Mục tiêu a.Kiến thức: - Hiểu được các đặc điểm đời sống của ếch đồng.. Mô tả được các đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn.. Kiểm tra bài cũ: Kết
Trang 1Bài 35 - ẾCH ĐỒNG
1 Mục tiêu
a.Kiến thức:
- Hiểu được các đặc điểm đời sống của ếch đồng Mô tả được các đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống vừa ở nước vừa ở cạn Trình bày được
sự sinh sản và phát triển của ếch
b.Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, phân tích, kỹ năng làm việc theo nhóm
c.Thái độ: Giáo dục HS bảo vệ các ĐV có ích bảo vệ môi trường sống của chúng
2 Chuẩn bị
a.GV: - Mô hình (mẫu vật thật) ếch đồng
- Tranh: Cấu tạo ngoài của ếch đồng
b HS: - Nghiên cứu nội dung bài mới.
- Chuẩn bị mẫu ếch đồng theo nhóm (nếu có)
3.Tiến trình bài dạy
a Kiểm tra bài cũ: (Kết hợp bài giảng)
* Nêu vấn đề: (1’)
Các em vừa nghiên cứu xong lớp cá, một lớp thuộc ngành ĐVCXS thích nghi hoàn toàn với đời sống ở nước Hôm nay các em sẽ tiếp tục được nghiên cứu một lớp nữa thuộc ngành ĐVCXS mà đã dần chuyển đời sống lên cạn đó là tên chương, bài =>
b Dạy bài mới:
Trang 2
TG Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
8’
20’
* Đời sống của ếch đồng →
- Kiểm tra sự chuẩn bị mẫu vật của các
nhóm Phát mẫu vật sống cho các nhóm
(nếu có)
- Y/cầu HS nghiên cứu kết hợp với
kiến thức thực tế cho biết :
? Thường gặp ếch đồng ở đâu? So sánh
với đời sống của cá?
? Hoạt động kiếm ăn: Thời gian, thức ăn
? Vì sao ếch thường kiếm mồi vào ban
đêm?
? Thức ăn của ếch là sâu bọ, giun, ốc nói
lên điều gì?
? Mùa nào ít thấy ếch đồng xuất hiện? Vì
sao?
* Những đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch
thích nghi với đời sống vừa ở cạn, vừa ở
nước ntn ? →
* Để tìm hiểu ếch có mấy cách di chuyển
I Đời sống:
- Nghiên cứu , thực hiện yêu cầu của GV
- Ếch có đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn (ưa nơi ẩm ướt).
- Kiếm ăn vào ban đêm, ăn thức ăn động vật nhỏ như: sâu bọ, giun, dế, ốc
- Vì thức ăn chủ yếu của chúng là những
ĐV thường hoạt động vào đêm Vào ban đêm nhiệt độ MT thấp
* Con mồi ở cạn, ở nước → ếch có đời sống vừa ở cạn, vừa ở nước
- Có hiện tượng trú đông.
- Là động vật biến nhiệt.
II Cấu tạo ngoài và di chuyển:
Trang 3→Y/cầu HS:
- Quan sát cách di chuyển ếch trong lồng
nuôi(GV phát đầu giờ học) kết hợp với
quan sát H 35.2 ; 35.3 SGK
? Mô tả động tác di chuyển trên cạn?
? Quan sát cách di chuyển trong nước
của ếch, kết hợp quan sát H 35.3 mô tả
cách di chuyển trong nước của ếch?
? Ếch có mấy cách di chuyển?
* Với đời sống cả ở cạn và ở nước vậy
ếch có đặc điểm cấu tạo ngoài như thế
nào? →
- Quan sát mẫu vật thật hoặc H35.1-3
SGK hoàn thành bảng Tr 114 ?(2’)
- Cử đại diện trình bày Lớp nhận xét, bổ
sung
- Nhận xét khẳng định đáp án:
+ Đặc điểm thích nghi ở nước:1, 3, 6
+ Đặc điểm thích nghi ở cạn: 2, 4, 5
- Dựa vào kết quả bảng thảo luận nhóm
1 Di chuyển:
- Quan sát, mô tả được 2 cách di chuyển trên tranh:
-Trên cạn: Khi ngồi chi sau gập hình chữ Z, lúc nhảy chi sau bật thẳng → lực
=> nhảy cóc
- Dưới nước: Chi sau đẩy nước, chi trước bẻ lái
* Ếch có 2 cách di chuyển:
+ Nhảy cóc(trên cạn).
+ Bơi(dưới nước).
2 Cấu tạo ngoài
- Hoạt động cá nhân hoàn thành bảng
- Đại diện trình bày Lớp nhận xét, bổ sung
Trang 4? Nêu những đặc điểm cấu tạo ngoài của
ếch thích nghi với đời sống ở nước và đời
sống ở cạn?
- Y/cầu đại diện 1 nhóm trình bày, nhóm
khác nhận xét, bổ sung
? Giải thích ý nghĩa thích nghi của các
đặc điểm đó?
- Nhận xét, tổng kết trên đèn chiếu
- Thảo luận nhóm theo yêu cầu của GV
- Giải thích ý nghĩa của từng đặc điểm Nhận xét, bổ sung
Bảng: Các đặc điểm thích nghi đời sống của ếch
Đặc điểm hình dạng và cấu tạo ngoài ý nghĩa thích nghi
1 Đầu dẹp nhọn, khớp với thân thành thành 1
khối thuôn nhọn về phía trước.
2 Mắt và lỗ mũi ở vị trí cao trên đầu (mũi thông
với khoang miệng và phổi vừa để thở vừa để
ngửi).
3 Da trần phủ chất nhầy và ẩm dễ thấm khí.
4 Mắt có mí giữ nước mắt do tuyến lệ tiết ra, tai
có màng nhĩ.
5 Chi 5 phần có ngón chia đốt linh hoạt.
6 Các chi sau có màng bơi căng giữa các ngón
→ Rẽ nước, giảm sức cản của nước khi bơi.
→ Khi bơi vừa thở vừa quan sát.
→ Giúp hô hấp trong nước.
→ Bảo vệ mắt không bị khô, nhận âm thanh
→ Thụân lợi cho việc di chuyển.
→ Tạo thành chân bơi để đẩy nước.
Trang 5
? Qua đó nhận xét gì về cơ quan hô
hấp của ếch?(so sánh với cá)
? Đặc điểm hô hấp nào là chủ yếu Vì
sao?
- Điều đó giải thích vì sao ếch phải
quanh quẩn bên vực nước
* Ếch sinh sản và phát triển ntn? →
- Y/cầu HS nghiên cứu thông tin, trả
lời câu hỏi:
? Trình bày đặc điểm sinh sản của
ếch về:
+ Mùa sinh sản
+ Hình thức sinh sản Thụ tinh
+ Trứng ếch có đặc điểm gì? (so
sánh với cá)
? Hiện tượng ghép đôi trứng kết
thành mảng nổi trên mặt nước có ý
nghĩa sinh học gì?
* Treo tranh: H 35.4 SGK: Trình
bày sự phát triển của ếch?
? Gọi HS viết thành sơ đồ?
? So sánh đặc điểm lưỡng cư ở các
giai đoạn: Nòc nọc và ếch, ếch con
- Hô hấp bằng da và phổi.
- Bằng da, vì phổi chưa hoàn chỉnh…
III Sinh sản và phát triển:
* Sinh sản:
- Sinh sản vào cuối mùa xuân, đầu hè.
- Thụ tinh ngoài
- Đẻ trứng kết thành mảng nổi trên mặt nước Có hiện tượng ghép đôi.
- Vì ếch đực có tập tính ôm lưng ếch cái → xác suất trứng được thụ tinh cao hơn
* Phát triển:
→Trứng → nòng nọc → ếch con ếch trưởng thành
9’
Trang 6c Củng cố - Luyện tập (5’)
? Chỉ rõ các đặc điểm cấu tạo ngoài của ếch thích nghi với đời sống:
? Trình bày sự phát triển của ếch?
- GV nhận xét, cho điểm
d Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (2’)
- Học bài trả lời các câu hỏi và kết luận trong SGK
- Đọc, nghiên cứu tiết 38 - Thực hành: Quan sát cấu tạo trong của ếch đồng trên mẫu mổ Chuẩn bị: Mỗi nhóm 1-2 con ếch đồng lớn, kẻ bảng 118, vẽ hình vào
vở