Tiết 07

Kiến thức:  Biết các lệnh vào/ra đơn giản để nhập dữ liệu từ bàn phím hoặc đưa dữ liệu ra màn hình;  Biết các bước: soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh chương trình;  Biết một số

Tuần: 7 Tiết: 7 -Ngày soạn: 12/10/2007

Ngày dạy: Lớp:

Chương II: Chương trình đơn giản

§7 Các thủ tục chuẩn vào/ra đơn giản

§8 Soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh chương trình

1 Kiến thức:

 Biết các lệnh vào/ra đơn giản để nhập dữ liệu từ bàn phím hoặc đưa dữ liệu ra màn hình;

 Biết các bước: soạn thảo, dịch, thực hiện và hiệu chỉnh chương trình;

 Biết một số công cụ của môi trường Turbo Pascal;

2 Kỹ năng

 Viết một số lệnh vào/ra đơn giản;

 Sử dụng chương trình dịch để phát hiện lỗi;

 Chỉnh sửa chương trình dựa vào thông báo lỗi của chương trình dịch và tính hợp lí của kết quả thu được

3 Thái độ:

 Xác định thái độ nghiêm túc trong học tập khi làm quen với nhiều quy định nghiêm ngặt trong lập trình;

 Có ý thức cố gắng học tập vượt qua những lúng túng, khó khăn ở giai đoạn bắt đầu học lập trình;

 Tạo sự ham muốn giải các bài tập bằng lập trình, thấy được lợi ích của lập trình phục

vụ tính toán và giải được một số bài toán liên quan

II Phương pháp - phương tiện dạy học:

 Thuyết trình, nêu câu hỏi, gợi mở, tóm tắt và ghi ý chính;

 Giáo viên chuẩn bị: Giáo án, phòng máy nối mạng LAN, cài đặt Turbo Pascal;

 Học sinh chuẩn bị: Đọc trước nội dung bài, sách giáo khoa, vở ghi

III NộI dung dạy – học:

Ổn định lớp;

Ghi sổ đầu bài

Chào thầy

Cán bộ lớp báo sĩ số

Kiểm tra bài cũ:

1 Hãy viết biểu thức toán học sau

trong ngôn ngữ Pascal

2

3

(5 )

2

b

a

c

x

x

x

−

+

+

Giải

(5+x)*((a-b/sqr(c))/(x+2/x*x*x)

Đặt câu hỏi

Gọi HS lên bảng làm bài

Gọi HS nhận xét, bổ sung bài

Nhận xét, sửa bài, cho điểm

Lắng nghe, lên bảng làm bài

Nhận xét, bổ sung Lắng nghe, ghi bài

§7 Các thủ tục chuẩn vào/ra

đơn giản

Để khởi tạo giá trị ban đầu cho

biến, ta dùng lệnh gán để gán một

giá trị cho biến Mỗi chương trình

Ghi tên bài

Thuyết trình, đặt vấn đề vào bài mới

Chương trình đưa dữ liệu vào

Mở sách giáo khoa,

vở ghi, ghi bài

luôn làm việc với một bộ dữ liệu

vào Muốn chương trình làm việc

với nhiều bộ dữ liệu khác nhau,

thư viện của các ngôn ngữ lập

trình cung cấp một số chương

trình dùng để đưa dữ liệu vào và

đưa dữ liệu ra

1 Nhập dữ liệu vào từ bàn phím

Thủ tục chuẩn để nhập dữ liệu từ

bàn phím trong Pascal:

Read(<tên_biến 1>, <tên_biến

2>,…, <tên_biến n>);

Hoặc: Readln(<tên_biến 1>,

<tên_biến 2>,…, <tên_biến n >);

Trong đó: Tên biến trừ biến kiểu

lôgic

Ví dụ: Nhập giá trị từ bàn phím

cho các biến a, b, c như sau:

Readln(a, b, c);

Chú ý: Khi nhập giá trị cho nhiều

biến, những giá trị này phải được

gõ cách nhau ít nhất một dấu cách

hoặc kí tự xuống dòng

cho phép đưa dữ liệu từ bàn phím hoặc từ đĩa vào gán cho các biến, làm cho chương trình trở nên linh hoạt, tính toán với nhiều bộ dữ liệu đầu vào khác nhau

Chương trình đưa dữ liệu ra dùng để đưa các kết quả ra màn hình, in ra giấy hoặc lưu trên đĩa

Trong ngôn ngữ Pascal, hãy cho biết cấu trúc chung của thủ tục nhập dữ liệu?

Nhận xét, nêu thủ tục nhập dữ liệu từ bàn phím

Nêu ví dụ

Khi nhập giá trị cho nhiều biến phải thực hiện như thế nào?

Chốt lại ý chính

Nêu ví dụ minh học trực quan trên máy

Chú ý quan sát, lắng nghe

Lắng nghe, đọc sách, trả lời

Lắng nghe, theo dõi, ghi bài

Lắng nghe, ghi bài Lắng nghe, đọc sách, trả lời câu hỏi

Lắng nghe, theo dõi, ghi bài

Lắng nghe, quan sát

2 Đưa dữ liệu ra màn hình

Cấu trúc của thủ tục xuất dữ

liệu ra màn hình trong Pascal:

Write(<giá_trị1>, < giá_trị2>,…,<

giá_trị n>);

Writeln(<giá_trị1>,< giá_trị2>,…,<

giá_trị n >);

Trong đó: Các giá trị có thể là tên

biến, tên hằng, giá trị cụ thể, biểu

thức hoặc tên hàm

Ví dụ: Nhập giá trị cho biến M từ

bàn phím, thường dùng cặp thủ

tục:

Write(‘Hay nhap gia tri cho M: ’);

Readln(M);

Chú ý:

Trong thủ tục write hoặc writeln,

sau mỗi kết quả ra còn có quy

cách ra:

- Đối với kết quả thực:

:<độ rộng>:<số chữ số thập

phân>

- Đối với kết quả khác:

:<độ rộng>

Trong đó: Độ rộng và số chữ số

thập phân là các hằng nguyên

dương

Ví dụ: x:=12.87; writeln(x:5:1);

Trên màn hình: _12.9

Sau khi xử lí xong, kết quả tìm được đang được lưu trong bộ nhớ Để thấy được kết quả trên màn hình ta sử dụng thủ tục xuất

dữ liệu

Trong ngôn ngữ Pascal, hãy cho biết cấu trúc chung của thủ tục xuất dữ liệu?

Chốt lại ý chính

Trình bày và phân tích ví dụ

Minh họa trực quan trên máy để

so sánh sự khác nhau giữa 2 thủ tục write và writeln

Trong thủ tục write hoặc writeln, sau mỗi kết quả ra còn có dạng quy cách nào?

Nhận xét câu trả lời

Nêu và phân tích chú ý

Minh họa trực quan ví dụ trên máy

Lắng nghe

Lắng nghe, đọc sách, trả lời

Lắng nghe, theo dõi, ghi bài

Lắng nghe, theo dõi, ghi bài

Chú ý, quan sát

Lắng nghe, đọc sách, trả lời

Lắng nghe, ghi bài

Chú ý, quan sát

§8 Soạn thảo, dịch, thực hiện

và hiệu chỉnh chương trình

Để sử dụng Turbo Pascal (TP),

trên máy tính phải có các tệp:

Turbo.exe, Turbo.tpl, Graph.tpu,

egavga.bgi

Cách khởi động chương trình

Turbo Pascal trong Windows:

Nháy đúp chuột vào biểu tượng

Turbo Pascal.pif trên nền màn hình

Màn hình làm việc của TP:

- Thanh bảng chọn;

- Tên tệp chương trình;

- Con trỏ và vùng soạn thảo;

- Chỉ số dòng, cột của con trỏ ST;

- Dòng hướng dẫn các phím

chức năng

Một số thao tác và phím tắt

thường sử dụng để soạn thảo và

thực hiện một chương trình viết

bằng Turbo Pascal:

- Xuống dòng: Enter

- Lưu file vào đĩa: nhấn F2

- Mở file đã có: nhấn F3

- Biên dịch chương trình: Alt+F9

- Soát lỗi chương trình: Nhấn F9

- Chạy chương trình: Ctrl+F9

- Đóng cửa sổ chương trình:

Alt+F3

- Chuyển qua lại giữa các cửa

sổ: nhấn phím F6

- Xem lại màn hình kết quả:

Alt+F5

- Thoát khỏi TP: Alt+X

Để thực hiện chương trình được viết bằng ngôn ngữ lập trình Pascal, ta dùng phần mềm Turbo

Pascal (hay Free Pascal) để

soạn thảo, sử dụng chương trình dịch để dịch chương trình đó sang ngôn ngữ máy

Để sử dụng Turbo Pascal, trên máy tính phải có các tệp nào?

Chốt lại ý chính

Nêu cách khởi động TP, thực hiện minh họa

Quan sát và HD HS thực hiện

Giới thiệu trực quan trên máy về màn hình của TP

Hãy cho biết một số thao tác

và phím tắt thường sử dụng để soạn thảo và thực hiện một chương trình viết bằng Turbo Pascal?

Thực hiện minh họa các thao tác

sử dụng phím tắt để HS quan sát, nhận biết tác dụng

Quan sát và hướng dẫn HS thực hiện

Chú ý, lắng nghe

Lắng nghe, đọc sách, trả lời câu hỏi

Lắng nghe, ghi bài Chú ý quan sát

Thực hiện theo yêu cầu và hướng dẫn của GV

Quan sát, lắng nghe, ghi bài

Lắng nghe, đọc sách, trả lời câu hỏi

Chú ý quan sát, lắng nghe

Thực hiện một số thao tác theo hướng dẫn của GV

 Thủ tục nhập dữ liệu vào từ bàn phím và đưa dữ liệu ra màn hình trong TP;

 Màn hình làm việc của TP;

 Một số thao tác và phím tắt trong TP

 Xem trước: Bài tập và thực hành 1_Trang 34 _ Sách giáo khoa;

 Xem phụ lục B:1.Môi trường Turbo Pascal, trang 122 và 7 Một số thông báo lỗi, trang 136 trong sách giáo khoa

VI Rút kinh nghiệm: