Tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ thành phố tuy hòa, tỉnh phú yên

Do đó việc nâng cao năng lực vai trò của con người nói chung và của phụ nữ trong phát triển cộng đồng nói riêng ngày càng trở nên quan trọng và cấp thiết vì phát triển cộng đồng là một đ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

&

PHẠM THỊ YÊN

TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NÂNG CAO

NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CHO PHỤ NỮ

THÀNH PHỐ TUY HÒA - TỈNH PHÚ YÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

&

PHẠM THỊ YÊN

TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NÂNG CAO

NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CHO PHỤ NỮ

THÀNH PHỐ TUY HÒA - TỈNH PHÚ YÊN

Chuyên ngành: Giáo dục cộng đồng

Mã số: Thí điểm

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Trần Thị Lệ Thu

HÀ NỘI - 2017

LỜI CẢM ƠN

Để thực hiện và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp

đỡ tận tình, sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể

Tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Trần Thị Lệ Thu đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn

Tôi xin trân trọng cảm ơn UBND Tp Tuy Hòa, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố, các đoàn thể chính trị-xã hội Tp Tuy Hòa; UBND Phường 4, UBND xã Bình Ngọc đã tạo điều kiện, cung cấp số liệu, tư liệu khách quan giúp tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin cảm ơn sự động viên, giúp đỡ, tạo điều kiện của bạn bè, đồng nghiệp và người thân trong quá trình thực hiện nghiên cứu đề tài

Một lần nữa, tôi xin trân trọng cảm ơn!

Tuy Hòa, tháng 06 năm 2017

Tác giả luận văn

Phạm Thị Yên

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 4

3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu 4

4 Giả thuyết khoa học 4

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu 5

7 Phương pháp nghiên cứu 6

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU VỀ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NÂNG CAO NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CHO PHỤ NỮ 7

1.1 Sơ lược những nghiên cứu về nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ 7

1.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản về năng lực phát triển cộng đồng và tổ chức nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ 10

1.2.1 Các khái niệm cơ bản của đề tài 10

1.2.2 Các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ 17

1.2.3 Tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ 25

1.2.4 Các hình thức tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ 34

1.2.5 Các phương pháp tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ 38

1.2.6 Nguồn nhân lực và điều kiện tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ 40

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng tới việc tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ 44

1.3.1 Đặc điểm tâm lý của phụ nữ 44

1.3.2 Độ tuổi ảnh hưởng 45

1.3.3 Nghề nghiệp 47

1.3.4 Hoàn cảnh gia đình 51

1.3.5 Cơ chế/chính sách 52

1.3.6 Tính cộng đồng 53

1.3.7 Nguồn nhân lực 54

1.3.8 Cơ sở vật chất 55

Kết luận chương 1 55

Chương 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG NÂNG CAO NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CHO PHỤ NỮ 58

2.1 Tổ chức và phương pháp nhiên cứu 58

2.1.1 Vài nét về địa bàn nghiên cứu Tp Tuy Hoà 58

2.1.2 Các phương pháp nghiên cứu 62

2.1.3 Mô tả các giai đọan nghiên cứu 64

2.2 Thực trạng tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Tp Tuy Hòa 65

2.2.1 Nhận thức của phụ nữ về mục tiêu, vai trò, ý nghĩa PTCĐ 65

2.2.2 Thực trạng mục tiêu, nội dung và hình tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Tp Tuy Hòa 71

2.2.3 Thực trạng tham gia của Phụ nữ trong phát triển cộng đồng tại địa phương 84

2.3 Thưc trạng nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Tp Tuy Hòa 88

2.4 Đánh giá chung về thực trạng tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ ở Tp Tuy Hòa tỉnh Phú Yên 89

2.4.1 Những mặt đã làm được 89

2.4.2 Những hạn chế và nguyên nhân 92

Kết luận chương 2 94

Chương 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NÂNG CAO NĂNG LỰC PTCĐ CHO PHỤ NỮ TP TUY HÒA 96

3.1 Các nguyên tắc đề xuất tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Tp Tuy Hòa tỉnh Phú Yên 96

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của chính quyền và sự đồng tình ủng hộ của các ban, ngành, đoàn thể, các tổ chức chính trị xã hội 96

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ các biện pháp 97

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn phù hợp với các hoạt động nâng cao năng

lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ và kinh tế xã hội tại địa phương 98

3.1.4 Đảm bảo dựa vào các kết quả khảo sát thực trạng tại địa phương 98

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo kết hợp hài hoà các lợi ích 98

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 99

3.1.7 Nguyên tắc đáp ứng nhu cầu học tập ngay tại địa phương 99

3.2 Các giải pháp tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Tp Tuy Hòa tỉnh Phú Yên 100

Kết luận chương 3 115

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 117 PHỤ LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Chủ viết tắt

Nghĩa là

DANH MỤC BẢNG

Trang

Bảng 1.1: Cơ cấu lao động (%) 47

Bảng 1.2: Lực lượng lao động chia theo thành phần kinh tế (%) 48

Bảng 1.3: Lực lượng lao động chia theo vị thế công việc (%) 49

Bảng 1.4: Lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên phân tích theo giới tính và phân theo thành thị, nông thôn 49

Bảng 1.7: Tỷ lệ thất nghiệp phân theo giới tính 51

Bảng 2.1: Các đơn vị hành chính của Tp Tuy Hòa 59

Bảng 2.2: Nhận thức về tầm quan trọng của PTCĐ 66

Bảng 2.3: Thực trạng mức độ hiểu biết chung về năng lực và PTCĐ cho phụ nữ 67

Bảng 2.4: Các loại hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ theo thăm dò cán bộ 73

Bảng 2.5: Các loại hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ theo thăm dò phụ nữ 74

Bảng 2.6: Các hình thức tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ 81

Bảng 2.7: Tự đánh giá năng lực PTCĐ của cán bộ quản lý, phụ nữ 84

Bảng 2.8: Một số nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao năng lực PTCĐ 88

DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình

Hình 1.1: Các mô hình nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ 34 Hình 2.1: Bản đồ ranh giới hành chính Tp tuy hòa 58 Hình 2.1: Một góc đường Tp Tuy Hòa tỉnh Phú Yên 60

Sơ đồ

Sơ đồ 1.1: Chu trình 4 bước tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ 24

Sơ đồ 1.2: Tiến trình phát triển cộng đồng 38

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay đất nước ta đang thực hiện công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế, đòi hỏi cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở và các tầng lớp nhân dân trong cả nước cùng vào cuộc Do đó việc nâng cao năng lực vai trò của con người nói chung

và của phụ nữ trong phát triển cộng đồng nói riêng ngày càng trở nên quan trọng và cấp thiết vì phát triển cộng đồng là một đặc trưng của phát triển xã hội giúp tăng trưởng kinh tế, xã hội và cũng là nơi hoàn thiện các giá trị chân, thiện, mỹ…Trong những năm qua, các tầng lớp phụ nữ nước ta tiếp tục phát huy truyền thống “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”, đã đoàn kết, đổi mới sáng tạo trong lao động, công tác, đạt nhiều thành tích xuất sắc trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, góp phần xứng đáng vào công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước, làm đẹp thêm những phẩm chất cao quý của phụ nữ Việt Nam “Yêu nước, thông minh, cần cù, nhẫn nại, nhân hậu…” Hiện nay phụ nữ tham gia và đóng vai trò quan trọng trên tất

cả các lĩnh vực Trong hoạt động sản xuất, công việc gia đình và nuôi dạy con cái, phụ nữ luôn đóng vai trò chính Từ phải đảm đương vai trò “đối nội” trong khuôn khổ gia đình, phụ nữ ngày nay còn phải đảm đương các trọng trách “đối ngoại” là một sự nghiệp không chỉ dành riêng cho nam giới Phụ nữ phải khẳng định giá trị của bản thân, khát vọng với sự nghiệp để thoát khỏi vòng cương tỏa từ khuôn khổ gia đình, nâng cao vị thế, phát huy cao nhất tiềm năng, sức sáng tạo của phụ nữ, xây dựng

tổ chức Hội LHPN Việt Nam vững mạnh, có những đóng góp đáng kể cho sự tiến bộ của xã hội

Thực trạng hiện nay ở nước ta có gần 80% dân số sống ở nông thôn, phụ nữ chiếm gần 51% dân số và lực lượng lao động xã hội Song phụ nữ Việt Nam chiếm

số đông trong những người thất học, đói nghèo, bệnh tật, bạo lực, tệ nạn xã hội đe doạ, tình trạng suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống Họ ít có các cơ hội điều kiện

để vui chơi, học hành và hưởng thụ các thành quả lao động của chính họ Đó chính

là những thiệt thòi trong xã hội, những thua thiệt trong cuộc sống, những tổn thương

trong xã hội mà người phụ nữ phải gánh chịu đầu tiên Đây chính là những rào cản ảnh hưởng đến sự phát triển của phụ nữ, phụ nữ không có cơ hội được học tập và tham gia các hoạt động cộng đồng tại địa phương Ở Việt Nam, trong những năm gần đây, xuất phát từ nhu cầu của thực tiễn cuộc sống, sự phát triển xã hội, mục tiêu phát triển con người, các công trình nghiên cứu đã bắt đầu đề cập đến vấn đề này trên các phương diện khác nhau, ở các nhóm xã hội khác nhau, nhưng chưa có nhiều nghiên cứu chuyên sâu từ góc độ tâm lý học về nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Việc nghiên cứu tiến tới sự hoàn thiện hơn về mặt lý luận, phương pháp, cũng như việc nhận diện các đặc trưng về giá trị sống của con người Việt Nam hiện nay

Từ khi thành lập Đảng đến nay, Đảng và nhà nước ta vận dụng quan điểm giải phóng phụ nữ của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng phụ nữ, thực hiện nam nữ bình đẳng, đặt sự nghiệp giải phóng phụ nữ gắn liền với sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội Bởi phụ nữ vừa là người lao động, người công dân, vừa là người mẹ, người thầy đầu tiên con người Khả năng và điều kiện lao động, trình độ văn hóa, vị trí xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của phụ nữ có ảnh hưởng sâu xa đến sự phát triển của thế hệ tương lai Vì vậy, phải xem giải phóng phụ nữ là một mục tiêu và nội dung quan trọng của công cuộc đổi mới và

sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta Mục tiêu giải phóng phụ nữ hiện nay

là thiết thực cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của chị em, nâng cao vị trí xã hội của phụ nữ, thực hiện tốt nam nữ bình đẳng Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến

bộ, hạnh phúc Xây dựng người phụ nữ Việt Nam có sức khỏe, có kiến thức, năng động, sáng tạo, biết làm giàu chính đáng, quan tâm đến lợi ích xã hội và cộng đồng, có lòng nhân hậu Từ đó Đảng, nhà nước ta tạo điều kiện về cơ chế, chủ trương để phụ nữ Việt Nam nổ lực phấn đấu để đáp ứng với sự phát triển, sự tiến bộ xã hội, tiến tới công bằng, bình đẳng giới Nhưng hiện nay, trên mọi miền đất nước Việt Nam phụ

nữ chưa được hoàn toàn bình đẳng với nam giới bởi tư tưởng trọng nam khinh nữ trong sinh hoạt cộng đồng làng – xã Một bộ phận đáng kể phụ nữ không có hoặc không đủ việc làm, thu nhập thấp, nhiều chị em còn phải làm việc trong các điều kiện nặng nhọc, độc hại, mức hưởng thụ văn hóa, văn nghệ thấp Phụ nữ còn bị phân biệt

đối xử dưới mọi hình thức, nạn nhân của nhiều tệ nạn xã hội đang có chiều hướng phát triển như: mại dâm, nghiện hút, cờ bạc, mê tín, dị đoan Chị em còn tự ti chưa mạnh dạn, nhẫn nhịn, cam chịu thiệt thòi, luôn hy sinh cho chồng con, còn có tính ích

kỷ, hẹp hòi, an phận không muốn vươn lên Những khó khăn trên đây đang ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của phụ nữ thế hệ tương lai, còn là một thách thức to lớn, mỗi phụ nữ nói chung và phụ nữ cộng đồng nông thôn nói riêng cần có điều kiện và

cơ hội phát huy vai trò làm chủ và tính tích cực thực hiện vai trò người công dân trong gia đình cũng như ngoài xã hội

Trên địa bàn Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên trong những năm gần đây, cùng với

sự phát triển vượt bậc về kinh tế, chính trị, xã hội, giáo dục và đào tạo đã có bước tiến đáng kể Điều đó thể hiện rõ qua đời sống của người dân, phụ nữ cũng được quan tâm và phát triển tham gia nhiều hoạt động cộng đồng ở địa phương, nhiều tổ chức ra đời để thu hút phụ nữ Song vẫn còn chị em, phụ nữ chỉ chú trọng đến bản thân, gia đình, lo làm ăn phát triển kinh tế gia đình, chăm lo sự nghiệp của bản thân, ít quan tâm đến những sự việc xảy ra xung quanh mình, điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến

sự phát triển cộng đồng Mặc dù, hiện nay trên địa bàn Tp Tuy Ḥòa đã có Hội Liên hiệp phụ nữ cấp xã, phường, thành phố hoạt động nhưng chưa thu hút được hội viên tham gia vào Hội, để tuyên truyền, vận động, định hướng và phổ biến các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước, tập huấn giáo dục các kỹ năng để trở thành phụ nữ đạt 4 chuẩn mực trong thời kỳ mới “Tự tin, tự trọng, trung hậu, đảm đang”, tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng tại địa phương

Xuất phát từ thực tế trên, em chọn đề tài nghiên cứu chuyên sâu về “Tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên” Trước hết là khơi dậy sự tham gia và quyền tự quyết của phụ nữ, tin vào khả năng của phụ nữ và phát huy nội lực của chính cộng đồng phụ nữ, khẳng định vai trò của phụ

nữ là nhân tố quyết định tới sự thành công trong phát triển cộng đồng Thứ hai là phụ nữ trong cộng đồng chuyển dịch dần từ hướng tham gia thụ động, tham gia thông qua việc cung cấp thông tin sang tham gia như nhà tư vấn, tham gia trong việc thực hiện, tham gia trong quá trình ra quyết định và tham gia tự nguyện Thứ ba là đáp ứng yêu cầu thực hiện tốt Luật Bình đẳng giới nói riêng, sự nghiệp giải phóng phụ nữ nói chung và đồng

thời góp phần phát triển chuyên ngành giáo dục và phát triển cộng đồng về giới ở Việt Nam Từ kết quả nghiên cứu góp phần làm sáng tỏ thực trạng, nguyên nhân của thực trạng bất bình đẳng giới trong phát triển cộng đồng, đề xuất giải pháp nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ Từ đó cung cấp nguồn hội viên có chất lượng cho Hội LHPN Việt Nam, Hội LHPN tỉnh Phú Yên, một tổ chức chính trị đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp cho phụ nữ, góp phần vào sự phát triển toàn diện của xã hội Việt Nam

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và mô tả thực trạng tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại Tp Tuy Hoà, tỉnh Phú Yên Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp góp phần nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực cho phụ nữ trong phát triển cộng đồng

3 Khách thể, đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu: Công tác nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ

- Khách thể khảo sát:

+ 200 cán bộ, hội viên, phụ nữ (Trong đó: 100 phụ nữ xã Bình Ngọc, 100 phụ

nữ Phường 4) Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên

+ 100 cán bộ lãnh đạo (bí thư, chủ tịch), đảng viên, các tổ chức đoàn thể như Hội phụ nữ, Đoàn thanh niên (Trong đó: 50 người thuộc xã Bình Ngọc, 50 người thuộc phường 4, Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên)

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ

4 Giả thuyết khoa học

Vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng tại Tp Tuy Hoà, tỉnh Phú Yên chưa phát triển mạnh mẽ và sâu rộng Công tác tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại Tp Tuy Hoà còn nhiều hạn chế, chủ yếu do tác động của các yếu tố: Đặc điểm tâm lý của phụ nữ, đặc điểm nguồn nhân lực và cơ sở vật chất, cơ chế quản lý/lãnh đạo, chính sách và tính cộng đồng/tập thể

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Tổng hợp và hệ thống cơ sở lý luận, các nguồn tư liệu về thực trạng liên

quan đến phụ nữ trong phát triển cộng đồng

5.2 Phân tích, đánh giá thực trạng tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ của phụ nữ Tp Tuy Hòa

5.3 Đề xuất một số giải pháp, khuyến nghị nhằm góp phần tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ một cách phù hợp và hiệu quả hơn nữa trong giai đoạn hiện nay

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

6.1 Nội dung, phạm vi nghiên cứu

Tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ

Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên

Nghiên cứu này tập trung tới nhóm chủ thể tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ ở Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên bao gồm: Các cán bộ quản lý/lãnh đạo Cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương Tp Tuy Hòa, Phường

4 và xã Bình Ngọc; Ban chấp hành Hội LHPN Thành phố, Ban chấp hành Hội LHPN Phường 4 và Ban chấp hành Hội LHPN xã Bình Ngọc; Một số ngành liên quan, tổ chức cá nhân hỗ trợ nguồn lực

Nhóm chủ thể được nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ là cán

bộ Hội cơ sở, nhân viên công tác xã hội, phụ nữ trong cộng đồng tham gia Huy động

sự tham gia đông đảo cộng đồng dân cư

6.2 Địa bàn nghiên cứu

Đề tài chỉ tiến hành nghiên cứu nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại xã Bình Ngọc, Phường 4, Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên

Lý do chọn 02 địa bàn nghiên cứu:

Phường 4 là khu trung tâm Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên Phụ nữ chiếm ½ dân

số, nghề nghiệp chính phần lớn là buôn bán, làm dịch vụ, làm cán bộ, nhân viên thuộc các cơ quan, đơn vị hành chính sự nghiệp, công ty tư nhân nên ít có thời gian tham gia các hoạt động cộng đồng và cho đây là những hoạt động không liên quan đến họ

Xã Bình Ngọc là một xã nằm trên dải đất phù sa vùng cửa sông Đà Rằng được bồi đắp từ lâu đời Bình Ngọc là vùng trồng rau, hoa lớn của tỉnh Phú yên, cung cấp

cho Tp Tuy Hòa và vùng lân cận Phụ nữ chiếm ½ dân số, nghề chính phần lớn là làm nông trồng các loại rau, trồng hoa, trồng lúa, làm các nghề tiểu thủ nông nghiệp,

số còn lại đi làm thuê mướn, làm các loại dịch vụ khu vực Tp Tuy Hòa Trình độ dân trí thấp, mãi làm kinh tế ít tham gia các hoạt động cộng đồng tại xã Bình Ngọc, cho

đây là việc của đàn ông chứ không phải của phụ nữ nên không quan tâm

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp lý luận

- Áp dụng các lý luận về nâng cao năng lực PTC Đ cho phụ nữ

- Hệ thống hóa những nội dung, những luận điểm cơ bản về nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ tại xã Bình Ngọc và Phường 4, Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên

7.2 Phương pháp điều tra

Sử dụng phương pháp quan sát, phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi, phương pháp phỏng vấn sâu để thu thập thông tin về nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN NGHIÊN CỨU VỀ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG NÂNG

CAO NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN CỘNG ĐỒNG CHO PHỤ NỮ

1.1 Sơ lược những nghiên cứu về nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ

Tổ chúc các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ

nữ là một trong những nội dung được đề cập trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác định “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao” là một trong 3 khâu đột phá quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020 Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TW về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong đó chỉ đạo các chỉ tiêu về cán bộ nữ cần đạt được vào năm 2020 Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011-2020, trong đó mục tiêu 1 về “Tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí quản lý, lãnh đạo nhằm từng bước giảm dần khoảng cách giới trong lĩnh vực chính trị” và Chương trình quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011-2015, trong đó có dự án 3

về “Nâng cao năng lực cho đội ngũ nữ đại biểu Quốc hội, nữ đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nữ cán bộ quản lý, nữ lãnh đạo các cấp; nữ ứng cử đại biểu Quốc hội,

nữ ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2020, nữ cán bộ thuộc diện quy hoạch” Những văn bản chỉ đạo nêu trên cho thấy sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong việc thúc đẩy thực hiện mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới, trong đó có mục tiêu về tăng tỷ lệ cán bộ nữ, nữ tham gia các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng, hoạt động cộng đồng Như vậy, có thể nói, việc phát triển nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, trong đó bao gồm phát triển nguồn nhân lực nữ, lực lượng hiện chiếm hơn 50% dân số và khoảng 48% lực lượng lao động xã hội là nội dung có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần thực hiện thành công mục tiêu quốc gia về bình đẳng giới đã đặt ra Kết quả thực hiện bình đẳng giới của nước ta được xếp hạng cao hơn so với nhiều quốc gia có cùng

trình độ phát triển và thu nhập Việt Nam được nhân dân và bạn bè quốc tế ghi nhận

đã có nhiều nỗ lực trong thực hiện bình đẳng giới, trong đó có nỗ lực tăng tỷ lệ phụ

nữ tham gia vào các vị trí quản lý, lãnh đạo, từng bước xóa bỏ khoảng cách giới trong lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng và hoạt động cộng đồng

Tổ chúc các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ

nữ là đề tài hấp dẫn, thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau Có thể kể đến những công trình nghiên cứu sau:

- Đề tài: Phát triển cộng đồng ở Việt Nam, thực trạng và định hướng các tiếp cận trong bối cảnh mới do Tiến sỹ Trịnh Văn Tùng và Nguyễn Thị Thu Trang, Khoa xã hội học Trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội

- Đề tài: Vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng (Nghiên cứu các trường hợp tại xã Đông Ngạc huyện Từ Liêm Thành phố hà Nội) của tác giả Nguyễn Hồng Linh

- Đề tài: Vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ trên địa bàn huyện Phú Lương tỉnh Thái nguyên của tác giả Nguyễn Công Huy

- Đề tài: Nâng cao nhận thức về Bình đẳng giới trong công tác phòng chống Bạo lực gia đình đối với phụ nữ xã Trường Giang – Lục Nam – Bắc Giang của tác giả Nguyễn Thị Ngân

- Dự án: Nâng cao năng lực cho nhân viên xã hội cơ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh

- Bài: Giải pháp nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển bền vững

và hội nhập quốc tế của tác giả Nguyễn Thanh Hòa – Thứ trưởng Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội

- Đè tài: Phát huy vai trò của phụ nữ trong công cuộc phát triển bền vững

ở Việt Nam của CIEM Trung tâm Thông tin - Tư liệu

- Bài: Vận dụng phương pháp phát triển cộng đồng góp phần nâng cao ý thức pháp luật của người dân trên địa bàn xã Vũ Chánh, thành phố Thái Bình

của tác giả Nguyễn Thiện Thoại

- Bài: Nâng cao vị thế của phụ nữ Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước của tác giả Nguyễn Thị Thanh Hòa

- Bài: Nâng cao quyền năng kinh tế của phụ nữ, tạo cơ hội bình đẳng trong công việc của tác giả Mạnh Hùng

- Bài: Nâng cao nhận thức “ Vì cộng đồng an toàn” tại Tây Bắc của La Croix- Rouge du Việt Nam

- Bài: Vai trò của phụ nữ trong xây dựng gia đình no ấm, hạnh phúc của Anh Thơ

Nhìn chung, những công trình nghiên cứu trên bước đầu đưa ra những đánh giá, góp phần làm rõ hơn những vấn đề mang tính lý luận và thực tiễn đối với việc nâng cao năng lực cho phụ nữ phát triển cộng đồng Những công trình trên là nguồn tài liệu quý giá, giúp tác giả có cái nhìn toàn diện, so sánh và đưa

ra những đánh giá sát thực Tuy nhiên, cho đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu về "Tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên" Như vậy đề tài: “Tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên" độc lập và không trùng lặp với các công trình nghiên cứu trước Đề tài khảo sát thực trạng các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại

Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên trong những năm qua, công tác này đã và đang được coi trọng, đề cao và thu được nhiều kết quả Song trong quá trình thực hiện vẫn còn nhiều bất cập và hạn chế Nếu xác định rõ cơ sở lý luận và đánh giá đúng thực trạng thì sẽ đề xuất được những biện pháp để nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ, góp phần nâng cao vai trò, vị trí của phụ nữ trong gia đình và ngoài xã hội, tiến tới vì sự tiến bộ phụ nữ Đây là một luận điểm lý thuyết bổ sung việc đánh giá chính xác vị trí, vai trò của phụ nữ trong tiến trình lịch

sử cách mạng của Hồ Chí Minh kết luận: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta trẻ cũng như già ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ” góp phần vào quá trình đi

tìm đường cứu nước, cứu dân, Hồ Chí minh đã đến với chủ nghĩa Mác Lênin, tìm ra con đường giải phóng cho dân tộc trong đó có giải phóng phụ nữ, Hồ Chí Minh thường nhắc lại câu nói của Mác về vai trò của phụ nữ: “Nói phụ nữ là nói phần nữa

xã hội Nếu không giải phóng phụ nữ thì không giải phóng một nữa loài người Nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ một nữa”

Do đó cần tìm và đưa vào các nghiên cứu chung về năng lực, về cộng đồng, về phát triển cộng đồng, về nâng cao năng lực cộng đồng cho phụ nữ Đây là một trong những hoạt động mà Hội LHPN Việt Nam đặt ra là: Lấy phụ nữ làm trung tâm, vận động

xã hội tham gia giải quyết các vấn đề của phụ nữ, để cụ thể hóa nội dung “Đa dạng hoá nội dung hoạt động nhằm đáp ứng một cách thiết thực, hiệu quả nhu cầu của các tầng lớp phụ nữ Hướng mạnh hoạt động về cơ sở, khu dân cư; cải tiến công tác chỉ đạo, điều hành; xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm từng thời kỳ, tập trung chỉ đạo quyết liệt, tạo hiệu quả rõ rệt, tránh hình thức, phô trương, hành chính hoá trong hoạt động của Hội Lấy hạnh phúc và lợi ích của phụ nữ làm mục tiêu; lấy sự hài lòng của phụ nữ

làm thước đo chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội” mà đồng chí Tổng Bí thư

Nguyễn Phú Trọng đã nhấn mạnh trong bài phát biểu tại Đại hội đại biểu phụ nữ toàn

Nữ giới là một khái niệm chung để chỉ một người, một nhóm người hay toàn

bộ những người trong xã hội mà một cách tự nhiên, mang những đặc điểm giới tính được xã hội thừa nhận về khả năng mang thai và sinh nở khi cơ thể họ hoàn thiện và chức năng giới tính hoạt động bình thường

Nữ giới, phân biệt với nam giới, là một trong hai giới tính truyền thống, cơ bản và đặc trưng của loài người

Nhìn theo khía cạnh sinh học, nữ giới chỉ những người thuộc giống cái Trong ngôn ngữ Việt Nam, có nhiều từ gần nghĩa với "nữ giới", đều chỉ một

nhóm đối tượng thuộc nữ giới nhưng mang tính phân loại cao hơn Một số từ tiêu biểu hay gặp là đàn bà, phụ nữ, con gái Cách hiểu những từ này còn rất khác nhau,

do đó, cần phải chuẩn hóa chúng để tránh những thành kiến, những hiểu lầm hay những sai sót trong việc sử dụng

Phụ nữ chỉ một, một nhóm hay tất cả nữ giới đã trưởng thành hoặc được cho

là đã trưởng thành về mặt xã hội Nó cho thấy một cái nhìn ít nhất là trung lập, hoặc thể hiện thiện cảm, sự trân trọng nhất định từ phía người sử dụng Nó đề cập đến, hoặc hướng người ta đến những mặt tốt, hoặc ít nhất là không xấu, đến những giá trị, những đóng góp, những ảnh hưởng tích cực từ những nữ giới này

Theo quyển từ điển Tiếng việt do nhà xuất bản thời đại in năm 2004 thì phụ

nữ được dịch là đàn bà, con gái

Phụ nữ là người lao động, người công dân, người mẹ, người thầy đầu tiên của con người Khả năng và điều kiện lao động, trình độ văn hóa, vị trí xã hội, đời sống vật chất và tinh thần của phụ nữ có ảnh hưởng sâu xa đến sự phát triển của thế hệ tương lai” (Nghị quyết số 04-NQ/TW của Bộ Chính trị ngày 12-7-1993)

Trong bài phát biểu tại Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XII, Tổng

Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh “Phụ nữ phải là người thắp lửa cho mỗi nhà", không chỉ chăm lo gia đình mà còn cần biết thắp lên niềm tin, ước mơ và hy vọng cho mỗi thành viên trong gia đình Nêu cao lòng nhân ái, khoan dung, đức tính dịu hiền, tình đoàn kết, quý trọng, giúp đỡ lẫn nhau, nhất là khi gặp khó khăn, hoạn nạn; lên án những hành vi vô đạo đức, vô trách nhiệm trong quan hệ gia đình”

- Khái niệm cộng đồng:

Cộng đồng là một tập thể có tổ chức, bao gồm các cá nhân con người sống chung ở một địa bàn nhất định, có chung một đặc tính xã hội hoặc sinh học nào đó và cùng chia sẻ với nhau một lợi ích vật chất hoặc tinh thần nào đấy” (Theo Trung tâm Nghiên cứu và tập huấn phát triển cộng đồng)

Cộng đồng là tập thể người sống trong cùng một khu vực, một tỉnh hoặc một quốc gia và được xem như một khối thống nhất”, “Cộng đồng là một nhóm người có cùng tín ngưỡng, chủng tộc, cùng loại hình nghề nghiệp, hoặc cùng mối quan tâm”,

“Cộng đồng là một tập thể cùng chia sẻ, hoặc có tài nguyên chung, hoặc có tình trạng tương tự nhau về một số khía cạnh nào đó” - Đại học Oxford

Cộng đồng (community) được khái niệm chung nhất là: “Một cơ thể sống/cơ quan/tổ chức nơi sinh sống và tương tác giữa cái này với cái khác” Trong khái niệm này, điều đáng chú ý, được nhấn mạnh: cộng đồng là “cơ thể sống”, có sự “tương tác” của các thành viên Tuy nhiên các nhà khoa học, trong khái niệm này không chỉ cụ thể “cái này” với “cái khác” là cái gì, con gì Đó có thể là các loài thực vật, cũng có thể là các loại động vật, là con người – cộng đồng người

Cộng đồng người có tính đa dạng, tính phức tạp hơn nhiều so với các cộng đồng sinh vật khác Trong đời sống xã hội, khái niệm cộng đồng có nhiều nghĩa khác nhau, đồng thời cộng đồng cũng là đối tượng nghiên cứu của nghiều ngành khoa học khác nhau: xã hội học, dân tộc học, y học

Khi nói tới cộng đồng, người ta thường quy vào những “nhóm xã hội” có cùng một hay nhiều đặc điểm chung nào đó, nhấn mạnh đến đặc điểm chung của những thành viên trong cộng đồng

Theo quan điểm Mác-Xít, cộng đồng là mối quan hệ qua lại giữa các cá nhân, được quyết định bởi sự cộng đồng hóa lợi ích giống nhau của các thành viên về các điều kiện tồn tại và hoạt động của những người hợp thành cộng đồng đó, bao gồm các hoạt động sản xuất vật chất và các hoạt động khác của họ, sự gần gũi các cá nhân

về tư tưởng, tín ngưỡng, hệ giá trị chuẩn mực cũng như các quan niệm chủ quan của

họ về các mục tiêu và phương tiện hoạt động

Quan niệm về cộng đồng theo quan điểm Mác – Xít là quan niệm rất rộng, có tính khái quát cao, mang đặc thù của kinh tế - chính trị Dấu hiệu đặc trưng của nhóm người trong cộng đồng này chính là “điều kiện tồn tại và hoạt động”, là “lợi ích” chung, là “tư tưởng”, “tín ngưỡng”, “giá trị” chung Thực chất đó là cộng đồng mang tính giai cấp , ý thức hệ

Xuất phát từ tiếng La- tinh, “cộng đồng”-communis có nghĩa là “chung/ công cộng/ được chia sẻ với mọi người hoặc nhiều người” Nhưng đặc điểm/ dấu hiệu chung của cộng đồng này chính là đặc điểm để phân biệt nó với cộng đồng khác Dấu hiệu/ đặc điểm để phân biệt cộng đồng này với cộng đồng khác có thể là bất cứ cái gì

thuộc về con người và xã hội loài người: màu da, đức tin, tôn giáo, lứa tuổi, ngôn ngữ, nhu cầu, sở thích, nghề nghiệp nhưng cũng có thể là vị trí địa lý của khu vực (địa vực), nơi sinh sống của nhóm người đó như làng xã, quận, huyện, quốc gia, châu lục Những dấu hiệu này chính là những ranh giới để phân chia cộng đồng Về số lượng thành viên của cộng đồng có thể là vài chục người, trăm người cũng có thể là triệu người, thậm chí cả tỷ người

Cộng đồng những người dân cùng sống chung trong một thôn, xóm, làng, xã, một quốc gia có thể là toàn thế giới, tức họ cùng chia sẻ với nhau mảnh đất sinh sống gọi là cộng đồng thể Có nhiều người, nhiều cộng đồng người khác, tuy không cùng sống chung một địa vực nào đó nhưng họ lại có chung những đặc điểm, sở thích, nhu cầu chung, riêng biệt nào đó thì loại cộng đồng đó được coi là cộng đồng tính

Vì mỗi người cùng một lúc có nhiều đặc điểm nên một người như các khái niệm ở trên có thể cùng một lúc thuộc nhiều cộng đồng khác nhau: tôi vừa là thành viên của cộng đồng phường, xã, cộng đồng người Việt Nam (sống trên đất Việt Nam) đồng thời là thành viên của cộng đồng những người da vàng, cộng đồng yêu chuộng hòa bình, đấu tranh vì hòa bình

Nói tóm lại, trong đời sống xã hội, cộng ðồng là danh từ chung chỉ một tập hợp người nhất định nào đó với hai dấu hiệu quan trọng họ cùng tương tác (tác động qua lại) với nhau; họ cùng chia sẻ với nhau (có chung với nhau) một hoặc vài đặc điểm vật chất hay tinh thần nào đó

- Khái niệm về phát triển cộng đồng:

Có rất nhiều khái niệm về phát triển cộng đồng Theo từ điển bách khoa toàn thư

Wikipedia (Mỹ) thì “ Phát triển cộng đồng” hay một cách nôm na không chính thức “xây

dựng cộng đồng” là một khái niệm rộng dùng áp dụng trong thực tiễn hoặc trong chương trình đào tạo những người lãnh đạo dân sự, những “tích cực viên” làm việc với người dân và các nhà chuyên môn để cải thiện các lĩnh vực cộng đồng địa phương “Phát triển cộng đồng” là tiến trình tạo dựng/ trao quyền (empower) cho cá nhân và nhóm người bằng cách cung cấp những kỹ năng cần thiết để họ có thể thay đổi cộng đồng của chính

mình”

Theo Flo Frank & Anne Smith trong Sổ tay Phát triển cộng đồng (The Community

Development Handbook) thì: “Phát triển cộng đồng là sự chuyển biến/ thay đổi theo

chiều hướng tốt lên một cách có kế hoạch mọi mặt của đời sống cộng đồng (kinh tế, xã hội, môi trường và văn hóa” Phát triển cộng đồng là một tiến trình, ở đó mọi thành viên cộng đồng cùng nhau thực hiện công việc tập thể và cùng nhau đưa ra những giải pháp cho những vấn đề chung Phạm vi của phát triển cộng đồng rất đa dạng, từ những sáng kiến nhỏ trong những nhóm nhỏ nhất cho tới những sáng kiến lớn, thu hút cả cộng đồng”

Theo Liên Hợp quốc, trong “ Tiến bộ xã hội thông qua phát triển cộng đồng” (1955) thì Phát triển cộng đồng có thể định nghĩa một cách nôm na “là tiến trình tạo

dựng điều kiện cho sự tiến bộ về kinh tế và xã hội của cộng đồng với sự tham gia tích cực và với lòng tin tuyệt đối của các tầng lớp dân cư trong cộng đồng” (Các tầng lớp

dân cư ở đây là bao gồm tất cả người dân và tổ chức tự nguyện của dân-TG)

Trong tài liệu khác của Liên Hợp quốc có viết như sau: Thuật ngữ “Phát triển cộng đồng” được sử dụng để chỉ một chương trình theo phương pháp tiếp cận và kỹ thuật dựa vào cộng đồng sở tại như một đơn vị hành động nhằm kết hợp sự trợ giúp

từ bên ngoài với những nổ lực, quyền tự quyết/ tự xác định được tổ chức lại và từ đó, khuấy động/ khuyến khích sáng kiến và sự lãnh đạo của địa phương, coi đó như công

cụ tiên quyết để thay đổi…Với các nước kinh tế nông nghiệp và các khu vực chậm phát triển thì trọng tâm chủ yếu đặt vào các hoạt động cải thiện điều kiện sống cơ bản của cộng đồng, bao gồm cả việc thỏa mãn một số nhu cầu phi vật chất của cộng đồng”

Theo Alison Gilchrist trong bài tham luận “Some thoughs on the velue of the velues-base for community development” (Một số suy nghĩ về giá trị và hệ giá trị của

phát triển cộng đồng) có đề cập: “Phát triển cộng đồng là tiến trình tăng cường mối

quan hệ trong cộng đồng và giữa cộng đồng với các tổ chức để củng cố cơ sở cho các hành động tập thể và hoạt động đối tác Điều này bao gồm cả việc thay đổi mối quan hệ quyền lực cũng như mở rộng tầm với của mạng lưới các nhóm xã hội”

Phát triển cộng đồng có nghĩa là có một sự thay đổi, chuyển biến sâu sắc từ

nhận thức, thái độ hành vi, vai trò người dân nghèo, bị thiệt thòi sang một tình trạng tốt đẹp, tích cực hơn Sự thay đổi này dựa trên nền tảng phát triển con người là chính, song song với phát triển chính sách xã hội và kinh tế, vừa đảm bảo tăng trưởng vừa đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người nghèo, người lao động, không tạo ra hố ngăn cách giàu nghèo Phát triển tạo ra sự tăng trưởng nhưng không phát sinh những vấn đề xã hội, môi trường, mất đi bản sắc dân tộc, mất cân bằng sinh thái, kiệt quệ tài nguyên Theo Liên Hiệp Quốc (UN,1956)

Phát triển cộng đồng là một tiến trình qua đó nỗ lực của chính người dân hợp nhất với nỗ lực của chính quyền để cải thiện các điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa của cộng đồng, để các cộng đồng này có điều kiện hội nhập và đóng góp tích cực vào đời sống quốc gia (UN-DESA, 1977)

Phát triển cộng đồng là một diễn tiến qua đó một cộng đồng nhận rõ nhu cầu hoặc mục tiêu phát triển của cộng đồng; biết sắp xếp ưu tiên các nhu cầu và mục tiêu này; phát huy sự tự tin và ý muốn thực hiện chúng; biết tìm đến tài nguyên bên trong

và ngoài cộng đồng để đáp ứng chúng, thông qua đó sẽ phát huy những thái độ và kỹ

năng hợp tác trong cộng đồng (Ross, Murray G (1955), Tổ Chức Cộng Đồng – Lý

Thuyết và Nguyên Tắc (Community Organization – Theory and Principles), Canada:

Harper & Row)

Phát triển cộng đồng là một phương pháp của công tác xã hội được xây dựng trên những nguyên lý, nguyên tắc và giả định của nhiều ngành khoa học xã hội khác như: Tâm lý xã hội, xã hội học, chính trị học, nhân chủng học, được áp dụng ở nhiều nước và đã phát huy vai trò trong việc giải quyết các vấn đề của các nhóm cộng đồng nghèo, các nhóm yếu thế trong thời gian qua Ðó là phương pháp giải quyết một số vấn đề khó khăn, đáp ứng nhu cầu của cộng đồng, hướng tới sự phát triển không ngừng về đời sống vật chất và tinh thần của người dân thông qua việc nâng cao năng lực, tăng cường sự tham gia, đoàn kết, phối hợp chặt chẽ giữa người dân với nhau, giữa người dân với các tổ chức và giữa các tổ chức với nhau trong phạm vi một cộng đồng

Cần thiết rút ra một số quan điểm chung nhất và thống nhất khái niệm phát triển cộng đồng là tiến trình giải quyết các vấn đề của cộng đồng, khó khăn, đáp ứng

nhu cầu của cộng đồng, hướng tới sự phát triển không ngừng về đời sống vật chất, tinh thần của người dân, thông qua việc nâng cao năng lực, tăng cường sự tham gia, đoàn kết, phối hợp chặc chẽ giữa người dân với nhau, giữa người dân với các tổ chức

và giữa các tổ chức với nhau trong khuôn khổ cộng đồng

Trọng tâm của phát triển cộng đồng là con người - các thành viên của cộng đồng, việc phát triển cũng phải tập trung vào con người và phát triển con người Nói cách khác, thước đo của sự phát triển là tiềm năng và khả năng con người làm chủ môi trường của mình

Các mục tiêu cụ thể của phát triển cộng đồng là: Hướng tới cải thiện chất lượng sống của cộng đồng với sự cân bằng cả vật chất và tinh thần, qua đó tạo sự chuyển biến xã hội trong cộng đồng Củng cố các thiết chế để tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển biến xã hội và sự tăng trưởng Tạo sự bình đẳng tham gia của mọi nhóm xã hội trong cộng đồng, chú ý nhiều tới nhóm thiệt thòi để họ có quyền nêu lên nguyện vọng của mình và được tham gia vào các hoạt động phát triển, qua đó đẩy mạnh công bằng xã hội Bảo đảm sự tham gia tối đa của người dân vào tiến trình phát triển Phát triển con người ngoài việc nâng cao sinh thể (trước hết là sức khỏe, thể chất) còn phát triển về năng lực tinh thần (trước hết là tri thức)

Như vậy, khi con người được đặt vào vị trí trung tâm của sự phát triển, được coi là chủ thể và là mục tiêu của sự phát triển thì sự tăng trưởng kinh tế, sự phát triển của nguồn lao động, cũng như sự phát triển các lĩnh vực xã hội dù có ý nghĩa đến mấy cũng mới chỉ là phương tiện của sự phát triển Nói cách khác, sẽ là khiếm khuyết nếu trình độ phát triển của một xã hội chỉ được đánh giá bằng thu nhập quốc dân, bằng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế, bằng số lượng của đội ngũ lao động, hay bằng các chỉ tiêu nào đó về mặt tiện nghi vật chất của đời sống Phát triển xã hội suy cho cùng là phát triển con người Ý nghĩa của sự phát triển cộng đồng, trên thực tế, chính là sự phát triển con người

Năng lực phát triển cộng đồng là khả năng một cá nhân tham gia hoạt động cộng đồng một cách phù hợp và có hiệu quả; thể hiện ở nhận thức, thái độ và hành động của họ đối với các hoạt động phát triển cộng đồng mà họ tham gia

Tăng cường năng lực cho cộng đồng: khi cộng đồng đã thức tỉnh, cần tăng

cường năng lực cho họ về việc nhận biết các nguồn lực vốn có, những khả năng tiềm tàng của họ, nâng cao năng lực trong việc khai thác và sử dụng nguồn lực này Đồng thời, hỗ trợ thêm nguồn lực từ bên ngoài (vốn, kiến thức, năng lực tổ chức thực hiện v.v ) để các hoạt động được thực hiện có hiệu quả

Trong nghiên cứu này tôi sử dụng khái niệm: “Tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ là xác định mục đích, vai trò, nội dung, nguồn lực

và các điều kiện liên quan; đồng thời triển khai các hoạt động cụ thể nhằm cải thiện vai trò của phụ nữ và nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho họ”

Tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ tại

Tp Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên là đề tài nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận và mô tả thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển cộng đồng qua các hoạt động tại địa phương như: các dự án tại cộng đồng, tham gia luật bình đẳng giới, hoạt động xây dựng đời sống văn hóa tại cộng đồng Trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực cho phụ nữ trong phát triển cộng đồng Từ đó mỗi phụ nữ thể hiện được trách nhiệm làm chủ của mình, hăng hái nhận lấy trách nhiệm của người làm chủ đất nước, tức là phải ra sức thi đua tăng gia sản xuất và thực hành tiết kiệm

để xây dựng nước nhà, xây dựng chủ nghĩa xã hội Muốn làm trọn nhiệm vụ vẻ vang

đó, phụ nữ ta phải xóa bỏ cái tâm lý tự ti và ỷ lại, phải có ý chí tự cường, tự lập; phải nâng cao lên mãi trình độ chính trị, văn hóa, kỹ thuật…” bài nói chuyện tại Đại hội

PN toàn quốc lần thứ III, 9-3-1961 của Hồ Chí Minh

Di chúc Hồ Chí Minh để lại “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cân nhắc và giúp đỡ để ngày càng thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo Bản thân phụ nữ thì phải cố gắng vươn lên

Đó là một cuộc cách mạng đưa đến quyền bình đẳng thật sự cho phụ nữ ”

1.2.2 Các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ

Trong gia đình và ngoài xã hội, nhìn chung phụ nữ ít có điều kiện hơn so với nam giới để bày tỏ chính kiến của mình cũng như chưa thực sự tham gia bàn bạc, có tiếng nói quyết định đối với những việc liên quan trực tiếp đến bản thân họ, gia đình

họ hoặc đối với những công việc của cơ quan, cộng đồng và những công việc xã hội

khác Trong khi phụ nữ chiếm hơn một nửa dân số và là lực lượng lao động, họ đã và đang đóng một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội của mỗi địa phương cũng như của cả nước Chính vì vậy việc nâng quyền, nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ là việc làm rất cần thiết, có ý nghĩa quan trọng để họ có thể tự quyết và định đoạt các vấn đề có liên quan đến đời sống của họ - trên một nửa dân số và lực lượng lao động cả nước là sự cần thiết để không chỉ thực hiện bình đẳng nam nữ mà còn tác động tích cực đến tiến trình phát triển của toàn xã hội

Khi phụ nữ được nâng cao năng lực PTCĐ thì nhận thức của họ được nâng lên, họ có khả năng nâng cao năng lực tự quyết định, định đoạt các vấn đề có liên quan đến cuộc sống của họ, góp phần làm thay đổi thể chế và cơ cấu xã hội đang duy trì sự thiếu bình đẳng trong việc ra quyết định, tiếp cận, kiểm soát các nguồn và lợi ích để đảm bảo làm sao tạo điều kiện cho những người không có hoặc có ít quyền quyết định hay những người ít được tiếp cận, kiểm soát các nguồn vật chất, tri thức trở nên có nhiều quyền quyết định hơn và có nhiều cơ hội tiếp cận kiểm soát các nguồn lực khác Đây còn là phương tiện để khắc phục các cản trở làm hạn chế sự bình đẳng nam - nữ, tăng cường sự tham gia tiếp cận, kiểm soát và vai trò ra quyết định của phụ nữ, từ đó không thừa nhận hệ tư tưởng gia trưởng và phân biệt đối xử phụ nữ trong mọi thể chế và cơ cấu xã hội

Để người phụ nữ có khả năng nâng cao năng lực phát triển cộng đồng thì họ cần có môi trường nhất định, bao gồm:

Môi trường bên ngoài là yếu tố quan trọng để phụ nữ nâng cao năng lực PTCĐ

Họ được sống trong một môi trường có giáo dục, tiếp cận dễ dàng với giáo dục, tri thức; Được sống trong môi trường có các hoạt động truyền thông mang tính nhạy cảm giới, người dân có thái độ nhạy cảm giới Được sống trong môi trường có các chính sách có nhạy cảm giới, đảm bảo phụ nữ có quyền bình đẳng như nam giới; được sống trong môi trường, ở đó phụ nữ được hỗ trợ về mặt tổ chức; phụ nữ được đối xử bình đẳng trong gia đình, nơi công tác và ngoài xã hội, điều đặc biệt là phụ nữ

có cơ hội được nâng cao năng lực và được ra quyết định

Môi trường bên trong yếu tố quyết định, đó là làm sao chính bản thân người

phụ nữ thay đổi là yếu tố để tạo quyền và nâng cao năng lực cho bản thân họ Đòi hỏi người phụ nữ phải tự tin, tự khẳng định mình và phấn đấu vươn lên trong học tập, công tác, tự chủ trong mọi hoạt động và tự ra quyết định…Để có được các yếu tố đó, người phụ nữ phải có nhận thức đầy đủ và thấy rõ trách nhiệm, quyền lợi của mình trong cộng đồng nơi chính bản thân và gia đình sinh sống

Các hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ không phải một sớm, một chiều mà nó là một quá trình Quá trình tạo quyền có thể được mô tả ở ba giai đoạn sau:

Giai đoạn 1: Nâng cao nhận thức là một quá trình đào tạo giúp cho phụ nữ có

khả năng để xem xét và phân tích các vấn đề cụ thể của bản thân mình

- Tổ chức các cuộc họp cho phụ nữ ở từng thôn, khu phố thuộc phường 4 và xã Bình Ngọc tại thành phố Tuy Hòa, để lắng nghe ý kiến của phụ nữ nêu lên những chủ

đề và vấn đề thiết thực mà họ cần và muốn học tập giải quyết về: đời sống gia đình, bảo vệ sức khỏe, kinh tế và thu nhập, ý thức công dân

- Căn cứ vào nhu cầu của phụ nữ, dựa vào sự hiểu biết của bản thân về yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương trong từng thời kỳ mà hướng dẫn phụ

nữ thảo luận bổ sung, lựa chọn sắp xếp các chủ đề cần học tập, những vấn đề cần giải quyết thành hệ thống theo thứ tự ưu tiên để lần lượt học tập

- Khi tiến hành các cuộc họp, thì người chủ trì và phụ nữ lại cùng nhau thảo luận lựa chọn, bổ sung nội dung cụ thể để xây dựng bài học, hình thành văn bản cùng thống nhất triển khai thực hiện

Nhận diện cộng đồng bằng việc đánh giá đúng mức độ cộng đồng Thông thường, người ta thường sử dụng các kết quả các cuộc điều tra xã hội học (ví dụ điều tra mức sống hộ phụ nữ, điều tra tỷ lệ hộ nghèo) để thu thập và đánh giá về nhu cầu của phụ nữ trên địa bàn Qua đó, Hội LHPN cấp thành phố, xã và phường phối hợp chính quyền các địa phương có thể lập kế hoạch và xây dựng định hướng các hoạt động cụ thể và phù hợp Tuy nhiên, do các cuộc điều tra, khảo sát này không được tiến hành thường xuyên, nên việc cập nhật thông tin về nhu cầu của phụ nữ trên địa bàn đôi lúc c̣òn chậm Do vậy, phương pháp đánh giá nhu cầu có

sự tham gia của chính phụ nữ là rất thiết thực Để đánh giá đúng tình trạng nâng cao năng lực phát triển của cộng đồng, có thể đánh giá nhanh tình hình chung thông qua các chỉ số như tỷ lệ phụ nữ nghèo, tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng, tỷ lệ học sinh bỏ học, tỷ suất sinh tự nhiên, tình hình tội phạm các tệ nạn xã hội ; So sánh tình hình của các địa bàn tương tự, tìm hiểu, phân tích nguyên nhân của tình hình nâng cao năng lực cho phụ nữ ở mỗi địa bàn Từ đó rút ra kết luận và đưa ra các đề xuất cho các chương trình tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực cho phụ

nữ liên quan cũng như lập kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội của cộng đồng

Giai đoạn 2: Xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động PTCĐ có sự tham gia

của phụ nữ trên cơ sở các vấn đề cụ thể được phân tích ở trên và để giải quyết các vấn đề đã được xác định

- Xây dựng kế hoạch PTCĐ có sự tham gia của phụ nữ nhằm giúp phụ nữ tiếp cận các tiềm năng, các khó khăn, cản trở và tìm kiếm các giải pháp phù hợp thông qua phương pháp có sự tham gia cũng như dựa vào kiến thức của phụ nữ Từ đó xây dựng các kế hoạch phát triển hàng năm và kế hoạch trung hạn ở cấp xã, phường phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xă hội của địa phương; thực hiện và giám sát các hoạt động với sự hỗ trợ tích cực và hiệu quả của các cơ quan nhà nước và các tổ chức đoàn thể, các cá nhân dựa trên phương pháp giám sát và đánh giá có sự tham gia của phụ nữ một cách trực tiếp hoặc thông qua người đại diện

Nguyên tắc cơ bản phương pháp này là: Tất cả các hộ gia đình phụ nữ đều phải tham gia vào các cuộc họp thôn do trưởng thôn tổ chức, trước khi cử đại diện tham dự hội thảo lập kế hoạch ở cấp xã Các cuộc họp thôn và các cuộc họp lập kế hoạch cấp xã (có sự tham dự của đại diện các thôn) là thành phần đưa ra quyết định cao nhất đối với việc lập kế hoạch phát triển cấp xã Phải có tối thiểu 30% phụ nữ tham gia trong tất cả các cuộc họp Mọi chi tiêu tài chính và các thông tin liên quan phải minh bạch và công khai cho người dân

Việc lập kế hoạch hành động cộng đồng (Community Action Plan) nhằm giải quyết từng vấn đề theo thứ tự ưu tiên đã xác lập bởi cộng đồng trong tiến trình TCCĐ Cần chú ý kết hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức liên quan vì những nhóm

đã được thành lập trong cộng đồng

- Xác định mục tiêu

+ Mục tiêu tổng quát hay mục đích, một cách khái quát là những mong đợi trong tương lai xa, là đích cuối cùng cần hướng tới của một dự án cộng đồng Mục tiêu tổng quát đặt ra để định hướng các hoạt động trong quá trình hoạt động Được thể hiện dưới dạng một phát biểu chung nhất, như “ nâng cao mức sống…”, “nâng cao điều kiện kinh tế, sức khỏe…”

+ Mục tiêu cụ thể: là những chặng đường để đạt được mục tiêu tổng quát và cần phải “SMART”

Có thể đo lường, định lượng được Measurable

Khả thi hay có thể đạt được Achievable / Attainable (hoặc Approved: Được

chấp thuận bởi những thành phần liên quan)

Thực tế, gắn với nhu cầu đã được xác định Realistic

- Tức là mục tiêu cụ thể phải trả lời được các câu hỏi sau:

✓ Ai: Đối tượng thụ hưởng

✓ Cái gì: Hành động/ công việc

✓ Bao nhiêu: Quy mô hay số lượng

✓ Khi nào: Thời hạn

✓ Ở đâu: Địa điểm

Ví dụ: Để thay đổi tình trạng phụ nữ bị bạo lực gia đình hàng năm tại một

cộng đồng phường 4, có thể đặt ra mục tiêu như sau:

Mục tiêu tổng quát: Phụ nữ được tư vấn hỗ trợ kiến thức, kỹ năng phòng

chống bạo lực gia đình của địa phương sẽ tốt hơn, được chăm sóc tốt, có sức khỏe tốt

về thể chất lẫn tinh thần

Mục tiêu cụ thể (SMART): Trong vòng một năm, kể từ tháng 1/2016, 100%

phụ nữ tại cộng đồng phường 4 sẽ được nâng cao kiến thức về phòng chống bạo lực gia đình, được hướng dẫn kỹ năng để biết cách phòng tránh những nguy cơ xảy ra khi

có bạo lực gia đình, giảm 70% PN bị bạo lực gia đình so với thời điểm hiện tại

Ai: Phụ nữ

Cái gì: 1: được hướng dẫn kỹ năng tự vệ bơi lội, 2: biết cách phòng tránh bạo

lực gia đình, 3: phụ nữ bị bạo lực gia đình

Bao nhiêu: 100% phụ nữ (được hướng dẫn tự vệ, ), giảm 70% phụ nữ bị

thương do bạo lực gia đình

Khi nào: Trong vòng một năm, kể từ tháng 1/2016

Ở đâu: tại cộng đồng Phường 4

Từ kế hoạch tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ có sự tham gia phụ nữ nhằm giúp các chị tiếp cận các tiềm năng, các khó khăn, cản trở và tìm kiếm các giải pháp phù hợp thông qua phương pháp có sự tham gia cũng như dựa vào kiến thức của phụ nữ Từ đó xây dựng các kế hoạch phát triển hàng năm và kế hoạch trung hạn ở cấp xã phù hợp với định hướng phát triển kinh tế xă hội của địa phương; thực hiện và giám sát các hoạt động với sự hỗ trợ tích cực và hiệu quả của các cơ quan nhà nước và các tổ chức đoàn thể, các cá nhân dựa trên phương pháp giám sát và đánh giá có sự tham gia của phụ nữ một cách trực tiếp hoặc thông qua người đại diện

Giai đoạn 3: Thực hiện triển khai kế hoạch đã đề ra nhằm giải quyết các vấn

đề đã được xác định ở bước trên

- Xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động mà phụ nữ nêu ra trong các cuộc họp

về các nhu cầu để nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ

- Phối hợp các ngành chủ công liên quan trực tiếp đến từng chủ đề xin nguồn kinh phí tổ chức thực hiện Thực hiện xã hội hóa bằng cách vận động các tổ chức, cá nhân xin nguồn kinh phí để tổ chức các lớp tập huấn nâng cao năng lực theo yêu cầu của phụ nữ

- Báo cáo với cấp ủy, chính quyền địa phương xin chủ trương để tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực cho phụ nữ

- Phối hợp các ngành liên quan để mời báo cáo viên tập huấn về chuyên môn, chuẩn bị tài liệu, hội trường, âm thanh, ánh sáng, địa điểm và thời gian để tổ chức các lớp tập huấn theo nhu cầu của phụ nữ cần, cụ thể như:

+ Về đời sống gia đình: Tập huấn kỹ năng xây dựng gia đình hạnh phúc; nuôi con bằng sữa mẹ; các biện pháp kế hoạch hóa gia đình; cách giáo dục con trong từng giai đoạn phát triển; bí quyết giữ gìn gia đình hạnh phúc…

+ Về kinh tế, thu nhập: Chuyển giao khoa học kỹ thuật trong chuyển đổi vật nuôi cây trồng; đào tạo nghề cho phụ nữ (may gia công, làm bánh tráng, làm nước mắm…); Phối hợp ngân hàng cho phụ nữ vay vốn đầu tư kinh doanh sản xuất tăng thu nhập có việc làm ổn định cuộc sống…

+ Về ý thức công dân: Ban Tuyên giáo Hội LHPN phối hợp Ban Tuyên giáo cấp tỉnh, huyện phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước có liên quan đến phụ nữ, trẻ em, hôn nhân và gia đình

- Cuối cùng là tăng năng lực của cộng đồng thông qua tăng nội lực và giúp cộng đồng tự lực phát triển

- Kiểm tra, giám sát và đánh giá những hoạt động tập huấn nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ đã được phụ nữ ứng dụng sau khi tập huấn

Sơ đồ 1.1: Chu trình 4 bước tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ

Từ sơ đồ cho thấy, các bước tiến hành một chủ đề hay một hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ thường được thiết kế để hoàn thành nội dung được tiến hành theo chu trình 4 bước sau đây:

Bước 1: Xác định vấn đề/ chuyên đề học tập

Bước 2: Lựa chọn vấn đề ưu tiên

Bước 3: Thảo luận, phân tích để tìm ra giải pháp để giải quyết vấn đề

Bước 4: Xây dựng và thực hiện kế hoạch tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng theo các giải pháp đã được đề ra Trong suốt quá trình này, những nội dung về kiến thức văn hóa, thông tin, kiến thức sẽ được cung cấp song song với nội dung thảo luận của các học viên về vấn đề đã được lựa chọn

Tóm lại: Quá trình nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ giúp cho xã hội tốt hơn, điều quan trọng nhất cần làm cho nam giới và phụ nữ cùng nhau tạo ra và nuôi dưỡng một ước vọng về thế giới không có sự phân biệt đối xử dựa trên giai cấp, màu

Kiến thức bổ sung

Chia sẻ KN

Phân tích vấn đề

da, dân tộc, văn hóa, tôn giáo…và giới

1.2.3 Tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ

- Mục tiêu tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ nhằm nâng cao năng lực và trao quyền cho phụ nữ để họ tự thay đổi cuộc sống của bản thân phụ

nữ và tự nguyện, tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng với mục đích cuối cùng

là tiến đến bình đẳng giới và mục tiêu phát triển con người Cải thiện, cân bằng về vật chất và tinh thần của phụ nữ thông qua những chuyển biến, tiến bộ, phát triển xã hội Bảo đảm sự tham gia tối đa của phụ nữ vào tiến trình phát triển các lĩnh vực kinh

tế, xã hội, văn hóa, chính trị của địa phương Đẩy mạnh công bằng xã hội bằng cách tạo điều kiện cho những phụ nữ bị thiệt thòi nhất nói lên nguyện vọng của mình, tham gia vào các hoạt động phát triển của địa phương Góp phần củng cố thiết chế xã hội

để tạo điều kiện thuận lợi cho chuyển biến xã hội và sự tăng trưởng; làm thay đổi hệ

tư tưởng và hành động coi phụ nữ là người phụ thuộc; làm thay đổi cơ cấu, thể chế muốn duy trì và củng cố sự phân biệt đối xử với phụ nữ như: Gia đình, giai cấp, dân tộc, kinh tế, chính trị xã hội và những hệ thống như: hệ thống tôn giáo, hệ thống giáo dục, hệ thống pháp luật…

- Chức năng, nhiệm vụ của việc tổ chức hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ:

+ Chức năng của việc tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ

là nhằm đại diện cho quyền bình đẳng, dân chủ, lợi ích chính đáng và hợp pháp của phụ nữ tham gia quản lý Nhà nước Kích thích phụ nữ phát huy nội lực, tích cực tham gia một cách tự nguyện đóng góp nhiều nhất trong khả năng của mình cho xã hội và cho tương lai về các hoạt động phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội tại nơi mình sinh sống Tạo thành một khối đoàn kết, vận động, tổ chức, hướng dẫn phụ nữ thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, góp phần xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

+ Nhiệm vụ của việc tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ

là nhằm động viên, tạo điều kiện để phụ nữ tích cực học tập, nâng cao kiến thức, trình

độ, năng lực về mọi mặt Tham gia tích cực vào các chương trình phát triển kinh tế -

xã hội của đất nước Tham gia xây dựng và giám sát việc thực hiện Hiến pháp, pháp luật, chính sách của Nhà nước có liên quan đến quyền lợi, đời sống của phụ nữ, trẻ

em Tham gia ý kiến trong các cuộc họp tiếp xúc cử tri, họp thôn, khu phố đối với những chính sách liên quan đến phụ nữ, trẻ em, đề xuất với Đảng, Nhà nước nhằm tạo điều kiện để phụ nữ thực hiện bình đẳng và phát triển Tuyên truyền, giáo dục phụ

nữ giữ gìn, phát huy giá trị đạo đức, truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc và phụ

nữ Việt Nam Hướng dẫn giúp đỡ phụ nữ tổ chức cuộc sống gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh Xây dựng củng cố tổ chức Hội vững mạnh Xây dựng đội ngũ cán bộ Hội và cán bộ nữ dự nguồn phục vụ cho tương lai; giới thiệu phụ nữ có đức, có tài tham gia vào các cơ quan lãnh đạo Đảng, Chính quyền và đoàn thể các cấp Đoàn kết, tập hợp rộng rãi phụ nữ, các tổ chức, cá nhân tiến bộ thực hiện

vì bình đẳng phát triển và hòa bình

- Vai trò, ý nghĩa việc tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ: + Vai trò tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ nhằm góp phần phát huy truyền thống đoàn kết toàn dân, tăng cường sự nhất trí về chính trị và tinh thần trong nhân dân, tham gia xây dựng và củng cố chính quyền nhân dân, cùng Nhà nước chăm lo và bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân, đặc biệt là phụ nữ Động viên mọi tầng lớp phụ nữ thực hiện quyền làm chủ, nghiêm túc thi hành Hiến pháp và pháp luật, giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước, đại biểu dân cử và cán

bộ, viên chức nhà nước Từng bước nâng cao nhận thức đúng đắn, đầy đủ và ý thức cao về vai trò, địa vị và trách nhiệm cá nhân của người phụ nữ Bởi nhận thức và ý thức sẽ là ngọn đèn dẫn đường cho mọi suy nghĩ và hành động của người phụ nữ Muốn vậy các cấp chính quyền cần tổ chức các hoạt động nâng cao năng lực cho phụ

nữ, để người phụ nữ thật sự bình đẳng về kinh tế hay các cơ may xã hội mà cần có sự bình đẳng trong nhận thức của chính bản thân họ và của xã hội về địa vị và vai trò của người phụ nữ ở trong gia đình và ngoài xã hội Có được nhận thức đúng đắn, đầy

đủ rồi, người phụ nữ còn cần phải có ý thức cao về vai trò, nhiệm vụ của mình đối với bản thân và xã hội để từ đó họ có những hành động tích cực hơn

+ Ý nghĩa của việc tổ chức hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ là:

Thực hiện công tác an sinh xã hội của người dân, mong muốn mọi phu nữ đều có quyền được phát triển, có công ăn việc làm, đảm bảo cuộc sống có nhân phẩm giá trị, được tôn trọng và bảo vệ, họ có gia đình hạnh phúc bền vững

Thực hiện công bằng xã hội: Mọi phụ nữ đều có quyền, có cơ hội như nhau để thỏa mãn nhu cầu cơ bản, giữ gìn giá trị nhân phẩm của mình

Có tinh thần cộng đồng và trách nhiệm xã hội, khi đó phụ nữ xác định mình với tư cách là một thành viên cộng đồng và xã hội thì họ không chỉ quan tâm đến cá nhân mình mà còn có trách nhiệm với người thân, hàng xóm láng giềng và những người yếu thế trong xã hội để cùng nhau chia sẻ những khó khăn, cùng nhau giải quyết những nhu cầu và vấn đề chung trong cộng đồng còn tồn tại

- Nội dung các hoạt động nâng cao năng lực PTCĐ cho phụ nữ:

+ Sự tham gia của người dân là yếu tố cơ bản

+ Thiết chế xã hội chính là môi trường cho sự tham gia, còn các tổ chức chính quyền, đoàn thể ở địa phương phải thể hiện được vai trò tổ chức Sự phát triển phải

hỗ trợ cả việc nâng cao năng lực cho các tổ chức này

+ Trong phát triển cộng đồng, không áp đặt chương trình có sẵn của tổ chức Nhà nước hay cơ quan phát triển từ bên ngoài vào mà phải là các công trình do dân

đề xướng với sự giúp đỡ từ bên ngoài

+ Phải tạo được chuyển biến xã hội, đó là sự thay đổi nhận thức, hành vi của người dân Phải tạo được sự chuyển biến trong tổ chức, cơ cấu và các mối tương quan lực lượng xã hội

+ Tổ chức tuyên truyền các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đến các tầng lớp phụ nữ trong cộng đồng để nắm vững kiến thức, tăng cường nhận thức về mặt pháp luật, thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ người công dân sống trên đất nước Việt Nam

+ Vận động phụ nữ tham gia tích cực trong đối thoại cải thiện thu nhập, phân tích và phổ biến số liệu giới

+ Phối hợp các ngành liên quan có những hoạt động hỗ trợ cải thiện thu nhập, cải thiện khả năng tiếp cận các cơ hội kinh tế cho phụ nữ và thiết lập các quan hệ đối tác sáng tạo để thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ

+ Tạo dựng một môi trường khuyến khích sự tham gia nhiều hơn của cả nam

+ Vận động, tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong việc tham gia bảo vệ môi trường, xây dựng nông thôn mới, xóa đói giảm nghèo, các phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, các hoạt động nhân đạo từ thiện, các hoạt động lễ hội tại địa phương

+ Tuyên truyền vận động, dần dần giải quyết các rào cản liên quan đến giới và khuyết tật cả nam và nữ gặp phải khi tiếp cận các dịch vụ y tế và xã hội

+ Tăng cường vai trò của các thành viên trong gia đình trong việc chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ người khuyết tật

+ Giáo dục về bạo lực giới cho phụ nữ khuyết tật nhằm nâng cao vị thế của phụ nữ khuyết tật, họ có khả năng nhận ra bạo lực giới và có các biện pháp phòng chống bạo lực giới

- Các loại hoạt động nâng cao năng lực phát triển cộng đồng cho phụ nữ:

+ Phối hợp các ngành liên quan tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kinh nghiệm làm ăn, huấn luyện kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng cây trồng, vật nuôi, kỹ thuật bảo quản và tiêu thụ sản phẩm, các buổi hội thảo tại thôn hay hội thảo đầu bờ…nhằm tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm cũng như nâng cao kiến thức làm

ăn có ý nghĩa rất quan trọng, giúp nâng cao năng lực, kỹ năng của người lãnh đạo cộng đồng và mỗi người dân trong việc lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn để có thể tự giải quyết các vấn đề còn tồn tại và phát sinh mới trong mỗi cộng

đồng

+ Xây dựng các mô hình làm theo, các mô hình hay và hiệu quả nổi bật là:

phong trào “Phụ nữ làm kinh tế giỏi”; phong trào “Phụ nữ giúp nhau phát triển kinh

tế gia đình”, phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”; phong trào “Phụ nữ làm công tác nhân đạo, từ thiện; các mô hình “heo đất tiết kiệm; hũ gạo tình thương, mỗi gia đình là một địa chỉ nhân đạo từ thiện ”,“mái nhà an toàn”… được nhân rộng

+ Phối hợp với chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể tổ chức tốt các phong trào, các cuộc vận động ở khu dân cư; nhất là tập trung nguồn lực để giải quyết các vấn đề khó khăn của phụ nữ như: hỗ trợ vay vốn, phối hợp dạy nghề, tạo việc làm,

vận động “Xây dựng gia đình 5 không 3 sạch”, thực hiện Đề án “Giáo dục 5 triệu bà

mẹ nuôi dạy con tốt”, Dự án 3 “Hỗ trợ xây dựng gia đình hạnh phúc“ gắn với cuộc

vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, Đề án “Rác không tiếp đất“, Quan tâm kiểm tra,

giám sát và tổng kết, đánh giá, rút kinh nghiệm, kịp thời phát hiện, biểu dương, nhân rộng điển hình, hướng dẫn tháo gỡ khó khăn

- Tuyên truyền bồi dưỡng kiến thức cho chị em phụ nữ luật pháp về các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước về những vấn đề liên quan đến phụ nữ, nhiệm vụ phát triển kinh tế - chính trị của các ngành, các địa phương để nâng cao nhận thức hiểu rõ hơn quyền và nghĩa vụ của người công dân trong xã hội, vai trò làm vợ, làm mẹ trong gia đình Thực hiện tốt phong trào thi đua xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch”, tổ chức cho hội viên, phụ nữ học tập nội dung và đăng ký thực hiện xây dựng gia đình “No ấm, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh”

- Đẩy mạnh hoạt động truyền thông, giáo dục phổ biến kiến thức, nâng cao nhận thức của phụ nữ về vai trò người vợ, người mẹ trong quản lý giáo dục con, phòng chống phát hiện tố giác tệ nạn xã hội, buôn bán phụ nữ trẻ em, phòng chống xâm hại tình dục trẻ em gái, phòng chống dịch bệnh, bình đẳng giới và phòng chống bạo lực trong gia đình, phòng chống xâm hại tình dục trẻ em, kiến thức kỹ năng sản xuất kinh doanh, chuyển giao khoa học công nghệ, kỹ thuật thâm canh tăng năng suất, chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, kỹ năng sống, phòng chống tội phạm, ma túy,

mại dâm, bạo lực gia đình, bảo vệ môi trường, tiết kiệm năng lượng

- Vận động phụ nữ tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân, phát hiện và giải quyết kịp thời các mâu thuẫn tại cộng đồng, không tham gia bạo động, khiếu kiện đông người, vượt biên trái phép…

- Vận động phụ nữ xóa mù chữ, phổ cập giáo dục tiểu học, trung học cơ sở, hưởng ứng cuộc vận động nói không với tiêu cực trong thi cử và chống bệnh thành tích trong giáo dục

- Tuyên truyền nâng cao nhận thức của phụ nữ về những yêu cầu đặt ra của thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế, kết quả đạt được của Kế hoạch hành động vì sự tiến

bộ của phụ nữ Việt Nam, Công ước Quốc tế về xóa bỏ mọi hình thức phân biệt đối

xử với phụ nữ (CEDAW)

- Giáo dục cho cán bộ tổ, chi hội, phụ nữ nhận thức đúng về vai trò, khả năng tham gia xây dựng cộng đồng của mình, khuyến khích chị em phát biểu ý kiến xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của địa phương đáp ứng nhu cầu của phụ nữ Bồi dưỡng những kiến thức kinh tế xã hội và kỹ năng tham gia sinh hoạt dân chủ cộng đồng, giới thiệu cán bộ nữ đảm nhiệm các mặt công tác ở địa phương Hướng dẫn cho phụ nữ thực hiện việc giám sát các hoạt động của chính quyền và cán bộ, công chức xã thông qua Hội phụ nữ cơ sở của mình

- Tuyên truyền vận động phụ nữ tích cực tham gia giữ gìn và bảo vệ môi trường (thực hiện chương trình vệ sinh môi trường cơ bản với các phong trào: bếp ít khói,

hố vệ sinh, nước bể…), thực hiện dân số - kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống HIV/AIDS, phòng chống sốt xuất huyết, bướu cổ, kỹ năng phòng chống thiên tai ứng phó với biến đổi khí hậu và cách phòng ngừa khi thiên tai

lũ lụt xảy ra…

- Tổ chức tọa đàm, phổ biến, trao đổi kinh nghiệm điển hình gia đình nuôi dạy con tốt; Gia đình có nhiều thế hệ hòa thuận, hiếu thảo; Gia đình có nhiều đóng góp cho cộng đồng, xã hội trong việc bảo vệ chăm sóc con em; Gia đình làm kinh tế giỏi…

- Tổ chức các Hội thi về kiến thức gia đình, tìm hiểu pháp luật, thi tuyên truyền viên về phòng chống tệ nạn xã hội và tội phạm, giữ gìn và bảo vệ môi trường… trong

các tầng lớp phụ nữ

- Tuyên truyền nhân rộng những gương điển hình tập thể, cá nhân có nhiều thành tích về thực hiện tốt các hoạt động cộng đồng tại địa phương Triển khai nhân rộng một số mô hình điển hình: nhóm nhỏ các cặp vợ chồng kế hoạch hóa gia đình

và tăng thu nhập; câu lạc bộ gia đình hạnh phúc; nhóm phụ nữ tín dụng tiết kiệm –

kế hoạch hóa gia đình

- Củng cố, nhân rộng các mô hình có hiệu quả trong phòng chống tệ nạn xã hội từ gia đình và cộng đồng; tổ phụ nữ quản lý, giáo dục, giúp phụ nữ sau cải tạo tái hòa nhập cộng đồng Tổ phụ nữ không có người thân sử dụng ma túy và vi phạm pháp luật…

- Xây dựng, củng cố đội ngũ tình nguyện, các câu lạc bộ sau cai nghiện và mô hình phòng chống ma túy từ gia đình Lồng ghép nội dung giáo dục gia đình, phòng chống tệ nạn xã hội Duy trì mô hình “Nhóm giáo dục đồng đẳng gái mại dâm hoàn lương và công tác bảo vệ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt” với các nội dung hoạt động của Hội và cộng đồng

- Hội Phụ nữ cơ sở phối hợp các Ngân hàng tín chấp hỗ trợ cho phụ nữ có vốn đầu tư sản xuất kinh doanh, giải quyết việc làm có thu nhập ổn định cuộc sống Phối hợp các ngành liên quan giúp đỡ những hộ phụ nữ nghèo có địa chỉ về mọi mặt, hướng dẫn cách làm ăn, phổ biến khoa học trong chăn nuôi, chế biến, sản xuất kinh doanh, tạo việc làm…để từng bước thoát nghèo vươn lên trong cuộc sống

- Khảo sát tại cơ sở để nghiên cứu đề xuất các chính sách hỗ trợ phát triển gia đình, hỗ trợ phụ nữ phát triển mọi mặt trên các lĩnh vực đời sống xã hội:

+ Khảo sát tình hình, cung cấp thông tin, đề xuất nguyện vọng của phụ nữ ở cơ

sở, Hội cấp trên có căn cứ nghiên cứu đề xuất với Chính phủ chính sách về: chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình, giải quyết việc làm tăng thu nhập, y tế, giáo dục, bảo biểm xã hội, hôn nhân gia đình hỗ trợ phụ nữ vừa có thể thực hiện tốt vai trò người mẹ vừa tham gia hoạt động xã hội

+ Đề xuất các biện pháp tích cực nhằm hạn chế tình trạng bạo lực gia đình, bao lực học đường, xâm hại tình dục trẻ em