Bài giảng kỹ năng dạy học

Kỹ năng Kỹ năng là khả năng của con người thực hiện một cách có hiệu quả một công việc nào đó để đạt được mục đích đã xác định bằng cách lựa chọn và áp dụng những cách thức hành động ph

Trang 1

“ Add your company slogan ”

KỸ NĂNG DẠY HỌC

TRUÒNG CĐN THƯƠNG MẠI & CÔNG NGHIỆP

KHOA SƯ PHẠM DẠY NGHỀ

HẢI DƯƠNG – 2011

Trang 2

Cấu trúc môn học

1 Những vấn đề cơ bản trong kỹ năng dạy học

2 Kỹ năng chuẩn bị bài giảng

3 Kỹ năng sử dụng phương tiện, phương pháp và

kỹ thuật dạy học tích cực

4 Kỹ năng thực hiện bài giảng

5 Kỹ năng kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học

Trang 3

CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG

KNDH

I Khái niệm về kỹ năng và kỹ năng dạy học

1 Kỹ năng

Kỹ năng là khả năng của con người thực hiện một

cách có hiệu quả một công việc nào đó để đạt được mục đích đã xác định bằng cách lựa chọn và

áp dụng những cách thức hành động phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh và phương tiện nhất định

Trang 4

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG

KNDH

2 Kỹ năng dạy học

Kỹ năng dạy học là khả năng của người dạy

thực hiện một cách có kết quả các hoạt động/công việc của mỡnh để đạt được mục đích dạy học đã xác định bằng cách lựa chọn và áp dụng những cách thức hành động phù hợp với người học, điều kiện, hoàn cảnh và phương tiện nhất định

Trang 6

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN TRONG KNDH

* Đặc điểm:

- Xây dựng trên cơ sở các tri thức về chuyên môn, sư phạm, xã hội, những kỹ xảo chuyên biệt và năng khiếu

- Kỹ năng dạy học đối với người giáo viên là cơ sở để giáo viên thực hiện các nhiệm vụ của giáo dục cũng như công việc dạy học

- Kỹ năng dạy học được hình thành trong quá trình

hoạt động sư phạm thông qua việc huấn luyện và

tích lũy kinh nghiệm sống

Trang 8

CHƯƠNG II:KỸ NĂNG CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG

I Khái niệm về kỹ năng chuẩn bị bài giảng

1 Định nghĩa:

Kỹ năng chuẩn bị bài lên lớp là khả năng ngưười giáo viên vận dụng những kiến thức chuyên môn và sư phạm để chuẩn bị bài lên lớp đạt kết quả trong thời gian nhất định và điều kiện cụ thể.

Trang 9

KỸ NĂNG CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG

2 Yêu cầu cơ bản đối với người giáo viên khi

chuẩn bị bài lên lớp:

- Nắm vững cấu trúc nội dung chương trỡnh

và nội dung khoa học của chương trỡnh

- Có những kiến thức và hiểu biết về tâm,

sinh lý và lứa tuổi của đối tượng

- Có kiến thức về giáo dục học

- Có óc tưởng tượng sư phạm, tính cẩn thận,

tỉ mỉ

Trang 10

Các KN

chuẩn

bị bài

giảng

Nhận dạng các loại bài dạy

KN viết mục tiêu thực hiện cho bài dạy

KN phân tích nội dung

KN phát triển phương pháp, phương tiện

KN lập kế hoạch bài dạy

KN chuẩn bị tài liệu phát tay

Trang 11

II Các KN chuẩn bị bài giảng

1 Kỹ năng phân tích nội dung chương trỡnh môn học gồm:

- KN phân tích mục tiêu chương trỡnh

- KN phân tích cấu trúc nội dung chương trỡnh và tiến trỡnh thực hiện

- KN liên hệ nội dung chương trỡnh với đối tượng học tập

- KN liên hệ nội dung chương trỡnh với các chương trỡnh môn học liên quan khác

- KN phân phối thời gian cho toàn chương trỡnh và từng phần

nội dung

- KN phân tích các điều kiện để thực hiện kế hoạch

- KN phân tích nguyên tắc xây dựng chương trỡnh trỡnh

Trang 12

2 KN phân tích xác định đặc điểm đối tượng:

- KN giao tiếp sư phạm

- KN đàm thoại

- KN xây dựng bộ test về tri thức, KN, thái

độ để thăm dò, tỡm hiểu HS

Trang 13

3 KN nghiên cứu nội dung bài lên lớp:

- KN lựa chọn tài liệu:

- KN nghiên cứu tri thức mới:

+ Phân tích khối lượng tri thức hay KN cần trỡnh bày

+ Phân loại tri thức hay KN (Phải biết, cần biết, nên biết)

+ Phân tích các tri thức hay KN liên quan + Xây dựng quy trỡnh trỡnh bày

- KN phân tích và dự đoán những khó khăn trong quá trỡnh lĩnh hội tri thức mới của HS:

Trang 14

4 Nhận dạng cỏc loại bài dạy

4.1 Bài dạy lý thuyết

a Bài dạy sự kiện thực tế: sự kiện là thông tin độc nhất

vô nhị

- Các sự vật cụ thể

- Các số liệu cụ thể

- Các câu phát biểu

b Bài dạy khái niệm

- Khái niệm cụ thể

- Khái niệm trừu tượng

Trang 15

c Bài dạy cấu tạo: là bao gồm các đặc điểm tạo nên hình dáng của đối tượng và mối quan

hệ giữa chúng với nhau

d Bài dạy nguyên lý: là mối liên hệ bản

chất, bất biến giữa hai hay nhiều khái niệm

Trang 16

e Bài dạy quy trình: là một tập hợp nối tiếp nhau

một cách hợp lý để hoàn thành công việc

f Bài dạy quá trình: là sự mô tả sự việc diễn ra

Nhận dạng đúng các loại bài dạy cho phép người giáo viên có khả năng lựa chọn đúng các phương pháp và kỹ thuật dạy học chuyên biệt và thích hợp trong từng tình huống dạy học cụ thể.

Trang 17

4.2 Bài dạy thực hành

a Bài dạy kỹ năng nhận thức

Đó là các bài dạy kiến thức với mục tiêu rõ ràng và tường minh về việc vân dụng các kiến thức đó vào các tình huống thực tiễn như giải quyết vấn đề, ra quyết định, tư duy lôgic hoặc sáng tạo ra các ý tưởng, giải pháp mới.

b Bài dạy kỹ năng tâm vận

Loại bài này dựa vào các quy luật, các giai đoạn và các cấp

độ hình thành kỹ năng Nó có nguyên tắc riêng.

c Bài dạy lồng ghép thái độ

 Dạy thái độ không quan sát được ( cảm nhận giá trị, lòng tin)

 Dạy thái độ quan sát được ( hành vi, phong cách, thói quen)

Trang 18

5 Viết mục tiêu thực hiện cho bài dạy

5.1 Khái niệm về mục tiêu bài dạy

 Mục tiêu bài dạy là kết quả dự kiến trong

tương lai mà HS đạt được sau khi kết thúc bài dạy

 Mục tiêu dạy học viết dưới góc độ người học

để nhấn mạnh kết quả cuối cùng ở họ chứ

không phảI ở phía giáo viên.

Trang 19

5.2 Cấu trúc của mục tiêu

- Kiến thức: Thông tin chứa trong não (khái niệm,

nguyên lý, quy trình…)

- Kỹ năng: là những hoạt động quan sát được và

những phản ứng của người học khi thực hiện các nhiệm vụ học tập

- Thái độ: là cảm nhận và cách ứng xử của con

người với một công việc

Trang 20

Trang 21

Trang 22

3 Có ý kiến đánh giá: Đã nhập cuộc, có nhận xét

4 Cam kết thực hiện: Thực hiện một cách chủ động, tự nguyện

5 Thành thói quen: Đã trở thành tác phong, lối

sống của bản thân

Trang 23

5.3 Yêu cầu với mục tiêu dạy học:

- Diễn đạt theo yêu cầu của người học

- Thích đáng, khả thi

- Đặc thù (diễn tả bằng 1 động từ đơn nghĩa)

- Diễn tả dưới dạng hành vi có thể quan sát được

- Xác định; thời gian, vật chất

- Xác định tiêu chí

- Xác định được trình độ hiện có của HS

Trang 24

5.4 Cách viết muc tiêu cho bài dạy

Để xác định được mục tiêu bài học chúng ta cần phải:

 Tham khảo mục tiêu của môn học, ý nghĩa và vai trò của bài học trong hệ

thống môn học.

 Bắt đầu bằng cụm từ: “ Học xong bài này người học có khả năng:”

 Xác định mục tiêu thứ nhất:

 Chọn một động từ hành động trong bảng động từ cho sẵn

 Sau động từ là một danh từ xác định sản phẩm của hoạt động.

 Nêu điều kiện để thực hiện sản phẩm trên với hành động tương ứng Điều

kiện ở đây thường được hiểu là các phương tiện, công cụ cần có, các giới hạn cần thiết

 Nêu tiêu chí cần đạt được của hành động Tiêu chí này phải thể hiện trên

Trang 25

Ví dụ:

Tên bài: “Điện trở”

Mục tiêu: Học xong bài này người học có khả năng:

+ Về kiến thức: Trỡnh bày đúng nhiệm vụ, cấu tạo, cách

đọc giá trị điện trở.

+ Về kỹ năng: Nhận ra được tất cả các điện trở khác nhau

có trong một tập lẫn lộn nhiều loại linh kiện điện từ, sai

số cho phép không được quá 1%

Đọc được đúng trị số của bất kỳ linh kiện điện trở nào có chỉ thị trị số điện trở bằng các vạch màu trong thời gian không quá 30 giây.

+ Về thái độ: Góp phần rèn luyện ý thức tổ chức xây dựng

bài, hứng thú học tập.

Trang 26

Ví dụ: Đặt lửa cho động cơ xăng.

Mục tiêu: Học xong bài này người học có khả năng:

+ Về kiến thức: Trình bày được các điều kiện cần

biết trước khi đặt lửa, trình tự đặt lửa;

+ Về kỹ năng: Đặt lửa cho động cơ 4, 6, 8 đúng quy trình sai số không quá 30 trong thời 10 phút

+ Về thái độ: Đảm bảo an toàn, tiết kiệm nguyên vật liệu và vệ sinh công nghiệp

Trang 27

6 Phân tích nội dung bài giảng

- Xác định các đơn vị kiến thức của bài dạy

- Kết cấu logic của các phần trong bài dạy.

- Xác định trọng tâm bài dạy

- Những kiến thức, kỹ năng HS cần đạt được

- Từ đó xác định phương tiện, phương pháp, hình thức

tổ chức dạy học phù hợp

Trang 28

7 Lập kế hoạch bài dạy lý thuyết

7.1 Đặc trưng của bài dạy lý thuyết

- Hình thành hệ thống kiến thức lý thuyết: khái niệm, nguyên lý, định luật, quy trình

- Hình thành các kỹ năng hoạt động trí tuệ: phân tích, đánh giá, ghi nhớ, so sánh, vận dụng

Trang 29

7.2 Cấu trúc bài dạy lý thuyết

Trang 30

a Phần mở bài (yêu cầu chính tiếng Anh viết tắt:

G-L-O-S-S

 G (Getattention ) : Làm cho HS chú ý tham gia

 L (Link with experiences): Gắn với những kinh

nghiệm của người học.

 0 ( Outcomes) : Các kết quả của bài dạy

 S (Struckture): Cấu trúc của bài dạy (người học

muốn biết về các hoạt động và trình tự họ sẽ làm).

 S ( Stimulation): Kích thích động cơ học tập

Trang 31

b Phần thân bài

Đây là phần chính với phần lớn các hoạt động của giáo viên và học sinh thực hiện

Trang 32

c Phần kết luận: Các yêu cầu chính đối với phần kết

luận: Viết tắt O-F-F ( tiếng Anh).

 (Outcomes): Các kết quả (so với M đặt ra; qua quan

sát, câu hỏi…).

 F ( Feetback): phản hồi- thông qua đối thoại giữa thầy-

trò.

 F ( Future): Các bài học trong tương lai- bài này gắn

với bài sắp tới

Mỗi GV tự quyết định sẽ viết chi tiết cho phần mở đầu và phần kết luận của 01 bài học thuộc chuyên ngành anh/chị đảm nhiệm, độ dài của cả hai phần khoảng 5 đến 7 phút là vừa

Trang 33

7.3 Một số biên pháp nâng cao sự chú ý và sự tham gia của người học vào bài dạy lý thuyết

Sự tập trung chú ý của người học

Thời gian học

Bài dạy lý thuyết truyền thống

0

Trang 34

• Mở đầu bài dạy một cách hấp dẫn để kích

thích động cơ học tập làm cho sự tập trung chú

ý của người học được nâng lên

• Tạo cơ hội để người học được tham gia hoạt động áp dụng kiến thức, kỹ năng mới sau phần

lý thuyết

• Tóm tắt thông tin, kiến thức mới

Phần mở đầu hấp dẫn + Lý thuyết + áp dụng + Tiểu kết

Trang 35

8 LËp kÕ ho¹ch bµi d¹y thùc hµnh

8.1 Qu¸ tr×nh h×nh thµnh KN trong d¹y thùc hµnh

Trang 36

8.2 Hoạt động dạy thực hành của GV

- Cung cấp kiến thức

- Trình diễn mẫu

- Hướng dẫn thường xuyên

Thực hành từng bước Thực hành có hướng dẫn Thực hành độc lập

- Tổ chức thực hành định kỳ

- Tổ chức thực hiện bài tập, dự án, giải quyết các vấn đề

Trang 37

8.3 Lập kế hoạch cho bài dạy thực hành

* Những căn cứ để lập kế hoạch dạy thực hành

 Chương trình môn học

 Vị trí bài dạy

 Đặc điểm của học sinh

 Điều kiện phương tiện, vật chất, các nguồn lực khác

* Lập kh cho các hoạt động trong bài dạy thực hành

 Xác định chính xác tên bài dạy

 Xây dựng “ bản hướng dẫn thực hiện” cho kĩ năng

 Xác định cách thức và công cụ đánh giá kết quả học tập của học sinh

Trang 38

8.4 Lập hồ sơ cho bài dạy thực hành

 Giáo án thực hành

 Bản hướng dẫn thực hiện

 Các tài liệu kỹ thuật kèm theo

Trang 39

8.5 Những gợi ý khi lập kế hoạch cho bài dạy thực hành

- Biên soạn bản hướng dẫn thực hiện

- Biên soạn công cụ đánh giá sự thực hiện của HS

- Xác định số lượng HS, vật tư, thiết bị

- Xác định mức độ thực hành độc lập cần thiết

- Xác định mức độ thực hành có hướng dẫn cần thiết

- Xác định liệu cú cần thực hành từng bước hay không

- Thiết kế hoạt động trỡnh diễn KN

Trang 40

* Khi thực hiện các hoạt động thực hành cho một KN

 Trình diễn cho đến khi HS nắm rõ về KN đó

 Cho HS thực hành từng bước cho đến khi họ thực

hiện theo đúng quy trình

 Cho HS thực hành từng bước cho đến khi họ thực

hiện theo đúng quy trình

 Cho HS thực hành có hướng dẫn cho đến khi họ thực hiện an toàn

 Cho HS thực hành độc lập cho đến khi họ thực hiện thành thạo

Trang 41

* Định kỳ sau khi dạy xong một KN

- Bố trí thực hành đối với từng KN cho đến khi

HS thực hiện như 1 thói quen

- Bố trí các bài tập tổng hợp/ dự án hoặc giải quyết vấn đề trong đó có sử dụng nhiều KN cho đến khi HS tự tin

Trang 42

Các loại giáo án

Giáo án tích

hợp

Giáo án lý thuyết

Trang 43

Kỹ năng chuẩn bị bài giảng

* Thành phần của một giỏo ỏn

 Mục tiêu dạy học

 CSVC, PTDH

 Giới thiệu bài mới

 N i dung bài mới ộ

 Phương pháp dạyhọc

 Phân chia thời gian

 Bài tập vận dụng

 Bi n pháp củng cố, ệ KT, G KQ HT Đ

 T i liệu tham khảo à

 Rút kinh nghiệm sau khi thực hiện giáo án

Trang 44

Cỏc giai đoạn

tiến hành

soạn GA

Giai đoạn một:

Xác định mục tiêu dạy học

Giai đoạn hai

XD nội dung BH cụ thể

Giai đoạn ba:

Lựa chọn, sử dụng cỏc

PP, PT dạy học và phõn chia thời gian

Trang 45

Thường áp dụng ba loại giáo án TH.

 Giáo án ca : từ 6-8 h

 Giáo án bài : KH HD một bài tập

(từ 1- nhiều ca)

 Giáo án tích hợp : KH HD cho mỗi

bài, liên kết chặt chẽ dạy LT - TH (LT - TH lồng ghép trong từng bài).

Trang 46

GA thực hành # GA lý thuyết:( gồm 7 phần )

GA thực hành khỏc GA lý thuyết: phần Nội dung được thể hiện 3 giai đoạn

 Giai đoạn hướng dẫn mở đầu

 Giai đoạn hướng dẫn thường xuyờn

 Giai đoạn hướng dẫn kết thỳc

Trang 47

* Giai đoạn HD mở đầu :

 Quán triệt mục tiêu HT

 Nêu đặc tính bài TH

 Xây dựng quy trình thực hiện CV

 Thao tác mẫu – HS quan sát, làm thử

 Chú ý sai hỏng, vấn đề an toàn

 Chia nhóm, phân công nhiệm vụ

Trang 48

* Giai đoạn hướng dẫn thường xuyên:

Trang 49

Trang 50

CHƯƠNG III: KN SỬ DỤNG PHƯƠNG TIỆN, PHƯƠNG PHÁP

VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC

I KN sử dụng các loại phương tiện dạy học

1 Kỹ năng xác định nhiệm vụ, tính năng của PT dạy học trong bài học

- Nghiên cứu tài liệu xác định chính xác những phương tiện dạy học nào cần thiết phải sử

dụng.

- Xác định mục đích sư phạm sử dụng từng phư

ơng tiện dạy học từ đó suy ra kết quả cần đạt

được

Trang 51

2 Xác định vị trí của PT (sử dụng PT đúng lúc)

- Trình bày PT vào lúc cần thiết, lúc HS mong

muốn nhất được quan sát

- Cần đưa PT theo trình tự bài giảng, tránh trưng

bày đồng loạt trên bàn, giá, tủ trong một tiết học

cũng như biến lớp học thành một phòng trưng bày triển lãm

- Cần cân đối và bố trí lịch sử dụng PT dạy học hợp

lí, đúng lúc, thuận lợi trong một ngày, một tuần

nhằn tăng hiệu quả sử dụng của chúng

Trang 52

3 Nguyên tắc sử dụng phương tiện đúng chỗ

- Tìm vị trí để giới thiệu PT trên lớp học hợp lí nhất, giúp cho

HS có thể sử dụng nhiều giác quan nhất để tiếp xúc với PT

một cách đồng đều ở mọi vị trí trong lớp.

- Vị trí trình bày PT phải đảm bảo các yêu cầu chung cũng

như riêng của nó về chiếu sáng, thông gió và các yêu cầu kỹ thuật đặc biệt khác.

- Các PT phải được giới thiệu ở những vị trí đảm bảo tuyệt đối

an toàn cho GV và HS trong và ngoai giờ dạy Đồng thời

không làm ảnh hưởng tới quá trình làm việc, học tập của các lớp khác.

- Đối với các PT được lưu giữ tại những nơi bảo quản, phải

sắp xếp sao cho khi cần lấy để đưa đến lớp, GV ít gặp khó

khăn và mất thời gian.

- Phải bố trí chỗ cất PT dạy học tại lớp sau khi dùng để không làm phân tán tư tưởng của HS khi tiếp tục nghe giảng

Định dạng
Số trang	100
Dung lượng	2,29 MB