Kĩ thuật trồng chuối

I. Giá trị, nguồn gốc, phân loại và giống trồng. 1. Giá trị dinh dưỡng và ý nghĩa kinh tế 1.1. Giá trị dinh dưỡng. Quả chuối có chứa một lượng vitamin khá lớn đặc biệt là các vitamin nhóm A và vitaminC. Nhìn chung hàm lượng vitamin thay đổi tuỳ theo giống. Các loại chuối ăn tươi thường giàu vitaminC và B6, còn các giống trong nhóm chuối nấu lại giàu vitaminA. Theo các nhà dinh dưỡng học, quả chuối có giá trị dinh dưỡng cao, ăn 100g thịt quả cho mức năng lượng từ 110 120 calo, hấp thụ nhanh (sau 1h45 hấp thụ hết) vì vậy được coi là loại quả lý tưởng cho người già yếu, suy dinh dưỡng, mỏi mệt.

Danh sách nhóm: 1.Vũ Thị Thùy An

2 Lại Chủ Chí

3 Võ Kim Lành

4 Ngô Văn Đoàn

5 Trần Ngọc Mỹ

I Giá trị, nguồn gốc, phân loại và giống trồng.

1 Giá trị dinh dưỡng và ý nghĩa kinh tế

1.1 Giá trị dinh dưỡng.

Quả chuối có chứa một lượng vitamin khá lớn đặc biệt là các vitamin nhóm A và

vitaminC Nhìn chung hàm lượng vitamin thay đổi tuỳ theo giống

Các loại chuối ăn tươi thường giàu

vitaminC và B6, còn các giống trong nhóm chuối nấu lại giàu vitaminA.

Theo các nhà dinh dưỡng học, quả chuối có giá trị dinh dưỡng cao, ăn 100g thịt quả cho mức

năng lượng từ 110 - 120 calo, hấp thụ nhanh

(sau 1h45' hấp thụ hết) vì vậy được coi là loại

quả lý tưởng cho người già yếu, suy dinh dưỡng, mỏi mệt.

2 Hệ thống phân loại

- Họ Musaceae (bộ Seitamincae) gồm có 2 loài Ensete và Musa

- Chuối ăn được thuộc chi Eumusa có

nguồn gốc từ 2 nguồn

chuối dại: Musaacuminata

và Musabalbisiana

3 Nguồn gốc và phân bố

- Theo các nhà thực vật học, họ Musaceae có nguồn gốc từ một vùng rộng lớn bao gồm từ Nam Ấn Độ kéo dài đến vùng Thái Bình Dương

- Hiện nay chuối được trồng hầu hết ở các vùng nhiệt đới, á nhiệt đới

ẩm, phân bố từ vĩ nam đến vĩ Bắc

4 Tình hình sản xuất chuối của Việt

Nam và các giống chuối ở nước ta

4.1 Tình hình sản xuất chuối của Việt Nam

Việt Nam là nước nhiệt đới và là một trong những xứ sở của chuối với

nhiều giống chuối rất quý như: chuối tiêu, chuối tây, chuối bom, chuối ngự,

có loại chuối nổi tiếng như chuối ngự Đại Hoàng (Nam Định), từng là đặc sản tiến vua

- Một số tỉnh miền Trung và

miền Nam có diện tích trồng

chuối khá lớn (Thanh Hóa, Nghệ

An, Khánh Hòa, Đồng Nai, Sóc Trăng, Cà Mau có diện tích từ

3.000 ha đến gần 8.000 ha) Chuối ở cà mau

- Trong khi đó các tỉnh miền

Bắc có diện tích trồng chuối

lớn nhất như: Hải Phòng, Nam Định, Phú Thọ… chưa đạt đến 3.000 ha

4.2 Các giống chuối ở nước ta

Theo GS.TS Trần Thế Tục (1995) các giống chuối chính ở miền Bắc nước ta được xếp vào 4 nhóm sau: + Nhóm chuối tiêu

+ Nhóm chuối tây

+ Nhóm chuối ngốp

+ Nhóm chuối ngự

4.2.1 Nhóm chuối tiêu

- Nhóm này có 3 giống là tiêu lùn, tiêu nhỏ, tiêu cao

- Các giống trong

nhóm này có chiều cao cây thấp đến

trung bình, từ 2,0 - 3,5m

- phẩm chất thơm ngon thích hợp để xuất khẩu quả tươi; sinh trưởng khoẻ thích hợp với các vùng có khí hậu mùa đông lạnh.

4.2.2 Nhóm

chuối tây

- Bao gồm các giống chuối: tây, tây hồng, tây

phấn, sứ được

trồng phổ biến ở nhiều nơi

- Cao cây, sinh trưởng khoẻ,

không kén đất, chịu hạn nóng, khả năng chịu rét khá song dễ

bị héo rụi (vàng lá Panama),

quả to, mập, ngọt đậm và kém thơm hơn so với các nhóm

giống khác

4.2.3 Chuối ngốp

- Bao gồm giống ngốp cao, ngốp thấp

đen khi chín, thịt quả nhão, hơi chua

4.2.4 Chuối ngự

- Các giống trong nhóm này có chiều cao cây

II Kỹ thuật trồng chuối.

Yêu cầu điều kiện ngoại cảnh

1 Nhiệt độ

- Nhu cầu về nhiệt độ: Chuối sinh trưởng và phát triển thuận lợi trong phạm vi 25-35 0 C Khi nhiệt độ giảm đến 10 0 C thì quả chuối nhỏ,

phẩm chất kém, sinh trưởng chậm

- Chuối sợ rét và sương muối, khi

gặp sương muối

kéo dài lá chuối sẽ xám lại và héo

khô

Như vậy, ở nước ta, nhất là các tỉnh miền Nam, Nam Trung bộ, bình

quân nhiệt độ hàng năm lớn hơn

24 0 C, nên có lượng nhiệt rất tốt

cho chuối phát triển

2 Nhu cầu về nước:

- Hàm lượng nước trong các bộ phận cây chuối rất cao, trong

thân già 92,4%, trong rễ 96%,

trong lá 82,6% và trong quả

96%

- Độ bốc hơi của lá rất lớn, dưới ánh nắng mặt trời, sức tiêu hao nước của chuối từ 40-

50mg/dm 2 /phút

Với giống chuối tiêu lùn, cần từ

15-20 lít nước/ngày tuỳ theo trời râm hay trời nắng

Chú ý vào mùa đông ở nước

ta thường khô hanh, ít mưa nên cần có biện pháp tưới ẩm để

cung cấp đủ nước cho chuối.

3 Yêu cầu chiếu sáng

- Chuối có khả năng thích ứng trong phạm vi cường độ ánh sáng tương đối rộng

- Cho nên lượng ánh sáng ở

điều kiện nước

ta cũng cho

phép cây chuối sinh trưởng và phát triển tốt.

4 Yêu cầu về đất đai

Tốt nhất đối với chuối là đất thịt nhẹ, đất pha cát, đất phù sa (tốt hơn cả), đất thoáng có cấu tượng tốt và độ xốp cao

- Chuối mọc bình thường

trong đất có pH từ 4,5-8, tốt

nhất trong khoảng 6-7,5.

- Trường hợp đất quá chua

hoặc quá kiềm có thể gây ra

hiện tượng thiếu vi lượng trong đất, ảnh hưởng đến sinh trưởng của chuối.

5 Mật độ trồng chuối thích hợp:

- Mật độ trồng dày hay thưa phụ thuộc vào giống chuối

- Đối với giống càng thấp cây, tán

lá hẹp như chuối tiêu lùn, chuối ngự có thể trồng dày, còn các

loại như chuối tiêu vừa, chuối

tiêu cao, chuối lá, chuối gòn,…lại trồng thưa hơn

- Ở các vườn chuối nước ta, mật độ

2,5m (1.300 cây/ha)

Tuy nhiên, nếu để đạt đến năng suất cao và phẩm chất chuối

tốt, bà con cũng cần chú ý đến thời vụ “Giêng trúc lục tiêu”

tức là kinh nghiệm về mùa vụ trồng tre và chuối hợp lý, tức tháng giêng (ÂL) trồng tre,

tháng sáu (ÂL) trồng chuối

- Đối với các giống chuối gòn, chuối

lá mật, chuối ngự,… có thể trồng được

vụ xuân (tháng 2-3 ÂL), nhưng với

chuối tiêu thì phải trồng vụ thu (tháng 6-7 ÂL) và cây sẽ ra hoa vào tháng 6-8 năm sau, đến tháng 9-11 thu hoạch, lúc này năng suất, phẩm chất chuối tiêu rất tốt

- Vì vậy mà trong dân gian cũng

đã có kinh nghiệm ăn chuối: vào mùa nóng thì nên ăn chuối gòn,

chuối lá, còn vào mùa rét thì ăn

chuối tiêu ngon hơn.

7 Bón phân.

Đạm (N), Lân (P), Kali (K) đều rất cần thiết bón cho chuối N

ảnh hưởng đến năng suất

chuối, K liên quan đến sự phát triển chiều cao và P có tác

dụng tạo phẩm chất quả tốt,

chống sâu bệnh

- Lượng bón phân

tuỳ thuộc vào sản

lượng thu hoạch

- Đối với nước ta, qua các thí nghiệm cho

thấy liều lượng N, P,

chất, 250-300g K

- Hàm lượng chất hữu cơ trong đất trồng chuối nhất thiết phải đạt 3-

4% là tốt, nếu thấp hơn phải bón

phân hữu cơ Đối với chuối

thường bón 30-50kg phân chuồng cho một gốc một năm.

- Có thể phủ cỏ, vỏ cà phê, mùn

cưa, lá thông,…một lớp dày

30-40cm quanh gốc chuối để dần

thành mùn và giữ ẩm cho đất cũng rất tốt

- Hoặc có thể trồng cây phân xanh để tạo chất hữu cơ cho

đất Nên nhớ vào các tháng

7-8-10 sau khi trồng là giai đoạn

bón thúc quan trọng, giúp nâng cao năng suất và phẩm chất

chuối.

* Nên trồng chuối từ loại chồi

nào:

- Hình thức nhân giống chuối chủ yếu là nhân giống vô tính Người ta thường dùng loại chồi con để trồng

Chồi con được

hình thành từ

những mầm ngủ mọc trên thân

ngầm của chuối, thường có 2 loại chồi con: chồi

con đuôi chiên và chồi con lá rộng

- Theo nhiều kinh nghiệm, loại chồi con đuôi chiên được sử dụng trồng tốt nhất Nó được sinh ra khoảng

tháng 4 đến tháng 6

- Trong điều kiện đầy đủ ánh sáng,

nhiệt độ thích hợp, loại chồi non này sinh ra rất nhanh, tốc độ sinh

trưởng rất mạnh Chồi này rất sung sức, khi trồng mau bén rễ, tốc độ

hồi sinh nhanh, sinh trưởng mạnh

và mau ra buồng, sản lượng cao.

III Chuối cũng dễ bị sâu, bệnh phá

hại.

Một số loại sâu hại chính sau đây:

1 Sâu vòi voi:

- Khắp các vùng trồng chuối

trên thế giớ đều thấy có, đó là

một loại sâu gây tác hại nghiêm trọng nhất.

- Sâu trưởng thành là một loại

cánh cứng, có vòi, sâu thường đẻ trứng vào bẹ lá, nhất là ở những vườn chuối rậm rạp, nhiều lá, bẹ thối nát

- Sau khi trứng nở sâu non đục

vào cây, phá hại các bẹ chuối

thành những đường ngầm

- Vì thế làm cho thân giả dễ bị đổ gãy (nhất là khi cây ra buồng)

Nếu sâu đục qua điểm sinh

trưởng, sẽ làm cho cây thối chết Thậm chí sâu đục phá thân

ngầm và làm cho cây dễ chết.

- Hằng năm bọ trưởng thành

hoạt động mạnh từ tháng 4 đến tháng 10.

* Cách phòng trừ:

- Nơi có sâu đục cắt bẹ

lá từ ngoài vào trong tìm bắt cho được sâu non Tốt nhất là bắt

trước khi sâu non vũ hóa ( trước tháng 3).

- Làm vệ sinh, cắt sạch

lá già, bẹ nát vào cuối thu đầu đông đẻ hạn chế nơi trú ẩn của sâu.

2 Bọ nẹt

- Là một loại sâu ăn

lá, có khi còn hại cả hoa và thân giả Trên mình loại sâu này có nhiều lông độc, gây ngứa ngáy đau nhức khi ta chạm phải, vì vậy ảnh hưởng đến công việc chăm sóc trong vườn chuối.

loại sâu này ta nên bắt tay, giết đi.

3 Sâu khoang ăn lá

Sâu khoang ăn lá cũng có khi

phát sinh thành dịch nghiêm trọng, trừ bằng cách phun

thuốc DDT sữa 25% nồng độ 1/50 - 1/100, hoặc phun

vôfatốc nồng độ 0,1%.

IV Bệnh hại chuối

1 Bệnh đốm lá

Sigatoka

Do nấm gây ra, phát triển mạnh

trong điều kiện ấm,

ẩm ở nhiệt độ 25oC,

mù trời, độ ẩm cao Phòng trừ: bằng các loại

thuốc trừ nấm như: Diathane, Benlat,

Tosin, Baycor…

3 Bệnh vàng lá

Panama (héo rũ):

- Nấm gây bệnh là

Fusarium oxysporum cubense

- Bệnh liên quan

nhiều đến tình hình dinh dưỡng trong đất như mùn thấp, cấu

trúc đất xấu, hàm

lượng Zn thấp, tỷ lệ Ca/Mg và K/Mg cao

thuận lợi cho nấm

bệnh phát triển.

• 4 Bệnh Bunchytop

• Gây ra bởi virus.

• Biện pháp phòng là trừ rệp, sử

dụng con chồi sạch bệnh.

- Ngoài ra chuối còn bị bệnh thối nõn, thối nau quả, đốm đen

quả hoặc các bệnh sinh lý

như thối nhũn thịt quả, đông

vón thịt quả hoặc hóa vàng thịt quả.

5 Tuyến trùng

- Chuối trồng ở đất cát thường bị tuyến trùng gây hại làm thối toàn bộ tuyến rễ.Nên trị bằng phương pháp sau:

Bơm NB.C.P(Nemagan) 30 – 35

ml một hoặc hai lần/ năm

- Căn cứ vào độ nhớt hoặc độ

chắc của thịt quả qua các máy