Biểu thức hữu tỉ là một phân thức hoặc biểu thị một dãy các phép toán : cộng , trừ , nhân , chia trên các phân thức... 1/ Biểu thức hữu tỉ : SGK 2/ Biến đổi biểu thức hữu Vụựi giaự t
Trang 2
1/ BiĨu thøc h÷u tØ : Quan s¸t c¸c biĨu thøc sau:
2
2
2
0 ; ; 7 ; 2x 5x ; ;
2x 2
(6x 1)(x 2) ; 4x ;
3
x 3
x 1
+ +
+
1) Biểu thức nào là phân thức ? 2) Biểu thức nào biểu thị một dãy các phép toán cộng , trừ , nhân , chia trên các phân thức ?
Các biểu thức trên ta gọi là các biểu thức thức hữu tỉ
Biểu thức hữu tỉ là một phân
thức hoặc biểu thị một dãy
các phép toán : cộng , trừ ,
nhân , chia trên các phân
thức
(SGK)
2
2 1
x 1
1
+
-=
+
+
VD:
Trang 3
1/ Biểu thức hữu tỉ : (SGK)
2/ Biến đổi biểu thức hữu
tỉ thành một phân thức:
?1
Bieỏn ủoồi bieồu thửực
2
2 1
x 1
1
+
-=
+
+
Thaứnh moọt phaõn thửực
?1
Giaỷi
B = 1 2
x 1
2x : 1
2 2
=
-AÙp duùng quy taộc cuỷa caực pheựp toaựn coọng , trửứ , nhaõn , chia caực phaõn thửực
ủeồ bieỏn ủoồi thaứnh moọt phaõn thửực
Biến đổi biểu thức hữu tỉ thành một
phân thức laứm ntn ?
LAỉM CAÙ NHAÂN – 2phuựt
BT 46a/Sgk tr 57
Trang 4
1/ Biểu thức hữu tỉ : (SGK)
2/ Biến đổi biểu thức hữu
Vụựi giaự trũ naứo cuỷa x thỡ giaự trũ phaõn thửực
Khoõng xaực ủũnh ?
Vụựi giaự trũ naứo cuỷa x thỡ giaự trũ cuỷa phaõn thửực
ủửụùc xaực ủũnh ?
3/ Giaự trũ cuỷa phaõn thửực :
?
2
Trang 5
1/ Biểu thức hữu tỉ : (SGK)
2/ Biến đổi biểu thức hữu
+ +
Cho phaõn thửực
a) Tỡm ủieàu kieọn cuỷa x ủeồ giaự trũ cuỷa phaõn thửực ủửụùc xaực ủũnh
3/ Giaự trũ cuỷa phaõn thửực :
?2
b) Tớnh giaự trũ cuỷa phaõn thửực taùi x = 1 000 000 vaứ taùi x = -1
?2
Giaỷi
a) Giaự trũ cuỷa phaõn thửực
2
+ +
ủửụùc xaực ủũnh :
( x 2 x) 0
x 0
x 1 0
ỡ ạ ùù
Û ớù
+ ạ ùợ
x 0
ỡ ạ ùù
Û ớ ù ạ -ùợ
Vaọy ẹKXẹ cuỷa phaõn thửực :
xạ 0 vaứ xạ -1
Trang 6
1/ Biểu thức hữu tỉ : (SGK)
2/ Biến đổi biểu thức hữu
tỉ thành một phân thức:
2
+ +
Cho phaõn thửực
a) Tỡm ủieàu kieọn cuỷa x ủeồ giaự trũ cuỷa phaõn thửực ủửụùc xaực ủũnh
3/ Giaự trũ cuỷa phaõn thửực :
?2
b) Tớnh giaự trũ cuỷa phaõn thửực taùi x = 1 000 000 vaứ taùi x = -1
Giaỷi a) Giaự trũ cuỷa phaõn thửực
2
+ +
ủửụùc xaực ủũnh :
( x 2 x) 0
2
+
x 0
x 1 0
ỡ ạ ùù
Û ớù
+ ạ ùợ
x 0
ỡ ạ ùù
Û ớ
ù ạ -ùợ
+ x= 1 000 000 thoaừ maừn ẹK cuỷa x neõn : 1 1
x =1000000
+ x=-1khoõng thoaừ maừn ẹK cuỷa x neõn : giaự trũ phaõn thửực khoõng xaực ủinh
( )
x 1
x x 1
+
= +
1 x
?2
Vaọy ẹKXẹ cuỷa phaõn thửực :
ạ
x 0 vaứ x ạ -1
Trang 7
?2 Giaỷi
a) Giaự trũ cuỷa phaõn thửực
2
+ +
ủửụùc xaực ủũnh :
( x 2 x) 0
2
+
x x 1 0
( )
x 0
x 1 0
ỡ ạ ùù
Û ớù
+ ạ ùợ
ỡ ạ ùù
Û ớù ạ -ùợ
+ x = 1 000 000 thoaừ maừn ẹK cuỷa x
neõn : 1 1
x =1000000
+ x =-1 khoõng thoaừ maừn ẹK cuỷa x
neõn :giaự trũ phaõn thửực khoõng xaực
ủinh
( )
x 1
x x 1
+
= +
1 x
Vaọy ẹKXẹ cuỷa phaõn thửực :
ạ
x 0 vaứ x ạ -1
3/ Giaự trũ cuỷa phaõn thửực : *Chỳ ý
A B
+ ể phân thức xác định th Để phân thức xác định th ỡ B
0 điều kiện của biến (x) trong biểu thức của B.
A B
A B
+ Muốn tính giá trị của phân thức với giá trị của 1 biến cụ thể ta
nên rút gọn phân thức
Hoaùt ủoọng nhoựm 2phuựt
BT 47/Sgk tr 57
47a : Nhoựm 1 ,3 ,5 47b : Nhoựm 2, 4,6
Trang 8
?2 Giải
a) Giá trị của phân thức
2
+ +
được xác định :
( x 2 x) 0
2
+
x x 1 0
( )
x 0
x 1 0
ì ¹ ïï
Û íï
+ ¹ ïỵ
ì ¹ ïï
Û íï ¹ -ïỵ
+ x = 1 000 000 thoã mãn ĐK của x
nên : 1 1
x =1000000
+ x =-1 không thoã mãn ĐK của x
nên :giá trị phân thức không xác
đinh
( )
x 1
x x 1
+
= +
1 x
Vậy ĐKXĐ của phân thức :
¹
x 0 và x ¹ -1
3/ Giá trị của phân thức : 47a : Nhóm 1 ,3 ,5
47b : Nhóm 2, 4,6
47/57 : Vói giá trị nào của x thì giá trị của mỗi phân thức sau được xác định ?
2
Trang 9
-5x 2x + 4 được xác định :
a) Giá trị của phân thức
-Vậy ĐKXĐ của phân thức : x 0¹
2
x 1
-được xác định :
b) Giá trị của phân thức
( )
2
ïỵ
Vậy ĐKXĐ của phân thức :x ¹ ±1
47/57 : Vói giá trị nào của x thì giá trị của mỗi phân thức sau được xác định ?
2
-47a : Nhóm 1 ,3 ,5 47b : Nhóm 2, 4,6
Trang 10
gọn để tính toán rút gọn Tìm điều kiện của mẫu thức
để phân thức xác định.
+ Ôn tập các nội dung của ch ơng I, II
+ BTVN: BT 48 53 trong SGK.
+ Chuẩn bị Thi học kỳ
H ớng dẫn về nhà
Trang 11• 47/57 : Với giá trị nào của x thì giá trị của mỗi phân thức sau được xác định ?
2
x 1 b)
x 1
Trang 12
-•47/57 : Với giá trị nào của x thì giá trị của mỗi phân thức sau được xác định ?
5x b)
2x 41 +