bài tạp lớn hình sự 1

TÌNH HUỐNG Thắng (22 tuổi, trú tại huyện Khoái Châu, Hưng Yên) là tài xế xe tải, có xích mích với phụ lái là Toán (37 tuổi, cùng quê). Ngày 26102011, khi xe đến địa phận Thanh Hóa thì Thắng và Toán cãi nhau gay gắt. Thắng đuổi Toán xuống xe, Toán đuổi theo và bám vào cửa xe (phía bên Thắng đang cầm lái). Thắng xô mạnh cửa xe làm Toán ngã xuống đường, Toán bị xe cán qua người. Chạy thêm chừng 300 m, Thắng bỏ xe, chạy trốn. Toán bị dập nát hai chân và chết. Tội phạm mà Thắng đã thực hiện được quy định tại khoản 2 Điều 93 BLHS. Câu hỏi: 1. CTTP được quy định tại khoản 2 Điều 93 BLHS là CTTP cơ bản, tăng nặng hay giảm nhẹ của tội giết người? Tại sao? 2. Lỗi của Thắng trong trường hợp này là gì? Tại sao? 3. Phát biểu sau đây về vụ án đúng hay sai? Hãy giải thích: Nếu Thắng không bỏ trốn mà đến ngay cơ quan công an gần nhất để khai báo thì sẽ được coi là tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội. 4. Giả sử Thắng đã phạm tội cố ý gây thương tích, bị phạt 2 năm tù cho hưởng án treo và thời gian thử thách là 4 năm. Sau khi chấp hành được 3 năm thử thách, Thắng phạm tội giết người nêu trên và bị phạt 10 năm tù thì hình phạt tổng hợp đối với Thắng là bao nhiêu năm tù?  

MỤC LỤC

TÌNH HUỐNG Thắng (22 tuổi, trú tại huyện Khoái Châu, Hưng Yên) là tài xế xe tải, có xích mích với phụ lái là Toán (37 tuổi, cùng quê) Ngày 26/10/2011, khi xe đến địa phận Thanh Hóa thì Thắng và Toán cãi nhau gay gắt Thắng đuổi Toán xuống xe, Toán đuổi theo và bám vào cửa xe (phía bên Thắng đang cầm lái) Thắng xô mạnh cửa xe làm Toán ngã xuống đường, Toán bị xe cán qua người

Chạy thêm chừng 300 m, Thắng bỏ xe, chạy trốn Toán bị dập nát hai chân và chết Tội phạm mà Thắng đã thực hiện được quy định tại khoản 2 Điều

93 BLHS

Câu hỏi:

1 CTTP được quy định tại khoản 2 Điều 93 BLHS là CTTP cơ bản, tăng nặng hay giảm nhẹ của tội giết người? Tại sao?

2 Lỗi của Thắng trong trường hợp này là gì? Tại sao?

3 Phát biểu sau đây về vụ án đúng hay sai? Hãy giải thích: Nếu Thắng không bỏ trốn mà đến ngay cơ quan công an gần nhất để khai báo thì sẽ được coi là tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội

4 Giả sử Thắng đã phạm tội cố ý gây thương tích, bị phạt 2 năm tù cho hưởng án treo và thời gian thử thách là 4 năm Sau khi chấp hành được 3 năm thử thách, Thắng phạm tội giết người nêu trên và bị phạt 10 năm tù thì hình phạt tổng hợp đối với Thắng là bao nhiêu năm tù?

GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Vấn đề 1

CTTP được quy định tại khoản 2 Điều 93 BLHS là CTTP cơ bản, tăng nặng hay giảm nhẹ của tội giết người? Tại sao?

Trả lời: CTTP được quy định tại khoản 2 điều 92 BLHS là CTTP cơ

bản

Giải thích:

CTTP là tổng hợp những dấu hiệu đặc trưng cho loại tội phạm được

quy định trong luật Những dấu hiệu của CTTP vừa phản ánh được đầy đủ tính nguy hiểm của loại tội phạm cụ thể và vừa đủ cho phép phân biệt loại tội phạm này với loại tội phạm khác

CTTP cơ bản là CTTP chỉ có dấu hiệu định tội – dấu hiệu mô tả tội

phạm và cho phép phân biệt tội này với tội khác

CTTP tăng nặng là cấu thành tội phạm mà ngoài dấu hiệu định tội còn

có thêm dấu hiệu phản ánh tội phạm có mức độ của tính nguy hiểm cho xã hội tăng lên một cách đáng kể (so với trường hợp bình thường)

CTTP giảm nhẹ là cấu thành tội phạm mà ngoài dấu hiệu định tội còn

có thêm dấu hiệu phản ánh tội phạm có mức độ của tính nguy hiểm cho xã hội giảm xuống một cách đáng kể (so với trường hợp bình thường)

Quay trở lại với tội giết người, trước hết giết người được định nghĩa một cách đơn giản là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng của người khác một cách trái pháp luật Điều 93 không mô tả các dấu hiệu của tội giết người, nhưng về mặt lý luận thì từ định nghĩa trên có thể thấy CTTP cơ bản của tội này cũng chỉ đơn giản là hành vi cố ý tước đoạt tính mạng của người khác một cách trái pháp luật Tức là hành vi này đã mang dấu hiệu cần và đủ, đặc trưng của tội giết người, phản ánh được đầy đủ tính nguy hiểm của tội phạm, đồng thời cũng cho phép phân biệt nó với tội phạm khác Chỉ cần người phạm tội thực hiện hành vi tước đoạt tính mạng của người khác thì đã đủ các yếu tố CTTP, mà cụ thể là CTTP cơ bản Như vậy quy định tại khoản 2 Điều 193

BLHS chính là CTTP cơ bản của tội giết người chứ không phải là CTTP giảm nhẹ Bởi vì khoản 2 chỉ quy định duy nhất một dấu hiệu đó là giết người (tước đoạt tính mạng của người khác), chứ không hề xuất hiện bất cứ một dấu hiệu nào phản ánh những tình tiết giảm nhẹ TNHS một cách đáng kể

Một điểm vô cùng quan trọng để củng cố cho khẳng định đã nêu là CTTP quy định tại khoản 1 Điều 93 BLHS không phải là CTTP cơ bản, mà nó

là CTTP tăng nặng Khoản 1 điều 48 BLHS đã quy định các tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự mà các tình tiết này đã được mô tả việc quy định các trường hợp phạm tội ở khoản 1 điều 93 BLHS như “Phạm tội có tính chất côn đồ”, “Phậm tội vì động cơ đê hèn”,…

Do đó , ta có thể kết luận CTTP được quy định tại khoản 2 Điều 93 BLHS là CTTP cơ bản

Vấn đề 2

Lỗi của Thắng trong trường hợp trên là gì? Tại sao?

Trả lời: Trong trường hợp trên, Thắng phạm tội giết người với lỗi Cố ý gián tiếp.

Giải thích:

Lỗi là thái độ tâm lý của con người đối với hành vi gây nguy hiểm cho xã hội của mình và đối với hậu quả do hành vi đó gây ra được biểu hiện dưới hình thức cố ý hoặc vô ý.

Căn cứ vào đặc điểm cấu trúc tâm lý của yếu tố lí chí và ý chí trong những trường hợp có lỗi, luật hình sự Việt Nam chia lỗi thành hai loại – cố ý ( trực tiếp hay gián tiếp) và vô ý (vì quá tự tin hay vì cẩu thả) Lỗi là điều kiện

để có thể truy cứu TNHS một người về hành vi gây thiệt hại cho xã hội của họ

Chúng ta sẽ đối chiếu tình huống này với lỗi cố ý gián tiếp

Lỗi cố ý gián tiếp là lỗi của người khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho

xã hội nhận thức rõ hành vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu

quả của hành vi đó, tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra.

Hành vi của Thắng gây nguy hiểm cho xã hội Thắng nhận thức rõ hành

vi của mình là nguy hiểm cho xã hội, thấy trước hậu quả của hành vi đó, tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc cho hậu quả xảy ra Do quá nóng giận, Thắng đã xô mạnh cửa xe đẩy Toán xuống đường Khi đó, Thắng nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm, đẩy Toán ngã xuống đường có thể gây thương tích nặng, thậm chí là chết người Nhưng do quá bực tức nên vẫn cứ xô mạnh cửa, mặc cho kết quả xảy ra thế nào Thắng chấp nhận mọi rủi ro có thể xảy ra với Toán Dấu hiệu của lỗi cố ý gián tiếp trên là:

-Về lí trí: Thắng nhận thức rõ tính chất nguy hiểm cho xã hội ở hành vi của mình Khi đó, Thắng nhận thức được hành vi của mình là nguy hiểm, đẩy Toán ngã xuống đường trong lúc xe vẫn đang tham gia giao thông Điều đó có thể gây thương tích nặng cho Toán, gây ảnh hưởng tới người tham gia giao thông, thậm chí là có thể có xe cán qua Toán nếu bị ngã xuống đường gây chết người

-Về ý chí: Thắng không mong muốn việc gây chết người xảy ra Thục tế, ngay từ đầu Thắng đã không có ý định xô xát với Toán hay giết Toán mà chỉ định dừng lại ở việc cãi nhau, thể hiện ở việc Thắng đã đuổi Toán xuống

xe lúc tranh cải giữa hai người lên đến đỉnh điểm Còn việc Thắng xô mạnh cửa là để khiến Toán phải buông cánh cửa xe ra chứ không hề muốn đẩy Toán xuống đường Hậu quả Toán chết không phù hợp với mục đích ban đầu của Thắng Để đạt đươc mục đích của mình, Thắng đã chấp nhận hậu quả nguy hiểm do hành vi của mình có thể gây ra Thắng tuy không mong muốn nhưng có ý thức để mặc đối với hậu quả nguy hiểm cho tính mạng của Thắng ở hành

vi xô cửa của mình mà Thắng đã thấy trước

Có một điểm đáng lưu ý đến việc xác định lỗi trong trường hợp trên cũng như trong vô vàn các tinh huống khác, đó là việc phân biệt giữa

phạm tội giết người với lỗi cố ý gián tiếp và tội cố ý gây thương tích dẫn đến hậu quả chết người

Tội cố ý gây thương tích và tội cố ý giết người là hai tội có những dấu hiệu khác nhau căn bản, trong đó có dấu hiệu về mặt chủ quan Mặt chủ quan của cả hai tội này đều giống nhau ở chỗ hành vi được thực hiện một cách cố

ý, người phạm tội ý thức được tính chất nguy hiểm của hành vi, thấy trước và mong muốn hậu quả sẽ xảy ra Hậu quả đối với tội cố ý gây thương tích là thương tích hoặc tổn hại cho sức khỏe nạn nhân (có thể kể cả hậu quả dẫn đến chết người), còn với tội cố ý giết người đó là sự chết người

Thực tiễn điều tra, truy tố và xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng trước khi định tội danh giết người hoặc cố ý gây thương tích thường tìm thêm nhiều tình tiết để xác định ý thức chủ quan, động cơ, mục đích của người phạm tội Thông thường nếu người phạm tội cố ý đối với hành vi gây thương tích và cố ý đối với hậu quả chết người (mong muốn hoặc để mặc cho nạn nhân chết) thì xử tội giết người dù nạn nhân có chết hay không Nếu người phạm tội cố ý đối với hành vi gây thương tích nhưng vô ý (cẩu thả hoặc quá

tự tin) đối với hậu quả chết người thì chỉ cấu thành tội cố ý gây thương tích Còn trong trường hợp nếu người phạm tội vô ý với hành vi gây thương tích và

cả hậu quả chết người thì xử tội vô ý làm chết người

Cơ quan tiến hành tố tụng khởi tố, truy tố, xét xử về tội giết người khi: người gây án biết hành vi của mình tất yếu làm nạn nhân chết mà vẫn thực hiện dù không muốn giết; vì muốn cho người khác chết nên cố ý đánh cho thành thương nặng dẫn đến chết người; biết làm như vậy sẽ chết người… Còn

xử tội cố ý gây thương tích khi: hành vi ít nguy hiểm, ít khả năng gây chết người (như chỉ đánh, chém vào tay, chân, đấm vào chỗ ít nguy hiểm)

Tóm lại, để phân biệt hành vi giết người và cố ý gây thương tích dẫn đến chết người, ta phải phân tích mặt chủ quan để xác định Các tình tiết khách quan được coi là phương pháp để xác định lỗi chủ quan của người gây

án Chẳng hạn như dùng vật gì phạm tội, mức độ nguy hiểm của vật đó ra sao;

cách thức thực hiện tội phạm Cần phải kết hợp những tình tiết đó với những tình tiết khác như trình độ nhận thức, tuổi tác của người phạm tội và nạn nhân, tính tình thường ngày, quan hệ giữa họ

Vấn đề 3

Phát biểu sau đây về vụ án đúng hay sai? Hãy giải thích: Nếu Thắng không bỏ trốn mà đến ngay cơ quan công an gần nhất để khai báo thì sẽ được coi là tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội

Trả lời: Khẳng định sai Nếu Thắng không bỏ trốn mà đến ngay cơ

quan gần nhất để khai báo thì vẫn được coi là tội phạm hoàn thành

Giải thích:

Chúng ta có một số khái niệm cần làm rõ:

Tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội là tự ý mình không thực hiện

tội phạm đến cùng, tuy không có gì ngăn cản

Tội phạm hoàn thành là trường hợp hành vi phạm tội đã thỏa mãn hết

các dấu hiệu được mô tả trong CTTP Khi tội phạm hoàn thành thì hành vi phạm tội đã có đủ các dấu hiệu phản ánh đầy đủ tính chất nguy hiểm cho xã hội của loại tội đó

Nói tội phạm hoàn thành là hoàn thành về mặt pháp lí – tức tội phạm đã thỏa mãn hết các dấu hiệu của CTTP Trong thực tiễn áp dụng, khi xác định trường hợp phạm tội cố ý cụ thể là đã hoàn thành hay chưa, chỉ cần kiểm tra hành vi phạm tội đó đã thỏa mãn hết các dấu hiệu của CTTP hay chưa Sẽ là trường hợp phạm tội hoàn thành nếu hành vi phạm tội đó đã thảo mãn hết các dấu hiện của CTTP và ngược lại sẽ là trường hợp tội pjam chưa hoàn thành nếu hành vi phạm tội chưa thỏa mãn hết các dấu hiệu khách quan của CTTP

Việc xác định rõ giai đoạn của tội phạm vô cùng quan trọng đối với việc xác định TNHS cho người phạm tội

Tội giết người là tội có CTTP vật chất nên tội này hoàn thành khi hậu quả chết người đã xảy ra Ở đây, dù nếu Thắng có chạy trốn hay đến công an

gần nhất để khai báo thì Toán cũng đã chết, hậu quả chết người không thay đổi thì tội giết người đã hoàn thành Các dấu hiệu (khách quan) của CTTP đã được thỏa mãn

Khi tội phạm đã hoàn thành thì không thể có tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội vì hành vi phạm tội đã có đầy đủ những đặc điểm thể hiện tính chất nguy hiểm cho xã hội của tội phạm đã thực hiện Do vậy ở đây việc Thắng có không bỏ trốn mà tự nguyện đi khai báo ở tời điểm hậu quả chết người đã xảy ra không làm thay đổi tính chất nguy hiểm của hành vi tội phạm

đã thực hiện Hành động đi khai báo chỉ thể hiện việc Thắng đã hối hận vì hành vi của mình, mà Luật hình sự không đòi hỏi người tự ý nửa chừng chấm dứt việc phạm tội phải thực sự hối hận

Vấn đề 4

Giả sử Thắng đã phạm tội cố ý gây thương tích, bị phạt 2 năm tù cho hưởng án treo và thời gian thử thách là 4 năm Sau khi chấp hành được 3 năm thử thách, Thắng phạm tội giết người nêu trên và bị phạt 10 năm tù thì hình phạt tổng hợp đối với Thắng là bao nhiêu năm tù?

Trả lời: Hình phạt tổng hợp đối với Thắng là 12 năm tù.

Giải thích:

Hình phạt là biện pháp cưỡng chế nghiêm khắc nhất của Nhà

nước nhằm tước bỏ hoặc hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của người phạm tội Tuy nhiên, hình phạt không chỉ nhằm trừng trị người phạm tội mà còn giáo dục họ trở thành người có ích cho xã hội, có ý thức tuân theo pháp luật và các quy tắc của cuộc sống XHCN, ngăn ngừa họ phạm tội mới Hình phạt còn nhằm giáo dục người khác tôn trọng pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm

Ở tình huống này, trước khi phạm tội giết người, Thắng đã từng nhận được sự khoan hồng của pháp luật, được hưởng án treo và thời gian thử thách

là 4 năm Tuy nhiên, đã chấp hành được ba năm thử thách, Thắng lại phạm tội mới Vì vậy, pháp luật đã buộc phải nghiêm khắc đối với hình phạt của Thắng

Khoản 5 Điều 60 BLHS, “đối với người được hưởng án treo mà phạm

tội mới trong thời gian thử thách, thì Tòa án quyết định buộc phải chấp hành hình phạt của bản án trước và được tổng hợp của bản án mới theo quy định tại điều 51 của Bộ luật này” Thắng được hưởng án treo, trong thời gian thử

thách là bốn năm, Thắng đã phạm tội giết người Tức là Thắng vẫn đang chấp hành bản án cho tội cố ý gây thương tích Trường hợp của Thắng được quy

định trong khoản 2 Điều 51 BLHS: “Khi xét xử một người đang phải chấp

hành một bản án mà lại phạm tội mới, Tòa án quyết định hình phạt đối với tội mới, sau đó tổng hợp với phần hình phạt chưa chấp hành của bản án trước rồi quyết định hình phạt chung theo quy định tại điều 50 của Bộ luật này”.

Cả hai hình phạt ở hai bản án dành cho Thắng đều là tù có thời hạn

(hai năm và mười năm) Đối chiếu với Điều 50 thì trường hợp của Thắng ứng

với Khoản 1a: Nếu các hình phạt đã tuyên cùng là tù có thời hạn, thì các

hình phạt đó được cộng lại thành hình phạt chung; hình phạt chung không vượt quá ba mươi năm đối với hình phạt tù có thời hạn Đối với Thắng, hình

phạt chung chính là cộng dồn số năm tù có thời hạn, tức là Thắng phải chịu phạt mười hai năm tù giam

KẾT LUẬN

Tóm lại, tội giết người là một tội phạm vô cùng nguy hiểm cho xã hội Tính mạng của con người là vô giá, mỗi con người chỉ có một cơ hội duy nhất

để sống nhưng có lại có nhiều kẻ đã cố ý cướp đi tính mạng của người khác Thậm chí trong tình huống trên, vấn đề bảo toàn tính mạng cho những người xung quanh cũng cần được đặt ra Không thể chỉ vì một vài xích mích không đáng mà có thể nhẫn tâm tước đi sinh mạng của đồng loại Vì vậy pháp luật

có một vai trò rất lớn đối với việc ngăn ngừa tội phạm giết người nói riêng và các hành vi gây nguy hiểm cho xã hội nói chung Em hy vọng pháp luật có thể

có nhiều biện pháp hiệu quả hơn nữa để hạn chế nhiều nhất có thể những hành vi nguy hiểm cho xã hội, tạo môi trường tốt đẹp và cuộc sống bình yên cho mọi người dân