Cảm nhận được truyền thống tốt đẹp của nhân dân trong tình yêu lứa đơi và tình yêu với quê hương,đất nước, con người.. Kiểm tra bài cũ: - Cho biết tâm trạng của chàng trai khi đưa tiễn n
Trang 1NGÀY SOẠN:20/10/06
NGÀY DẠY 25/10/06
Tiết 28-29:
CA DAO YÊU THƯƠNG TÌNH NGHĨA
A.Mục tiêu bài học
Giúp học sinh:
1 Cảm nhận được truyền thống tốt đẹp của nhân dân trong tình yêu lứa đơi và tình yêu với quê hương,đất nước, con người
2 Hiểu được những hình ảnh ẩn dụ, những hình thức lặp lại và thể thơ truyền thống trong
ca dao
B.Phương tiện thực hiện- cách thức tiến hành
-sgk, sgv
-thiết kế bài học
GV tổ chức giờ dạy học theo cách kết hợp các phương pháp đọc sáng tạo, gợi tìm; kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời câu hỏi
C Tiến trình dạy học
I Ổ n định
II Kiểm tra bài cũ:
- Cho biết tâm trạng của chàng trai khi đưa tiễn người yêu về nhà chồng?
- Chỉ ra màu sắc dân tộc Thái trong đoạn trích?
III Bài mới:
Mỗi chúng ta ai chẳng một thời tuổi thơ nằm trong lịng bà, lịng mẹ Lời ru của bà, của
mẹ đưa tuổi thơ vào giấc ngủ ngon lành Tuổi thơ say mê với những khúc hát đồng dao " dung dăng dung dẻ" và " nu na nu nống" Để thấy được vẻ đẹp trong lời của khúc hát ru, của những bài đồng dao ấy, chúng ta tìm hiểu những bài ca dao cổ truyền.
Tìm hiểu chung
- Phần tiểu dẫn sgk rình bày những
nội dung gì?
Đọc -hiểu
- Cĩ thể xếp 6 bài ca dao thành
mấy nhĩm? Mỗi nhĩm gồm những
bài nào? Hãy đặt tên cho mỗi nhĩm
Chủ thể bài 2 là ai? Cơ gái bày tỏ
I Bài 1,2,3: Lời tỏ tình B1: Chủ thể của bài ca là chàng trai nơng thơn khơng tên tuổi Chàng trai nĩi với cơ gái trong cuộc:
" Muốn sang anh ngả cành hồng cho sang"
Chàng trai cĩ ý, muốn mời đấy mà vẫn tỏ ra thờ ơ một chút Thực lịng anh rất muốn cơ gái sang với mình nhưng lại ghép cho đối tượng " muốn sang" Trong tâm trạng của nhiều chàng trai thưở ấy
thường biểu hiện:"làm ngơ thì nĩi đuổi theo, mình
mà theo nĩ nĩ ra điều làm ngơ" Chàng trai làm
ngơ một chút để ra điều làm duyên đĩ thơi
Hình ảnh cành hồng được lấy làm ẩn dụ để biểu
hiện cho ý định muốn tỏ tình của chàng trai này
Cành hồng làm sao cĩ thể bắc cầu được Chỉ cĩ
thể là lịng anh đã kết tinh lại ở cành hồng ấy mà thơi
Trang 2điều gì? Em có nhận ra sự phi lí
trong lời ước đó không?
Nó thể hiện điều gì?
- Chủ thể? Chàng trai đã ước điều
gì? Nhận xét?
Tâm trạng của cô gái trong bài là
gì?
Những hình ảnh nào được dùng để
mt tâm trạng ấy?
Tâm trạng-> thái độ cô gái như thế
nào?
Để thể hiện tâm trạng đó bài ca dao
đã dùng những biện pháp nghệ
thuật gì?
Vì sao ca dao thường mượn hình
ảnh cây đa, bến nước, con đò để
diễn tả tình nghĩa của con người?
Hãy nêu ý nghĩa của biểu tượng
này và tâm sự của con người trong
B2:Chủ thể bài ca là cô gái Cô gái ước:
"Ước gì sông rộng một gang Bắc cầu dãi yếm cho chàng sang chơi"
Phi lí:sông rộng một gang, dải yếm- bắc cầu -> có lí:khát vọng hạnh phúc cháy bỏng đầy nữ tính được thể hiện trong lời ước này Khát vọng về tình yêu, về hạnh phúc của con người bao giờ cũng mãnh liệt nhất
B3:chủ thể là chàng trai Lời ca dao gồm 2 điều ước:
- Gương để soi, cơi để đựng trầu Đây là hai thứ rất
gắn bó với người phụ nữ xưa-> muốn được gần gũi, chăm sóc cô gái Điều ước chẳng có gì cao xa nhưng thật sâu sắc , đậm đà tình cảm
* Cả ba bài đều là lời tỏ tình rất tế nhị, sâu sắc rung động bao tâm trạng con người Cuộc sống dẫu phải đối mặt với nhiều khó khăn gian khổ nhưng con người vẫn giàu tình , giàu nghĩa thật đáng trân trọng biết bao
II.BÀI 4: Nỗi lòng của cô gái đang yêu.
Tâm trạng của cô gái đang thương nhớ người yêu
da diết Hai câu cuối bài cô gái tỏ ra ưu phiền cũng
vì thương nhớ Ba hình ảnh trong bài ca là khăn, đèn, mắt, được khoác lên linh hồn con người, bày
tỏ tâm trạng con ngừời Mượn khăn, mượn đèn và sau cùng là mượn mắt cũng là nói về con người Chiếc khăn rơi được nhặt lên như cử chỉ bồn chồn, không yên của nhân vật trữ tình Cô gái hỏi liên tiếp:
- Khăn thương nhớ ai?
- Đèn thương nhớ ai?
- Mắt thương nhớ ai?
Hỏi khăn, hỏi đèn, hỏi mắt cũng để hỏi mình Nước mắt chảy cũng vì thương nhớ Cô gái không ngủ được cũng vì thương nhớ Ta có thể hình dung vẻ thẫn thờ, ra ngẩn vào ngơ của cô gái
NT:Điệp từ, lặp kiểu câu, +âm thanh, nhịp điệu và tiết tấu đã to dậm nỗi nhớ thương dằng dặc của cô gái
Hai câu cuối:" một nỗi"," một bề"-> nhiều vấn vương
trong tâm trạng cô gái Cô gái lo nghĩ không yên vì biết chàng trai có thật lòng yêu mình chăng? Đây là tâm trạng thường thấy của người con gái đang yêu
III BÀI5,6: Tình cũ, người xưa- lỡ hẹn.
Trang 3từng bài Từ đó tìm hiểu quan niệm
của nhân dân về tình nghĩa Cây đa cổ thụ, bến nước là những vật cố địnhtượng trưng cho người ở lại Con đò và khách bộ
hành tượng trưng cho người ra đi
Bài5 khẳng định lòng chung thủy, tình nghĩa sắt son của con người Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, mưa hay nắng, thời gian trôi đi, sự việc có đổi khác thì cây đa cũ vẫn đợi khách bộ hành và khách bộ hành vẫn hướng về cây đa cũ, bến đò xưa Cái nghĩa, cái tình gắn bó bền chặt tạo nên sự bề vững, lòng chung thủy
Bài6: Nghịch cảnh: cây đa bến cũ còn đó mà con
đò khác đưa rồi Còn đâu người bạn tình năm xưa
nữa Bài ca là sự nuối tiếc tràn ngập bao nhiêu kỉ niêmj đành đưa về dĩ vãng, xót xa đến ngậm ngùi
Củng cố:
Ca dao yêu thương tình nghĩa bao gồm những bài
ca diễn tả tình cảm giữa bạn bè, tình yêu nam nữ, tình yêu về quê hương đất nước, tình cảm gia đình Yêu thương tình nghĩa là nét đẹp truyền thống của dân tộc trong quan hệ tình cảm Qua đó ta thấy được sự phong phú trong tâm hòn của người lđ Đồng thời thấy được tài năng biểu hiện tâm hồn ấy
IV DẶN DÒ:
Về nhà đọc kĩ phần tri thức đọc hiểu
Viết bài giới thiệu đôi mắt hoặc con tuyền bến đò hay hình ảnh cây đa trong ca dao
- Chuẩn bị bài viết số 2