MIÊU TẢ NỘI TÂM Tiết 38 TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ I/Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm -Những câu trong văn bản tự sự miêu tả cảnh có mối quan 1/Khảo sát phân tích ngữ liệu hệ như thế :Đoạn trích[r]
Trang 1Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi:Yếu tố miêu tả có nhiệm vụ , vai trò như thế nào trong văn bản tự sự?Tìm những yếu tố tả người và tả cảnh trong hai đoạn
Trích Chị em Thuý Kiều và Cảnh ngày xuân (Trích Truyện Kiều-Nguyễn Du)?
Trang 3Ví dụ:
Vân xem trang trọng khác vời
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang.
(trích Chị em Thuý Kiều)
Cỏ non xanh tận chân trời
Cành lê trắng điểm một vài bông hoa.
(Trích Cảnh ngày
xuân)
Trang 4MIÊU TẢ NỘI TÂM Tiết 38
1/Khảo sát phân tích ngữ liệu
:Đoạn trích “ Kiều ở lầu
Ngưng Bích”
Trang 5Kiều ở lầu Ngưng Bích
Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông
Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia
Bẽ bàng mây sớm đèn khuya
Nửa tình nửa cảnh như chia tấm lòng
Tưởng người dưới nguyệt chén đồng
Tin sương luống những rày trông
Bên trời góc bể bơ vơ
Tấm son gột rửa bao giờ cho phai
Xót người tựa cửa hôm mai
quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ
Sân lai biết mấy nắng mưa
Có khi gốc tử đã vừa người ôm
Buồn trông cửa bể chiều hôm Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa
Buồn trông mặt nước mới xa Hoa trôi man mác biết là về đâu Buồn trông nội có rầu rầu
Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
Trang 6MIÊU TẢ NỘI TÂM Tiết 38
Trang 7Trước lầu Ngưng Bích khóa xuân
Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung
Bốn bề bát ngát xa trông Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia
Buồn trông cửa bể chiều hôm
Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa
xa?
Buồn trông ngọn nước mới sa
Hoa trôi man mác biết là về đâu?
Buồn trong nội cỏ rầu rầu, Chân mây mặt đất một màu xanh xanh
Buồn trông gió cuốn mặt duềnh
Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi
(?) Sao em biết những câu thơ này là tả cảnh?
Vì những câu thơ tái hiện lại những hình ảnh,
màu sắc , trạng thái của sự vật, hiện tượng (ta có thể quan
sát, hình dung, phác thảo ra
được)
Trang 8Tưởng người dưới nguyệt chén đồng,
Tin sương luống những rày trông mai
Vì đoạn thơ tập trung miêu tả những suy
nghĩ, diễn biến tâm trạng của Kiều: nghĩ thầm
về thân phận cô đơn, bơ vơ nơi đất khách, nghĩ
về Kim Trọng, nghĩ về cha mẹ chốn quê nhà ai
chăm sóc lúc tuổi già?
Trang 9-Đối tượng của miờu tả hoàn cảnh ,ngoại hỡnh là những cảnh vật và con người với chõn dung, hỡnh dỏng, hành động , màu sắc, tớnh chất…là những
điều cú thể quan sỏt được trực tiếp
- Đối tượng của miờu tả nội tõm là những suy
nghĩ, tỡnh cảm, những diễn biến tõm trạngcủa
nhõn vật…những gỡ khụng quan sỏt được một
cỏch trực tiếp từ bờn ngoài ,nhưng cú thể tự
quan sỏt, thể nghiệm
(?) Vậy qua đú em hóy cho biết miờu tả nội tõm
trong VB tự sự là gỡ?
Trang 10MIÊU TẢ NỘI TÂM Tiết 38
TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ
I/Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm
trong văn bản tự sự
1/Khảo sát phân tích ngữ liệu
:Đoạn trích “ Kiều ở lầu Ngưng
Bích”- Miêu tả nội tâm trong VB tự sự là
tái hiện những ý nghĩ, cảm xúc và
diễn biến tâm trạng của nhân vật
-Những câu miêu tả cảnh
có mối quan
hệ như thế nào với việc thể hiện nội tâm nhân vật?
-Những câu miêu tả cảnh góp phần
bộc lộ nội tâm nhân vật
Trang 111/Khảo sát phân tích ngữ liệu
-Miêu tả nội tâm có tác dụng thế nào đối với việc khắc hoạ nhân vật trong văn bản tự sự ?
-Miêu tả nội tâm là
Trang 12Ví dụ 2 – SGK117
Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn
xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy ra Cái
đầu lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm
mém của lão mếu như con nít
(Nam Cao – Lão Hạc)
(?) Đoạn trích miêu tả hình dáng bên ngoài
hay miêu tả nội tâm của nhân vật lão Hạc?
Miêu tả hình dáng bên ngoài của lão Hạc.
Trang 13(?) Thế thông qua miêu tả hình
dáng bên ngoài đó cho em thấy được tâm trạng gì của lão Hạc? Đây là cách miêu tả trực tiếp hay gián tiếp?
3 phút
Thông qua miêu tả bên ngoài cho thấy được tâm trạng của lão Hạc: Đau đớn tột cùng, dằn vặt, hối hận (khi bán đi “cậu Vàng” thương yêu) Khắc hoạ bản chất nhân hậu của lão Hạc
Miêu tả gián tiếp.
Trang 14- Theo em, có mấy cách miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự, là những cách nào?
– Các cách miêu tả nội tâm
miêu tả nội tâm
trực tiếp
miêu tả nội tâm gián tiếp
Trang 15MIÊU TẢ NỘI TÂM
Miêu tả trực tiếp
Miêu tả gián tiếp
Trang 17Bài tập 1/117
Bài tập 2/117 -Kể lại việc đoạn trích
Kiều báo ân báo oán
I/ Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội
tâm trong văn bản tự sự :
1/Khảo sát phân tích ngữ liệu
Trang 18Nghe tin Kiều bán mình chuộc cha,nhờ bà mối dẫn dắt, Mã Giám
Sinh tìm đến nhà Kiều với danh nghĩa hỏi cưới nàng làm vợ.Họ Mã xuất hiện với bộ dạng quá tỉa tót ,nói năng thì cộc lốc, cử chỉ thô lỗ, xấc xược Theo sau y là một đám tuỳ tùng ồn ào, bát nháo.Thuý Kiều cảm nhận mình bị lừa dối nhưng trước tình cảnh gia đình, nàng buộc phải chấp nhận.Nghe lời bà mối giục giã, Kiều từ trong phòng bước
ra mà lòng đau đớn , tủi nhục ê chề Nàng cảm thấy hổ thẹn cả với những vật vô tri Trước mặt khách, Kiều bị coi như một món hàng thực sự Kiều phải ngồi yên cho khách ngắm nghía, xem xét kĩ lưỡng, bắt buộc thử tài,cân sắc.Tên họ Mã bỉ ổi sau một hồi cò kè, mặc cả,
đã chấp nhận mua Kiều với giá bốn trăm lạng vàng Tình cảnh của Kiều lúc ấy thật đáng thương biết bao Tấm lòng hiếu thảo của Kiều cũng thật đáng trân trọng biết bao
BÀI TẬP 1/117
Trang 19mà lòng đầy xúc cảm Nàng dùng những từ ngữ thật trân trọng
để nói về ân nghĩa ấy với Thúc Sinh Nàng còn ban tặng cho thúc Sinh hàng trăm cuốn lụa là gấm vóc, hàng nghìn cân bạc
để “ đền ơn gọi là”.Trả ơn xong, Kiều gọi Hoạn Thư lên để
quyết tâm báo oán.Hoạn Thư khôn ngoan đã cúi đầu nhận tội
và xin được khoan hồng Trước sự khôn ngoan đến quỉ quyệt
ấy của Hoạn Thư, cùng với một tấm lòng đầy khoan dung ,
nhân nghĩa, Kiều đã hạ lệnh tha bổng cho Hoạn Thư Tấm lòng đầy lương thiện của Kiều khiến ta vô cùng xúc động.
Trang 20Bài tập 3: Ghi lại tâm trạng của em sau khi
để xảy ra một chuyện có lỗi với bạn:
* Lưu ý HS: Không phải kể lại sự việc mà ghi
lại tâm trạng của em khi gây ra sự việc đó
Trang 21I/ Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội
tâm trong văn bản tự sự :
1/Khảo sát phân tích ngữ liệu
III/ Hướng dẫn về nhà
-Tìm đọc các sách báo, tạp chí văn nghệ địa phương nắm được những tác giả người địa phương và những tác phẩm viết về địa
phương
-Lập bảng thống kê tác giả văn học địa phương
-Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ về một tác phẩm