo cách cách kết hợp giữua nêu vấn đề và trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi

C Tiến trình dạy học

I Ổ n định

II Kiểm tra bài cũ

III Bài mới:

Lịch sử VH chính là lịch sử tâm hồn dân tộc Để giúp các em nhận thức được những nét lớn về văn học Viêt Nam, chhúng ta tìm hiểu tổng quan về nền VH VN qua các thời kì lịch sử

IV Tìm hiểu bài

HOẠT ĐỘNG GV-HS YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Hướng dẫn hs tìm hiểu chung

Hs đọc phần đầu sgk

- Em cho biết nội dung của phần vừa

đọc?

.sức sống bền bỉ mãnh liệt của vhdt

dân tộc nào cũng có nền văn học

riêng, văn học người kinh là chủ đạo

Chia học sinh thành 8 nhóm thảo

luận

-Nhóm lẻ: Cho biết các thành phần

cấâu tạo nên nền VH VN? Đặc điểm

chính của từng bộ phận?

- Nhóm chẵn:Văn học dân gian là gì?

Văn học VN hình thành từ khá sớm, trải qua nhiều thử thách ác nghiệt của lịch sử chống ngoại xâm

Văn học phát triển không ngừng

I.Các bộ phận, thành phần của nền văn học

1 Văn học dân gian

-Ra đời từ xa xưa do người bình dân sáng tác và lưu truyền băng phương

thức truyền miệng

Gồm những thể loại nào? Vai trò của

vhdg trong đời sống tinh thần của

người VN?

-Nhóm 1-3:Cho biết đặc điểm của văn

học viết?

- Nhóm 5-7: Phân biệt VHV và VHDG

trên phương diện mốc thời gian ra đời

và lực lượng sáng tác?

- Nhóm chẵn: Mối quan hệ của văn

học dân gian và văn học viết?

- Nhóm 2-4: Cho biết tình hình lịch sử

trong giai đoạn này?

- Nhóm 6-8: Đặc điểm văn học trong

gần 10 thế kỉ này?

- Nhóm 1-3: Tìm những tác phẩm văn

học trong giai đoạn này?

- Nhận xét chung về văn học gđ từ

TKX- XIX

- Nhóm chẵn: Cho biết tình hình lịch

sử trong giai đoạn này?

- Nhóm lẻ : Đặc điểm văn học trong

gần 10 thế kỉ này? Tìm những tác

phẩm văn học trong giai đoạn này?

- Văn học thời kì này có gì khác so với

hai thời kì trước? Nguyên nhân

- Theo em , những nét đặc sắc của vh

- Gồm những thể loại: Thần thoại, truyền thuyết, sử thi, cadao

- Cĩ vai trị quan trọng: Đĩng gĩp rất lớn vào việc giữ gìn và phát triển

dân tộc, nuơi dưỡng tâm hồn người dân

2 Văn học viết

- Ra đời từ thế kỉ X, tác giả là những trí thức tài hoa

- Văn học viết gồm 3 bộ phận + VH Chữ Hán: TKX +VH Chữ Nơm: TKXIII +VH viềt bằng chữ Quốc ngữ: TKXX phát triển mạnh cho đến nay

Bộ phận VHDG và VHV cĩ tác động qua lại, bổ sung cho nhau

II Các thời kì phát triển

1 Thời kì từ TKX - hết TKXIX

- Tồn tại dưới các triều đại phong kiến gồm 2 bộ phận :

+VHDG +VHV: Hán, Nơm

-Văn học chịu sự ảnh hưởng của tư tưởng Nho, Phật, Đạo; theo những qui định chặt chẽ về nghệ thuật Cĩ tính ước lệ của thi pháp phương đơng cổ -Văn học gắn liền với quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc

2 Thời kì từ đầu thế kỉ thứ XX- năm 1945

- Thời gian ngắn nhưng cĩ nhiều chuyển biến lớn

- Văn học thời kì này được viết bằng chữ QN gốc latinh,vượt ra ngồi ảnh hưởng văn hĩa TH

cổ, tiếp thu cac trào lưu tư tưởng văn chương hiện đại phương Tây

-Văn học cĩ nhiều cuộc cách tân về thể loại và phát triển khá phức tạp

3 Thời kì từ sau cách mạng tháng 8 đến nay

- Văn học thời kì này thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng, phục vụ cách mạng, đạt được nhiều thành tựu đặc sắc bao gồm mọi thể loại sáng tác: thơ, truyện kí, biên khảo, dịch thuật

- Năm 1975 trỏ đi vh phát triển trong cảnh dất nước thống nhất mang tính nhân bản sâu sắc

VN là gì? Cho vd?

Một dân tộc luơn phải chiến đấu chơng

ngoại xâm nhưng thơ văn lại nĩi nhiều

đến nhân nghĩa và tình yêu

Bài ca dao" Trứng ung", Ngắm trăng,

Đi đường

Cổ tích anh hùng diệt ác, những người

sống giàu tình nặng nghĩa

Qua bài học em cĩ nhận xét gì về

VHVN

III Một số nét đăc sắc truyền thống của vh VN.

1 Lịng yêu nước, tự hào dân tộc

Các tác phẩm tiêu biểu:

Nam quốc sơn hà, Binh Ngơ đại cáo, Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc

Thơ văn Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Tản Đà

Tất cả đều thể hiện tư tưởng yêm nước thương dân sâu sắc, trở thành một đăc điểm cĩ ý nghĩa truyền thống của dân tộc

2 Tình cảm nhân ái, tư tưởng nhân đạo

- Yêu nước gắn liền với nhân ái

- Thơ văn thường đề cập đến tình thương, thân phận con người, đặc biệt là người phụ nữ như: + Cung ốn ngâm, Chinh phụ ngâm

+ Lão Hạc, Tắt Đèn, Vợ chồng A Phủ

3 Tinh thần lạc quan yêu chính nghĩa, ghét gian tà

Thể hiện qua những truyện thơ châm biếm đả kích, cĩ khi bày tỏ lịng xĩt thương cho những số phận bất hạnh và thể hiện niềm tin tươi sáng ở tương lai

4 Tình cảm thẩm mĩ Các sáng tác dân gian cũng như các tác phẩm văn học, đã thể hiện cái hay cái đẹp lảm rung động trái tim ta, gợi những tình cảm cao đẹp và tâm hồn cao thượng của người đọc

IV Kết luận.

- Văn học nước ta được cấu thành bởi hai bộ phận: VHDG và VHV

- Văn học nươc ta trải qua nhiều hời kì lịch sử,

cĩ sức sống bền bỉ mãnh liệt; luơn cĩ nhu cầu biến đổi theo con đường hiện đại hĩa trên cơ sở

kế thừa và phát huy những truyền thống tốt đẹp của dân tộc

D Củng cố- dăn dò:

* Các bộ phận cấu thành vh VN

2 Các giai đoạn phát triển của vh VN: 3gđ

3 Đặc điểm vh VN: yêu nuoc, nhân đạo

* Học bài, soạn bài Đại cương VHDG