Mục đích chính của chỉnh tâm tuốcbin là làm cho rôto nằm đúng vị trí tương ứng và bảo đảm cho tâm hình học rôto trùng với tâm của các paliê và thân máy.. Chỉnh tâm không đúng và không
Trang 1Câu 1: Rung động máy là gì? Nguyên nhân gây ra rung động máy? Nguyên nhân hình thành các lực lặp đi lặp lại gây rung động cho máy?
Rung động máy là sự di chuyển qua lại của máy hoặc các bộ phận máy Tất cả các thành phần của máy di chuyển qua lại hay dao động qua lại là đang rung động,
- Đa phần rung động máy là có hại và ta phải tìm cach giải trừ Còn một số rung động do con người cố ý tạo ra nhằm phục vụ cho các mục đích khác nhau Đấy là các rung động có lợi
Nguyên nhân gây ra rung động máy:
Hầu hết các rung động máy do 3 nguyên nhân gây ra:
- Do các lực tác động lặp đi lặp lại
- Do sự lỏng các bộ phận
- Do hiện tượng cộng hưởng
Nguyên nhân hình thành các lực tác động lặp đi lặp lại gây rung động cho máy
Hầu hết các rung động máy là do các lực tác động lặp đi lặp lại
Nguyên nhân hình thành các lực tác động lặp đi lặp lại:
- Do sự mất cân bằng động
- Do mất đồng tâm trục
- Do một bộ phận của máy bị mài mòn
- Các bộ phận của máy được dẫn động không hợp lý
Sự mất cân bằng động
Do chứa một điểm nặng do đó khi quay máy sẽ xuất hiện một lực tác động lặp lại Nguyên nhân có điểm nặng này có thể do vật liệu phân bố không đều, sự thay đổi kích cỡ bulong, sự xâm thực bên trong, mất cân bằng về trọng lượng, cân bằng sai,
Trang 2cánh môtơ không đồng đều, có thể do bị gãy, bị biến dạng, bị ăn mòn hoặc bị bám bẩn
Mất đồng tâm trục
Các thành phần của máy không đồng tâm dẫn đến tạo các lực tác động lặp lại trên máy khi quay
Sự mất đồng tâm thường do lắp ráp sai, do sàn bệ đặt máy không phẳng, do sự giãn
nở nhiệt, tạo sự xoắn do xiết quá chặt và do gắn khớp nối sai
Sự mài mòn
Gây ra một lực mài mòn trên máy bởi sự cọ sát của các bề mặt bị mài mòn
Sự mài mòn của vòng bi, bánh răng, dây đai thường do sự lắp ráp không đúng, bôi trơn kém, khuyết tật trong quá trình sản xuất
Các bộ phận máy được dẫn động không hợp lý
Điều này gây ra một lực lặp lại trên tổ máy do sự cung cấp năng lượng gián đoạn VD: bơm hút không khí theo từng xung, động cơ đốt trong mất đánh lửa
Câu 2: Nhiệm vụ của chỉnh tâm tuabin? Cách chỉnh tâm rôto trong thân tuabin?
Mục đích chính của chỉnh tâm tuốcbin là làm cho rôto nằm
đúng vị trí tương ứng và bảo đảm cho tâm hình học rôto trùng với tâm
của các paliê và thân máy
Chỉnh tâm không đúng và không cẩn thận có thể gây ra nhiều
sự cố khi vận hành như tuabin bị rung mạnh, bộ chèn bị cọt sát,
khớp trục làm việc không tốt, palie bị mòn
Khi chỉnh tâm không đúng có thể dẫn tới tuabin không thể vận
hành và phải tháo ra để tiến hành chỉnh tâm và khắc phục các
khuyết điểm mắc phải
Khi tiến hành đại tu thì việc kiểm tra độ chỉnh tâm theo khớp
Trang 3trục là một thao tác bắt buộc vì trong quá trình vận hành lâu các
thân máy, paliê, roto bị xê dịch khiến cho các bộ phận này không
trùng tâm hoặc bị biến dạng hoặc do móng bị nún
Cách chỉnh tâm rôto trong thân tuabin
Trước khi chỉnh tâm ta phải làm một số bước chuẩn bị như sau:
- Kiểm tra độ đảo của bàn chèn tại nơi cần thiết
- Kiểm tra độ đảo của ổ trục và một vài chỗ dọc theo chiều dài của nó
- Tháo vành chèn
- Lau chùi sạch sẽ bề mặt tiện tại các điểm đo
- Kiểm tra độ khít của cútxinê trong paliê
- Kiểm tra xem rôto có bị cọ xát với vành chèn hay không
Các bước thực hiện:
- Thường người ta chỉnh rôto theo phần tiện cho chèn trước và chèn sau
- Chúng ta chỉnh tâm phải quan tâm đến khe hở trong then đứng có thể làm paliê bị xê dịch so với thân máy Quá trình chỉnh tâm phải quan tâm đến sự phân
bố của khe hở này
- Đối với các tuabin có paliê chắn đỡ liên tiếp thì kiểm tra cútxinê có bị lật về phần chắn không, nếu không sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kết quả đo
- Kiểm tra vị trí của rôto theo chỗ tiện và chỗ chèn
- Chỉnh tâm roto trùng tâm với phần tiện của chèn
- Đối với tuabin hai tâm thì vừa song song chỉnh tâm roto theo phần tiện cho chèn vừa chỉnh tâm roto theo nửa khớp trục
- Sau khi tiến hành chỉnh tâm rôto trong thân máy cần kiểm tra khe
hở giữa hai bánh tĩnh và bánh động ở một số tầng và so sách kết hợp đo tại hai phía đối nhau (phía trái và phía phải, quay rôto đi 180o ) Kiểm tra như vậy là để xác định độ chính xác của phần tiện cho chèn với phần tiện cho bánh tĩnh trong thân máy
Trang 4-Sau khi chỉnh tâm ta tiến hành đo những vị trí cần thiết dã đạt yêu cầu hay chưa và tất cả các thông số phải nhỏ hơn trị số cho phép
-Kiểm tra độ chỉnh tâm của rôto trong thân máy có thể tiến hành
theo nhiều phương pháp và sử dụng các dụng cụ sau:
1 Panme đo trong
2 Khối chì và panme đo
3 Cữ cặp
4 Cốt đai có chốt
5 Trục kiểm tra
Câu 3: Tại sao phải theo dõi rung động máy? Rung động máy được đo như thế nào?
Phải theo dõi rung động máy vì:
-Khi theo rõi rung động máy giúp cho người cán bộ vận hành nắm được tình hình máy móc từ đó rút ra những kết luận để tiến hành theo dõi hư hỏng
-Đối với máy dùng một lần ta có thể chấp nhận cho máy chạy liên tục đến khi hư hỏng Nhưng hầu hết các máy đều không chạy một lần vì giá thành cao, do đó ta phải theo dõi tình trạng của máy để biết được tất cả các vấn đề đang tiến triển, có thể sửa chữa khắc phục nó khi nó đang tiến triển Nếu chúng ta không theo dõi máy thì không phất hiện được những rung động không mong muốn thì máy vận hành cũng như máy dùng một lần
Cách đo rung đọng máy:
Để phân tích chính xác rung động người ta sử dụng biểu đồ dạng phổ, để đo chính xác ta cần làm những bước sau:
+ Tìm ra những máy nào cần theo dõi rung động
+ Đọc kỹ hướng dẫn cách cắm cảm biển đo rung động như thế nào là tốt nhất
+ Xác định được cần cài đặt các thông số đo
+ Lấy số đo một cách có hệ thống
a) Những máy nào cần theo rõi rung động
- Các máy đòi hỏi sửa chữa khó khăn, lâu dài, tốn kém khi hư hỏng
- Các máy thiết yếu đối với việc tạo ra sản phẩm
- Những máy có tần suất hư hỏng cao
- Những máy đang được đánh gia về độ tin cậy
Trang 5- Những máy ảnh hưởng đến an toàn sức khỏe con người và môi trường sống b) Các thiết bị đo rung động
Hiện nay thiết bị đo rung động được sử dụng nhiều nhất là gia tốc kế Đây là một loại cảm biến tạo ra một tín hiệu điện tỷ lệ với gia tốc của thành phần rung động Gia tốc của một thành phần rung động là một số đo về lượng thay đổi vận tốc Các nguyên tắc gắn cảm biến gia tốc kế:
- Gắn càng gần với vị trí ổ đỡ càng tốt
- Gắn đầu đo gia tốc phải đảm bảo vững chắc
- Đảm bảo đúng chiều
- Chỉ gắn cùng một đầu đo gia tốc cho cùng một vị trí
- Vị trí gắn của máy được đo phải đảm bảo vững chắc
- Thao tác sử dụng cẩn thận tránh làm hư hỏng đầu đo và dây cáp kết nối
- Người đo phải đảm bảo an toàn khi đo
Câu 4: Nhiệm vụ của chỉnh tâm tuabin? Cách chỉnh tâm rôto theo khớp trục?
Mục đích chính của chỉnh tâm tuốcbin là làm cho rôto nằm đúng vị trí tương ứng và bảo đảm cho tâm hình học rôto trùng với tâm của các paliê và thân máy
Chỉnh tâm không đúng và không cẩn thận có thể gây ra nhiều sự cố khi vận hành như tuabin bị rung mạnh, bộ chèn bị cọt sát, khớp trục làm việc không tốt, palie bị mòn
Khi chỉnh tâm không đúng có thể dẫn tới tuabin không thể vận hành và phải tháo ra để tiến hành chỉnh tâm và khắc phục các khuyết điểm mắc phải
Khi tiến hành đại tu thì việc kiểm tra độ chỉnh tâm theo khớp trục là một thao tác bắt buộc vì trong quá trình vận hành lâu các thân máy, paliê, roto bị xê dịch khiến cho các bộ phận này không trùng tâm hoặc bị biến dạng hoặc do
Trang 6móng bị nún.
Cách chỉnh tâm roto theo khớp trục:
- Mục đích: là làm cho các trục của roto trùng nhau trên mặt cắt ngang, mặt cắt đứng sao cho tâm của roto này nối tiếp với tâm của roto khác
Nguyên nhân gây ra sự lệch tâm vì roto đặt nằm ngang nên sau một thời gian thì sẽ
bị cong do tác động của trọng lực bản thân
-Nhiệm vụ:
+ Làm cho tâm của nửa khớp trục và các mặt đầu mút song song với nhau trong đó các khe hở a và b trên 4 vị trí đối nhau theo đường kính tương ứng sẽ bằng nhau
1: roto tuabin; 2: roto máy phát Số đo a là chỉ số hướng kính, b là chỉ số hướng trục
-Trước khi chỉnh tâm roto theo nửa khớp trục ta cần kiểm tra không được để cho:
+ Sự cọ xát của roto với răng chèn bánh tĩnh, răng chèn hai đầu, vành chắn hơi, vành chắn khí, chắn dầu
+ Hiện tượng lỏng cútxinê trong phần tiện của thân paliê
+ Vết xước và các khuyết tật khác tại các vị trí đo
-Tiến hành
+Các dụng cụ để đo: thước lá, pame, đo hoặc inđicato
Trang 7+Từ vị trí 0 quay roto đi 90 độ, 180 độ và 270 độ theo chiều quay của roto khi làm việc và đo các khe hở a và b Ở mỗi vị trí của roto ta ghi a1 và a2 theo vòng tròn ( theo hướng kính ) và theo mặt đầu mút ( theo hướng trục ) và ghi kết quả của 4 lần
đo tại các điểm nằm đối nhau theo đường kính b1, b2, b3, b4
+Nếu tiến hành đo đúng theo vòng tròn và theo các mặt đầu mút của khớp trục thì phải thỏa mãn đẳng thức sau đây
a1 + a2 = a3+a4
b1 + b2 = b3 + b4
+Khi kiểm tra mà thấy chênh lệch nhiều so với đẳng thức trên ( >0,2mm ) thì có thể
do những nguyên nhân sau đây
1.Tính sai bề dày của các lá đo
2.Ấn thước lá vào các vị trí đo với các lực khác nhau
3.Có vết xước hoặc bề mặt đàu mút của nửa khớp trục không được phẳng
4.Trong quá trình chỉnh tâm bộ phận gá lắp bị hỏng
Trong mọi trường hợp phải khắc phục và tiến hành đo lại từ đầu
+Sau khi chỉnh tâm xong, tức là đem roto về vị trí ban đầu Số liệu đo được ở vị trí mới này phải trùng với số liệu đo được ở vị trí 0 ban đầu
Trang 8Câu 6: Nhiệm vụ của chỉnh tâm tuabin? Cách chỉnh tâm theo nivô và dây?
Nhiệm vụ của chỉnh tâm tuabin:
Mục đích chính của chỉnh tâm tuốcbin là làm cho rôto nằm đúng vị trí tương ứng và bảo đảm cho tâm hình học rôto trùng với tâm của các paliê và thân máy
Chỉnh tâm không đúng và không cẩn thận có thể gây ra nhiều sự cố khi vận hành như tuabin bị rung mạnh, bộ chèn bị cọt sát, khớp trục làm việc không tốt, palie bị mòn
Khi chỉnh tâm không đúng có thể dẫn tới tuabin không thể vận hành và phải tháo ra để tiến hành chỉnh tâm và khắc phục các khuyết điểm mắc phải
Khi tiến hành đại tu thì việc kiểm tra độ chỉnh tâm theo khớp trục là một thao tác bắt buộc vì trong quá trình vận hành lâu các thân máy, paliê, roto bị xê dịch khiến cho các bộ phận này không trùng tâm hoặc bị biến dạng hoặc do móng bị nún
Cách chỉnh tâm theo nivô và dây:
Chỉnh tâm thân paliê và thân máy theo nivô và dây là thao tác bắt buộc phải làm khi lắp ráp thiết bị tuốcbin máy phát
Trong một số trường hợp khi sửa chữa người ta phát hiện tháy rằng thân máy và paliê đặt không đúng độ dốc so với đường tâm của các rôto, có thể là do móng lún không đều hoặc khi lắp ráp có sai sót Trong những trường hợp ấy hoặc là khi tổ hợp tuốcbin đã được vận hành khá lâu (phải sửa lại móng, rà lại các bề mặt đỡ tuốcbin, thay thế các then dẫn, bulông kiểm tra…) người ta phải tiến hành chỉnh tâm theo nivô
và dây cho phù hợp với các số liệu khi lắp ráp
Nhiệm vụ của việc chỉnh tâm này là xác định vị trí tương ứng của thân máy
và thân paliê theo chiều cao và độ dốc (ngang, đứng, dọc), sao cho trong điều kiện
Trang 9làm việc tâm của các rôto sẽ tạo thành một đường cong đều liên tục và nằm đồng tâm trong phần tiện của thân máy
Khi kiểm tra độ dốc cả thân máy và thân paliê ngoài việc dùng nivô thủy tĩnh người ta còn dùng nivô thăm dò địa chất, thước rà và khối lăng trụ
Trước khi kiểm tra độ chỉnh tâm của thân máy và thân paliê theo nivô nhất thiết phải đảm bảo cho các mặt tựa của thân paliê tiếp xúc tốt với khung móng, khe hở ở hai phía then đứng phải đều, thân paliê phải đồng tâm với thân máy …
Kiểm ta độ chỉnh tân theo dây được tiến hành sau khi đã tháo rôto ra ngoài Dây được căng dọc tâm của tuốcbin máy phát và như vậy nó cũng đặc trưng cho tâm dọc của các rôto
Thường người ta bắt một đầu dây vào phần sau của thân hạ áp qua bộ gá, còn đầu kia thì vào bộ gá đặt ở phía paliê trước Các bộ gá phải đảm bảo cho dây có thể di dịch về bất cứ phía nào
Kiểm ta vị trí của dây trong phần tiện và phần tiện cho paliê bằng panme đo trong hình dưới
Trang 101.dây; 2.bóng đèn; 3.tờ giấy; 4.phần tiện cho chèn; 5.compa đo trong
-Tựa một đầu compa đo trong bề mặt của phần tiện tại điểm e và d, còn đầu kia cho tiếp xúc nhẹ với dây sao cho khi quay theo cung mn và m’n’ compa đo trong sẽ xác định đúng vị trí chính giữa dây tức là a=b Chú ý không được để cho dây bị rung -Để tiện cho việc quan sát khi đo người ta đặt bóng đèn xách tay 12V ở phần tiện cho chèn Cũng có thể dùng bóng đèn này để làm tín hiệu ánh sáng khi compa đo trong tiếp xúc với dây
-Sai số lớn nhất cho phép khi chỉnh tâm theo dây tùy theo đường kính của phần tiện +0,03-0,04mm đối với phần tiện cho chèn của cao áp
+0,05-0,1mm đối với phần tiện cho chèn cuối của thân cao áp