Xây dựng phần mềm quản lý mượn trả sách

Khi đọc giả có nhu cầu mượn tài liệu thì đọc giả đưa yêu cầu mượn sách chonhân viên quản lý tài liệu, các yêu cầu này được chỉnh sửa theo đúng quy ướccủa thư viện.. Nếu có tài liệu trong

1

L I NÓI U

2

Ngày nay, công ngh thông tin là m t trong nh ng thành t u v i

nh t c a con ng i S phát tri n c a công ngh thông tin là m t v n

c các ngành khoa h c, giáo d c, kinh t … quan tâm Nó hi n h u v i

m t t m vóc h t s c m nh m ,to l n và ngày càng l n m nh thêm

Tin h c gi vai trò c bi t quan tr ng trong ho t n g c a con

ng i , trong i s ng v n hoá-kinh t chính tr n g d ng tin h c trong

qu n lý d n g nh không còn xa l trong giai o n hi n nay L i ích mà

các ch n g trình qu n lý mang l i khi n ng i ta không th ph nh n tính

hi u qu c a nó

V i nh ng l i ích, và tính ti n d ng mà nó mang l i thì vi c tin h c hoá

là c n thi t v i các t ch c kinh t - v n hoá-xã h i Tuy nhiên, công vi c tin

h c hoá là r t ph c t p ò i h i ph i có s thay i trong c c u t ch c c ng

nh ho t n g c a t ch c Chính vì v y, c n xác n h trong t ch c b ph nnào c n tin h c hoá, b ph n nào c n thi t có s tr giúp c a các ch n g trình

qu n lý n gi n hoá vi c th c hi n công vi c hàng ngày qua ó nâng cao

hi u qu công vi c Sau khi ã l a ch n c b ph n nào c n tin h c hoá thì

c n l a ch n m t ch n g trình qu n lý phù h p

Sau m t th i gian nghiên c u kh o sát ho t d ng t i Th vi n tr n g C K T Lý

T Tr ng, em nh n th y công vi c qu n lý m n /tr sách t i

th vi n r t ph c t p Vì v y, c n có m t ph n m m chuyên bi t có kh n ng

qu n lý hi u qu , chính xác, cung c p các báo cáo và các thông tin c n thi t

m t cách k p th i cho th th c ng nh ban giám c th vi n Qua ó nângcao hi u qu c ng nh làm gi m t i công vi c qu n lý c a th vi n

3

Xu t phát t ý t n g ó , cùng v i s h n g d n c a th y Nguy n Minh

Hùng – Gi ng viên khoang Công Ngh Thông Tin, em ã quy t n h ch n

tài“Xây dựng phần mềm Quản Lý Mượn Trả Sách” làm tài cho tài môn

h c Em ã r t c g ng hoàn thành tài m t cách t t nh t Song, do ki n

th c còn h n ch nên không th tránh kh i nh ng thi u sót Vì v y, em r t

mong nh n c s ó ng góp ý ki n c a các th y cô tài c a em c

hoàn thi n h n

Em xin chân thành c m n !

Phần 1 – Phân tích và xác định yêu cầu phần mềm.

I. Khảo sát nghiệp vụ và mô tả hệ thống

ra hằng ngày tại thư viện

Khi đọc giả có nhu cầu mượn tài liệu thì đọc giả đưa yêu cầu mượn sách chonhân viên quản lý tài liệu, các yêu cầu này được chỉnh sửa theo đúng quy ướccủa thư viện Đến đây cán bộ thư viện thực hiện việc tìm tài liệu theo đúng yêu

4

cầu của đọc giả Nếu có tài liệu trong thư viện thì tiến hành thủ tục cho mượntài liệu, nếu tài liệu không có trong thư viện thì thông báo cho đọc giả biết nhucầu không được đáp ứng.

Quy trình đọc giả trả tài liệu cho thư viện

Khi đã mượn được tài liệu đến hạn phải trả cho thư viện theo thỏa thuận, khi

đó thủ thư có nhiệm vụ kiểm tra tài tiệu Nếu có gì sai lệch thì thủ thư và đọcgiả phải tiến hành thương lượng thủ tục đền bù hoặc bồi thường

Đến cuối quý hoặc (cuối năm) thủ thư thống kê lại số sách còn có trong thưviện và số đọc giả chưa trả tài liệu hay quá hạn, số sách bị rách, cho ban lãnhđạo nhà trường

2. Mô tả hệ thống :

Trường THPT Lý Tự Trọng có nhiều khối ta cần lưu trữ thong tin mã khối, tênkhối và mỗi khối lại có nhiều lớp thông tin gồm mã lớp, tên lớp.Khi học sinh đếnthuê sách thì cần làm thẻ đọc giả thong tin gồm mã đọc giả, tên đọc giả, phái ,ngày sinh, địa chỉ, Tiền ký gửi.Sách được thư viện quản lí theo tác giả, mỗi tác giảcần lưu thông tin mã tác giả, tên tác giả, NXB lưu thong tin Mã nhà xuất bản, tênnhà xuất bản

Hệ thống quản lý thư viện gồm ba bộ phận chính, ba bộ phận này hoạt động có

quan hệ tương đối độc lập trong nhiều quy trình xử lý công việc:

5

Thư Viện

Trong đó :

Bộ phận thủ thư :

 Nhiệm vụ chính của bộ phận này là mua sách, nhập sách từ nhiều nguồnkhác nhau Liên hệ với bộ phận bạn đọc để có danh sách các yêu cầu cậpnhật sách Bộ phận này còn có trách nhiệm xử lý kỹ thuật đối với nhữngđầu sách được nhập về như đóng dấu, gán nhãn, làm hồ sơ cho sách,đăng ký vào sổ tài liệu tài sản của thư viện, nhập vào cơ sở dữ liệu

Bộ phận quản lý sách :

 Khi nhận được sách từ bộ phận CNSX – bộ phận XDBM có trách nhiệmphân loại tài liệu thành nhiều thư mục, định ra từ khóa để phục vụ chocông tác tìm kiếm, tra cứutài liệu sau này Bên cạnh đó bộ phận XDBMhoàn thiện quy trình cập nhật sách bằngcách đưa sách về kho, phân loạisách theo từng kho và nhập cơ sở dữ liệu đối với những trường cần bổsung đối với từng đầu sách

Bộ phận độc giả

6

Bộ phận độc giả

Bộ phận quản

lý sách

Bộ phận thủ

thư

 Có trách nhiệm trực tiếp tiếp xúc với bạn đọc, quản lý thông tin tình hình

sử dụng sách trong thư viện Đối với những loại sách cần được bảo lưu cẩn thận cần có cơ chế đặc biệt để kiểm tra, gia hạn thời gian đọc và thông báo với bạn đọc trong trường hợp những sách thuộc loại này đã quá hạn mượn Bộ phận này còn cần có nhiệm vụ phát hiện ra các sai sót

về tài liệu được đem trả từ bạn đọc và phạt tiền trong trường hợp tài liệu được đem trả có hư hỏng Cần có quan hệ chặt chẽ với Phòng Đào tạo, văn phòng các Khoa, Bộ môn trong trường để có kế hoạch rõ ràng cụ thể

về việc cập nhật, bổ sung tài liệu cho bộ phận CNSX.

Mượn ,trả sách.

7

 Khi đọc giả có nhu cầu mượn tài liệu thì đọc giả đưa yêu cầu mượn sách chonhân viên quản lý, các yêu cầu này được chỉnh sửa theo đúng quy ước của thư viện Đến đây cán bộ thư viện thực hiện việc tìm tài liệu theo đúng yêu cầu của đọc giả Nếu có tài liệu trong thư viện thì tiến hành thủ tục cho mượn tài liệu, nếu tài liệu không có trong thư viện thì thông báo cho đọc giả biết nhu cầu không được đáp ứng

 Quy trình đọc giả trả tài liệu cho thư viện:

Khi đã mượn được tài liệu đến hạn phải trả cho thư viện theo thỏa thuận, khi

đó thủ thư có nhiệm vụ kiểm tra tài tiệu Nếu có gì sai lệch thì thủ thư và đọcgiả phải tiến hành thương lượng thủ tục đền bù hoặc bồi thường

Báo cáo, tổng kết

 Đến cuối quý hoặc (cuối năm) thủ thư thống kê lại số sách còn có trong thưviện và số đọc giả chưa trả tài liệu hay quá hạn, số sách bị rách, cho ban lãnhđạo nhà trường

o Chức năng tìm kiếm thông tin sách

o Chức năng lập báo cáo

• Chức năng quản lý nhân sự: thủ thư trưởng(admin) sẽ lưu thông tinnhân viên Trong chức năng quản lý nhân sự này, admin có thể thêmnhân viên mới, xóa nhân viên đã nghĩ và sửa thông tin nhân viên

8

• Chức năng quản lý Sách: Thủ thư có thể thêm sách mới, tra cứu thôngtin sách, xóa sách cũ, sủa thông tin sách.

• Chức năng quản lý độc giả: Thủ thư có thể thêm mới độc giả, xóa độcgiả và sửa thông tin độc giả

• Chức năng mượn, trả sách: Thủ thư có thể quản lý được việc mượn trảsách một cách dễ dàng hơn

• Chức năng thống kê: Thủ thư không cần phải thông kê bằng cách thủcông nữa, thay vào đó là một cú click chuột thì phần mềm sẽ đưa rabảng thống kê theo yêu cầu của thủ thư

STT Công việc Loại Công

việc Quy định/Công thức lien quan mẫu liên Biểu

3 Tiền phạt Tính toán Mỗi ngày trả trễ

phạt :-1000đồng/ngày :từ ngày thứ nhất đến thứ 5

-3000đồng/ngày : từ ngày thứ 6 trở đi

4 Tính tiền Tính toán Tiền đến cho sách bị

9

đền mất dựa trên giá thị

trường tại thời điểm hiện hành

5 Tra cứu sách Tra cứu Việc tìm sách dựa

trên các thông tin : tên sách, tên tác giả, nhà xuất bản

6 Gửi giấy báo

đòi sách

Kết xuất Sách mượn quá 7

ngày sẽ tự động gửi giấy báo cho đến khi sách được trả hoặc đãtính xong tiền trả sách

TT_BM2

2 Đăng ký

mượn sách Lưu trữ Độc giả phải có thẻthư viện TT_BM 1

Mọi độc giả

có thẻ mượn sách đăng ký mượn sách Tuy nhiên, hệ thống sẽ thông báo thi thẻ mượn sách của độc giả đã hết hạn

sử dụng

Bộ phận : quản lý sách Mã số : QLS

10

STT Công việc Loại Công

việc Quy định/Công thức lien quan Biểu mẫu liên quan Ghi chú

1 Nhận sách

mới vào kho Lưu trữ QLS_BM 1 Khi có sách mới nhập về,

bộ phận quản

lý sách có trách nhiệm ràxét xem số sách đó đã có hay chưa, nếu chưa thì lập thẻ quản lý sách và định

mã số sách mới Nếu có rồi thì gọi lại thẻ cũ để cập nhật bổ sung

•Yêu cầu chức năng hệ thống

Ban giám đốc : chỉ tra sách và lậpbáo cáo thống kê

Thủ thư : tất cả các chức năng, ngoại trừ chức năng phân quyền, sao lưu, phục hồi dữ liệu

• Yêu cầu phi chức năng

1 Cho phép thay đổi quyđịnh tính tiền phạt Tiến hóa

Người dùng phần mềm

có thể thay đổi đơn giáphạt và biên các mứcphạt

4 Tốc đọ thực hiện cho việcmượn và tra cứu sách

nhanh

Hiệu quả Tối đa 10 giây phải có

kết quả tra cứu

III.Sơ đồ phân rã chức năng(BFD ):

12 Thống kê số lượng sách

Báo cáo theo qúy/tháng

Quá hạn thuê Sách rách

Kiểm tra sách

Trả sách Hiện trạng

sách

Mượn sách Thêm mới

sách

Thống kê

• Mô tả chi tiết chức năng :

• Thêm mới sách :

Lập phiếu nhập kho :Sau khi kiểm tra xong số lượng và hiện trạng sách, thủ kho tiến hành lập phiếu nhập để tiến hành nhập sách vào kho

kho

In báo cáo thống kê :Vào đầu năm học hoặc có chỉ thị của cấp trên ,bộ phận thủ thư tổng hợp các thông tin từ các bộ phận khác để

in báo cáo thống kê

II.1.Đăng nhập bằng Adminstrator:

Mô tả

Dữ liệu:

• D1: thông tin Admin (IDNV, PIN)

• D2: Trả ra thông báo hoặc đăng nhập

Xử lý:

• Nhận và kiểm tra D1: ID của nhân viênphải khác rỗng và có cùng mật khẩu tương ứng

• Trả ra thông báo nếu IDNV sai hoặc

14

Xử lý đăng nhập với

quyền Adminstrator

D2 D1

Adminstrator

mật khẩu sai, ngược lại thì đăng nhập

II.2 Đăng nhập bằng nhận viên:

Mô tả

Dữ liệu:

• D1: thông tin Admin (IDNV, mật khẩu)

• D2: Trả ra thông báo hoặc đăng nhập

Xử lý:

• Nhận và kiểm tra D1: ID của nhân viênphải khác rỗng và có cùng mật khẩu tương ứng

• Trả ra thông báo nếu IDNV sai hoặc

mật khẩu sai, ngược lại thì đăng nhập

PHẦN 2 – THIẾT KẾ :

I- Thiết kế dữ liệu :

1. Mô hình thực thể kết hợp (ERD)

16

Sach (MaSach, TenSach, #MaTL,#MaNXB,#MaTG)

Khoa (MaKhoa, TenKhoa)

DocGia (MaDG, TenDG, Phai, NgaySinh,DiaChi,TienKyGui, #MaKhoa,

#MaLop)

Lop (MaLop, TenLop, #MaKhoa)

TheMuon (MaSach, MaDG, NgayMuon, NgayTra)

18

Mô hình RelationShip

19

3.Từ điển dữ liệu :

ST

T

Tên Thuộc Tính Chú Thích Kiểu Dữ Liệu Kích Thước Ghi Chú

8 TenNXB Tên nhà xuất bản Nvarchar 100

Y

Y

Y

20

• Bảng tầm ảnh hưởng :

-• Bối cảnh : table TacGia

• Điều kiện : ∀ k1,k2 TacGia, k1≠k2

 K1.MaTG # k2.MaTGCuối ∀

• Bảng tầm ảnh hưởng :

-• Bối cảnh : table TheLoai

• Điều kiện : ∀ k1,k2 TheLoai, k1≠k2

 K1.MaTL # k2.MaTLCuối ∀

• Bảng tầm ảnh hưởng :

-21

• Bối cảnh : table Sach

• Điều kiện : ∀ k1,k2 Sach, k1≠k2

-• Bối cảnh : table Lop

• Điều kiện : ∀ k1,k2 Lop, k1≠k2

-• Bối cảnh : table DocGia

• Điều kiện : ∀ k1,k2 DocGia, k1≠k2

-• Bối cảnh : table Khoa

• Điều kiện : ∀ k1,k2 Khoa, k1≠k2

• Bối cảnh : table TheMuon

• Điều kiện : ∀ k1,k2 TheMuon, k1≠k2

 K1.MaDG # k2.MaDG & k1.MaSach#k2.MaSachCuối ∀

• Bảng tầm ảnh hưởng :

-b.Ràng buộc toàn vẹn về khóa ngoại:

• Bối cảnh : table KHOA, LOP

• Điều kiện :

R1 ∀k Khoa, ∀t Lop

Thìt.MaKhoa ⊆ k.MaKhoaCuối ∀

-• Bối cảnh : table SACH, THELOAI, TACGIA, NXB

• Điều kiện :

R11 ∀t € DocGia, ∀e € Khoa, ∀k € Lop

Thìt.MaLop ⊆ k.MaLop v k.MaKhoa ⊆ e.MaKhoaCuối ∀

-1. DFD Ngử cảnh

2. DFD Mức 0 :

25

3. DFD Mức 1

26

4.Quản lý nhân viên:

Sổ trả sách

Mượn sách

Cập nhập sách

5.Quản lý độc giả:

28

7.Mượn trả sách:

30

2. Sơ đồ lớp đối tượng ở mức phân tích

32

Độc giả

Quy trình mượn/trả sách

Sách Thể loại

Trả Mượn

Danh sách các lớp đối tượng:

1 Thể loại Các thể loại sách có trong thư viện.

2 Sách Lưu thông tin sách có trong thư viện.

4 Quy trình mượn/trả sách Bảng ghi nhận việc mượn trả sách của độc giả, chỉ

được ghi khi độc giả mượn hoặc trả sách.

5 Mượn sách Cho biết độc giả mượn sách nào, vào ngày nào

6 Trả sách Cho biết độc giả trả sách nào, vào ngày nào.

III.Thiết kế giao diện

34 ĐĂNG NHẬP

FORM MAIN

Danh mục

sách

Báo cáo sách chưa trả

Danh mục sách

Tìm kiếm đọc giả Tìm kiếm sách

Trả sách

In báo cáo Tìm kiếm

Thêm ĐG Thêm Sách

Thêm

Danh mục sách chưa trả Sửa

Sửa Sửa

Xóa Xóa

Xóa

36

From main

37

From Danh mục khách hàng

38

From Danh mục sách

39

From Mượn sách

40

From thống kê danh thu

41

From thống kê khách hàng chưa trả sách

42

From thống kê sách theo thể loại

43

From thống kê sách cho mượn

44

From tìm kiếm khách hàng

45

From tìm sách

46

From trả sách

47

From thêm thể loại

48

1.1.1Mô tả môi trường thực hiện phần mềm:

Môi trường thực hiện phần mềm:

- Phần mềm “Quản lý mượn trả sách” được xây dụng trên ngôn ngữ là C#

- Với C#, thì môi trường phát triển được sử dụng là Visual Studio

2010, NET framework 4.0

49

5.Các kỹ thuật liên quan:

- Xây dựng phần mềm theo kiến trúc 3 tầng: tầng giao diện, tầng xử lý và tầng

dữ liệu

- Xây dựng phần mềm theo hướng đối tượng Và hệ thống các lớp trong

chương trình đã được thiết kế khá tốt, giúp cho phiên bản xây dựng trên ngôn ngữ C#

- Đó là về mặt phân tích và thiết kế, còn về mặt triển khai và thực hiện thì kết quả đạt được chưa cao, mà khuyết điểm lớn nhất là chương trình chưa được hoàn thiện Đây là một trong những thiếu sót nổi bậc của chương trình vì đây

là một chương trình về phần mềm quản lý mượn trả sách

- Vì thể hướng phát triển tương lai của chương trình đó là hòan thiện hơn các yêu cầu phi chức năng, bao gồm yêu cầu về tính tiến hóa, tính tiện dụng, tính hiệu quả … và đặc biết là tính thân thiện, tức là phải thực hiện cải tiến lại giao diện của chương trình

50