Giáo án văn lớp 6 chuẩn 3 cột

1. Mục tiêu: a. Về kiến thức: Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi. Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuỏi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêu ngạo. Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích. b. Về kĩ năng: Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tốt miêu tả. Phân tích các nhân vật trong đoạn trích. Vận dụng được các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hoá khi viết văn miêu tả. KNS Tự nhận thức và xác định cách ứng xử : sống khiêm tốn, biết tôn trọng người khác Giao tiếp, phản hồi lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ ý tưởng, cảm nhận của bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện c. Về thái độ: Có thái độ yêu thương, cảm thông, chia sẻ với mọi người xung quanh, biết hối hận vì những việc làm sai trái. 2. Chuẩn bị của GV và HS: a. Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, bảng phụ. b. Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập Ngữ văn, SGK, phiếu học tập. 3. Tiến trình bài dạy: a. Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của HS. b. Bài mới:

Trang 1

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số… Vắng……… TIẾT 73 – 74:

BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

( Tô Hoài )

1 Mục tiêu:

a Về kiến thức:

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi

- Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuỏi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêungạo

- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích

b Về kĩ năng:

* Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tốt miêu tả

- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích

- Vận dụng được các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hoá khi viết văn miêu tả

* KNS Tự nhận thức và xác định cách ứng xử : sống khiêm tốn, biết tôn trọng ngườikhác

- Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận củabản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

c Về thái độ:

Có thái độ yêu thương, cảm thông, chia sẻ với mọi người xung quanh, biết hối hận vìnhững việc làm sai trái

2 Chuẩn bị của GV và HS:

a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, bảng phụ.

b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập Ngữ văn, SGK, phiếu học tập.

3 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của HS.

? Em hãy nêu một vài

hiểu biết của em về tác

giả

? Em hiểu gì về tác phẩm

“Dế Mèn phiêu lưu kí”

Đọc chú thích * SGK / 8Suy nghĩ - trả lời

2 Tác phẩm:

- Dế Mèn phiêu lưu kí là tác phẩmnổi tiếng viết cho thiếu nhi

- Bài học đường đời đầu tiên đượctrích từ chương I của truyện “DếMèn phiêu lưu kí”

Trang 2

? Câu chuyện được kể

theo lời của nhân vật

chính nào?

? Cách lựa chọn vai kể

như vậy có tác dụng gì

? Theo em văn bản có thể

chia làm mấy đoạn

Lắng nghe, theo dõiĐọc tiếp hết

Giải thích chú thích

- Dũng cảm, dũng khí,dũng mãnh, dũng tướng

Thực hiệnLắng nghe

Dế Mèn Tạo sự thân mật gần Gũi giữa người kể và

người đọc

Dễ biểu hiện tâmtrạng, ý nghĩ, thái độ Suy nghĩ - trả lời

II Đọc - hiểu văn bản:

HĐ 3: HDHS thảo luận câu hỏi SGK

Gọi HS đọc lại đoạn 1

trong đoạn văn

? Việc miêu tả ngoại hình

Đọc đoạn 1 của truyện

Thảo luận trình bày nhận xét bổ xungLắng nghe – ghi vở

- Tính nết, thái độ

Suy nghĩ trả lờiNhận xét bổ xung

III Phân tích:

1 Hình ảnh Dế Mèn:

Đôi càng mẫm bóng Vuốt nhọn hoắt

- Ngoại Đầu nổi từng tảng hình Răng đen nhánh Râu dài uốn cong

Co cẳng đạp phanh phách

- Hành động Đi bách bộ rung rinh một màu nâu bóng Trịnh trọng, khoan thai đưa 2 chân vuốt râu

Trang 3

- Không Vì nó tạo thànhthói tự kiêu, có hại cho

Dế Mèn sau này

- Dế Mèn tự thấy mìnhliều lĩnh, thiếu chínchắn, cho mình là nhất,không coi ai ra gì

- Kiêu căng, tự phụ

- Lắng nghe

Vẻ đẹp cường tráng, trẻ trung,chứa chất sức sống mạnh mẽ của

BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

( Tô Hoài )

1 Mục tiêu cần đạt:

- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi

- Dế Mèn: một hình ảnh đẹp của tuỏi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêungạo

- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc trong đoạn trích

* Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tốt miêu tả

- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích

- Vận dụng được các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hoá khi viết văn miêu tả

* KNS: Tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm tốn, biết tôn trọng ngườikhác

Trang 4

- PP: Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhậncủa bản thân về những giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện

Có thái độ yêu thương, cảm thông, chia sẻ với mọi người xung quanh, biết hối hận vìnhững việc làm sai trái

2 Chuẩn bị của GV và HS :

b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập Ngữ văn, SGK, phiếu học tập

a Kiểm tra bài cũ :

Phân tích hình ảnh của Dế Mèn qua đoạn 1 của văn bản

b Bài mới:

HĐ 1: HDHS thảo luận câu hỏi SGK ( tiếp )Gọi HS đọc đoạn 2 của văn

bản

? Dế Mèn gây ra chuyện gì

để phải ân hận suốt đời

? Tìm những chi tiết mieu tả

? Kẻ chịu hậu quả là ai?

? Dế Mèn có chịu hậu quả

nào không?

? Khi Dế Choắt chết thái độ

Dế Mèn như thế nào

Đọc đoạn 2Suy nghĩ - trả lời

- Như gã nghiện thuốcphiện

- Cánh ngắn ngủn ,râu một mẩu

- Hôi như cú mèoSuy nghĩ - trả lời

- Muốn ra oai

- Không mà là ngôngcuồng

- Dế Choắt Mất bạn láng

giềng

Bị Dế Choắtdạy cho bài học Suốt đời ân hậnSuy nghĩ - trả lời

2 Bài học đường đời đầu tiên của

Dế Mèn:

- Khinh thường Dế Choắt , gây sựvới chị Cốc dẫn đến cái chết của DếChoắt

- Dế Mèn gọi Dế Choắt là chú màymặc dù trạc tuổi nhau

- Gây sự với Cốc -> muốn ra oaivới Dế Choắt, muốn chứng tỏ mìnhsắp đứng đầu thiên hạ

- Khi Dế Choắt chết: Dế Mèn hốihận và xót thương, quỳ xuống nâng

Dế Choắt lên mà than, đắp mộ to

Trang 5

? Thái độ đó cho biết thêm

? Sau tất cả các sự việc gây

ra và nhất là sau cái chết của

Dế Choắt, Dế Mèn tự rút ra

bài học gì ?

GV chốt ý

- Kiêu căng có thể làm hại

người khác khiến phải ân

- Cần thiết

- Có thể tha thứ vì tình cảm của Dế Mèn chân thành

cho Dế Choắt

- Cay đắng vì lỗi lầm của mình xótthương Dế Choắt, mong Dế Choắtsống lại, nghĩ đến việc thay đổicách sống của mình

Về thói kiêu căng

- sử dụng hiệu quả các phép tu từ-Lựa chọn lời văn giàu h/ảnh cảmxúc

* Ghi nhớ: SGK / 17

HĐ 4: HDHS luyện tậpjHDHS đọc phân vai Thực hiện

- Viết một đoạn văn diễn tả lại tâm trạng của Dế mèn sau khi chôn cất Dế Choắt

- Soạn bài: Sông nước Cà Mau

**********************************

Trang 6

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số… Vắng………

TIẾT 75:

PHÓ TỪ

1 Mục tiêu:

a Về kiến thức: - Khái niệm phó từ:

+ Ý nghĩa khái quát của phó từ

+ Đặc điểm ngữ pháp của phó từ (khả năng kết hợp của phó từ, chức vụ ngữ phápcủa phó từ)

- Các loại phó từ

b Về kĩ năng: - Nhận biết phó từ trong văn bản

- Phân biệt các loại phó từ

- Sử dụng phó từ để đặt câu

c Về thái độ: Có ý thức sử dụng phó từ trong nói - viết.

2 Chuẩn bị của GV và HS :

b Chuẩn bị của HS: SGK, vở ghi, phiếu học tập.

a Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của HS.

? Có danh từ nào được bổ

xung ý nghĩa không ?

Lắng nghe

I Phó từ là gì :

Bài tập 1 / 12 :

- Những từ được in đậm bổ sung ýnghĩa :

a Đi , ra , thấy , lỗi lạc

Trang 7

Cho HS thảo luận nhóm

điền phó từ tìm được vào

bảng (3’)

GV chốt ý - đưa đáp án

? Em hãy kể thêm một số từ

thuộc các từ loại trên

? Em hãy đặt câu với các

Suy nghĩ - trả lờiThảo luận nhóm (3’)

Trình bày -> nhómkhác góp ý, bổxung

- Lắng nghe, quansát, ghi vào vở

Suy nghĩ - trả lờiThực hiện

Đọc ghi nhớ SGK / 14

- Cầu khiến-Kết quả vàhướng

- Khả năng

- Đã, đang

- Thật, rất

- Cũng, vẫn-Khôn, chưa

- Đừng

- Lắm

- Vào, ra-Được

* Ghi nhớ:

SGK / 14

HĐ 3: HDHS luyện tậpY/c HS đọc thầm bài tập

1/14

Y/c HS ghi ra vở những phó

từ

Y/c HS viết đoạn văn ngắn

thuật lại việc Dế Mèn trêu

- Thực hiện

- Trình bày trướclớp

- Các bạn nghe,góp ý

- Đã (chỉ quan hệ thời gian)

- Đều (chỉ sự tiếp diễn tương tự)

- Đương, lại sắp (quan hệ thời gian)

b

- Đã (chỉ quan hệ thời gian)

- Được (chỉ kết quả)

c Củng cố - luyện tập:

Trang 8

b Về kĩ năng: - Nhận diện được đoạn văn, bài văn miêu tả.

- Bước đầu xác định được nội dung của một đoạn văn hay bài văn miêu tả, xác địnhđặc điểm nổi bật của đối tượng được miêu tả trong đoạn văn hay bài văn miêu tả

HS cảm nhận được vẻ đẹp xung quanh mình về thiên nhiên, đất nước

d Tích hợp môi trường: GD ý thức biết sống hoà nhập với thiên nhiên

a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo, bảng phụ.

b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, SGK, vở bài tập, phiếu học tập nhóm.

a Kiểm tra bài cũ:

- Ở bậc Tiểu học các em đẫ học văn miêu tả ở những nội dung nào ?

- Lớp 4 miêu tả đồ vật, cây cối, phong cảnh Lớp 5 tả người, tả cảnh sinh hoạt

b Bài mới:

HĐ 1: HDHS tìm hiểu các tình huống trong SGKGọi HS đọc 3 tình huống

SGK /15

? Trong tình huống thứ nhất

em cần làm gì

Đọc 3 tình huốngSGK / 15

- Tả ngôi nhà

I Thế nào là văn miêu tả:

Tính huống: SGK / 15

Trang 9

? Trong tình huống thứ 2 em

làm gì

? Tình huống thứ ba

? Em hãy đưa ra một số tình

huống tương tự như vậy

? Thế nào là văn miêu tả?

- Thảo luận nhóm (3’)

- Trình bày bổ xung

- Quan sát, đối chiếu ghi vào vở

Đọc ghi nhớ SGK /16

Bài tập 2 / 15 :

- 2 đoạn văn trong văn bản “Bàihọc đường đời đầu tiên” giúp tahình dung được đặc điểm nổi bậtcủa 2 chú Dế:

- Đôi càngmẫm bóng

- Đôi cánh …thành cái áodài kín tậnchấm đuôi

- Đầu to, nổitừng tảng…

- Gầy gò, dài lêunghêu

- Cánh ngắn củn

- Râu cụt một mẩu

- Mặt mũi ngẩnngẩn, ngơ ngơ

-> Nếu phải viết đoạn văn

miêu tả cảnh mùa đông đến,

em sẽ nêu đặc điểm nổi bật

GV chốt ý – ghi bảng

- Đọc đoạn trích

- Các nhóm bàn thựchiện

- Các nhóm trình bày

bổ xung

- Lắng nghe

- Tự do thảo luậnLắng nghe – ghi vở

II Luyện tập:

Bài tập 1 / 16:

- Đ1: Tả chú Dế Mèn vào độ tuổithanh niên cường tráng với nhữngđặc điểm: to khoẻ, mạnh mẽ

- Đ2: Tái hiện hình ảnh chú bé liênlạc (Lượm) đặc điểm: nhanh nhẹn,vui vẻ, hồn nhiên

- Đ3: Miêu tả cảnh một vùng bãiven ao, hồ ngập nước sau mưađặc điểm: một thế giới động vậtsinh động, ồn ào, huyên náo

Bài tập 2 / 17:

- Đặc điểm nổi bật của mùa đông:+ Lạnh lẽo, ẩm ướt, gió bấc, mưaphùn

+ Đêm dài, ngày ngắn

+ Trời luôn âm u

+ Cây cối trơ trọi, khẳng khiu, lávàng rụng nhiều

+ Mùa hoa: mai, mận

- Thế nào là văn miêu tả ?

- Năng lực nào của người viết được bộc lộ rõ -> năng lực quan sát

d HDHS học bài ở nhà:

- VN học bài vở ghi + SGK

- Đọc trước bài: Sông nước Cà Mau

Trang 10

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng………

a Về kiến thức: - Sơ giản về tác giả và tác phẩm Đất rừng phương Nam.

- Vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người một vùng đất phương Nam

- Tác dụng của một số biện phấp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng chúngkhi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên

a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo.

b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập Ngữ văn, SGK.

Phân tích hình ảnh của Dế Mèn trong văn bản: “Bài học đường đời đầu tiên ”

b Bài mới:

HĐ 1 : HDHS tìm hiểu về tác giả - tác phẩmGọi HS đọc chú thích *

2 Tác phẩm:

- “Sông nước Cà Mau” trích từchương XVIII truyện “Đất rừngphương Nam”

HĐ 2: HDHS đọc - hiểu văn bản

Trang 11

từ trên con thuyền

? Theo em đoạn văn thứ nhất

có nội dung gì

? Những dấu hiệu nào của

thiên nhiên Cà Mau gợi cho

con người nhiều ấn tượng

? Đó là những ấn tượng như

thế nào

? T.giả sử dụng NT gì?

? Các ấn tượng đó được diễn

tả qua các giác quan nào của

cây

Tiếng sóng biển

Suy nghĩ - trả lờgiMiêu tả từ bao quát -> cụ thể

Thị giác

Thính giácSuy nghĩ - trả lời

2 Phân tích:

a Ấn tượng ban đầu về toàn cảnh

sông nước Cà Mau:

- Sông ngòi kênh rạch chi chít nhưmạng nhện

- Trời, nước, cây một sắc xanh

- Tiếng sóng biển rì rào bất tận rungủ thính giác con người

Thiên nhiên còn nguyên sơ, đầyhấp dẫn và bí ẩn

Trang 12

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng……… TIẾT 78

SÔNG NƯỚC CÀ MAU

( Đoàn Giỏi )

1 Mục tiêu:

a Về kiến thức: - Sơ giản về tác giả và tác phẩm Đất rừng phương Nam.

- Vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người một vùng đất phương Nam

- Tác dụng của một số biện phấp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích

- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng chúngkhi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên

a Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, SGV, tài liệu tham khảo.

b Chuẩn bị của HS : Vở ghi, vở bài tập Ngữ văn, SGK.

a Kiểm tra bài cũ: ? Trình bày ~ hiểu biết của em về tác giả, tác phẩm

b Bài mới:

HĐ 1: HDHS thảo luận câu hỏi SGK (tiếp)Gọi HS đọc đoạn 2 của văn

bản

Nội dung chính của đoạn 2

là gì

? Trong đoạn văn tả cảnh

sông ngòi, kênh rạch Cà

Mau, tác giả làm nổi bật

Thảo luận nhómtrình bày

Rộng hơn ngàn thước Nước ầm ầmDòng sông đổ ra biển…

như thác

Trang 13

GV chốt ý

? Trong câu “thuyền chúng

tôi… Năm Căn” có những

động từ nào chỉ cùng một

hoạt động của con thuyền

? Có thay đổi được trình tự

? Em thấy đoạn văn tả sông

và đước Năm Căn hiện lên

như thế nào?

Gọi HS đọc đoạn 3:

? Nội dung của đoạn

? Quang cảnh chợ Năm Căn

hiện lên qua những chi tiết

- Thiên nhiên phongphú, hoang sơ màtươi đẹp, sinh hoạtđộc đáo, hấp dẫn

- Là người am hiểucuộc sống Cà Mau,

có tầm lòng gắn bóvới đất này

Đọc ghi nhớ SGK

Cá hàng đàn đen trũi…như người ta bơi ếch

Cao ngất như

2 dãy trường Cây đước thành vô tận

Cây đước ngọn bằng tăm tắp

Tả trực tiếp bằng thị giá, thínhgiác, dùng nhiều so sánh

Hùng vĩ, nên thơ, trù phú một vẻđẹp chỉ có ở thời xa xưa

c Cảnh chợ Năm Căn:

- Lều lá nằm cạnh nhà tầng

- Gỗ chất thành đống

- Nhiều thuyền trên bến

- Nhiều bến, nhiều lò than hầm gỗđước

- Nhà bè như những khu phố nổi, nhưchợ nổi trên sông

- Bán đủ thứ, nhiều dân tộc

- Đông vui, tấp nập, độc đáo, hấp dẫn

* Ghi nhớ: SGK / 23

HĐ2: Luyện tậpY/c HS viết đoạn văn

Qua văn bản em có thể học tập được gì từ nghệ thuật tả cảnh của tác giả?

Quan sát, so sánh, nhận xét về đối tượng, có tình cảm say mê với đối tượng miêu tả

Trang 14

- VN học bài vở ghi + SGK

- Xem trước bài so sánh

- Soạn bài: Bức tranh của em gái tôi

**********************************

b Về kĩ năng : - Nhận diện được phép so sánh.

- Nhận biết và phân tích được cá kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được tácdụng của các kiểu so sánh đó

c Về thái độ: Có ý thức vận dụng phép so sánh trong văn nói và văn viết của bản thân.

b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập, SGK, phiếu học tập.

a Kiêm tra bài cũ: Phó từ là gì? Có mấy loại phó từ? Đặt 1 câu và chỉ ra phó

từ trong câu em đặt

b Bài mới:

HĐ 1: HDHS tìm hiểu khái niệm so sánh

GV treo bảng phụ bài tập

1 / 24

Gọi HS đọc nội dung yêu

cầu của bài tập

- Nổi bật cảm nhậncủa người viết, ngườinói về sự vật

Suy nghĩ - trả lờiĐọc // SGK / 24

Trang 15

Y/c HS thảo luận nhóm bài

? Cấu tạo của phép so sánh

trong bài tập có gì đặc biệt

Cho thảo luận nhóm bàn

? Mô hình cấu tạo phép so

Lắng ngheĐọc ghi nhớ / 25

II Cấu tạo của phép so sánh

Bài tập 1 / 24:

Vế A:

Sự vậtđược

so sánh

Phươngdiện sosánh

Từ sosánh

Vế B:

Sự vậtdùng để sosánhTrẻ em

Rừngđước Dựng

lên caongất

NhưNhư

Búp trêncành

Hai dãytrườngthành vôtận

c Các nước bơi hàng đàn đen trũi nhôlên hụp xuống như người bơi ếch giữanhững đầu sóng trắng (so sánh khácloại vật với người)

d Chúng chị là hòn đá tảng trên trờiChúng em chuột nhắt cứ đòi lung lay(so sánh khác loại người với vật)

e Sự nghiệp của chúng ta giống như

Trang 16

Gọi 4 em lên bảng làm bài

Bài tập 2 / 26:

- Khỏe như voi (hùm, trâu)

- Đen như cột nhà cháy

QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH VÀ NHẬN XÉT

TRONG VĂN MIÊU TẢ

1 Mục tiêu:

a Về kiến thức: - Mối quan hệ trực tiếp của quan sát, tượng tượng, so sánh và nhận xét

trong văn miêu tả

- Vai trò, tác dụng của quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

b Về kĩ năng: - Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét khi miêu tả.

- Nhận diện và vận dụng được những thao tác cơ bản: quan sát, tưởng tượng, sosánh, nhận xét trong đọc và viết văn miêu tả

c Về thái độ: Vận dụng được những thao tác cơ bản trên trong đọc và viết bài văn miêu tả.

b Chuẩn bị của HS: Vở ghi, vở bài tập, SGK, phiếu học tập

a Kiểm tra bài cũ: Thế nào là văn miêu tả ?

b Bài mới:

HĐ 1: Giới thiệu các thao tác cơ bản khi viết văn miêu tả

Trang 17

Gọi HS đọc 3 đoạn văn miêu

tả trong SGK

Gọi 1 em đọc phần yêu cầu

trả lời câu hỏi

Trình bày trước lớp nhậnxét bổ xung

-Ham thích thành mắc thóiquen khó bỏ

- Đọc nội dung bài tập 3 / 28

Suy nghĩ - trả lời

Đều là những hình ảnh sosánh, liên tưởng thú vị -Không có những hình ảnh sosánh ấy đoạn văn mất đi sựsinh động, không gợi trítưởng tượng trong người đọcSuy nghĩ - trả lời

Dế Mèn)

* Đ2: Đặc tả quang cảnh vừađẹp thơ mộng, vừa mênhmông, hùng vĩ của sôngnước Cà Mau

* Đ3: Miêu tả hình ảnh đầysức sống của cây gạo vàomùa xuân

b Những đặc điểm trên đượcthể hiện qua các hình ảnh và

từ ngữ trong mỗi đoạn

VD đoạn 3: Hình ảnhcây gạo sừng sững như mộttháp đèn khổng lồ

Hàng ngàn bông hoa là hàngngàn búp nõn

Trang 18

TUẦN 22

TIẾT 2: QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH (tiếp)

4 Tiến trình:

Muốn miêu tả được em cần làm gì?

b Dạy nội dung bài mới:

Nếu tả quang cảnh buổi sáng

trên quê hương em thì em sẽ

Thực hiệnCác bạn lắng nghe, nhận xét

Suy nghĩ - trả lời Bầu trời như một chiếclồng bàn khổng lồ …nửa quảcầu xanh

- Núi (đồi) như những hàngbát úp, cua kềnh …

em ở

Bài tập 4 / 29:

- Tả quang cảnh buổi sángtrên quê hương em:

+ Mặt trời như một chiếcmâm lửa

+ Bầu trời sáng trong và mát

mẻ như khuôn mặt của bésau một giấc ngủ dài

+ Những hàng cây nhưnhững bức tường thành caovút

Trang 20

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng……… Lớp 6C Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng………

- Tình cảm của người em có tài năng đối với người anh

- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kểchuyện

- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khô khan,giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vật chính

* Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật

- Đọc - hiểu nội dung văn bản truyện hiện đại có yêu tố tự sự kết hợp với miêu tảtâm lí nhân vật

- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn

*Tự nhận thức và xác định cách ứng xử: sống khiêm tốn, biết tôn trọng người khác

- Giao tiếp, phản hồi / lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ / ý tưởng, cảm nhận củabản thân về ~ giá trị ND và NT của truyện

Kiểm tra 15’

Câu 1: Trong đoạn văn tả cảnh sông ngòi ,

kênh rạch Cà Mau tác giả làm nổi bật

những nét độc đáo nào? (5 điểm)

Câu 1:

- Tác giả làm nổi bật những nétđộc đáo sau:

Rạch Mái

Giầm

Câu: 5 đ’

Trang 21

Câu 2 : Qua đoạn trích em cảm nhận được

gì về vùng đất Cà Mau? (5 điểm)

+Cách đặt tên Kênh Bọ Mắt Kênh Ba Khía Năm Căn

Rộng hơn ngàn thước

Nước ầm ầm+Dòng sông đổ ra biển…

như thác

Cá hàng đàn đen trũi…như người ta bơi ếch Cao ngất như

2 dãy trường +Cây đước thành vô tận Cây đước ngọn bằng tăm tắpCâu 2:

- Cảm nhận của em:

+ Thiên nhiên phong phú,hoang sơ mà tươi đẹp, đôngvui, tấp nập, độc đáo và hấpdẫn

I Giới thiệu tác giả - tác

“Tương lai vẫy gọi” của báoThiếu niên tiền phong

Trang 22

GV nhận xét, uốn nắn

? Theo em nhân vật nào là

nhân vật chính

GV: Qua truyện tác giả

muốn hướng tới người đọc

sự tự thức tỉnh của người

anh qua trình bày, diễn biến

tâm trạng của nhân vật này

trong truyện

- Các bạn nhận xét

- Người anh

- Lắng nghe

Là truyện ngắn hiện đại có

? Truyện được kể theo lời

của nhân vật nào? Ngôi thứ

mấy?

? Việc lựa chọn vai kể có tác

dụng gì?

? Khi thấy em gái thích vẽ

người anh có suy nghĩ gì?

? Tâm trạng của người anh

lúc này như thế nào

? Khi thấy mọi người phát

hiện ra tài vẽ của Kiều

Phương? Người anh có suy

nghĩ gì? Hành động như thế

nào ?

? Tại sao người anh lại thở

dài khi xem tranh của em?

? Người anh có cử chỉ gì khi

em gái chia vui với mình

? Tâm trạng người anh như

Mê vẽ, được phát hiện

có tài vẽ, bức tranh được giải

Vẽ về anh mình Ngạc nhiên một cách vui vẻ

Ghen tức vì em có tài Hãnh diện và xấu hổ

- Nhân vật người anh

- Ngôi thứ nhất

- Miêu tả tâm trạng nhân vậtmột cách tự nhiên, nhân vật

có thể tự soi xét ý nghĩ, tìnhcảm của mình

a Nhân vật người anh:

- Thấy em gái thích vẽ coi làtrò trẻ con

- Thấy mình bất tài, lén xemtranh, thở dài hay gắt gỏngvới em

Trang 23

thế nào?

? Nếu cần có lời khuyên em

sẽ nói gì với người anh?

? Người anh đã muốn khóc

khi nào? Vì sao?

thuật là tìm kiếm cái đẹp cho

con người, nâng con người

lên bậc thang cao nhất của

cái đẹp: Chân, Thiện, Mĩ

- Ghen tị là thói xấu chia

rẽ tình cảm -> không xứngđáng làm anh

- Không ngờ mình hoàn hảo

và em tài thế

Thói xấu

- Nhận ra Tình cảm trong sáng, nhân hậu

Lắng nghe

- Người anh đã muốn khóckhi thấy mình hoàn hảo quátrong bức tranh của em gái,

vì ngạc nhiên, hãnh diện,xấu hổ

- Theo em nhân vật người anh đáng yêu hay đáng ghét? Vì sao?

+ Người anh đáng trách nhưng cũng đáng thông cảm vì những tính xấu chỉ lànhất thời Sự hối hận, day dứt, nhận ra tài năng , tâm hồn trong sáng , nhân hậu của em gáichứng tỏ cậu ta là người biết sửa mình, muốn vươn lên, cũng biết tính đố kị, ghen ghét làxấu

Trang 24

TIẾT 2

4 Tiến trình:

Tóm tắt truyện: “Bức tranh của em gái tôi”

? Tài năng hay tấm lòng của

người em đã cảm hóa được

anh

? Điều gì khiến em cảm

động nhất ở nhân vật này

? Tại sao người em lại vẽ

bức tranh về anh mình hoàn

- Bức tranh là tình cảm tốtđẹp của em giành cho anh,muốn anh mình tốt hơn

Thảo luận nhóm Trình bày nhóm bạn nhậnxét, bổ xung

Quan sát, đối chiếu, ghi vàovở

Dọc ghi nhớ SGK / 35

b Nhân vật người em:

- Hồn nhiên, trong sáng, độlượng và nhân hậu Tài nănghội họa

c Bài học:

- Mọi người cần vượt qualòng mặc cảm, tự ti để cóđược niềm vui thực sự chânthành

- Lòng nhân hậu và sự độlượng giúp con người tựvượt lên bản thân mình

* Ghi nhớ:

SGK / 35

Trang 26

TIẾT 84 +85

LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH

VÀ NHẬN XÉT TRONG VĂN MIÊU TẢ

1 Mục tiêu:

- Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói

- Những kiến thức đã học về quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong vănmiêu tả

- Những bước cơ bản để lựa chọn các chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một đối tượng

cụ thể

- Sắp xếp các ý theo một trình tự hợp lí

- Đưa các hình ảnh có phép tu từ so sánh vào bài nói

- Nói trước tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung, tácphong tự nhiên

Kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của HS

b Bài mới:

HĐ 1: HDHS chuẩn bị dàn ý bài tập SGK

? Luyện nói có vai trò và

tầm quan trọng như thế nào

Chia nhóm cho HS thực hiện

- Nhóm khác nhận xét bổ

I Bài tập:

Bài tập 1:

a Kiều Phương là một hìnhtượng đẹp, tài năng, tâm hồntrong sáng, tấm lòng vị tha,nhân hậu

b Anh trai Kiều Phương biếthối hận và nhận ra được tấmlòng cao đẹp của em gái

Trang 27

- Ánh sáng vàng lung linhnhư đêm huyền thoại.

HĐ 2: HDHS thực hành luyện nói

Y/c HS luyện nói trong

nhóm 15’

Y/c các nhóm cử đại diện

lên nói trước lớp

- Muốn trình bày một vấn đề trước lớp được tốt cần phải làm gì?

+ Chuẩn bị được một dàn ý đầy đủ

+ Bình tĩnh, tự tin

- Luyện nói có vai trò và tầm quan trọng như thế nào:

+ Giúp con người chuyển tải được những thông tin cần thiết

+ Giúp con người giao tiếp trong cuộc sống tự tin, mở mang tri thức

- Về nhà tự rèn luyện cách nói

- Xem tiếp phần còn lại

Trang 28

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…….… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số……… Vắng……… Lớp 6C Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số……… Vắng………

TUẦN 23 TIẾT 2: LUYỆN NÓI VỀ QUAN SÁT, TƯỞNG TƯỢNG, SO SÁNH

(tiếp theo)

Kiểm tra phần chuẩn bị bài ở nhà của HS

bao giờ chưa?

? Em hãy tưởng tượng mình

- Bầu trời trắng mờ

- Mặt biển phẳng lặng , hiềnhòa

- Sóng biển lăn tăn…

+ Phi ngựa như bay

+ Luôn giúp đỡ người nghèokhổ

+ Gặp chuyện bất công ratay trừng trị

+ Được vua cha và thần dânyêu mến

Trang 29

- Tả lại con mèo đang rình chuột

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…….… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số……… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số……… Vắng………

- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, với người lao động

- Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và conngười

- Đọc diễn cảm: giọng đọc phải phù hợp với sự thay đổi trong cảnh sắc thiên nhiên

- Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích

Qua câu chuyện “Bức tranh của em gái tôi ” em rút ra bài học gì?

HĐ 2: HDHS đọc - hiểu văn bản

GV đọc mẫu một đoạn - Nghe , theo dõi SGK

1 Đọc - tìm hiểu chú thích

- tìm bố cục :

Trang 30

- Ngôi thứ 3

* Bố cục:

Đ1: Từ đầu…thác nước

3 phần Đ2: tiếp…Cổ Cò Đ3: còn lại

HĐ 3: HDHS thảo luận câu hỏi trong SGK

? Có mấy cảnh thiên nhiên

được miêu tả trong bài

? Cảnh dòng sông được

miêu tả bằng những chi tiết

nào nổi bật

? Tại sao tác giả lại miêu tả

bằng hoạt động của thuyền

? Cảnh hai bên bờ được

miêu tả như thế nào

? Tác giả dùng nghệ thuật

gì? Tác dụng của biện pháp

nghệ thuật

? Đoạn 2 tả cảnh gì

? Dương Hương Thư vượt

thâc trong hoàn cảnh nào

+ Bãi dâu trải bạt ngàn + Chòm cổ thụ dáng mãnhliệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước

+ Những dãy núi cao sừngsững

+ Những cây to mọc giữabụi lúp xúp nom xa nhưnhững cụ già

Nghệ thuật nhân hóa, sosánh, từ láy -> phong phú,

đa dạng, giàu sức sốngb.Cuộc vượt thác củaDương Hương Thư:

Trang 31

? Em có suy nghĩ gì về

hoàn cảnh đó

? Dương Hương Thư được

miêu tả qua những chi tiết

như một pho tượng

- Ngoại hình Bắp thịt cuồn cuộn Hàm răng cắn chặt Cặp mắt nảy lửa

Co người phóng

sào xuống lòng

- Động tác sông Ghì chặt đầu

sào

Nghệ thuật so sánh ->con người rắn chắc, bền

bỉ, quả cảm, có tinh thầnvượt gian khó

Suy nghĩ - trả lời

Suy nghĩ - trả lờiĐọc ghi nhớ

Trang 32

HĐ 3: HDHS luyện tậpY/c HS đọc phần đọc thêm Đọc phần đọc thêm

- Soạn bài: Buổi học cuối cùng

- Xem trước bài: So sánh ( tiếp theo )

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…….… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số……… Vắng……… TIẾT 87 :

Vở ghi , vở bài tập, SGK, phiếu học tập

3 Tiến trình bài dạy:

a Kiểm tra bài cũ:

So sánh là gì? Cấu tạo đầy đủ của một phép so sánh gồm có mấy phần?

b Dạy nội dung bài mới:

HĐ 1: HDHS tìm hiểu các kiểu so sánh

? Hãy nhắc lại những từ so

sánh đã học ở tiết trước - Như, như là, y như, tựa

như là, giống như

I Các kiểu so sánh:

Bài tập 1 / 4:

Trang 33

GV treo bảng phụ

Gọi 1 em đọc nội dung bài

tập

? Trong khổ thơ của Trần

Quốc Minh có thấy các từ so

Bài tập 3 / 42 : Như, tựa, hơn, hơn là,kém, kém hơn, khác…

- Có chiếc lá tựa mũi tênnhọn…

- Có chiếc lá như con chim bị

Trang 34

? Phép so sánh có tác dụng

gi đối với việc miêu tả sự

vật, sự việc

? Phép so sánh có tác dụng

gì đối với việc thể hiện tư

tưởng, tình cảm của tác giả

GV: Chỉ là một chiếc lá thôi

mà có đủ các cung bậc tình

cảm vui buồn của con người

được gửi gắm ở trong đó

khi thì như mũi tên, lúc lại

như con chim lảo đảo, có khi

thì thầm, lại có lúc sợ hãi

Phép so sánh có tác dụng gì?

- Tạo ra những hình ảnh cụthể sinh động giúp hìnhdung được cách rụng kháccủa lá

- Tạo ra lối nói hàm súc giúpngười đọc, người nghe dễnắm bắt tư tưởng, tình cảmcủa người viết

*Tác dụng sinh động Tạo ra lối nóihàm súc biểu hiện tưtưởng, tình cảm

Đọc bài tập 2 làm bài tậpvào vở trình bày

III Luyện tập :

Bài tập 1 / 43 :

Cáctừsosánh

Là, như, ynhư, giốngnhư, tựanhư, tựanhư là, baonhiêu… bấynhiêu

So sánhngangbằng

Hơn, hơn

là, kém,không bằng,chưa bằng,chẳng bằng

So sánhkhôngngangbằngBài tập 2 / 43:

Trang 35

Y/c HS viết đoạn văn có sử

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN TIẾNG VIỆT

Có mấy cách so sánh? Lấy ví dụ minh họa

HĐ 1: HDHS viết những đoạn, bài thuộc các âm, thanh dễ mắc lỗi

GV yêu cầu HS lắng nghe

một đoạn của văn bản “Vượt

thác ” và chép vào vở Lắng nghe - chép

Bài tập 1:

Nghe, viết một đoạn từ

“Những động tác thả sào …vâng vâng dạ dạ” - văn bản

Trang 36

Y/c HS đối chiếu với SGK

xem có mắc lỗi chính tả nào

không? để tiến hành sửa Lắng nghe - thực hiện

Vượt thác

HĐ 2: HDHS nhớ lại và viết một bài thơ hoặc một đoạn văn mà em thích

Y/c HS nhớ lại và viết vào

vở một bài thơ hoặc một

đoạn văn mà em thích

Gọi HS lên bảng thực hiện

bài tập của mình trên bảng

Gọi HS đọc nội dung bài tập

Y/c 2 em lên bảng làm bài

Bài tập 3:

Làm bài tập chính tả :Điền chữ cái vào chỗ trốngtrong các đoạn thơ sau:

a Quê hương tôi có consông xanh biếc

Nước gương trong soi tócnhững hàng tre

Tâm hồn tôi là một buổi trưahè

Tỏa nắng xuống lòng sônglấp loáng

b Anh đội viên mơ màng Như nằm trong giấc mộngBóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng

- Theo em nguyên nhân nào khiến chúng ta hay mắc lỗi?

- Làm thế nào để sửa lỗi

- VN xem lại kiểm tra bài

- Mỗi em lập một quyển sổ tay chính tả và thường xuyên ghi những từ hay dễ viếtlẫn để không mắc lỗi

- Xem trước bài Phương pháp tả cảnh

Trang 37

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng………

- Y/c của bài văn tả cảnh

- Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn và lời văn trong bài văn tả cảnh

Muốn miêu tả được chúng ta cần phải làm gì?

* Đặt vấn đề vào bài mới:

Trang 38

Chúng ta sống cùng với thiên nhiên, sống giữa thiên nhiên Nhưng làm thếnào để những cảnh thiên nhiên kĩ thú ấy hiện hình, sống động trên trang giấy quamột bài (đoạn) văn miêu tả.

HS đọc đoạn cSuy nghĩ - trả lời

Đoạn 2: quan sát, miêu tả từngoài vào trong, từ khái quátđến cụ thể

- Xác định đối tượng, quansát, lựa chọn hình ảnh tiêubiểu trình bày

MB

- 3 phần TB KBĐọc ghi nhớ SGK/ 47

I Phương pháp viết văn tảcảnh:

1 Bài tập SGK/45

2 Nhận xét:

b Cảnh dòng sông NămCăn:

- Tác giả quan sát và miêu tảlại theo thứ tự từ dưới sônglên bờ cũng là từ gần đến xa

* Phần 2: tiếp … không rõ Miêu tả cụ thể 3 vòngtre của lũy làng

* Phần 3: còn lại

Cảm nghĩ và nhận xét vềloài tre

2 Bài học:

Phương pháp văn tả cảnh

* Ghi nhớ:

SGK/ 47

Trang 39

HĐ 2 : HDHS luyện tập

? Khi miêu tả cần lựa chọn

những hình ảnh tiêu biểu nào

HS trình bày nhận xét

III Luyện tập:

Bài tập 1 / 47:

- Chọn những hình ảnh tiêubiểu nào?

+ Cô giáo (thầy giáo)+ Không khí lớp học+ Quang cảnh chung củaphòng học (bảng đen, 4 bứctường, bàn ghế)

+ Các bạn (tư thế, thái độ,công việc chuẩn bị viết bài)+ Cảnh viết bài

+ Cảnh ngoài sân trường+ Tiếng trống

- Thứ tự miêu tả:

+ Từ ngoài vào trong lớp + Từ phía trên bảng xuốngcuối lớp

+ Từ không khí chung củalớp học đến bản thân ngườiviết

IV HD viết bài tập làm văn

số 5 ( làm ở nhà ):

Đề 1: Hãy tả lại quang cảnhsân trường giờ ra chơi (6A)

Đề 2: Hãy tả lại một cảnhđẹp của thị xã Hà Giang quêhương em (6B)

- Khi tả cần chú ý điều gì?

- Bố cục của một bài tả cảnh gồm mấy phần? Nội dung của mỗi phần?

Trang 40

- VN học bài.

- Viết bài tập làm văn số 5

*********************************

Lớp 6A Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng……… Lớp 6B Tiết……….Ngày dạy…………Sĩ số…… Vắng……… TIẾT 90 +91

- Ý nghĩa, giá trị của tiếng nói dân tộc

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong truyện

a Chuẩn bị của GV:

Giáo án, SGK, SGV

b Chuẩn bị của HS:

Vở ghi, SGK, vở bài tập Ngữ văn

Nêu nhận xét của em về nội dung và nghệ thuật của bài “Vượt thác ”

Định dạng
Số trang	162
Dung lượng	1,38 MB