Năng lực sống trong cộng đồng

Bộ sách chứa đựng mục tiêu đạo đức học phải đạt được đồng thời cũng có cả cách thức tổ chức lốisống đã được trẻ em chấp nhận thành những hành vi sống tự nhiên, hằng ngày của mỗi con ngườ

Khi trẻ bước vào trường phổ thông để bắt đầu hưởng thụ công cuộc giáo dục chính thống, cũng là lúcbắt đầu những hoang mang: Hoang mang giữa lời giảng bao giờ cũng đẹp với cuộc sống thực, hoang manggiữa những bài học tốt đẹp đã nhận được với cách ứng dụng ngoài đời

Về mặt khoa học, Tâm lý học hiện đại đã cho thấy, trẻ em luôn luôn có cách khước từ những tiêu chíđạo lý bị áp đặt, đổi lại, các em rất tuân thủ những tiêu chí đạo đức do chính các em tham gia tạo dựng.Nói cách khác, lối dạy luân lý và đạo đức cho trẻ em như xưa nay vẫn tiến hành không còn phù hợp nữa

Đó là lý do thứ nhất dẫn đến sự ra đời môn học gửi trong bộ sách Lối sống này.

2 Bộ sách chứa đựng mục tiêu đạo đức học phải đạt được đồng thời cũng có cả cách thức tổ chức lốisống đã được trẻ em chấp nhận thành những hành vi sống tự nhiên, hằng ngày của mỗi con người

Lối sống không phải là những giáo điều được đem ra giảng giải và áp đặt Lối sống là nguyên tắc sốngmang một giá trị đạo đức được cả cộng đồng tự giác chấp nhận Lối sống còn là những nề nếp tư duy vàhành động tự nhiên, giản dị như hơi thở hằng ngày – cần thiết và quan trọng như ôxy nhưng không nhất thiếtlúc nào cũng phải tuyên ngôn về tầm quan trọng vô cùng của ôxy Đó là lý do thứ hai khiến bộ sách nàykhông dùng những lời lẽ rao giảng, khuyên răn, đe nẹt, mà là sách hướng dẫn cách tổ chức cuộc sống mớicho trẻ em bắt đầu từ lớp 1

Khái niệm “lối sống” đó có thể phát biểu như sau: Lối sống là những hành vi có ý thức hằng ngày của một con người, thể hiện quan niệm về đạo đức được chia sẻ với mọi người trong cộng đồng.

3 Bộ sách Lối sống này có hai mục tiêu trong một nội dung:

- Thứ nhất, trang bị cho trẻ em lối sống của con người hiện đại, đó là: với cá nhân mình thì độc lập, tựchủ, với người khác thì biết tìm sự đồng thuận, hai điều kiện để sống hài hòa trong nền văn minh đươngthời

- Thứ hai, hướng dẫn tổ chức thực hiện mục tiêu trên bằng hệ thống việc làm do chính học sinh thựchiện, sao cho việc “học” lối sống mới của trẻ em được thực hiện hoàn toàn khác với cách học đạo đứchoặc luân lý trước đây

Xâu chuỗi toàn bộ nội dung các lớp trong phạm vi bậc Giáo dục phổ thông là tinh thần đồng thuận Dựatrên tinh thần đồng thuận đó để thực hiện mục tiêu từng lớp như sau:

Ở lớp 1, thống nhất nhận thức đồng thuận của ba thành phần: Giáo viên, phụ huynh và học sinh để tổchức lối sống tự lập của trẻ em, khẳng định cá nhân trẻ em thông qua việc tổ chức cho các em nhận biết và

có năng lực cùng ý thích tự phục vụ

Ở lớp 2, cũng trên tinh thần đồng thuận, tổ chức lối sống phục vụ cộng đồng (cộng đồng ở đây được

- Cộng đồng tổ quốc (lớp 4)

- Cộng đồng nhân loại (lớp 5)

Từ lớp 6 trở đi, các em sẽ trở lại với những khái niệm đã học trong năm lớp đầu bậc tiểu học trên tinhthần khám phá lý thuyết và thực tiễn Các em sẽ đủ hành trang để vào đời sau những năm học phổ thôngnhư thế

Xin phép nhắc lại, cách học Lối sống cũng như tất cả các môn học của chương trình Giáo dục hiện đại

là cách học không giảng giải, không áp đặt mà được nhà sư phạm thực hiện như một công tác tổ chức cácviệc làm cho trẻ em đến được các khái niệm và triển khai cuộc sống mới của chính mình theo đúng kháiniệm

Trên ý nghĩa đó, các nhà giáo và các bậc phụ huynh có thể đồng hành cùng con em mình, giúp từng em

tự làm ra lối sống mới cho chính mình!

Chúc các bạn thành công!

Nhóm biên soạn

- Chia cả lớp thành từng nhóm 2 em

- Các em thi vừa dùng trán giữ bóng vừa di chuyển xem nhóm nào giữ bóng đi được xa và lâu hơn

Các em làm việc sau:

- Chia nhau ra thành những nhóm từ 3 đến 5 em

- Thi nhau trong thời gian ngắn nhất cả nhóm cùng nhau xếp thành một hình vuông như sau

Chỉ có một bộ đồ chơi dùng chung cả nhóm

Làm cách gì cho nhanh?

4 Các em đóng kịch câm theo nội dung bài tập 2 để kể cho người khác về việc học mấy tiết vừa rồi.Chú ý kịch câm đó kể chuyện em làm việc theo nhóm – tuy chỉ 1 người nhưng phải bắt chước cả 2 vai

5 Em tập chơi trò xếp hình Trí Uẩn – chơi một mình hoặc chơi chung bàn nhau cách xếp với các bạn.Hãy xếp theo các hình sau (có các nét gợi ý cho dễ):

Mẫu: theo các nét vạch mà xếp hình NGƯỜI CƯỠI NGỰA:

Các em tiếp tục TỰ XẾP CÁC HÌNH theo mẫu đã cho

6 Em tập chơi trò xếp hình Trí Uẩn – chơi một mình hoặc chơi chung bàn nhau cách xếp với các bạn.Hãy xếp theo các hình sau (đã bỏ các nét gợi ý – các em tự tìm ra cách xếp hình):

Mấy gợi ý:

- Có bắt buộc việc làm nào cũng phải làm chung không? Cho biết: Việc gì không làm chung?

- Những việc gì không làm chung thì không xong?

- Với những việc làm riêng hoàn toàn, tinh thần đồng thuận thể hiện ở chỗ nào?

Cộng đồng là gì?

vào người kia theo một quy trình Đó là một cộng đồng

Chuẩn bị chơi: Lập ra các nhóm 1, 2, 3, 4… theo nhà máy sản xuất xe đạp như mục 1 ở trên Mỗi

nhóm có một tấm biển ghi tên nhóm

- Khi cô giáo ra lệnh “Bắt đầu sản xuất” thì các nhóm bước vào vị trí theo đúng thứ tự, trưởng nhómcầm biển giơ lên, nhóm nào đứng sai chuỗi quy trình sản xuất thì bị phạt, công nhân nào đứng sai nhómcũng bị phạt

Cộng đồng là những người:

cùng chung sống cùng nương nhờ nhau cùng hòa hợp với nhau.

“Con người sống chung trong xã hội nên họ phân chia nhau các công việc từng người phải thực hiện Người này làm đồ tể, người kia làm thợ xây, người nữa làm y sĩ… Ta gọi đó là khái niệm phân

Em cho biết có những cộng đồng nào, làm nghề gì?

Rủ nhau chơi khắp Long thành

Ba mươi sáu phố rành rành chẳng sai:

Hàng Bồ, Hàng Bạc, Hàng Gai, Hàng Buồm, Hàng Thiếc, Hàng Hài, Hàng Khay,

Mã Vĩ, Hàng Điếu, Hàng Giầy Hàng Lờ, Hàng Cót, Hàng Mây, Hàng Đàn, Phố Mới, Phúc Kiến, Hàng Ngang, Hàng Mã, Hàng Mắm, Hàng Than, Hàng Đồng,

Hàng Muối, Hàng Nón, Cầu Đông, Hàng Hòm, Hàng Đậu, Hàng Bông, Hàng Bè, Hàng Thùng, Hàng Bát, Hàng Tre, Hàng Vôi, Hàng Giấy, Hàng The, Hàng Gà,

Quanh đi đến phố Hàng Da, Trải xem hàng phố, thật là cũng xinh.

Phồn hoa thứ nhất Long thành,

Người về nhớ cảnh ngẩn ngơ, Bút hoa xin chép vần thơ lưu truyền.

'Phố cổ Hà Nội' Tranh: Bùi Xuân Phái

Em nhờ bố mẹ, thầy cô đưa đi thực tế một làng nghề ở địa phương mình, ví dụ nơi chuyên sản xuấtbánh đa kê, lò bánh mì, làng gốm, làng mộc, làng làm nón, làng rèn, làng đan mây tre…

Nguồn Internet

Việc giao cho em:

– Quan sát các cô, bác thợ

– Ghi chép, thống kê hoặc vẽ tranh: để sản xuất ra một sản phẩm cần có bao nhiêu người, những ai làmcông đoạn nào, việc nào làm trước việc nào làm sau

Vào vanh, chằm nón, buộc nhôi

Kỳ công nhưng dễ mấy người biết cho

(Lời ca người làm nón)

I của Nhật sau trận động đất và sóng thần tháng 3 năm 2011.

Chiếc máy bay chở hàng khổng lồ AN–124 của Nga đã tới Mỹ đón một trong những chiếc máy bơm

bê tông lớn nhất thế giới, đã được cải tiến để bơm nước vào nhà máy điện hạt nhân Fukushima I đang gặp trục trặc tại Nhật.

Jackson Atlanta Mỹ ngày 8/4/2011.

Đọc xong đoạn tin, em hãy vẽ sơ đồ biểu thị sự phối hợp giữacác nước trong việc vận chuyển máy bơm đến Nhật theo từng ô nhưcác bài tập vừa làm ở trên Nhớ vẽ đúng quy trình!

33 thợ mỏ Chile đã bị kẹt dưới lòng đất sâu 700 mét khi một phần khu mỏ San Jose, nằm giữa sa mạc Atacama của Chile bất ngờ đổ sập vào ngày 5 tháng 8 năm 2010 Hơn hai tuần sau người ta phát hiện tất cả những người thợ mỏ này đều còn sống – sau khi họ gắn một mảnh giấy viết tay vào một dụng cụ được những người cứu hộ gửi xuống.

Được sự giúp sức của hãng Hàng không vũ trụ Mỹ, người ta

đã sử dụng một đường ống để gửi thư từ liên lạc và cung ứng nguồn sống cho những người thợ mỏ này Cả thế giới nín thở chờ đợi cuộc giải cứu những người thợ mỏ Người nhà của họ căng lều ở ngay trong khu mỏ ngày đêm cầu nguyện Việc khoan một đường ống giải cứu được bắt đầu vào cuối tháng 8 Các trang thiết bị đặc biệt được gửi tới từ Đức.

Không phải chờ đợi đến cuối năm như dự tính, ngày 13 tháng 10 tất cả 33 thợ mỏ đã được đưa lên khỏi mặt đất trong niềm vui sướng vỡ òa của tất cả mọi người, kết thúc thành công chiến dịch cứu hộ khiến cả thế giới chú tâm theo dõi Được biết, những người thợ không chỉ đoàn kết, chia sẻ động viên nhau mà còn nhường nhau lên mặt đất trước sau hơn hai tháng bị lòng đất giam cầm.

(Tổng hợp từ các báo)

- Em hãy chỉ ra có những cộng đồng nào được nhắc đến trong đoạn tin trên? Họ đã cùng sống và cùnglàm việc như thế nào?

- Em viết một bức thư ngắn gửi một người thợ mỏ mới được giải cứu

Nhà vua Xalomon: “Cuối cùng ngôi đền đồ sộ ở Giêruxalem của ta đã hoàn thành Ta phải trả ơn những người thợ Hãy mau mời những người thợ xây dựng ngôi đền đến dự buổi tiệc của ta!”

Những người thợ đã có mặt đông đủ và chuẩn bị vào tiệc thì bỗng nhà vua lên tiếng:

“Cho ta biết! Trong số những người thợ xây dựng các ngươi, ai là người chủ chốt nhất trong việc xây dựng ngôi đền?”

Người thợ nề liền thưa: “Tâu đức vua kính mến! Chính bàn tay những người thợ nề chúng tôi đã làm ra ngôi đền vững chãi này đời đời lưu lại danh tiếng cho đức vua.”

“Chính thợ đào đất chúng tôi mới là những người chủ chốt! Nếu chúng tôi không đào hố móng cho

nó, hẳn là bức tường và công trang trí của các người sẽ sụp đổ ngay khi có cơn gió đầu tiên”, người thợ đào đất lên tiếng.

Người thợ mộc liền xen vào: “Đúng là những kẻ khoác lác Thử hỏi nếu những người thợ mộc

chúng tôi không làm việc cật lực thì ngôi đền này có tốt đẹp không?”

– Nếu vậy, con chó cãi lại, khi con cáo chỉ săn con thỏ và con thỏ chỉ đào xới hang của nó, như thế không là lao động à? Còn anh họa sĩ đơn độc ngồi bôi màu lên tấm toan hay triết gia chỉ ngồi ở góc nhà viết cuốn sách đồ sộ của mình mà sẽ không ai đọc, đó cũng không phải là lao động nốt Và khi mà bác ngồi một mình, không có cả con chó Lê-o này bầu bạn, có thể nói khi đó bác nhàn rỗi chẳng làm gì?

– Ngay cả khi tôi đóng cửa ngồi trong phòng để viết lách, tôi cũng không chút nào đơn độc một mình Để viết nên cuốn sách của tôi, tôi phải đọc rất nhiều sách của các nhà triết học khác, tôi phải quan sát những ai đang sống quanh tôi Hơn nữa, sách tôi tôi viết phải chỉ cho bản thân mình Tôi muốn mọi người sẽ đọc sách của tôi, người ta sẽ đặt cho tôi những câu hỏi về những gì tôi viết ra, và tôi sẽ trả lời họ Tôi làm việc cho mọi người, triết gia khẳng định chắc như đinh đóng cột.

(Trích Người là gì? – Cécile Robelin – Jean Robelin)

Robinson là người ham thích phiêu lưu, say sưa đi đến những miền đất lạ, bất chấp sóng to gió lớn và những nỗi hiểm nguy Sau nhiều chuyến đi biển gặp rất nhiều tai họa khác nhau, Robinson vẫn không từ bỏ niềm yêu thích Đúng tám năm sau ngày bước chân ra khỏi nhà theo những cuộc hành trình trên biển, ngày 1 tháng 9 năm 1659, Robinson lại có mặt trên một

chuyến tàu lớn đến châu Phi Không may, chuyến đi được chuẩn bị kỹ càng này lại kết thúc trong bi thảm do tàu bị đắm Xác tàu dạt vào gần bờ một đảo hoang và chỉ một mình Robinson sống sót.

Robinson khắc trên một chiếc giá gỗ hình chữ thập ngày 30 tháng 9 năm 1659, ngày chàng bước chân lên đảo Chàng vớt vát từ xác tàu đắm gạo, lúa mạch, thịt dê, đường, súng, búa rìu… để bắt đầu cuộc sống cô độc Robinson dựng lều, săn bắn kiếm ăn, rồi dần dần trồng lúa mạch và ngô, nuôi dê lấy thịt, làm những nồi đất để đựng nước, hạ được cây cổ thụ để đục thành một chiếc thuyền độc mộc Robinson sống cô đơn và cực khổ trên đảo hoang, chỉ làm bạn với chim muông cây cỏ, tự nhận mình là vua mà các thần dân là một con vẹt, một con chó già

và hai con mèo Trong những năm này chàng dần chấp nhận hiện thực và tìm cách thay đổi nó, chàng đã có thành quả về chăn nuôi, trồng trọt, chế biến thực phẩm, đóng thuyền nhưng niềm khao khát lớn nhất của chàng là được được giao tiếp với đồng loại, được trở về với xã hội loài người, trở về với quê hương

(Kể lại theo Wikipedia)

Đọc xong đoạn văn trên, em làm các việc sau:

- Thảo luận: Đoạn tóm tắt câu chuyện cho em biết Robinson tự làm những việc gì khi sống một mìnhtrên đảo hoang? Sống một mình trên đảo hoang thì việc làm của Robinson có tính cộng đồng không? Điều

đó thể hiện như thế nào?

- Em vẽ một cảnh Robinson đang làm việc trên hoang đảo

- Tưởng tượng em là Robinson bị lạc trên hoang đảo Em viết một bức thư để bỏ vào chai thả ra biểnvới hy vọng nó sẽ trôi về được đất liền Thư kể rõ một việc làm của em trong những ngày trên đảo

- Các bạn xung quanh đóng kịch câm: Có người bị ngã, có người bị đau chân đi tập tễnh, có người đaubụng ôm mặt nhăn nhó, một người đánh người khác, một người vứt rác ra đường…

- Những người bịt mắt có phản ứng gì trước các sự việc diễn ra xung quanh không?

- Em tìm trong thực tế những người không bịt mắt nhưng cũng khoanh tay không làm gì cả khi thấyngười khác gặp nạn?

- Chứng kiến những tình huống xảy ra, những người bịt tai có phản ứng gì không? Họ có nghe tiếngkhóc, tiếng kêu không?

- Nhóm 3 – 5 em đóng vai các tình huống xảy ra:

+ Một em bé vừa đi vừa khóc người bịt miệng cứ điềm nhiên đi qua không hỏi han gì

+ Một người vứt rác ra đường, người bịt miệng thấy ngay trước mắt nhưng không nói gì

+ Người bịt miệng đi xe buýt thấy kẻ gian thò tay móc túi người bên cạnh từ đầu đến cuối nhưng cũngkhông nói gì

- Câu hỏi kết thúc trò chơi: Vừa rồi, chứng kiến những tình huống xảy ra, những người bịt miệng cóphản ứng gì không? Họ có lên tiếng trước những gì họ nhìn thấy không?

- Từ trò chơi này, em và các bạn nhận thấy thói xấu gì chống lại trách nhiệm với cộng đồng?

- Những người trong câu chuyện trên có thấy cái túi nilon giữa đường không? Vì sao? (Họ mở mắt haynhắm mắt? Nếu mở mắt tại sao vẫn làm việc của mình như không hề nhìn thấy nó?)

- Em rút ra kết luận gì? Nếu đi qua đó em sẽ làm gì?

Vẽ vào ô trống còn lại

2 Câu chuyện em bé bị lạc

Em đọc câu chuyện bằng tranh sau đây:

- Theo em, người lớn có nhìn thấy hàng trăm em học sinh hằng ngày ngồi trên những chuyến đò đầynguy hiểm để đến trường không?

- Em sưu tầm số liệu trên các báo xem một năm có bao nhiêu bạn nhỏ bị chết đuối trên đường đếntrường

các em học sinh

III LUYỆN TẬP

1 Kể chuyện theo tranh

- Nếu em đi qua đoạn đường ấy, em sẽ làm gì? Viết nốt đoạn kết và vẽ hình minh họa vào ô cuối cùngcho hoàn chỉnh câu chuyện

Em đọc

Câu chuyện qua suối

Một lần trên đường đi công tác, Bác Hồ và các chiến sĩ bảo vệ phải qua một con suối Trên dòng suối có những hòn đá bắc thành lối đi Khi Bác đã sang đến bờ bên kia, một chiến sĩ đi phía sau bỗng sẩy chân ngã Bác dừng lại, đợi anh chiến sĩ tới, ân cần hỏi:

vũ Có một bạn quay phim, quay chi tiết, tường tận từng cú đánh đập sau đó tung lên mạng Vườn hoa công viên nằm ngay sát đường phố, người lớn đi qua đi lại rất nhiều nhưng không ai phản ứng gì trước sự việc này.

Em làm các việc sau:

- Em nói một lời với những kẻ đang đánh bạn

- Em nói một lời với những người ngồi xem cảnh đánh nhau

Bất ngờ từ trên bờ, cậu bé nhỏ con Nguyễn Cảnh Thế đang chăn trâu gần đó lao ầm xuống sông, bơi ra cứu em nhỏ trước sự khâm phục của mọi người.

(Theo VnExpress)

Việc giao cho em:

- Em thay mặt bạn Ngô Trí Tuệ viết một bức thư cảm ơn bạn Nguyễn Cảnh Thế

- Nếu được tìm một câu tục ngữ để dành tặng người bạn mới của mình, em sẽ chọn câu nào?

“Cháy nhà hàng xóm bình chân như vại”

Em hãy kể lại một câu chuyện có nội dung như câu tục ngữ trên (Nhà hàng xóm cháy nhưng nhữngngười xung quanh vẫn thản nhiên vì không phải nhà mình.)

- Em hãy kể một câu chuyện cháy nhà hàng xóm nhưng mình không cứu giúp nên đã gây thiệt hại cho cảnhà mình

- Nhóm 1: Câu “Đèn nhà ai nhà nấy rạng”

- Nhóm 2: Câu “Thân ai người ấy lo”

- Nhóm 3: Câu “Tiền ai người ấy tiêu”

8 Em kẻ bảng sau đó viết hoặc vẽ những điều em “nhìn” và “thấy” trong cuộc sống hằng ngày.

Sau buổi quyên góp, những người tình nguyện đã đưa quần áo và lương thực lên những chuyến xe vềvới bà con vùng lũ lụt Và đây là một trong rất nhiều đoạn kết của câu chuyện Mời các em đọc!

Nước lũ rút xuống đến đầu gối thì cũng vừa lúc gió lạnh tràn về Hai anh em ngồi co ro bên bậc cửa chờ mẹ Nghe tin trên xã có đồ cứu trợ, người mẹ vội chống bè đi Cái bè chuối chòng chành, bóng

mẹ dập dềnh trên nước lũ.

Mãi chiều muộn mẹ mới về, trước bụng buộc một bọc to, hai anh em mừng rỡ chạy ào ra đón mẹ Bước vào nhà, mấy mẹ con lập cập mở bọc quà Hôm nay người đến nhận đồ cứu trợ rất đông, mẹ phải xếp hàng chờ mãi mới đến lượt, nhận được mấy gói mì tôm và một bọc quần áo, nghĩ đến cảnh tối nay mấy mẹ con sẽ đỡ đói, đỡ rét mà mẹ quên hết cả mệt nhọc Mẹ nghĩ đến mấy hôm nữa nước rút hết, hai đứa con lại có những tấm áo lành lặn, những quyển vở mới để đến trường, lòng thầm cảm ơn những người tốt ở khắp nơi đã quyên góp ủng hộ cho mấy mẹ con qua được cơn khốn khó này.

Nhưng chao ôi, ngoài mấy gói mì tôm, cả bọc còn lại toàn quần áo cũ nát Một đôi giày ba–ta đã mòn đế, mấy cái áo trẻ con bé xíu nhầu nhĩ Có cái quần lành lặn nhất thì đã giãn chun, thằng lớn xỏ vào, kéo lên lại tụt xuống Hai anh em vừa nhai nhồm nhoàm mì tôm sống vừa bới đống quần áo xem

có gì mặc được không Người mẹ buồn bã nhìn những cái áo lót dây rợ loằng ngoằng không biết dùng vào việc gì Đôi mắt mẹ thẫn thờ nhìn ra khoảng sân tối tăm đầy nước…

- Đọc xong câu chuyện, em cho biết, người gom quần áo cũ đi cứu trợ ở trên có hoàn thành nhiệm vụkhông? Hoàn thành nhiệm vụ nhưng có vô cảm không?

- Em hãy nói một lời với những người đem đồ cũ đến mức không dùng được nữa đi ủng hộ đồng bàosau lũ lụt

vi-a bài chép về chuyện cậu bé Pađova mà cậu muốn đọc Trong khu có đến bảy trăm nữ sinh.

Chiều qua, tôi đến khu nữ sinh ở cạnh khu Ba-ret-ti của chúng tôi để đưa cho cô giáo của em Xin-Lúc tôi đến thì học trò ra về, ai nấy đều vui vẻ được nghỉ một đợt vào những ngày đầu tháng mười một.

Trước cổng trường, bên kia đường phố, một cậu bé nạo ống khói đang đứng, tay tựa vào tường, đầu gục vào tay Người cậu đen ngòm những bồ hóng, cũng như cái bị, mấy cái chổi và cái nạo của cậu Cậu khóc nức nở và não nuột quá chừng.

Hai, ba nữ sinh lớp 2 lại gần hỏi cậu tại sao mà khóc như vậy Nhưng cậu bé nạo ống khói không trả lời, cứ khóc mãi.

Các bạn nữ sinh lại hỏi:

– Kìa, nói đi, bạn làm sao vậy? Tại sao bạn khóc?

Cậu bé bỏ cánh tay xuống, để lộ một bộ mặt hết sức hiền hậu, và kể lại là đi nạo mấy ống khói, được số tiền cộng lại là ba hào Nhưng chẳng may rơi mất, vì bỏ vào mấy túi áo thủng.

Cậu bé tội nghiệp không dám trở về nhà chủ vì sợ bị đánh Nói rồi cậu lại càng khóc thảm thiết hơn Đầu gục vào cánh tay như một kẻ tuyệt vọng.

Một vài cô mang tiền đi mua vở và mua hoa Họ vội vàng đem tiền đến Những cô khác bé hơn biếu những đồng trinh Cô nữ sinh đội mũ cắm lông chim xanh, thu tiền và lên tiếng đếm:

– Tám, mười, mười lăm xu! Chưa đủ, phải thêm nữa!

Một chị con gái, hình như là phụ giáo, đi tới và cho một hào Tất cả nữ sinh tíu tít hoan nghênh chị Thế là chỉ còn thiếu năm xu nữa thôi.

– Kìa, các chị lớp 4 đang tới kìa Họ có tiền đấy – Một em bé nói.

Lớp 4 tới nơi, tiền lại càng nhiều Các bạn nữ sinh xúm lại quanh cậu bé nạo ống khói, và thật là thích mắt nhìn cái cậu bé đen ngòm, hiền hậu, ở giữa đám nữ sinh xinh xắn, đáng yêu, mặc áo đủ màu, tóc xõa phấp phới, người cắm lông chim tươi màu, kẻ thắt ruy–băng bằng lụa.

Số tiền ba hào đã đủ, nhưng xu vẫn tiếp tục đổ ra như mưa Những em bé không có tiền cũng lách qua các chị lớn đem cho những chùm hoa nhỏ, gọi là góp phần mình.

Bỗng bác gác cổng chạy tới nói to: