SIÊU ÂM CHUẨN ĐOÁN BỆNH LÝ TÚI MẬT MẮC PHẢI

Sự thay đổi về kích thước túi mật Kích thước nhỏ: viêm túi mật mạn tính, suy gan cấp, sự tắc nghẽn ống túi mật đoạn gần, OGC.... Hình ảnh dày thành túi mật trong bệnh cảnh xơ gan... Hìn

SIÊU ÂM CHẨN ĐOÁN BỆNH LÝ TÚI MẬT MẮC PHẢI

Ths Nguyễn thị Cẩm Vân

Sự thay đổi về kích thước túi mật

 Kích thước nhỏ: viêm túi mật mạn tính, suy gan cấp, sự tắc nghẽn ống túi mật đoạn gần, OGC

 Kích thước lớn: nhịn đói kéo dài, viêm túi mật cấp, tắc

nghẽn OMC

HÌNH ẢNH SIÊU ÂM TÚI MẬT LỚN

Dày thành túi mật

 Thoát dịch khỏi thành mạch ra khoảng gian bào, vd: suy thận, giảm protein máu

 Khuếch tán dịch thụ động, như trong phần lớn trường hợp hiện diện dịch báng bụng

 Phù nề do hệ bạch mạch, như thương hàn

 Phù nề do quá trình viêm, như viêm túi mật

Hình ảnh phù nề thành TM trong bệnh cảnh sốt xuất huyết

Hình ảnh phù nề thành TM trong bệnh cảnh sốt xuất huyết

Hình ảnh dày thành túi mật trong bệnh cảnh xơ gan

Hình ảnh dày thành túi mật do phản ứng viêm

- Bệnh lý: tắc nghẽn OMC, ống túi mật.

 Thành phần cặn này chủ yếu: tinh thể Cholesterol và hạt muối bilirubinate calcium.

 Lâm sàng: không có.

* Phần dưới: lớp lắng đọng tạo hồi

âm tương đối đồng nhất, mức độ

hồi âm trung bình không có bóng

lưng phía sau

* Hình ảnh mức dịch luôn trùng với

mặt phẳng ngang

Lắng cặn trong túi mật (tt)

Hình ảnh “gan hóa”ï túi mật

Lắng cặn trong túi mật (tt)

 Chẩn đoán gián biệt:

- Aính giả do hiện tượng chùm tia thứ

- Hồi âm tạo nên do máu cục hay mủ và chất hoại tử hình thành bên trong lòng túi mật

Lắng cặn trong túi mật (tt)

Hình ảnh siêu âm sỏi túi mật

Hình ảnh siêu âm sỏi túi mật

Hình ảnh siêu âm sỏi túi mật

Sỏi túi mật (tt)

 Độ đậm của bóng lưng phụ thuộc và các yếu tố sau:

- Thành phần của sỏi

- Độ rộng của chùm tia siêu âm

- Năng lượng của chùm tia phát ra và mức khuếch đại được điều chỉnh

Sỏi túi mật (tt)

 Chẩn đoán phân biệt:

- Hơi trong tá tràng

- Hơi trong đại tràng

- U túi mật

- Máu cục trong túi mật

Viêm túi mật mạn tính

Viêm túi mật mạn tính (tt)

âm.

Viêm túi mật mạn tính (tt)

Viêm túi mật cấp tính.

Viêm túi mật cấp tính (tt)

 Hình ảnh siêu âm:

- Túi mật lớn

- Thành túi mật dày > 3mm

- Sỏi trong túi mật (nếu có)

- Sonographic Murphy: (+)

- Doppler: giảm tưới máu

thành túi mật

- Tụ dịch quanh túi mật: (±)

- Hơi ở thành túi mật: (±)

Viêm túi mật cấp tính (tt)

Viêm túi mật cấp tính (tt)

 Biến chứng của viêm túi mật cấp:

1. Thành TM hoại tử tạo nên:

Viêm túi mật cấp tính (tt)

2 Thủng túi mật: tỷ lệ tử vong 19 - 24%

- Thủng thường xảy ra ở đáy

- Tạo nên đám quánh TM, abscess TM, hay viêm phúc mạc mật

- Hình ảnh siêu âm:

* Tụ dịch lân cận hay xung quanh TM, có hồi âm hổn hợp hay giảm hồi âm

* Hình ảnh viêm túi mật cấp

* Hình ảnh viêm phúc mạc: (±)

Viêm túi mật cấp tính (tt)

Viêm túi mật cấp tính (tt)

Hình ảnh của thủng túi mật

Viêm túi mật cấp tính (tt)

 Viêm túi mật sinh hơi

- Nguyên nhân do vi khuẩn kỵ khí

- Khí sinh ra tập trung ở lòng và thành túi mật

- Nhanh chóng đưa đến hoại thư, thủng và abscess quanh túi mật

Viêm túi mật cấp tính (tt)

- Hình ảnh siêu âm:

* Lòng túi mật có hơi lấp đầy

hoàn toàn hay một phần

* Bọt hơi trong thành TM

U TÚI MẬT

 Adenomyomatosis

 Polyp túi mật

U TÚI MẬT (tt)

 Adenomyomatosis

- Sự quá sản và dày lên của

lớp niêm mạc, lớp cơ niêm

và do túi thừa trong nội mạc

- Dày thành TM khu trú

- Hồi âm: giảm âm hay tăng

âm

- Có những vệt tăng âm như

hình ảnh duối sao chổi

Adenomyomatosis

U TÚI MẬT (tt)

 Polyp túi mật: là khối mọc

lên từ thành TM đi vào trong

- Cas polyp ≥ 10mm cần theo

dõi vì có nguy cơ ác tính

UNG THƯ TÚI MẬT

 Giới tính: nam/nữ = 3/1

 Hầu hết là Adenocarcinoma

 Lâm sàng:

- Giai đoạn sớm bệnh nhân chưa có triệu chứng

- Khi khối u xâm nhập vào các cơ quan lân cận:

* Sút cân, vàng da

* Gan lớn

* Sờ thấy mass ở HSP

UNG THƯ TÚI MẬT (tt)

 Hình ảnh siêu âm:

- Khối u đơn độc ở thành TM

nhô vào trong lòng TM

- Tăng hoặc giảm âm

- Sự dày lên khu trú hay lan toả

của thành TM

- Có thể có sỏi TM kèm

- Doppler: có tăng sinh mạch

máu

- Hình ảnh di căn các tạng lân

cận

UNG THƯ TÚI MẬT (tt)

UNG THƯ TÚI MẬT (tt)

UNG THƯ TÚI MẬT (tt)

UNG THƯ TÚI MẬT (tt)

- Một số trường hợp khối u

choáng hết lòng túi mật

- Cần chẩn đoán gián biệt

với u gan

UNG THƯ TÚI MẬT (tt)

Thương tổn di căn túi mật

 Có thể từ tụy, gan, đại tràng, buồng trứng, thận và da

 Với thương tổn di căn TM thường không có sỏi kèm và ở vị trí khác cũng thường có tổn thương

 Hình ảnh siêu âm:

- Sự dày lên khu trú của thành TM

- Mass ở trong lòng TM và mất đi sự xác định của thành túi mật

Những bất thường trong lòng túi

mật

 Máu trong lòng túi mật: Đốm tăng âm vừa phải trong lòng

TM, di động khi thay đổi tư thế

 Dịch mủ trong lòng TM: dịch mật lợn cợn hồi âm và hình ảnh viêm TM cấp

 Giun trong túi mật: hình ảnh hai đường tăng âm “ đường ray” trong TM

 Hơi trong lòng TM: đám tăng âm bóng lưng mờ phía sau

Hình ảnh giun trong lòng túi mật

Giun chui túi mật