ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC CHÍNH PHỦ SO SÁNH

+ Nắm được những kiến thức cơ bản về tổ chức bộ máy và hoạt động cuả Chính phủ Việt Nam. + Nắm được mô hình tổ chức và phương thức vận hành của chính phủ theo các chính thể nhà nước khác nhau: Vị trí, thẩm quyền, phương thức thành lập chính phủ, quan hệ của chính phủ với đảng cầm quyền và các cơ quan nhà nước khác, cơ cấu, thành phần chính phủ và thẩm quyền của người đứng đầu chính phủ… của một số nước điển hình trên thế giới

Đại học Quốc gia Hà Nội

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Bộ môn Khoa học Chính trị

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC

CHÍNH PHỦ SO SÁNH GOVERNMENT COMPARATIVE

1 Thông tin về giảng viên

Họ và tên: Nguyễn Minh Phương

Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ

Thời gian, địa điểm làm việc ở cơ quan: Giờ hành chính các buổi chiều ngày trong tuần, Viện Khoa học tổ chức Nhà nước - Bộ Nội vụ, 37A Nguyễn Bỉnh Khiêm, Hà Nội

Địa chỉ liên hệ: Viện Khoa học tổ chức Nhà nước - Bộ Nội vụ, 37A Nguyễn Bỉnh Khiêm,

Hà Nội

Điện thoại: 0904341588

Email: nguyenminhphuong@moha.gov.vn

Các hướng nghiên cứu chính:

- Tổ chức bộ máy hành chính nhà nước

- Công chức công vụ

- Cải cách nền hành chính nhà nước

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Chính phủ so sánh

- Mã môn học: POL 6015

- Số tín chỉ: 02

- Môn học: Tự chọn

- Yêu cầu đối với môn học: Môn học tiên quyết: POL 6001

- Địa chỉ bộ môn phụ trách môn học: Bộ môn Khoa học Chính trị, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

3 Mục tiêu của môn học

- Mục tiêu kiến thức:

+ Nắm được những kiến thức cơ bản về tổ chức bộ máy và hoạt động cuả Chính phủ Việt Nam

+ Nắm được mô hình tổ chức và phương thức vận hành của chính phủ theo các chính thể nhà nước khác nhau: Vị trí, thẩm quyền, phương thức thành lập chính phủ, quan hệ của chính phủ với đảng cầm quyền và các cơ quan nhà nước khác, cơ cấu, thành phần chính phủ và thẩm quyền của người đứng đầu chính phủ… của một số nước điển hình trên thế giới

+ Hiểu biết các yếu tố, điều kiện tác động đến việc xác lập mô hình tổ chức và vận hành của chính phủ các nước

+ Hiểu biết về những xu hướng cải cách tổ chức và hoạt động của chính phủ một số nước

- Mục tiêu kỹ năng:

+ Có kỹ năng làm việc cá nhân và làm việc nhóm trong việc nghiên cứu, phân tích các vấn đề tổ chức nhà nước, tổ chức chính phủ và kỹ năng trình bày, thuyết trình một số vấn

đề lý luận về tổ chức bộ máy nhà nước

+ Kỹ năng phân tích, so sánh sự giống nhau và khác nhau về mô hình tổ chức và hoạt động của chính phủ các nước, giữa Chính phủ CHXHCN Việt Nam với Chính phủ các nước; đánh giá những mặt mạnh, mặt yếu của từng mô hình; nguyên nhân của những khác biệt trong tổ chức và hoạt động của chính phủ các nước

+ Có kỹ năng khái quát, vận dụng những bài học kinh nghiệm phục vụ việc đổi mới, hoàn thiện tổ chức và hoạt động của Chính phủ Việt Nam trong điều kiện hội nhập quốc tế

4 Tóm tắt nội dung môn học

Lý luận về chính phủ và chính phủ so sánh; khái quát và so sánh những mô hình chính phủ tiêu biểu trên thế giới; một số xu hướng phát triển của các tổ chức chính phủ và

phương thức vận hành của chúng

5 Nội dung môn học, hình thức tổ chức dạy và học

Nội dung Hình thức tổ chức dạy và học

Tổng

30

hành, điền

dã

0

Tự học, tự nghiên cứu

10

Lý thuyết

15

Bài tập

0

Thảo luận

5

Chương 1 Một số vấn đề lý

luận chung về nhà nước và

chính phủ

1.1 Nhà nước và hình thức nhà

nước

1.1.1.Định nghĩa, bản chất, Hình

thức cấu trúc nhà nước

1.1.2 Hình thức chính thể của

nhà nước

1.1.3 Chế độ chính trị

1.1.4 Hiến pháp và các văn bản

quy phạm pháp luật quy định tổ

chức chính phủ

1.2 Quan hệ giữa nhà nước

(chính phủ) và thị trường, xã hội

1.3 Khái quát về các mô hình tổ

chức nhà nước hiện nay trên thế

giới

Chương 2 Chính phủ

2.1 Khái niệm, vị trí của chính

phủ

2.2 Thẩm quyền của chính phủ

2.3 Quan hệ giữa chính phủ và

các thiết chế chính trị và cơ quan

nhà nước: với đảng cầm quyền,

với nguyên thủ quốc gia, với nghị

viện, với cơ quan tư pháp

2.4 Cách thức thành lập chính

phủ và cơ cấu, thành phần chính

phủ (bộ, cơ quan ngang bộ)

2.5 Thủ tướng Chính phủ: thể

thức bầu chọn, thẩm quyền, trách

nhiệm

Chương 3 Các mô hình chính

phủ

3.1 Chính phủ theo mô hình

cộng hòa XHCN

3.1.1 So sánh Chính phủ

CHXHCN Việt Nam và Chính

phủ CHND Trung Hoa

3.1.2 Những vấn đề đặt ra hiện

nay trong tổ chức và hoạt động

của chính phủ theo mô hình này:

về chức năng, nhiệm vụ, về tổ

chức bộ máy, về phương thức

hoạt động

3.2 Chính phủ theo mô hình

quân chủ đại nghị

3.2.1 So sánh Chính phủ Vương

quốc Anh và Chính phủ Nhật

Bản

3.2.2 Một số nhận xét và so sánh

3.3 Chính phủ theo mô hình

Cộng hòa đại nghị

3.3.1 Chính phủ CHLB Đức

3.3.2 Một số nhận xét và so sánh

về mô hình chính phủ này

3.4 Chính phủ theo mô hình

cộng hòa lưỡng tính

3.4.1 So sánh mô hình Chính

phủ CH Pháp và Chính phủ LB

Nga

3.4.2 Một số nhận xét và so sánh

về mô hình chính phủ này

3.5 Chính phủ theo mô hình tổng

thống (Hoa Kỳ)

Chương 4 Xu hướng cải cách

tổ chức và hoạt động của

Chính phủ

4.1 Những nhân tố tác động đến

cải cách tổ chức và hoạt động

của chính phủ

4.2 Các xu hướng cải cách chính

phủ hiện nay

4.3 Một số nhận xét về các xu

hướng cải cách chính phủ trên

thế giới hiện nay và việc vận

dụng kinh nghiệm cải cách chính

phủ các nước vào điều kiện Việt

Nam

6 Học liệu

6.1 Giáo trình môn học:

6.2 Danh mục tài liệu tham khảo:

6.2.1 Danh mục tài liệu tham khảo bắt buộc:

1/ Hiến pháp CHXHCN Việt Nam 1992 (sửa đổi) và Luật tổ chức Chính phủ Việt Nam hiện hành

2/ PGS.TS Nguyễn Đăng Dung, Luật Hiến pháp nước ngoài, Nxb Đồng Nai, Đồng Nai,

1997

3/ PTS Vũ Hồng Anh, Tổ chức và hoạt động của một số chính phủ một số nước trên thế giới, Nxb CTQG, H., 1997

6.2.2 Danh mục tài liệu tham khảo thêm:

4/ PGS.TS Nguyễn Đăng Dung, Luật hiến pháp đối chiếu, Nxb Tp Hồ Chí Minh, Tp Hồ

Chí Minh, 2001

5/ GS TS Nguyễn Văn Huyên (CB), Hệ thống chính trị Anh –Pháp – Mỹ, Nxb Lý luận

Chính trị, H., 2007

6/ Học viện Chính trị Quốc gia HCM-Phân viện Báo chí và tuyên truyền, Thể chế chính trị thế giới đương đại, Nxb CTQG, H., 2003

* Các tài liệu nói trên có tại Thư viện Bộ môn Khoa học Chính trị và/hoặc trong các thư viện lớn tại Hà Nội (Thư viện Quốc gia, Thư viện Đại học Quốc gia Hà Nội, Thư viện Quân đội, Thư viện Khoa học Xã hội)

7 Phương pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học

7.1 Kiểm tra - đánh giá thường xuyên

- Hình thức:

+ Có mặt 80% giờ lên lớp lý thuyết

+ Tham gia đầy đủ và có phát biểu trong các buổi xemina

- Thang điểm: 10

- Tỷ trọng: 10%

7.2 Kiểm tra – đánh giá định kì

- Kiểm tra giữa kì:

+ Hình thức: 01 bài viết

+ Điểm: 10

+ Tỷ trọng: 30%

- Thi hết môn học/chuyên đề:

+ Hình thức: tiểu luận

+ Điểm: 10

+ Tỷ trọng: 60%

Phê duyệt của Trường Chủ nhiệm khoa Chủ nhiệm bộ môn Người biên soạn

TS Nguyễn Minh Phương