ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN : KINH TẾ PHÁT TRIỂN SO SÁNH

+ Giới thiệu cho sinh viên nắm được cách thức phân loại hệ thống kinh tế; quá trình hình thành, phát triển, những đặc trưng chủ yếu và quá trình vận động, chuyển hóa của các nền kinh tế trong hệ thống kinh tế thế giới xuất hiện trong thời gian từ đầu thế kỷ 20 đến nay. + Giúp cho sinh viên có được tư duy đúng, để từ đó có các kiến thức về nội dung, phương pháp đánh giá, so sánh giữa các nền kinh tế trong quá trình phát triển. Bao hàm trong nội dung nghiên cứu là những phân tích so sánh cả sự thành công, sự thất bại và quá trình chuyển đổi, hội nhập của các nền kinh tế trong hệ thống kinh tế thế giới

Trang 1

TRƯỜNG ĐH KINH TẾ & QTKD

KHOA KINH TẾ

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT

NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐỀ CƯƠNG CHI TIẾT HỌC PHẦN

Tên học phần: KINH TẾ PHÁT TRIỂN SO SÁNH

Mã học phần: CED331

1) Thông tin chung về các giảng viên dạy môn học

1.1 Họ và tên: Nguyễn Thu Hà

- Các hướng nghiên cứu chính: Các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội,

phát triển ngành công nghiệp và các vấn đề liên quan đến đầu tư

phát triển

Thông tin về trợ giảng:

- Họ và tên: Nguyễn Thị Lương Anh

+ Địa chỉ liên hệ: Bộ môn Kinh tế phát triển – Khoa Kinh tế -

- Các học phần tiên quyết: Không có

- Học phần học trước: Kinh tế phát triển 1, Lịch sử các học thuyết

kinh tế

Trang 2

- Các học phần song hành: Không có

- Các yêu cầu đối với học phần (nếu có): Không có

- Bộ môn (Khoa) phụ trách học phần: Bộ môn Kinh tế phát triển – Khoa Kinh tế

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết : 36 tiết + Thảo luận: 18 tiết

+ Làm bài tập : 0 tiết + Thực hành, thựctập: 0 tiết

+ Hoạt động theo nhóm: 0 tiết + Tự học: 108 giờ

3) Mục tiêu môn học:

- Mục tiêu về kiến thức :

+ Giới thiệu cho sinh viên nắm được cách thức phân loại hệ thốngkinh tế; quá trình hình thành, phát triển, những đặc trưng chủ yếu và quátrình vận động, chuyển hóa của các nền kinh tế trong hệ thống kinh tế thếgiới xuất hiện trong thời gian từ đầu thế kỷ 20 đến nay

+ Giúp cho sinh viên có được tư duy đúng, để từ đó có các kiến thức

về nội dung, phương pháp đánh giá, so sánh giữa các nền kinh tế trong quátrình phát triển Bao hàm trong nội dung nghiên cứu là những phân tích sosánh cả sự thành công, sự thất bại và quá trình chuyển đổi, hội nhập củacác nền kinh tế trong hệ thống kinh tế thế giới

+ Trên cơ sở đó giúp sinh viên có tư duy đánh giá dưới góc độ so sánhquá trình phát triển và chuyển đổi kinh tế của Việt nam Từ đó lựa chọnđường lối và các chiến lược phát triển kinh tế xã hội của đất nước (ý 4mục tiêu CĐR)

+ Môn học còn gợi mở những ý tưởng về sự phát triển của hệ thốngkinh tế thế giới trong xu thế mới của quá trình mở cửa, hội nhập, liên kết,

Trang 3

liên minh kinh tế và đặc biệt là những dự báo của sự phát triển hệ thốngkinh tế thế giới trong thế kỷ thứ 21.

+ Có kỹ năng bước đầu trong việc soạn thảo các loại văn bản thôngthường (biên bản, báo cáo, đơn đề nghị, thông báo, tờ trình, công văn, );

+ Có khả năng trợ giúp việc ra các quyết định quản lý trong lĩnh vựckinh tế, kinh doanh và quản lý, đặc biệt là đối với các quyết định liên quanđến hoạt động lập kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, lập chính sách phục

vụ cho phát triển kinh tế - xã hội

tế đất nước

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Có năng lực dẫn dắt về chuyên môn, nghiệp vụ thuộc lĩnh vực kinh

tế phát triển; có sáng kiến trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao

+ Có khả năng tự định hướng, tự học tập, tích lũy kiến thức, kinhnghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, thích nghi với cácmôi trường làm việc khác nhau

Trang 4

+ Có khả năng đưa ra được kết luận về các vấn đề chuyên môn,nghiệp vụ thông thường thuộc lĩnh vực kinh tế phát triển.

+ Có năng lực lập kế hoạch, điều phối, phát huy trí tuệ tập thể; đánhgiá và cải tiến các hoạt động chuyên môn ở mức trung bình

4) Tóm tắt nội dung học phần:

Môn học được chia làm bao gồm 3 phần chính:

- Phần 1: Những vấn đề chung về kinh tế phát triển so sánh bao gồmgiới thiệu hệ thống kinh tế thế giới; các nền kinh tế và xu thế vận động củacác nền kinh tế trong thế kỷ 20; Tiêu chí, phương pháp so sánh, đánh giá cácnền kinh tế

- Phần 2: So sánh các nền kinh tế trong hệ thống kinh tế thế giới: nộidung chủ yếu nhằm phân tích sự phát triển của các nền kinh tế, xu thế vậnđộng của nó, so sánh các mô hình khác nhau trong phát triển kinh tế củatừng nền kinh tế Chương trình kinh tế phát triển so sánh giới thiệu 3 nềnkinh tế chính trong thế kỷ 20 đó là: nền kinh tế tư bản chủ nghĩa, nền kinh

tế xã hội chủ nghĩa và nền kinh tế đang phát triển

- Phần 3: Sự liên kết các nền kinh tế trong hệ thống kinh tế thế giới vànhững vấn đề của hệ thống kinh tế thế giới trong thế kỷ 21 Nội dungchính là so sánh các mô hình, các hình thức, các tổ chức liên kết kinh tếtrên thế giới; những thách thức đặt ra trong thế kỷ 21 và những vấn đề đặt

ra cho hệ thống kinh tế

5) Học liệu:

- Giáo trình: Bộ môn Kinh tế Phát triển, Khoa Kinh tế, Trường ĐH

Kinh tế & QTKD (2014), Giáo trình Kinh tế phát triển so sánh (lưu hành nội bộ).

- Tài liệu tham khảo:

[1] PGS.TS.Vũ Thị Ngọc Phùng (2005), Giáo trình Kinh tế phát

triển, NXB LĐ - XH

Trang 5

[2] Trần Bình Trọng (2009), Giáo trình Lịch sử các HTKT, NXB

ĐH KTQD, Hà Nội

[3] Bộ môn Kinh tế học – Khoa Kinh tế trường ĐH KT&QTKD

TN, Bài giảng lịch sử học thuyết kinh tế

[4] MartinC.Schnitzet, Những hệ thống Kinh tế so sánh, Nxb Đại

học South – Western

6) Nội dung chi tiết học phần:

6.1 Nội dung về lý thuyết và thảo luận:

Chương 1: Hệ thống kinh tế thế giới và các tiêu thức đánh giá

kết quả kinh tế

(Tổng số tiết: 4; Số tiết lý thuyết: 04; Số tiết bài tập, thảo luận: 0)1.1 Các hệ thống kinh tế thế giới

1.1.1 Hệ thống kinh tế và các đặc trưng của hệ thống kinh tế

1.1.1.1 Khái luận về hệ thống kinh tế

1.1.1.2 Các đặc trưng của hệ thống kinh tế

1.1.2 Các hệ thống kinh tế tồn tại trong thế kỷ 20 và xu thế vậnđộng

1.1.2.1 Hệ thống kinh tế tư bản chủ nghĩa và những xu thế vận động1.1.2.2 Hệ thống kinh tế CHXH xu thế vận động

1.1.2.3 Hệ thống kinh tế các nước đang phát triển

1.2 Tiêu chí đánh giá (so sánh) kết quả kinh tế của các hệ thốngkinh tế

1.2.1 Phương pháp luận về đánh giá so sánh các nền kinh tế

1.2.1.1 Khái niệm và cách tiếp cận

1.2 1.2 Nội dung đánh giá

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá, so sánh kết quả kinh tế

Trang 6

1.2.2.1 Tăng trưởng kinh tế.

1.2.2.2 Hiệu quả kinh tế

1.2.2.3 Phân phối thu nhập,

1.2.2.4 Sự ổn định nền kinh tế

1.2.2.5 Khả năng thực hiện của hệ thống kinh tế

Chương 2: So sánh các nền kinh tế tư bản Chủ nghĩa

(Tổng số tiết: 8; Số tiết lý thuyết: 06; Số tiết bài tập, thảo luận:

02)2.1 Hệ thống kinh tế tư bản chủ nghĩa

2.1.1 Các định chế của chủ nghĩa tư bản

2.1.1.1 Sở hữu tư nhân về tài sản và động cơ lợi nhuận

2.1.1.2 Hệ thống giá cả theo thị trường

2.1.1.3 Cạnh tranh và tự do kinh doanh

2.1.1.4 Chủ nghĩa cá nhân và quyền tối cao của người tiêu dùng (khách hàng là thượng đế)

2.1.1.5 Vai trò hạn chế của Chính phủ

2.1.2 Phân phối thu nhập trong nền kinh tế tư bản

2.1.2.1 Thể chế phân phối thu nhập theo vốn và tác dụng tạo độnglực tăng trưởng

2.1.2.2 Sự bất bình đẳng trong các nền kinh tế Tư bản và nguyênnhân của hiện tượng

2.1.3 Tiết kiệm và quá trình tích lũy tư bản của chủ nghĩa tư bản2.1.3.1 Các nguồn tích lũy

2.1.3.2 Các động lực tích lũy

2.1.3.3 Sự phát triển của hệ thống ngân hàng thưong mại

2.1.4 Những điều chỉnh trong nền kinh tế tư bản

Trang 7

2.2.1.3 Mô hình CNTB theo định hướng chính phủ

2.2.2 So sánh điển hình các nền kinh tế trong hệ thống TBCN

2.2.2.1 Giới thiệu các quốc gia so sánh điển hình

2.2.2.2 So sánh các nền kinh tế điển hình

Chương 3: Hệ thống kinh tế XHCN và các mô hình chuyển đổi

02)3.1 Hệ thống kinh tế XHCN

3.1.1 Những định chế của chủ nghĩa xã hội ( so sánh với hệ thống kinh tê TBCN)

3.1.1.1 Sở hữu công cộng về tài sản và vai trò chỉ huy nền kinh tế của nhà nước

3.1.1.2 Kế hoạch hóa tập trung nền kinh tế quốc dân

3.1.1.3 Hệ thống giá cả thống nhất

3.1.2 Phân phối trong nền kinh tế xã hội chủ nghĩa

3.1.2.1 Mô hình phân phối theo lao động của Marx

3.1.2.2 Giải quyết vấn đề công bằng xã hội trong nền kinh tê XHCN3.1.3 Hệ thống ngân hàng - tài chính xã hội chủ nghĩa

3.1.3.1 Tiền tệ và hệ thống ngân hàng

Trang 8

3.1.3.2 Ngân sách nhà nước.

3.2 Sự suy sụp của các nền kinh tế XHCN mệnh lệnh

3.2.1 Hai mô hình lý thuyết về CNXH

3.2.1.1 CNXH mệnh lệnh

3.2.1.2 CNXH thị trường

3.2.2 Đánh giá kết quả kinh tế của các nền kinh tế XHCN mệnh lệnh

3.2.2.1 Tăng trưởng kinh tế

3.2.2.2 Nguồn lực của tăng trưởng kinh tế

3.2.2.3 Phân phối thu nhập

3.2.2.4 Sự ổn định kinh tế

3.2.3 Sự sụp đổ của các nền kinh tế XHCN mệnh lệnh

3.2.3.1 Thất bại của cơ chế KHH tập trung

3.2.3.2 Sự suy sụp kinh tế

3.2.3.3 Cơ chế nhiều tầng bậc và tệ nạn quan liêu tham nhũng

3.2.3.4 Sự xuống cấp của hệ thống xã hội

3.3 So sánh mô hình chuyển đổi của các nước trong hệ thống kinh

và các nước Đông Âu Ba Lan, công hòa Sec, Hunggari)

3.3.2.1 Phương thức chuyển đổi

3.3.2.2 Nội dung chuyển đổi

Trang 9

3.3.3 Đánh giá, so sánh kết quả chuyển đổi của các nền kinh tếXHCN.

Chương 4: So sánh các nền kinh tế nước đang phát triển

02)4.1 Sự ra đời của các nước đang phát triển

4.2 Sự giống và khác biệt của các nền kinh tế đang phát triển

4.2.1 Sự giống nhau

4.2.2 Sự khác nhau

4.3 Các mô hình kinh tế của các nước Đang phát triển

Chương 5: Vấn đề hội nhập trong hệ thống kinh tế thế giới

03)5.1 Hội nhập kinh tế thế giới và các cấp độ hội nhập kinh tế quốc tế5.1.1 Khái niệm hội nhập kinh tế quốc tế

5.1.2 Các cấp độ hội nhập:

5.1.2.1 Khu vực tự do thương mại

5.1.2.2 Liên minh thuế quan

5.1.2.3 Thị trường chung

5.1.2.4 liên minh kinh tế

5.1.2.5 Liên minh chính trị

5.2 Một số hình thức hội nhập kinh tế quốc tế tiêu biểu

5.2.1.Liên minh châu âu

5.2.2 Hiệp ước tự do thương mại bắc Mỹ (NAFTA)

5.2.3 APEC

5.2.4 AFTA

Trang 10

5.2.5 WTO

Chương 6: Thế kỷ thứ 21

(Tổng số tiết: 6; Số tiết lý thuyết: 05; Số tiết bài tập, thảo luận: 01)

6.1 Những thách thức của nền kinh tế thế giới trong thế kỷ 21

6.2 Nội dung thực hành: Không có

6.3 Nội dung bài tập lớn, tiểu luận: Không có

7) Nội dung chi tiết và kế hoạch triển khai:

Tài liệu đọc, tham khảo

Yêu cầu sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

17-Đọc tài liệu

Trang 11

Lý thuyết [1]- trang 22-37 Đọc tài liệu

Trang 13

luật và quy tắ xã hội

Lý thuyết [1]- trang 53-55 Đọc tài liệu

Trang 14

và chuẩn bịbài thảo luậntrên slide12

và chuẩn bịbài thảo luậntrên slide

Trang 15

97-Đọc tài liệu

Trang 16

nước Đông Âu Ba

Lan, công hòa Sec,

Trang 17

22 - Nghiên cứu về đất

nước Nga và rút ra

Làm thảo luận nhóm, tìm tài liệu

và chuẩn bị bài thảo luận trên slide23

và chuẩn bị bài thảo luận trên slide

24 Kiểm tra giữa học

Trang 18

Trang 19

Thách thức và cơ

hội của Việt Nam

khi tham gia vào

WTO

thảo luận

Làm thảoluận nhóm,tìm tài liệu

khi tham gia vào

APEC

thảo luận

khi tham gia vào

AFTA

thảo luận

Trang 20

Trang 21

bài học từ các nước

đi trước?

51 Trong thời kỳ đổi

mới, Việt Nam phảiđối mặt với nhữngthách thức nào?

Đưa ra 1 số biệnpháp

thảo luận

Liên minh chính trịmang lại những cơhội và thách thứcnhư thế nào?

thảo luận

53 Liên minh thuế

quan mang lạinhững cơ hội vàthách thức như thếnào?

thảo luận

Cơ hội và tháchthức cho Việt Namtrong thế kỷ 21

thảo luận

8) Kiểm tra, đánh giá:

8.1 Kiểm tra, đánh giá thường xuyên trọng số: 0,3

8.2 Kiểm tra, đánh giá định (giữa) kỳ trọng số 0,2

8.3 Thi, đánh giá cuối kỳ trọng số 0,5; Hình thức thi: Tự luận

Trang 22

T.Thu Hà Th.S Nguyễn Thu

Hà

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	177 KB
File đính kèm	De cuong Kinh te phat trien so sanh.rar (26 KB)