Giáo án Tin 6 soạn theo chủ đề

Giáo án Tin 6 học kỳ 1 soạn chi tiết, có các câu hỏi đánh giá ở 3 cấp độ: Nhận biết, thông hiểu, vận dụng. Trong đó có các tiết soạn theo chủ đề theo mẫu chuẩn. Là tài liệu dành cho các giáo viên giảng dạy rất hữu ích

Chương I LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ

- Học sinh biết được khái niệm thông tin và hoạt động thông tin của con người

- Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin

- Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học

II Kiểm tra bài cũ (không)

III Dạy học bài mới.

* Đặt vấn đề (ĐVĐ): (1’)

Hàng ngày, trên ti vi, sách báo, các em được nghe và nhắc đến rất nhiều cụm từnhư xã hội thông tin, xa lộ thông tin, bùng nổ thông tin Các em cũng được chứng kiến

sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin và thừa hưởng biết bao thành tựu mà

nó đem lại Vậy thông tin và tin học là gì, chúng ta cùng nhau khám phá trong bài đầutiên này  GV viết đầu bài:

Hoạt động 1: Tìm hiểu về thông tin (18’) Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

- Đặt vấn đề "thông tin":

`+ Hàng ngày chúng ta vẫn

thường sử dụng nhiều khái

niệm về thông tin? Vậy để các

em hiểu được thông tin là gì?

sự kiện ) và về chính con người

+ GV hiển thị một số hình

ảnh, hỏi:

- HS quan sát, suy nghĩ và trảlời câu hỏi

kiến thức, tin tức hay kết

quả mà con người biết

được như trên được gọi

chung là thông tin

- HS chú ý lắng nghe

- Vậy em nào có thể chỉ ra

cho cô và cả lớp biết khái

niệm thông tin là gì?

- HS đưa ra khái niệm thông tintheo hiểu biết của mình

- GV chốt lại khái niệm - HS lắng nghe ghi nhớ kiến

- Thông tin thường được

chứa đựng ở đâu? - HS: Băng, đĩa, sách báo

Hoạt động 2: Tìm hiểu về hoạt động thông tin của con người? (18’)

GV: Tiếp theo, chúng ta sẽ xem

xét về các hoạt động thông tin

của con người

- HS nghe, nhận

hoạt động học tậptiếp theo

2 Hoạt động thông tin của con người

- GV gợi những hình ảnh như:

Bản tin dự báo thời tiết, đèn

báo giao thông

- Thông tin các em biết được

qua bản tin dự báo thời tiết là

gì?

- Bản tin dự báothời tiết cho embiết được thôngtin về tình hình

thời tiết nắng/

mưa, nhiệt độ cao/

thấp

- Hình ảnh đèn giao thông đang

ở tín hiệu màu đỏ cho chúng ta

biết thông tin gì?

- Báo hiệu các

phương tiện thamgia giao thôngdừng lại trướcvach sơn trắng

- Các em làm thế nào để biết

những thông tin trên?

- Em đã nhìn lênmàn hình và nghe

âm thanh phát ra

- GV: Các em nghe thấy nhìn

thấy các thông tin đó chính là

các em đã tiếp nhận thông tin

Vậy, các em có nhắc lại được

những thông tin các em vừa tiếp

nhận không?

- HS khẳng địnhnhắc lại được

- Truyền (trao đổi)

- Khi các em biết trời sẽ có

mưa, em phải làm gì?

- Em sẽ mang áomưa đi học

- Khi thấy tín hiệu đèn đỏ,

người đi xe phải làm gì?

- Người đi xe phảigiảm tốc độ vàdừng lại trướcvạch sơn trắng

Như vậy, chúng ta đã có những

cách phản ứng, ứng xử khác

nhau khi tiếp nhận những thông

tin đó, hoạt động này được gọi

là xử lý thông tin

- Tất cả những việc tiếp nhận xử

lý, lưu trữ và truyền (trao

đổi)thông tin trên được gọi

chung là xử lý thông tin

- Những hoạt động này diễn ra

thường xuyên trong cuộc sống

của chúng ta và là một nhu cầu

- Xử lý thông tin

tất yếu của con người.

IV- Kiểm tra đánh giá - Hướng dẫn về nhà (5’)

1.(NB) Thông tin là gì ?

2.(TH) Em hãy nêu một số ví dụ cụ thể về thông tin và cách thức mà con người thu nhận thông tin đó.

3.(VD - mở rộng, tìm tòi) Những ví dụ nêu trong bài học đều là những thông tin mà

em có thể tiếp nhận được bằng tai (thính giác), bằng mắt (thị giác) Em hãy thử nêu ví dụ về những thông tin mà con người có thể thu nhận được bằng các giác quan khác

HD: 3 Ví dụ như mùi (thơm, hôi), vị (mặn, ngọt) hay những cảm giác khác như nóng,

lạnh, Hiện tại máy tính chưa có khả năng thu thập và xử lý các thông tin dạng này.

* RÚT KINH NGHI M ỆM

- Học sinh biết được khái niệm thông tin và hoạt động thông tin của con người.

- Biết máy tính là công cụ hỗ trợ con người trong các hoạt động thông tin

- Có khái niệm ban đầu về tin học và nhiệm vụ chính của tin học

B Chuẩn bị:

- GV: Một số hình ảnh liên quan đến bài học

- HS: Sách, vở, đồ dùng học tập; Soạn bài trước ở nhà

về những thông tin mà con người có thể thu nhận được bằng các giác quan khác

III Dạy học bài mới

Hoạt động 1: Tìm hiểu về hoạt động thông tin của con người? (10’)

- GV yêu cầu HS nhắc lại những

HĐTT của con người

- HS nhắc lại 4 HĐTT của con người

2 Hoạt động thông tin của con người (tiếp)

- Trong các hoạt động trên, theo

em hoạt động nào là quan trọng

nhất trong việc mang lại hiểu biết

cho con người? Vì sao?

- Quá trình xử lí TT là quan trọng nhất

- GV khẳng định câu trả lời đúng,

vì nếu chúng ta chỉ tiếp nhận

thông tin mà không hề có bất kỳ

phản ứng, ứng xử nào thì việc tiếp

nhận thông tin trở nên vô nghĩa

Cũng như việc các em đi học mà

không chép bài, không nhớ bài và

- GV nghe để hiểu và hình thành mô hình của quá trình xử lý TT

Thông tin vào

Thông tin ra

không vận dụng bài vậy.

- Vì thế, khi thông tin được tiếp

nhận (thông tin vào), chúng ta sẽ

có xử lí, kết quả của việc xử lý đó

là một thông tin mới được gọi

thông tin ra

-> Đây chính là mô hình quá trình

xử lý TT

- Còn việc lưu trữ và truyền

thông tin có vai trò như thế nào?

- Lưu trữ các thông tin được tiếp nhận sẽ giúp

em ngày càng có nhiều hiểu biết hơn

- Truyền thông tin làm cho TT ngày càng được lan rộng và có nhiều người biết được hơn

- Việc lưu trữ và truyền

TT làm cho TT được tích lũy và nhân rộng

- GV nhận xét câu trả lời của HS

HĐTT của con người Vậy

HĐTT với tin học như thế

HĐTT của con người

HS: Tái hiện lại kiếnthức, trả lời

Vậy con người có thể tiếp

nhận thông tin bằng cách

nào?

- Nhìn, nghe, ngửi - HĐTT của con ngưới được

tiến hành trước hết nhờ các giác quan và bộ não.

- Các giác quan giúp tiếp nhận TT

- Bộ não thực hiện việc xử lý,biến đổi, đồng thời là nơi để lưu trữ thông tin thu nhận

- GV: Tuy nhiên, khả năng

của các giác quan và bộ não

- HS trả lời * Nhiệm vụ của ngành tin học.

Nghiên cứu việc thực hiện các HĐTT một cách tự động / cơ

IV- Kiểm tra đánh giá - Hướng dẫn về nhà (5’)

1.(CHNB) Nhiệm vụ chính của ngành Tin học

2.(CHVD)Khi nghe bản tin dự báo thời tiết “Ngày mai trời sẽ có mưa”, em sẽ xử

lí thông tin và quyết định như thế nào (thông tin ra) Cho biết thông tin vào là gì?

(Mang theo áo mưa)

3.(CHVD)Trước khi sang đường, theo em, con người cần xử lý những thông tin nào?

(Đáp án gợi ý: - Quan sát xem có phương tiện giao thông đến gần không Nếu gần đèn tín hiệu giao thông thì quan sát đèn tín hiệu giao thông đang bật màu gì)

4.(CHTH) Hãy cho biết những công cụ dưới đây giúp con người thực hiện những công việc gì? (chiếc cân, nhiệt độ, la bàn)

(Chiếc cân để giúp phân biệt trọng lượng, nhiệt kế để đo nhiệt độ, la bàn để định hướng, )

5 Về nhà: Em hãy liệt kê lại những hoạt động thông tin em có thể thực hiện từ trường về nhà (VD Đọc một tấm biển quảng cáo, nghe một bài hát, dừng lại tại vị trí đèn đỏ, nhường đường khi nghe còi xe ở phía sau ) mỗi hoạtđộng đó thuộc hoạt độngnào trong những hoạt động thông tin của con người

* RÚT KINH NGHIỆM

- Phân biệt được các dạng thông tin cơ bản

- Biết khái niệm biểu diễn thông tin

II Kiểm tra bài cũ (5’)

1 Hãy nêu một số ví dụ minh họa về hoạt động thông tin của con người

2 Nhiệm vụ của tin học là gì? Hãy tìm thêm ví dụ về những công cụ và phương tiện giúp con người vượt qua hạn chế của các giác quan và bộ não

III Dạy học bài mới.

Hoạt động 1: Tìm hiểu về các dạng thông tin cơ bản (15’)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

GV: Thông tin xung quanh chúng

? Những thông tin như thế nào

được gọi là TT dạng âm thanh.

GV: Khẳng định lại.

HS: nghe, có thể trả lời:

hình ảnh, âm thanh, hoặc văn bản.

HS: Trả lời theo ý hiểu, nhận xét và bổ sung cho nhau.

HS: Trả lời theo ý hiểu, nhận xét và bổ sung cho nhau.

HS: Trả lời theo ý hiểu, nhận xét và bổ sung cho nhau.

1 Các dạng thông tin cơ bản

Có 3 dạng TT cơ bản trong TH: Văn bản, âm thanh, hình ảnh.

* Dạng Văn bản

Những gì ghi lại bằng các con

số, bằng chữ viết hay ký hiệu trong sách vở, báo chí là các

ví dụ về thông tin ở dạng văn bản.

* Dạng hình ảnh

Những hình vẽ minh hoạ trong sách báo, các nhân vật trong phim hoạt hình, tấm ảnh chụp người bạn cho chúng

ta thông tin ở dạng hình ảnh

*Dạng âm thanh

Tiếng đàn Pianô từ cửa sổ nhà bên, tiếng chim ca lảnh lót mỗi buổi sớm mai, tiếng

GV : Đưa ra bài tập yêu cầu HS

Thảo luận nhóm (2’)

Bài tập: Hãy cho biết dạng TT

bạn Tâm nhận được trong những

thông tin kết hợp cho những cảm

nhận và hiểu biết chính xác hơn.

GV lưu ý HS: ba dạng thông tin

đã trình bày trong SGK không

phải là tất cả các dạng thông tin

có thể Trong cuộc sống con

người còn thường thu nhận thông

tin dưới dạng khác: mùi vị, cảm

giác (nóng lạnh, vui buồn ).

Nhưng hiện tại ba dạng thông tin

nói trên là những dạng thông tin

cơ bản mà máy tính có thể xử lý

được…

HS: Thảo luận, đưa ra câu T.Lời Yêu cầu trả lời được

- Dạng hình ảnh

- Dạng âm thanh

- Dạng văn bản.

- Hỗn hợp dạng văn bản và hình ảnh

- Dạng âm thanh và hình ảnh động

? Em hiểu thế nào là biểu diễn

thông tin? Cho VD?

GVKL, cho VD

GV yêu cầu HS đọc SGK

Gv nói thêm:

+ Mỗi dân tộc có hệ thống các

chữ cái của riêng mình để biểu

diễn thông tin dưới dạng văn bản.

+ Để tính toán, chúng ta biểu diễn

HS đọc SGK trả lời

HS đọc để biết thêm cách thể hiện TT

2 Biểu diễn thông tin

* Biểu diễn TT

- Là cách thể hiện TT dưới dạng cụ thể nào đó

VD: Để biểu diễn 1 đv

TP: 1

La mã: I

thông tin dưới dạng các con số và

GV lấy VD minh hoạ: Bạn B

không biết chữ Bạn A lại truyền

thông tin cho bạn bằng VB thì

bạn B có nhận được TT không?

GV: Phân tích, tổng hợp lại:

HS: Trả lời theo ý hiểu.

- Không

* Vai trò của biểu diễn TT

- Biểu diễn TT giúp cho việc truyền và tiếp nhận TT được

dễ dàng chính xác

- Biểu diễn TT phù hợp cho phép lưu giữ và chuyển giao

TT (VD di chúc )-> Biểu diễn TT có vai trò quyết định đối với mọi HĐTT

IV- Kiểm tra đánh giá - Hướng dẫn về nhà (5’)

- Các câu hỏi

1 (NB)Nêu các dạng thông tin cơ bản? Lấy VD?

2 (NB) Em hiểu thế nào là biểu diễn thông tin? Vai trò của biểu diễn thông tin?

3 (TH) (1.27)Hãy phân loại các dạng thông tin em thu nhận được khi:

a) Nghe bản nhạc “Thư gửi Elise” của Bet-to-ven;

b) Cầm bài văn được điểm 10 của bạn Lan;

c) Xem phim hoạt hình “Tom và Jerry”;

d) Xem truyện tranh “Ra-ma”

4 (VD) Để ca ngợi về đất nước Việt Nam tươi đẹp em có thể làm gì?

(Viết 1 bài văn, vẽ 1 bức tranh, bài thơ ) - biểu diễn thông tin dưới dạng vănbản, hình ảnh, nhạc sĩ có thể viết các bản nhạc (âm thanh)

5.(1.28)(VD) Tìm tòi mở rộng: Ngoài 3 dạng thông tin cơ bản nêu trong bài học,

em thử tìm xem còn dạng thông tin nào khác

(Trả lời: Ngoài 3 dạng thông tin trong bài học, trong cuộc sống còn có thể gặpcác dạng thông tin khác như: Thông tin của cảm xúc, thông tin của vị giác, khứu giác.)

6 Trống đồng Đông Sơn là một trong những di sản văn hóa nổi tiếng của nước

ta Theo em, người xưa dùng nó vào những mục đích nào

(TL: Tổ chức các lễ hội, Xua đuổi thú dữ, giải trí, xua đuổi thú dữ, Báo tin thắngtrận,truyền thông tin)

- Hướng dẫn về nhà (1’)

- Học bài

- Đọc trước phần 3 bài 2/8 và trả lời câu hỏi: Thông tin trong máy tính được biểu diễn dưới dạng nào? Tại sao?

* RÚT KINH NGHIỆM

  

- GV: Tranh ảnh, soạn bài.

- HS: Đọc và soạn trước câu hỏi 3 cuối bài Sách vở, đồ dùng học tập

C Hoạt động dạy học

I Ổn định lớp (1’)

II Kiểm tra bài cũ (5’)

Nêu một vài VD minh họa việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa dạng khác nhau

III Dạy học bài mới

Hoạt động 1: Đặt vấn đề (2’)

HS

- Thông tin có thể được biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau Do

vậy, việc lựa chọn dạng biểu diễn thông tin tùy theo mục đích và

đối tượng dùng tin

VD: Với người khiếm thính thì không thể dùng âm thanh, với người

khiếm thị thì không thể dùng hình ảnh.

- Với MT cũng vậy TT cũng cần phải được biểu diễn dưới dạng phù

hợp Vậy được biểu diễn ntn chúng ta học tiếp bài 2 Viết đầu bài

HS nghe

Hoạt động 2: Tìm hiểu cách biểu diễn thông tin trong máy tính (20’)

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng

GV: Để MT có thể trợ giúp con

người trong HĐTT, TT cần

được biểu diễn dưới dạng phù

hợp? Vậy dang biểu diễn ấy là

? Em hiểu dãy bít là dãy ntn.

GV giải thích, nhận xét, KL

GV: Trong các dãy sau dãy nào

là dãy nhị phân? Vì sao?

? Theo em tại sao TT trong MT

lại được biểu diễn thành dãy

bit.

GV nhận xét, giải thích ( các

thiết bị trong MT đều ở 2 trạng

thái

? Con người giao tiếp với nhau

thông qua các dạng thông tin

cơ bản nào.

GV: Thông tin trong MT lại

được biểu diễn bằng dãy bít thì

máy mới có thể hiểu và xử lí

được vậy thì:

? Tại sao con người và MT lại

có thể làm việc được với nhau.

GV yêu cầu HS các nhóm thảo

luận trong 2phút

GV, nhận xét, giải thích, khẳng

định lại

Con người Giao tiếp  MT

HS dựa vào KN lựa chọn đáp án đúng

- HS đọc TT trong SGK, trả lời

1-2 HS trả lời

HS khác nhận xét bổ sung cho nhau

- HS nghe, ghi nhớ

- HS: Văn bản, hình ảnh, âm thanh

HS thảo luận, đưa ra câu trả lời

HS nghe, ghi vào vở

VD: 00001111 (15)

01000001 (A)

- Trong tin học, thông tinlưu giữ trong máy tính cònđược gọi là dữ liệu

- Hai ký hiệu 1 và 0 tương ứng với hai trạng thái có hay không có tín hiệu hoặc đóng hay ngắt mạch điện

Với vai trò như là công cụ trợ giúp con người trong hoạt động thông tin, máy tính cần có những bộ phận đảm bảo việc thực hiện hai quá trình sau:

+Biến đổi thông tin đưa

vào máy tính thành dãy bít + Biến đổi thông tin lưu trữdưới dạng dãy bít thành mộttrong các dạng quen thuộc với con người: Văn bản, âm thanh và hình ảnh

Hoạt động 3: Bài tập (15’)

Bài 1:TH(1.29/12 SBT)- Nêu một vài VD minh hoạ

việc có thể biểu diễn thông tin bằng nhiều cách đa

dạng khác nhau.

GV nhận xét, đưa ra đáp án

Bài 2:(NB) (1.30/12): Văn bản, số, hình ảnh, âm

thanh, phim ảnh trong MT được gọi chung là

A Lệnh;

HS các nhóm thảo luận, các nhóm nhận xét cho nhau

Đáp án bài 1:VD em có thể traođổi TT với bạn bằng cách nói truyện trực tiếp, viết thư

Đáp án bài 2: D

B Chỉ dẫn;

C Thông tin;

D Dữ liệu

Bài 3(NB) (1.35/13) MT không thể dùng để

A) Lưu trữ các sưu tập phim ảnh;

B) Ghi lại bài văn hay

C) Lưu lại mùi vị thức ăn;

D) Nhớ các giọng chim hót

Hãy chọn phương án ghép đúng

Bài 4(TH) (1.45/14) Theo em tại sao thông tin trong

MT biểu diễn thành dãy bit?

A Vì MT gồm các mạch điện tử chỉ gồm hai

trạng thái đóng mạch và ngắt mạch;

B Vì chỉ cần dùng hai kí hiệu 0 và 1, người ta có

thể biểu diễn mọi TT trong MT;

C Vì MT không hiểu được ngôn ngữ tự nhiên;

Tất cả các lí do trên đều đúng

Bài 5 (VD) (1.42/14) về biểu diễn thông tin

Như ta đã biết, một bit nhận một trong hai giá

trị tương ứng với hao kí hiệu 0 và 1 Như vậy, dùng

một bit ta có thể biểu diễn trạng thái của một bóng

Theo em, cần mấy bít để có thể biểu diễn cả

bốn trạng thái này? Hãy thử dùng dãy bit để biểu

diễn các trạng thái đó

Bài 6 (VD giải quyết tình huống mới)

Tương tự bài trên, em hãy cho biết có bao nhiêu

trạng thái khác nhau của 4 bóng đèn để cạnh nhau?

Hãy dùng dãy bit biểu diễn các trạng thái đó

Đáp án bài 3: C

Đáp án bài 4: D

(Đ/a: 2 bít 00,11,01,10

Đ/a: (3 bóng là 8 trạng thái), (4 bóng là 16 trạng thái, dùng 4 bít) 0000, 0001, 0010, 0011,

0100, 0110, 0111, 1000, 1001,

1010, 0101 1011, 1100, 1101,

1110, 1111

IV- Kiểm tra đánh giá - Hướng dẫn về nhà (5’)

- Nhắc lại ghi nhớ, các kiến thức cần nhớ trong toàn bài

- Làm các câu hỏi trong SGK

- Tìm hiểu về máy tính điện tử và cho biết máy tính giúp con người làm những việc gì? (gợi ý: tìm hiểu những công việc xung quanh ta có sử dụng máy tính, hỏi bố

mẹ, anh chị )

* RÚT KINH NGHIỆM

Tuần 03 - Tiết 05 Ngày soạn:

- Biết được máy tính chỉ là công cụ thực hiện những gì con người chỉ dẫn

- Biết sơ lược cấu trúc chung của máy tính điện tử và một vài thành phần quantrọng nhất của máy tính cá nhân

- Biết khái niệm phần mềm máy tính và vai trò của phần mềm máy tính

- Biết được máy tính hoạt động theo chương trình

- Biết thế nào là một hệ tin học và phân loại phần mềm

- Tư duy, sáng tạo trong giải quyết tình huống

* Năng lực chuyên biệt:

- Kết hợp các kiến thức đã học vận dụngđể trả lời các câu hỏi tình huống

- HS giải quyết một số tình huống

PHẦN II KẾ HOẠCH THỰC HIỆN

1 Phạm vi chủ đề

- Gồm 4 tiết

2 Kế hoạch giảng dạy

Tiết dạy của

1 5 3 Bài 3: Em có thể làm gì nhờ máy tính

PHẦN III: TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

TIẾT 1- EM CÓ THỂ LÀM GÌ MÁY TÍNH

I Mục tiêu cần đạt: mục tiêu chung

II.Chuẩn bị của thầy và trò

GV:Máy tính, máy chiếu (nếu có thể)

HS: - Vở bài tập, SGK, đồ dùng…

- Một số khả năng và công việc của MT (tìm hiểu ở nhà)

III Tiến trình lên lớp

1 Ổn định tổ chức (1’)

2 Kiểm tra bài cũ

HS1: Em hiểu dữ liệu là gì? Để MT có thể xử lí; thông tin cần biểu diễn dưới dạng nào?

HS2: Theo em tại sao thông tin trong MT được biểu diễn dưới dạng dãy bit?

3 Bài mới

Hoạt động1: Một số khả năng của máy tính (10')

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng.

- GV: Cho HS đọc sgk, trao

đỉi nhóm sau đó đưa ra các

khả năng cđa MT

- HS chia làm 4 nhóm,thảo luận và tìm ra một sốkhả năng cđa MT

1.Một số khả năng cđa MT

* Khả năng tính toánnhanh

- Thực hiện hàng tỷ phéptính trong vòng 1s

* Tính toán với độ chính xác cao

- Y/c HS lấy VD cho từng

khả năng

- VD + Máy tính thực hiện hàng

tỷ phép tính trong vòngmột giây

+ MT có thể tính chínhxác tới chữ số thứ mộttriệu tỉ sau dấu chấm thập