Tiet 40: Mieu ta noi tam trong van ban tu su

Trong văn bản tự sự, sự miêu tả cụ thể,chi tiết về cảnh vật, nhân vật và sự việc có tác dụng làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm, sinh động... tâm trong văn bản tự sự.- Dấu hiệu

Câu hỏi: Yếu tố miêu tả trong văn bản tự sự có vai trò gì ?

Trong văn bản tự sự, sự miêu tả cụ thể,chi tiết

về cảnh vật, nhân vật và sự việc có tác dụng làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn, gợi cảm, sinh động.

tâm trong văn bản tự sự.

Kiều ở lầu Ng ng Bích.

( Trích Truyện Kiều)

Tr ớc lầu Ng ng Bích khoá xuân,

Vẻ non xa tấm trăng gần ở chung

Bốn bề bát ngát xa trông,

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,

Nửa tình nửa cảnh nh chia tám lòng

T ởng ng ời d ới nguyệt chén đồng,

Tin s ơng luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ ,

Sân lai cách mấy nắng m a,

Có khi gốc tử đã vừa ng ời ôm

Buồn trông cửa bể chiều hôm,Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa

Buồn trông ngọn n ớc mới sa,Hoa trôi man mác biết là về đâu?Buồn trông nội cỏ rầu rầu,Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.Buồn trông gió cuốn mặt duềnh,

ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

( Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ

I – T×m hiÓu yÕu tè miªu t¶ néi

t©m trong v¨n b¶n tù sù.

Tr íc lÇu Ng ng BÝch kho¸ xu©n,

VÎ non xa tÊm tr¨ng gÇn ë chung.Bèn bÒ b¸t ng¸t xa tr«ng,C¸t vµng cån nä bôi hång dÆm kia

…Buån tr«ng cöa bÓ chiÒu h«m,

ThuyÒn ai thÊp tho¸ng c¸nh buåm xa xa

Buån tr«ng ngän n íc míi sa,Hoa tr«i man m¸c biÕt lµ vÒ ®©u?Buån tr«ng néi cá rÇu rÇu,

- Nh÷ng c©u th¬ t¶ c¶nh s¾c thiªn nhiªn:

tâm trong văn bản tự sự.

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Cảnh thiên nhiên tr ớc lầu Ng ng Bích: non xa, trăng gần, cát vàng, bụi hồng, cửa bể, thuyền, hoa, nội cỏ,

chân mây, mặt đất, …

+ Cảnh đ ợc hiện lên qua sự quan sát bằng mắt th ờng kết hợp với sự cảm nhận tinh tế của nhà thơ  giúp cho ng ời đọc có thể hình dung ra cảnh vật

“Tr ớc lầu Ng ng Bích khoá xuân

Cát vàng cồn nọ bụi hồng dặm kia.”

.

“Buồn trông cửa bể chiều hôm

ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi”

.

I – Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

tâm trong văn bản tự sự.

- Những câu thơ tả tâm trạng:

Sân lai cách mấy nắng m a,

Bẽ bàng mây sớm đèn khuya,Nửa tình nửa cảnh nh chia tấm lòng

T ởng ng ời d ới nguyệt chén đồng,Tin s ơng luống những rày trông mai chờ

Bên trời góc bể bơ vơ , Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót ng ời tựa cửa hôm mai,Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ

tâm trong văn bản tự sự. “Bẽ bàng mây sớm đèn khuya

Nửa tình nửa cảnh nh chia tấm lòng

Sân Lai cách mấy nắng m a

Có khi gốc tử đã vừa ng ời ôm.”

.

- Dấu hiệu nhận biết:

+ Các từ ngữ thể hiện cảm xúc, suy nghĩ, tâm trạng của Kiều khi ở lầu Ng ng Bích: bẽ bàng, bơ vơ, trông, chờ, t ởng, xót

+ Đó là những suy nghĩ của Kiều về thân phận cô đơn bơ vơ nơi đất khách, nỗi nhớ Kim Trọng, cha mẹ nơi quê nhà không ai chăm sóc, phụng d ỡng lúc tuổi già

I – T×m hiÓu yÕu tè miªu t¶ néi

- Miªu t¶ néi t©m lµ miªu t¶ nh÷ng suy nghÜ, t×nh

c¶m, nh÷ng diÔn biÕn t©m tr¹ng cña nh©n vËt,…

-Miªu t¶ néi t©m : Lµ t¸i hiÖn nh÷ng

ý nghÜ, c¶m xóc vµ diÔn biÕn t©m

tr¹ng cña nh©n vËt

T ởng ng ời d ới nguyệt chén đồng,Tin s ơng luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ , Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót ng ời tựa cửa hôm mai,Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ

Kiều là một cô gái giàu lòng tự trọng, thuỷ chung, hiếu thảo, vị tha

- Miêu tả nội tâm nhân vật là biện

pháp quan trọng để xây dựng nhân

vật, làm cho nhân vật sinh động

I – Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

b ớc tiến của nghệ thuật

tự sự ? Em có đồng ý với ý kiến đó không ? Vì sao?

T ởng ng ời d ới nguyệt chén đồng Tin s ơng luống những rày trông mai chờ.

Bên trời góc bể bơ vơ,

Tấm son gột rửa bao giờ cho phai

Xót ng ời tựa cửa hôm mai , Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ?

Sân Lai cách mấy nắng m a ,

Có khi gốc tử đã vừa ng ời ôm

I – Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

• A. Sử dụng trực tiếp các từ ngữ diễn tả những ý

nghĩ, cảm xúc, tình cảm của nhân vật

• B.Miêu tả gián tiếp thông qua miêu tả cảnh vật.

• C Miêu tả gián tiếp thông qua miêu tả ngoại hình.

• D. Cả A, B, C đều đúng.

A

Các câu thơ miêu tả cảnh ở lầu Ng ng Bích.

“ Buồn trông cửa bể chiều hôm , Thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

Buồn trông ngọn n ớc mới sa ,

Hoa trôi man mác biết là về đâu ?

Buồn trông nội cỏ rầu rầu ,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh ,

Âm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

I – T×m hiÓu yÕu tè miªu t¶ néi

về cuộc đời cô đơn, lẻ loi giữa hành trình l u lạc

+ Hình ảnh cánh hoa trôi man mác“ ” gợi tâm trạng

lo âu cho thân phận mỏng manh, nhỏ nhoi trôi dạt trên dòng đời vô định

I – Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

về cuộc đời cô đơn, lẻ loi giữa hành trình l u lạc

+ Hình ảnh cánh hoa trôi man mác“ ” gợi tâm trạng

lo âu cho thân phận mỏng manh, nhỏ nhoi trôi dạt trên dòng đời vô định

+ Hình ảnh nội cỏ rầu rầu nơi chân mây mặt đất“ ” gợi tâm trạng chua xót buồn tủi về tấm thân nhàu nát, về cuộc đời héo hon, tàn úa của nàng

về cuộc đời cô đơn, lẻ loi giữa hành trình l u lạc

+ Hình ảnh cánh hoa trôi man mác“ ” gợi tâm trạng

lo âu cho thân phận mỏng manh, nhỏ nhoi trôi dạt trên dòng đời vô định

+ Hình ảnh nội cỏ rầu rầu nơi chân mây mặt đất“ ” gợi tâm trạng chua xót buồn tủi về tấm thân nhàu nát, về cuộc đời héo hon, tàn úa của nàng

+ Hình ảnh gió cuốn mặt duềnh“ ” gợi tâm trạng lo

âu, khiếp sợ, hãi hùng Âm thanh ầm ầm dữ dội của tiếng sóng nh dự báo, đe doạ phong ba bão táp của cuộc đời sẽ bủa vây, vùi dập , cuốn trôi nàng vào bể khổ trầm luân

I – T×m hiÓu yÕu tè miªu t¶ néi

* Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua miêu tả cảnh vật

Quan sát kĩ đoạn văn sau:

‘‘Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít .’’

(Lão Hạc- Nam Cao)

I – Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

* Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua miêu tả cảnh vật

Quan sát kĩ đoạn văn sau:

‘‘Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít .’’

(Lão Hạc- Nam Cao)

* Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua miêu tả cảnh vật

Quan sát kĩ đoạn văn sau:

‘‘Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn

xô lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít .’’

(Lão Hạc- Nam Cao)

I – Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

* Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua miêu tả cảnh vật

Quan sát kĩ đoạn văn sau:

‘‘Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn

xô lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít .’’

(Lão Hạc- Nam Cao)

* Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua miêu tả cảnh vật

Quan sát kĩ đoạn văn sau:

‘‘Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn

xô lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít .’’

(Lão Hạc- Nam Cao)

I – Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội

* Miêu tả nội tâm nhân vật thông qua miêu tả cảnh vật

Quan sát kĩ đoạn văn sau:

‘‘Mặt lão đột nhiên co rúm lại. Những vết nhăn

xô lại với nhau, ép cho n ớc mắt chảy ra Cái đầu lão ngoẹo

về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu nh con nít .’’

(Lão Hạc- Nam Cao)

Lão đau khổ , day dứt đến tột đỉnh vì đã chót lừa một con chó

* Miªu t¶ néi t©m nh©n vËt th«ng qua miªu t¶ c¶nh vËt

* Miªu t¶ néi t©m nh©n vËt th«ng qua miªu t¶ ngo¹i h×nh.

I – T×m hiÓu yÕu tè miªu t¶ néi

* Miªu t¶ néi t©m nh©n vËt th«ng qua miªu t¶ c¶nh vËt

* Miªu t¶ néi t©m nh©n vËt th«ng qua miªu t¶ ngo¹i h×nh.

- Miªu t¶ néi t©m trùc tiÕp b»ng

c¸ch diÔn t¶ nh÷ng ý nghÜ, c¶m xóc,

t×nh c¶m cña nh©n vËt

- Miªu t¶ néi t©m gi¸n tiÕp b»ng

c¸ch miªu t¶ c¶nh vËt, nÐt mÆt, cö

• Miêu tả Nội tâm trong văn bản tự sự là

tái hiện những ý nghĩ , cảm xúc và diễn biến tâm trạng của nhân vật Đó là biện pháp quan trọng để xây dựng nhân vật, làm cho nhân vật sinh động

• Ng ời ta có thể miêu tả nội tâm trực tiếp

bằng cách diễn tả những ý nghĩ, cảm xúc , tình cảm của nhân vật ; cũng có thể miêu tả nội tâm gián tiếp bằng cách miêu tả cảnh vật, nét mặt ,cử chỉ, trang phục,của nhân vật

…

I – T×m hiÓu yÕu tè miªu t¶ néi

§o¹n trÝch kÓ l¹i sù viÖc g×?

T×m nh÷ng c©u th¬ miªu t¶ néi t©m cña KiÒu ?

I – T×m hiÓu yÕu tè miªu t¶ néi

- Hoµn thµnh bµi tËp luyÖn tËp

- ChuÈn bÞ bµi : Lôc V©n Tiªn gÆp n¹n  + Nªu vÞ trÝ ®o¹n trÝch

+ Tãm t¾t ng¾n gän + Tr¶ lêi c©u hái : §äc - hiÓu v¨n b¶n

sgk 121.– 121.