Có thể nói thịt cá là một loại thực phẩm không thể thiếu đối với mọi gia đình . Ngày xưa mọi người chỉ mong có thịt ăn thôi là đã mãn nguyện lắm rồi nhưng bây giờ xã hội phát triển , đời sống nâng cao chính vì thế sự đòi hỏi về chất lượng của thịt cá cũng được nâng lên. Và để biết một miếng thịt có chất lượng hay không thì chúng ta thường kiểm tra về mặt hương vị , cấu trúc , và hình thức bên ngoài của miếng thịt, nhưng quan trọng nhất vẫn là về mặt cấu trúc vì : Cấu trúc ảnh hưởng đến sự cảm nhận mùi vị cũng như hình thức bên ngoài của sản phẩm. Là một thuộc tính quan trọng được khách hàng quan tâm hàng đầu
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG Trường Đại học Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM
GVHD:Trần Lệ Thu
VẬT LÝ THỰC PHẨM
Trang 2Đề tài
Đo cấu trúc thịt, cá
Trang 3I.Cấu trúc thịt cá
- Cấu trúc thịt cá là tất cả các thuộc tính cơ học, hình học, bề mặt của thịt cá được cảm nhận bởi cơ học, xúc giác, thị giác và các cơ quan cảm thụ khác của con người
- Cấu trúc thịt cá bao gồm độ mềm , độ kết dính , độ đàn hồi,…
Trang 4II Máy INSTRON
1 Phần cứng của máy
Phần cứng (thân máy): Bộ phận thân máy gồm một cột và giá đỡ là nơi kết nối với máy tính và các bộ kít để thực hiện các phép đo
Trang 52 Phần mềm của máy
• Phần mềm BLUEHILL cung cấp một chương trình kiểm tra nguyên liệu linh hoạt
và đầy sức mạnh, dễ dàng sử dụng
• Giao diện được thiết kế dạng bảng nên sử dụng khá đơn giản Nó bao gồm việc kiểm tra, phương pháp kiểm tra, báo cáo kết quả và hệ thống quản lí
Trang 6III Các phương pháp đo cấu trúc thịt cá
1 Phương pháp Warner Brazler Shear
1.1 Giới thiệu về phương pháp
- Là một trong những kiểu phương pháp trong phân tích bằng thiết bị được dùng
để đo độ mềm của thịt như thịt bò, , cá,cừu, heo,…
- Dựa trên giá trị lực đo Warner Brazler trung bình và ứng dụng phân tích thông kê ANOVA để đánh giá sự khác nhau về độ mềm của thịt cá
Trang 71.2 Nguyên lý đo
- Lưỡi cắt được gắn cố định bằng niken có bề dày khoảng 1mm
-Góc cắt 60 độ có bán kính 0.5mm tại vị trí mép cắt
- Các dao cắt phải cố định , lưỡi dao cắt chuyển động từ trên xuống với vận tốc không đổi
Trang 81.3 Cơ sở của phương pháp đo
Dựa vào đặc điểm và hàm lượng protein khác nhau trong nguyên liệu, khả năng tạo gel, tạo cấu trúc và các liên kết trong sản phẩm để xác định cấu trúc thịt cá
Trang 91.4 Ưu ,nhược điểm của phương pháp
• Ưu điểm : dễ thực hiện, nhanh, thao tác dễ dàng, ổn định, dữ liệu đáng tin cậy
• Nhược điểm : có kĩ năng thực hành tốt, lõi trục phải điều chỉnh thẳng hàng với thớ thịt
Trang 101.5 Cách thức tiến hành
a) Chuẩn bị mẫu
- Các đường kính mẫu thịt phải bằng nhau
- Chiều dài mẫu thịt đủ lớn tránh hiện tượng sai số trong quá trình cắt, khoảng 4-5cm
Trang 11b) Cách thức vận hành
• Lắp lưỡi dao vào đầu đo, cố định đĩa
• Mở phần mềm đo, tiến hành tạo các folder lưu dữ liệu
• Điều chỉnh các thông số trong quá trình đo như vận tốc dao, đường kính của mẫu thịt…
c) Dụng cụ đo
• Lưỡi cắt Warner-Bratzler bằng niken có bề dày khoảng 1mm
Trang 122 Phương pháp TPA
- Thịt cá là một sản phẩm có độ dai , dẻo, đàn hồi vì vậy rất thích hợp trong việc sử dụng phương pháp TPA để xác định cấu trúc của nó
2.1 Giới thiệu về phương pháp đo
TPA là một phương pháp dùng công cụ để xác định cấu trúc của thực phẩm bằng lực nén
cơ học
Trang 132.2 Các thông số cần đo
2.3 Máy đo cấu trúc theo phương pháp TPA
Trang 14Thông số kĩ thuật
- Tốc độ : 2-30 in/phút hoặc 0 - 75 cm/phút
- Hành trình chuyển động : 3.5 in / 8.9 cm
- Lực tải tối đa : 1.363 kg (3000 pound)
Các yêu cầu trong phương pháp TPA
- Kích thước mẫu thịt: 1cm3 , hình lập phương
- Tiến hành với 2 lần nén ép
Trang 152.4 Ưu – Nhược điểm của phương pháp:
• Ưu điểm :
- Thao tác dễ thực hiện và dùng hầu hết ở các nơi
- Tốn ít thời gian và cho kết quả nhanh chóng
- Hoạt động liên tục
Cho kết quả chính xác có độ tin cậy cao
- Biểu diễn được nhiều đặc tính cấu trúc mẫu trong một lần đo
• Nhược điểm : Khó đồng nhất kết quả thu được