Nhiễm trùng sơ sinh Viêm não herpes Viêm màng não sơ sinh • Mẹ có phát ban da, sốt, hội chứng cúm có hạch, có kháng thể trong huyết thanh • Tiền sản: Chậm tăng trưởng trong tử cung, n
Trang 1Bệnh phôi thai-bào thai nhiễm trùng
Nhiễm trùng sơ sinh
Trang 2Nhiễm trùng sơ sinh
Viêm não herpes
Viêm màng não sơ sinh
• Mẹ có phát ban da, sốt, hội chứng cúm có hạch, có kháng thể trong huyết thanh
• Tiền sản: Chậm tăng trưởng trong tử cung, não nhỏ, tràn dịch não thất, vôi hóa não, tật nhiều hồi não nhỏ, đa ối, bánh nhau dày…
• Sốt, thóp phồng, động kinh, dấu thần kinh, hội chứng viêm sinh học Cần chọc dò thắt lưng
Trang 7Bệnh phôi thai-bào thai - CMV
Lâm sàng: não nhỏ, điếc, động kinh, chậm phát triển, viêm màng mạch-võng mạc,
giảm sản tiểu não,
vôi quanh não thất,
chậm myelin hóa
tạo hốc ở cực thái dương
Trang 8Infections à CMV
Trang 13Bệnh phôi thai-bào thai – Nhiễm Toxoplasma
lách to, giảm tiểu cầu
(porencephaly)
Trang 16Sởi bẩm sinh
Toda K et al Vaccine 2015; 33: 3673–3677
Trang 17Rubella bẩm sinh
Trang 18Rubella bẩm sinh
Trang 19Hình echo dày hình quạt ở đồi thị sau nhiễm trùng bẩm sinh (sởi)
Trang 20Vôi hóa dạng điểm sau nhiễm toxoplasma bẩm sinh
Trang 21Nhiễm HIV
Nguy cơ truyền từ mẹ qua con:
25% các trường hợp nếu mẹ không được điều trị
1 % nếu mẹ được điều trị kháng virus và sanh mổ
Trang 26Hazin An et al., N Engl J Med 2016
Trang 27Nhiễm virus herpes
Nhiễm trong khi sinh 1/3 000 đến 1/20 000 ca sinh Chủ yếu do HSV 2 (nặng hơn so với HSV1)
Mẹ có thể không có triệu chứng 30% trẻ bị nhiễm sẽ có bệnh Khởi phát triệu chứng 2 đến 4 tuần sau đó
3 thể:
da-miệng-mắt thể thần kinh: động kinh, kích thích, ngủ sâu, sốt thể biểu hiện rải rác
Hình ảnh học: thương tổn quanh não thất Thùy thái dương không bị ảnh hưởng Cần liều kháng virus mạnh hơn so với nhiễm trùng ở trẻ em hay ở người lớn
Trang 28Nhiễm herpes sơ sinh
Trang 29Viêm màng não vi trùng
Hội chứng màng não cấp có sốt
Sơ sinh, nhũ nhi: tăng thân nhiệt, rối loạn trương lực, co giật, thóp phồng
Tiên lượng phụ thuộc chẩn đoán và điều trị sớm
Trang 30Viêm màng não vi trùng
► Không thực hiện hình ảnh học một cách hệ thống
► Hình ảnh học nếu:
Dấu thần kinh khu trú
Diễn tiến không tốt với điều trị
Sơ sinh: thường có áp xe não không có triệu chứng ban đầu (phát hiện qua siêu âm xuyên thóp)
Trang 32Viêm màng não streoptocoque B Dày màng não mềm lan tỏa
Giãn mạch các mạch máu màng nuôi
Trang 33Viêm màng não vi trùng
Trang 34Viêm màng não phế cầu (trẻ 2 tháng)
Trang 36Viêm màng não sơ sinh kèm viêm não thất Tăng phản âm thành các não thất
Trang 37Viêm não thất do biến chứng của áp xe não ở trẻ 5 tuổi.
CT có tiêm: bắt cản quang thành não thất Mặt khác, có tràn dịch não thất
Trang 38Viêm màng não do E Coli Viêm não thất
Tiến triển thành tràn dịch não thất
Trang 39Viêm màng não do E Coli
Tụ mủ dưới màng cứng
Trang 40Viêm màng não vi trùng ở trẻ nhũ nhi, biến chứng tụ mủ dưới màng cứng và viêm tắc tĩnh mạch xoang tĩnh mạch dọc trên
Trang 41Tụ mủ dưới màng cứng
Trang 42TỤ MỦ DƯỚI MÀNG CỨNG
Trang 43TRÀN DỊCH NÃO THẤT SAU NHIỄM TRÙNG
Trang 44Áp xe não
Trang 45ÁP XE NÃO
VIÊM MÀNG NÃO DO PROTEUS
Trang 46Arbelaez A, Restrepo F, Davila J, Castillo M Congenital brain infections Top
Magn Reson Imaging 2014; 23: 165-72
Baskin HJ, Hedlund G Neuroimaging of herpesvirus infections in children Pediatr Radiol 2007; 37: 949–963
Donald KA, Walker KG, Kilborn T, et al HIV Encephalopathy: pediatric case series description and insights from the clinic coalface AIDS Research and Therapy 2015; 12: 2, 10 p
George R, Andronikou S, du Plessis J, et al Central nervous system manifestations of HIV infection in children Pediatr Radiol 2009; 39:575–585
Neu N, Duchon D, Zachariah P TORCH Infections Clin Perinatol 2015; 42: 77-103
Schneider JF Neonatal brain infections Pediatr Radiol 2011; 41 (Suppl 1): S143–S148
Silasi M, Cardenas I, Racicot K, et al Viral infections during pregnancy Am J Reprod Immunol 2015; 73: 199–213
Toda K, Reef S, Tsuruoka M, et al Congenital rubella syndrome (CRS) in Vietnam 2011–2012—CRS epidemic after rubella epidemic in 2010–2011 Vaccine 2015; 33: 3673–3677
Triulzi F, Doneda C, Parazzini C, Righini A Congenital Infections In: F Triulzi et al., Perinatal Neuroradiology: From the Fetus to the Newborn Springer, 2016,
pp 221-35
Trang 47Bệnh lý hậu nhiễm
Trang 48Bệnh thần kinh hậu nhiễm
ADEM (viêm não tủy cấp tính rải rác, Acute disseminated encephalomyelitis)
SSPE (Viêm toàn não xơ chai bán cấp, Subacute sclerosing panencephalitis)
MS (Xơ cứng rải rác – Multiple sclerosis)?
Trang 51(Viêm não tủy cấp tính rải rác)
Sau một nhiễm trùng, sau chủng ngừa
Khởi phát 2 ngày đến 4 tuần sau đó
Trẻ em, người trẻ (tuổi trung bình 5-8 tuổi)
Bệnh não hình thành nhanh với các dấu hiệu tổn thương nhiều ổ ở hệ thần kinh trung ương, hội chứng màng não
dấu tháp một hay hai bên (60 đến 95%), liệt nửa người cấp (76%), thất điều (18 đến 65%), liệt các dây thần kinh sọ (22
đến 45%), mất thị lực do viêm thần kinh thị (7 đến 23%), co giật (13 đến 35%), tổn thương tủy sống (24%), suy giảm lời nói (nói chậm, nói líu nhíu, không nói được - aphasia) (5 đến 21%), và dị cảm nửa thân (2 đến 3%), kèm ảnh hưởng tình trạng tinh thần mức độ thay đổi từ ngủ sâu đến hôn mê Suy hô hấp thứ phát do tổn thương thân não hoặc rối loạn tri giác nặng xảy ra trong 11% đến 16% các trường hợp
Bệnh đa dây thần kinh hiếm gặp
Trang 52 Không có dấu ấn (marker) sinh học đặc hiệu
Điều trị: corticoid, immunoglobulines, lọc huyết tương …
Các thương tổn thuyên giảm dưới corticoid
Thể một pha
Thể nhiều pha
Tenembaum S, et al Acute disseminated encephalomyelitis Neurology 2007; 68 (Suppl 2): S23–S36
Trang 53ADEM - MRI
• 4 thể hình ảnh học:
• 1) ADEM với thương tổn nhỏ (dưới 5 mm);
• 2) ADEM với thương tổn lớn, hợp lại hoặc có hiệu ứng choán chỗ, phù quanh thương tổn ;
• 3) ADEM có thương tổn đồi thị
• 4) ADEM xuất huyết với các chuyển dạng xuất huyết ở giữa các mảng lớn (thường nặng)
• Tổn thương tủy 11 đến 28%
Trang 59ADEM
Trang 60Viêm toàn não xơ chai bán cấp
Subacute sclerosing panencephalitis
Virus sởi đột biến
Rối loạn hành vi
Suy giảm nhận thức
Giật cơ
Cơn động kinh
Rối loạn thị lực (viêm võng mạc hoại tử, mù vỏ não)
Hội chứng tháp hai bên
Hội chứng ngoại tháp
EEG bình thường giai đoạn đầu sau đó có các phức hợp theo chu kỳ đặc hiệu
Trang 61Viêm toàn não xơ chai bán cấp
Subacute sclerosing panencephalitis
Hình ảnh học bình thường giai đoạn đầu
Thương tổn chất trắng quanh não thất và dưới vỏ
Thương tổn các nhân xám (nhân đậu, đồi thị)
Thương tổn thể chai
Thương tổn tiểu não
Thương tổn tủy
Phù sau đó teo não
Chẩn đoán: huyết thanh học DNT kể cả sinh thiết não
Điều trị: thuốc điều hòa miễn dịch
Trang 62Garg RK J Neurol (2008) 255:1861–1871
Trang 64Viêm toàn não xơ chai bán cấp
Trang 67Xơ cứng rải rác
Trang 68Bầu dục
Vuông góc với trục não thất
Theo trục các khoảng quanh mạch máu
Trang 71 Ali M, Safriel Y, Sohi J, Llave A, Weathers S West Nile Virus Infection: MR Imaging Findings in the Nervous System AJNR Am J Neuroradiol 2005; 26:289–297
Altinors N, Bavbek M, Caner HH, Erdogan B Central nervous system hydatidosis in Turkey: a cooperative study and literature survey analysis of 458 cases J Neurosurg 2000; 93: 1-8
Bag AK et al JC virus infection of the brain AJNR Am J Neuroradiol 2010; 31:1564 –76
Bano S, Chaudhary V, Yadav S Central nervous system tuberculosis In: Bright P, ed Neuroimaging Clinical applications, 2012, Chap 21, pp 467-98
http://www.intechopen.com/books/neuroimaging-clinical-applications/central-nervous-systemtuberculosis
Beckham JD, Tyler KL Arboviroses Continuum (Minneap Minn) 2015; 21: 1599-611
Black DF et al MR Imaging of Central Nervous System Whipple Disease: A 15-Year Review AJNR Am J Neuroradiol 2010; 31:1493–97
Blanc F et al Whipple limbic encephalitis Arch Neurol 2011; 68: 1471-3
Brouwer MC, Tunkel AR, McKhann GM, van de Beek D Brain abscess N Engl J Med 2014; 371: 447-56
Camacho DLA et al Differentiation of Toxoplasmosis and Lymphoma in AIDS Patients by Using Apparent Diffusion Coefficients AJNR Am J Neuroradiol 2003; 24:633–637
Carpio A Neurocysticercosis: an update Lancet Infect Dis 2002;2:751-762
Cordoliani YS, Sarrazin JL, Felten D, et al MR of cerebral malaria AJNR Am J Neuroradiol 1998; 19: 871-4
Ferrari TCA, Moreira PRR Neuroschistosomiasis: clinical symptoms andpathogenesis Lancet Neurol 2011; 10: 853-64
Fink KR et al Neuroimaging of Pediatric Central Nervous System Cytomegalovirus Infection RadioGraphics 2010; 30:1779–1796
Garcia HH, Del Brutto OH Imaging findings in neurocysticercosis Acta Trop 2003; 87: 71-8
Trang 72 Garcia HH, Nash TE, Del Brutto OH Clinical symptoms, diagnosis, and treatment of neurocysticercosis Lancet Neurol 2014; 13: 1202–15
Gilden D, Cohrs RJ, Mahalingam R, Nagel MA Varicella zoster virus vasculopathies: diverse clinical manifestations, laboratory features, pathogenesis, and treatment Lancet Neurol 2009; 8: 731-40
Hegde V, Aziz Z, Kumar S, et al Dengue encephalitis with predominant cerebellar involvement:
Report of eight cases with MR and CT imaging Eur Radiol 2015; 25: 719-25
Idro R, Jenkins NE, Newton CRJC Pathogenesis, clinical features, and neurological outcome of cerebral malaria Lancet Neurol 2005; 4: 827-40
John CC, Carabin H, Montano SM, et al Global research priorities for infections that affect the nervous system Nature 2015; 527: S178-86
Karampekios S, Hesselink J Cerebral infections Eur Radiol 2005; 15: 485-93
Kilani B, Ammari L, Tiouiri H, et al Manifestations neuroradiologiques de la tuberculose du système nerveux central chez 122 adultes Rev Méd interne 2003; 24: 96
86- Kimura-Hayama ET et al Neurocysticercosis: Radiologic-Pathologic Correlation RadioGraphics 2010; 30:1705–1719
Kornienko VN, Pronin IN Intracranial infections In Diagnostic Neuroradiology, pp 945-1002 Springer, 2009
Kramer LD, Li J, Shi PY West nile virus Lancet Neurol 2007; 6: 171-81
Livraghi S, Melancia JP, Antunes JL (2003) The management of brain abscesses Adv Tech Stand Neurosurg 28: 285-313
Macfarlane RG et al Neuroimaging findings in human prion disease J Neurol Neurosurg Psychiatry 2007; 78: 664-70
Mathisen GE, Johnson JP (1997) Brain abscess Clin Infect Dis 25: 763-9
Maschke M et al Update on neuroimaging in infectious central nervous system disease Curr Opin Neurol 2004; 17:475–480
Moragas M et al Rhombencephalitis A Series of 97 Patients Medicine 2011;90: 256-261
Trang 73 Muccio CF, Caranci F, D’Arco F, et al Magnetic resonance features of pyogenic brain abscesses and differential diagnosis using morphological and functional imaging
studies: A pictorial essay J Neuroradiol 2014; 41: 153-67
Nagel MA et al The varicella zoster virus vasculopathies: Clinical, CSF, imaging, and virologic features Neurology 2008;70: 853-860
Nickerson JP et al Neuroimaging of Pediatric Intracranial Infection—Part 1: Techniques and Bacterial Infections J Neuroimaging 2012;22:e42–e51
Nickerson JP et al Neuroimaging of Pediatric Intracranial Infection—Part 2: TORCH, Viral, Fungal, and Parasitic Infections J Neuroimaging 2012;22:e52–e63
Ooi MH et al Clinical features, diagnosis and management of enterovirus 71 Lancet Neurol 2010; 9: 1097-1105
Patankar TF, Karnad DR, Shetty PG, Desai AP, Prasad SR Adult cerebral malaria: prognostic importance of imaging findings and correlation with postmortem findings Radiology 2002; 224: 811-6
Pedrosa I, Saiz A, Arrazola J, Ferreiros J, Pedrosa CS Hydatid disease: radiologic and pathologic features and complications Radiographics 2000; 20: 795-817
Polat P, Kantarci M, Alper F, et al Hydatid disease from head to toe Radiographics 2003; 23: 475-89
Post MJD et al CNS–Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome in the Setting of HIV Infection, Part 1: Overview and Discussion of Progressive Multifocal Leukoencephalopathy–Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome and Cryptococcal–Immune Reconstitution Inflammatory Syndrome AJNR published online july 2012
Puoti G et al Sporadic human prion diseases: molecular insights and diagnosis Lancet Neurol 2012; 11: 618-28
Trang 74 Rath TJ, Hughes M, Arabi M, Shah GV Imaging of Cerebritis, Encephalitis, and Brain Abscess Neuroimag Clin N Am 2012; 22: 585–607
Rock RB et al Central nervous system tuberculosis: pathogenesis and clinical aspects Clin Microbiol Rev 2008; 21: 243-61
Rohr H et al Spectrum of radiological manifestations of paediatric cat-scratch disease Pediatr Radiol 2012; 42:1380–4
Saini J, Gupta RK, Jain KK Intracranial Infections:Key Neuroimaging Findings Semin Roentgenol 2014; 49: 46-98
Sarrazin JL, Bonneville F, Martin-Blondel G Infections cérébrales Journal de Radiologie Diagnostique et Interventionnelle 2012; 93: 503-20
Scheld WM, Whitley RJ, Durack DT, eds: Infections of the Central Nervous System 2nd ed Lippincott-Raven, Philadelphia, 1997, 1064 p.
Shah GV Central nervous system tuberculosis: imaging manifestations Neuroimaging Clin North Am 2000; 10: 355-74
Shih RY, Koeller KK Bacterial, Fungal, and Parasitic Infections of the Central Nervous System: Radiologic-Pathologic Correlation and Historical Perspectives
Radiographics 2015; 35: 1141-69
Smirniotopoulos JG, Murphy FM, Nelson A Neuroimaging of AIDS: radiologic-pathologic correlations rad.usuhs.mil/ /jsmirnio/ aids-2000/sld021.htm
Smith AB et al Central Nervous System Infections Associated with Human Immunodeficiency Virus Infection: Radiologic-Pathologic Correlation RadioGraphics 2008; 28:2033–2058
Stanek G, Wormser GP, Gray J, Strle F Lyme borreliosis Lancet 2012; 379: 461–73
Starkey J, Moritani T, Kirby P Mri of CNS fungal infections: review of aspergillosis to histoplasmosis and everything in between Clin Neuroradiol 2014; 24: 217-30
Trang 75 Taheri MS, Karimi MA, Hagighatkhah H, et al Central Nervous System Tuberculosis: An Imaging-Focused Review of a Reemerging Disease Radiol Res Pract 2015; 2015:202806 doi: 10.1155/2015/202806
Tan IL, Smith BR, Gloria von Geldern G, Mateen FJ, McArthur JC HIV-associated opportunistic infections of the CNS Lancet Neurol 2012; 11: 605-17
Tan CS, Koralnik IJ Progressive multifocal leukoencephalopathy and other disorders caused by JC virus: clinical features and pathogenesis Lancet Neurol 2010; 9: 425–37
Taylor WR, Nguyen K, Nguyen D, et al The Spectrum of Central Nervous System Infections in an Adult Referral Hospital in Hanoi, Vietnam Plos One 2012; 7:
e42099, 8p
Trinh QM, Nguyen HL, Do TN, et al Tuberculosis and HIV co-infection in Vietnam Int J Infect Dis 2016 (in press) http://dx.doi.org/10.1016/j.ijid.2016.03.021
Torres C, Riascos R, Figueroa R, Gupta RK Central Nervous System Tuberculosis Topics Magn Reson Imaging 2014; 23: 173-89
Tschampa HJ et al Radiologic assessment of Creutzfeldt-Jakob disease Eur Radiol 2007; 17: 1200-1211
Turgut M Intracranial hydatidosis in Turkey: its clinical presentation, diagnostic studies, surgical management, and outcome A review of 276 cases Neurosurg Rev 2001; 24: 200-8
Weisfelt M et al Pneumococcal meningitis in adults: new approaches to management and prevention Lancet Neurol 2006; 5: 332-42