THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢN VẼ CƠ KHÍ TRONG CÔNG TÁC TỐT NGHIỆP Nguy ễn Hữu Thật 5 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP CHO SINH VIÊN NGÀNH KỸ THU
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG
KHOA CƠ KHÍ
KỶ YẾU HỘI THẢO ĐỔI MỚI GIẢNG DẠY
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC NGÀNH CƠ KHÍ TRƯỜNG
ĐẠI HỌC NHA TRANG
Khánh Hòa, tháng 02 năm 2013
Trang 2THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢN VẼ
CƠ KHÍ TRONG CÔNG TÁC TỐT NGHIỆP
Nguy ễn Hữu Thật
5
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỒ ÁN TỐT
NGHIỆP CHO SINH VIÊN NGÀNH KỸ THUẬT NHIỆT LẠNH
MỘT SỐ GIẢI PHÁP TRONG CÔNG TÁC HƯỚNG DẪN SINH VIÊN
THỰC HIỆN ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH CƠ ĐIỆN TỬ
Nguy ễn Văn Định
21
Trang 3NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG VIẾT THUYẾT MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGÀNH CƠ KHÍ
Nguy ễn Văn Tường
B ộ môn Chế tạo máy
Báo cáo trình bày th ực trạng viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp của sinh viên ngành cơ khí trong
nh ững năm gần đây nhằm giúp sinh viên nhận dạng những nhược hay mắc phải khi viết thuyết
minh t ừ đó có biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp
1 Mở đầu
Viết thuyết minh đồ án là công việc không thể thiếu được đối với sinh viên thực hiện đồ
án tốt nghiệp Nói chung, các trường đều đưa ra các hướng dẫn trình bày thuyết minh đồ án tốt
nghiệp theo những cách riêng Ở Trường Đại học Nha Trang, Hiệu trưởng đã ban hành Hướng
d ẫn trình bày đồ án, khóa luận tốt nghiệp kèm theo quyết định số 673 ngày 29/12/2006 Hướng
dẫn này trình bày khá chi tiết nhiều vấn đề liên quan đến trình bày tốt nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh viên tham khảo khi viết thuyết minh Tuy nhiên, thực tế cho thấy còn nhiều sinh viên
đã không biết vận dụng hướng dẫn này khi thực hiện đồ án tốt nghiệp Kết quả là làm giảm chất lượng thuyết minh đồ án tốt nghiệp
2 Một số sai sót khi viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp của sinh viên
a Ghi tài li ệu tham khảo và trích dẫn tài liệu tham khảo
Ở nhiều thuyết minh, việc ghi tài liệu tham khảo hết sức tuỳ tiện, không tuân theo quy định chung của quyết định 673 Một số thuyết minh đưa vào phần tài liệu tham khảo những tài liệu mang tính “trang trí”, không cần thiết
Không ghi trích dẫn dẫn tài liệu tham khảo cho các công thức, số liệu tra cứu… là lỗi rất phổ biến trong các thuyết minh đồ án tốt nghiệp của sinh viên Bên cạnh đó, trong một số thuyết minh có ghi trích dẫn nhưng không thống nhất và không theo quy định chung Ví dụ, thay vì ghi trích dẫn phần kiến thức có liên quan ở trang 20 tài liệu số 2 theo quy định là: [2, tr 20] thì một
số sinh viên lại ghi như sau:
- [trang 20, TL2]
- [trang 20, STCNCTMT1]
- [Sổ tay Công nghệ Chế tạo máy tập 1 của Trần Văn Địch, tr.20]
- (TL2)
b Ghi đơn vị đo
Lỗi ghi sai ký hiệu đơn vị đo cũng khá phổ biến trong các đồ án liên quan đến tính toán thiết kế Một số ví dụ điển hình là:
- Không ghi đầu đề của bảng
- Không trích dẫn nguồn (trường hợp lấy từ nguồn khác)
- Không đánh số hình
- Có lúc đánh số hình, có lúc không
Trang 4- Không ghi đầu đề của hình
- Có lúc ghi đầu đề của hình, có lúc không ghi
- Không trích dẫn nguồn (trường hợp hình lấy từ nguồn khác)
d Vi ết kết luận và kiến nghị
Kết luận và kiến nghị là phần không thể thiếu trong một bản thuyết minh đồ án tốt nghiệp
Trong hướng dẫn trình bày đồ án, khóa luận tốt nghiệp của Trường có nói rõ là phần kết luận
ph ải nêu được những kết quả thu được của đồ án, khóa luận một cách ngắn gọn, không cần có
nh ững lời bình gì thêm; nêu kiến nghị cần tiếp tục nghiên cứu hoặc chuyển sang hướng nghiên
c ứu khác Tuy nhiên, thực tế cho thấy kỹ năng để viết phần này của sinh viên còn yếu Một số lỗi
điển hình của sinh viên khi viết kết luận và kiến nghị là:
- Kết luận một cách chung chung, không nêu được những kết quả đã thu được và đã được trình bày trong luận văn, ví dụ như trong tài liệu [5]
- Phần kết luận chỉ nêu những tồn tại của đồ án mà không đưa ra những kết quả của đồ
án, ví dụ như trong tài liệu [3]
- Tự cho là đề tài hay
- Khuyến nghị chung chung hoặc xa rời với đối tượng nghiên cứu, ví dụ như trong tài liệu [2]
- Nêu ra các khuyến nghị sử dụng thiết bị trong các đồ án về thiết kế, chế tạo thiết bị, ví
dụ như trong tài liệu [3]
Sau đây là một số ví dụ minh họa về cách viết kết luận và đề xuất ý kiến không đúng theo hướng dẫn
- Đề xuất của đồ án Thiết kế kỹ thuật hệ thống xử lý rác thải bằng phương pháp yếm khí
tùy nghi cho bãi rác phía b ắc Tp Nha Trang [5]: Nói về nâng cao nhận thức về chất thải, sự đầu
tư của nhà nước về công tác bảo vệ môi trường, coi chất thải là một tài nguyên, chiến lược quản
lý chất thải quốc gia
- Đề xuất của đồ án Thiết kế máy phân loại vỏ và nhân hạt bàng [4] (trích nguyên văn):
"Qua quá trình tìm hiểu tôi thấy rằng ngành chế biến phân loại nhân quả hạt bàng của khu vực
Nam Trung b ộ sẽ được chú trọng phát triển mạnh mẽ nếu chế tạo thành công máy tách nhân quả
bàng Nhân qu ả bàng là một trong những sản phẩm ưu thích của khách du lịch, chính vì thế đồ
án v ề máy phân loại nhân quả bàng là một đề tài có triển vọng trong thời gian hiện tại và tương
lai Máy có ý ngh ĩa thực tiễn nên tôi hy vọng sớm có thể đưa vào sản suất thử nghiệm nếu sản
xu ất được máy tách nhân quả bàng"
- Đồ án: Thiết kế kỹ thuật máy cưa đứng dùng phục vụ cho việc chế biến gỗ (dài 4m) [6] Kết luận: Cơ bản chỉ nói về việc đã cố gắng hết sức để tìm tài liệu và gặp khó khăn khi thực hiện đề tài vì đề tài mới
Đề xuất: Nêu tầm quan trọng của máy cưa Holx Her 1230 và lịch sử phát triển của nó, đề nghị các công ty chế biến gỗ nên mua về
- Đồ án: Thiết kế máy cắt cá làm thức ăn cho tôm [7]
Kết luận: Nói về việc đã vận dụng tất cả các kiến thức đã học vào việc thiết kế chế tạo máy cắt cá nhưng đề tài chỉ dừng ở công đoạn thiết kế và tính toán nên khi ra ngoài xưởng thực tế chế tạo chắc còn nhiều thiếu sót và gặp khó khăn, mong được đóng góp ý kiến
Trang 5Đề xuất (trích nguyên văn): “Tôi thấy đây là một đề tài hay, có tính thời sự, rất phù hợp
v ới chuyên ngành Chế tạo máy Nếu được áp dụng triển khai vào thực tiễn sản xuất nó sẽ góp
ph ần tích cực vào việc cơ giới hoá nuôi trồng của nước nhà”
- Đề xuất của đồ án “Thiết kế kỹ thuật máy vận chuyển rác thải trong dây chuyền xử lý rác bằng công nghệ yếm khí tuỳ nghi [8]”: Nói về quá trình lắp đặt phải đúng yêu cầu kỹ thuật trong thiết kế, về vận hành bảo dưỡng thiết bị và yêu cầu về thay thế phụ tùng đúng chủng loại
- Kết luận của đồ án Thiết kế kỹ thuật thiết bị nghiền nông sản khô phục vụ việc chăn nuôi [9] (trích nguyên văn): “Em thấy đây là một đề tài hay, rất phù hợp với chuyên ngành Chế tạo
máy N ếu được áp dụng triển khai vào thực tiễn sản xuất nó sẽ góp phần tích cực vào việc cơ giới
hoá nông nghi ệp và chăn nuôi”
3 Một số giải pháp nâng cao chất lượng viết thuyết minh
Trừ các lỗi thuộc phần viết kết luận và kiến nghị thì các lỗi đã nêu ở phần trên có thể được khắc phục một cách dễ dàng thông qua một số việc như:
- Yêu cầu sinh viên tuân thủ các quy định chung về trình bày đồ án, khoá luận tốt nghiệp Giảng viên hướng dẫn có trách nhiệm hướng dẫn sinh viên truy cập vào trang web của bộ môn để tải bản hướng dẫn theo quyết định 673
- Rèn luyện sinh viên cách viết văn bản khoa học thông qua các đồ án học phần, bài tập lớn, tiểu luận Các giảng viên khi dạy các học phần có bài tập lớn, tiểu luận và đồ án phải yêu cầu sinh viên áp dụng đúng cách viết văn bản khoa học thông qua các tài liệu hướng dẫn cụ thể
- Về mặt quản lý, các bộ môn nên kiên quyết yêu cầu sinh viên phải viết lại thuyết minh thậm chí không cho sinh viên bảo vệ các luận văn trình bày không theo đúng thể thức
Về viết kết luận và kiến nghị, cần phải có những giải pháp hữu hiệu để sinh viên có thể viết tốt phần này Tổ chức các buổi thực hành viết kết luận và kiến nghị cho sinh viên có thể là một giải pháp hữu ích
Ngoài ra, cần phải xem lại nội dung và phương pháp giảng dạy các học phần như Thực
hành v ăn bản tiếng Việt và Phương pháp luận nghiên cứu khoa học Nội dung và phương pháp
giảng dạy những học phần này phải được thiết kế sao cho phục vụ một cách thiết thực việc viết các văn bản khoa học, tránh giáo điều như hiện nay
4 Kết luận
Viết thuyết minh đồ án tốt nghiệp là một công việc tỷ mỉ và khoa học Việc tuân theo các chuẩn mực về hình thức thuyết minh là điều cần thiết và được hầu hết các trường đại học áp dụng Tuy nhiên, thực tế cho thấy sinh viên ngành cơ khí trường ta chưa thực hiện tốt điều này mặc dù đã có những quy định hết sức cụ thể Thông qua các thuyết minh đồ án tốt nghiệp trong những năm gần đây của sinh viên ngành cơ khí trường Đại học Nha Trang, các bộ môn, Khoa và Trường cần phải có những giải pháp đồng bộ để nâng cao chất lượng đào tạo nói chung và chất lượng đồ án tốt nghiệp nói riêng
Tài liệu tham khảo
1 Trần Châu Tuấn Thiết kế hệ thống điều hoà không khí cho hội trường Thành uỷ Thành phố
Nha Trang Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Nhiệt lạnh Đại học Nha Trang, 2010
Trang 62 Phạm Công Chuẩn Thiết kế hệ thống lạnh liên hoàn cho công ty chế biến thuỷ sản Thiên Anh
Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Nhiệt lạnh Đại học Nha Trang, 2008
3 Hoàng Minh Dương, Tổng quan khả năng sử dụng nặng lượng mặt trời và bước đầu tính toán
thi ết kế hệ thống sấy cá sử dụng năng lượng mặt trời công suất 500 kg sản phẩm khô/mẻ Đồ án
tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Nhiệt lạnh Đại học Nha Trang, 2008
4 Bùi Trọng Thân, Thiết kế máy phân loại vỏ và nhân hạt bàng, Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành
Công nghệ Chế tạo máy Đại học Nha Trang, 2011
5 Lê Hồng Ân, Thiết kế kỹ thuật hệ thống xử lý rác thải bằng phương pháp yếm khí tùy nghi cho
bãi rác phía b ắc Tp Nha Trang, Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Chế tạo máy Đại
học Nha Trang, 2011
6 Nguyễn Thành Đông, Thiết kế kỹ thuật máy cưa đứng dùng phục vụ cho việc chế biến gỗ (dài
4m), Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Chế tạo máy Đại học Nha Trang, 2009
7 Hồ Sỹ Tâm, Thiết kế máy cắt cá làm thức ăn cho tôm, Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Công
nghệ Chế tạo máy Đại học Nha Trang, 2010
8 Đoàn Văn Cương, Thiết kế kỹ thuật máy vận chuyển rác thải trong dây chuyền xử lý rác bằng
công ngh ệ yếm khí tuỳ nghi, Đồ án tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Chế tạo máy Đại học
Nha Trang, 2009
9 Vũ Xuân Điệp, Thiết kế kỹ thuật thiết bị nghiền nông sản khô phục vụ việc chăn nuôi, Đồ án
tốt nghiệp chuyên ngành Công nghệ Chế tạo máy Đại học Nha Trang, 2009
Trang 7THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG BẢN VẼ CƠ KHÍ TRONG
II Nội dung báo cáo
1 Đặt vấn đề
Luận văn tốt nghiệp hay đồ án tốt nghiệp có thể hiểu là một báo cáo nghiên cứu (cùng với sản phẩm nếu có) của sinh viên năm cuối đại học, được thực hiện trong một khoảng thời gian qui định, nhằm giúp cho sinh viên rèn luyện kĩ năng chuyên môn, tổng hợp các kiến thức đã học trên mọi phương diện, rèn luyện tính tự chủ và tinh thần trách nhiệm trong công việc Đồng thời, nó còn phát huy tính độc lập, sáng tạo và tự nghiên cứu để tạo ra một sản phẩm, một báo cáo trình bày hoàn chỉnh [1]
Đối với sinh viên ngành cơ khí nói chung, bản vẽ là ngôn dùng để trao đổi và thảo luận với nhau trong công việc chuyên môn Vì vậy, việc vẽ chính xác về nội dung, đúng yêu cầu và tiêu chuẩn kỹ thuật là nhiệm vụ hàng đầu của người làm kỹ thuật
Tuy nhiên, qua nhiều năm tham gia hướng dẫn và chấm đồ án tốt nghiệp chuyên ngành cơ khí chế tạo máy, tôi nhận thấy kỹ năng thiết lập và trình bày bản vẽ của sinh viên còn quá yếu Sinh viên khi làm đồ án tốt nghiệp không biết phân biệt giữa bản vẽ lắp, bản vẽ chi tiết và sơ đồ nguyên lý Chính vì vậy mà chất lượng đồ án rất thấp
Nhận thấy tầm quan trọng về kỹ năng hình thành bản vẽ của sinh viên trong công tác tốt nghiệp, tôi xin đưa ra một vài thực trạng và giải pháp làm thế nào để nâng cao chất lượng bản vẽ
cơ khí của sinh viên trong công tác tốt nghiệp
2 Thực trạng hiện nay
Để hoàn thiện một bản vẽ cơ khí đòi hỏi sinh viên phải có kỹ năng thiết lập bản vẽ và
nắm vững các kiến thức các môn học cơ sở để phục vụ cho việc xây dựng bản vẽ cơ khí
Trong quá trình giảng dạy và hướng dẫn các đồ án môn học cũng như đồ án tốt nghiệp, tôi nhận thấy sinh viên khi xây dựng bản vẽ còn sai sót quá nhiều, không phân biệt được các loại bản
vẽ cơ khí như bản vẽ lắp, bản vẽ chi tiết và không đọc đọc bản vẽ cơ khí
- Trên bản vẽ lắp vẽ khung tên, kiểu chữ, đường nét,… không theo tiêu chuẩn TCVN, do
đó gây khó khăn cho người đọc Như chúng ta biết, bản vẽ lắp phải thể hiện được hai quá trình là lắp và hoạt động được Nhiều sinh viên không hiểu vấn đề này nên khi vẽ dễ vấp phải sai sót, nhiều khi vẽ rất đẹp nhưng kiểm tra thấy máy không thể lắp và hoạt động được
Trang 8Hình 1.1 B ản vẽ lắp của máy ép bún
Hình 1.2.B ản vẽ lắp máy
Trang 9Đối với bản vẽ chi tiết (hình 1.3):
Bản vẽ chi tiết được tách ra từ bản vẽ lắp, do không nắm được các yêu cầu kỹ thuật nên khi vẽ tách, sinh viên thường gặp những sai sót:
- Không biết vẽ mấy hình chiếu là đủ, nhiều lúc vẽ rập khuôn Có nhiều sinh viên lúc nào cũng thể hiện đủ 3 hình chiếu (đứng, bằng, cạnh) trên một bản vẽ Trên bản vẽ tách không chú ý đến nét gạch mặt cắt, tính đối xứng và không vẽ trích khi chi tiết chưa thể hiện rõ
- Trên bản vẽ ghi kích thước không đúng Sinh viên không hiểu rằng chức năng của chi tiết cần vẽ và tính công nghệ của nó trong kết cấu Nhiều lúc sinh viên ghi kích thước lung tung, do đó không gia công được, nếu có thì trình tự gia công rất phức tạp, gây sai số khi chế tạo chi tiết
Hình 1.2 B ản vẽ trục ep được tách chi tiết từ bản vẽ lắp máy ép bún
- Không biết ghi dung sai kích, dung sai vị trí (độ vuông góc, độ đối xứng, độ
- song song,…), sai số hình dáng hình học (độ đồng tâm, độ trụ, độ tròn,… ) và chất lượng
bề mặt của chi tiết máy (độ nhám bề mặt và các tính chất cơ lý ) (hình 1.4)
Hình 1.4 B ản vẽ chi tiết trục
Những hạn chế nêu trên, theo tôi xuất phát từ các nguyên nhân sau đây
- Một số giảng viên thấy không cần thiết cần phải sử dụng phương pháp giảng dạy mới, việc sử dụng phương pháp giảng truyền thống là phù hợp hơn với với cách thức giảng dạy của
họ
- Việc chuẩn bị cho tiết dạy tích cực công phu, tốn kém và phụ thuộc vào nhiều yếu tố: trang thiết bị, phương tiện hỗ trợ, cơ sở hạ tầng …
- Chương trình, giáo trình còn nhiều bất cập, đặc biệt là về nội dung, nặng về lý thuyết,
thiếu tính thực tiễn, chưa cập nhật được những tri thức mới, thực tiễn hơn
- Chất lượng đầu vào sinh viên chúng ta rất yếu, do đó khi dạy và học các môn học cơ sở gặp rất nhiều khó khăn
- Phương pháp dạy các học phần cơ sở như Họa hình, vẽ kỹ thuật và Dung sai lắp ghép-
Kỹ thuật đo lường chưa hiệu quả Lâu nay, chúng ta dạy quá nặng về lý thuyết, ít chú trọng đến bài tập thực tế, nên sinh viên không có kỹ năng xây dựng được bản vẽ kỹ thuật
Trang 10- Trang thiết bị thực hành, thực tập và các mô hình mẫu phục vụ cho các học phần này còn rất hạn chế Khi học vẽ kỹ thuật, chúng ta chỉ dạy lý thuyết mà không chỉ cho sinh viên cái
mô hình cụ thể thì sinh viên khó nắm được vấn đề
4 Giải pháp thực hiện
Từ thực trạng và nguyên nhân trên, tôi đưa ra một số giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng bản vẽ cơ khí trong công tác tốt nghiệp
a Đổi mới nội dung, phương pháp giản dạy và học tập các học phần cơ sở như Họa hình, Vẽ
kỹ thuật và Dung sai lắp ghép:
- Đối với học phần Họa hình:
Phần này chúng ta cần nhấn mạnh kiến thức cơ sở về các phép chiếu, các nguyên tắc và phương pháp dựng hình biểu diễn của các vật thể, từ các đường mặt cơ bản cho đến các giao Phải yêu cầu sinh viên nắm vững các định lý cơ sở, các phương pháp tìm giao tuyến của đường với mặt, mặt với mặt Yêu cầu sinh viên nắm được các dạng giao và cách tìm giao của những hình khối cơ bản: trụ, cầu, hình hộp… Ngoài ra, chúng ta cũng cần nhấn mạnh một số đường và mặt cơ bản như đường thân khai để vẽ bánh răng, mặt hêlicôít để vẽ ren,
Từ những kiến thức trên, sinh viên sẽ đạt được kỹ năng về phép dựng hình, phép biến đổi hình chiếu [3]
- Đối với học phần vẽ kỹ thuât:
Trong phần này, theo nội dung chương trình đã xây dựng thì học phần Vẽ kỹ thuật chỉ dừng lại ở mức độ biểu diễn vật thể và có giới thiệu sơ lược về vẽ lắp và tách chi tiết Với nội dung như thế, kết hợp với bài tập còn ít chưa thể trang bị cho sinh viên đầy đủ các nội dung về
kỷ năng vẽ và cũng không quan tâm đến việc rèn kỹ năng vẽ cho sinh viên thông qua các bài tập
Qua tham khảo các chương trình vẽ kỹ thuật nước ngoài [2], tôi thấy cần bổ sung chương trình một số nội dung và xây dựng nguồn tài liệu để sinh viên tham khảo và tăng cường rèn luyện
kỹ năng tự vẽ ở nhà, cụ thể chúng ta thêm các phần như: các bộ phận nối trục, nối ông, puly, thân
ổ, các bộ truyền động, các loại đồ gá gia công cơ, các hệ thống vale, các bộ phận máy công cụ,…
Ngoài ra, để sinh viên học tập tốt các học phần này Bộ môn cần chuẩn hóa hệ thống bài tập lớn, công khai ngân hàng đề thi, giới thiệu đầy đủ các tài liệu học tập, tham khảo, hướng dẫn
kỹ cách học tập, thảo luận
Xây dựng mô hình chi tiết rồi yêu cầu sinh viên tự đo đạt các kích thước và vẽ bản vẽ chi tiết đó Bênh cạnh đó chúng ta cũng cần phải có những mô hình các cụm chi tiết, các thiết bị cơ khí để sinh viên có thể thực hành vẽ bản vẽ lắp và vẽ tách chi tiết
- Đối với học phần Dung sai lắp ghép:[4]
Sinh viên cần phải thực hành nhiều để nắm vững kỹ năng tính toán và cách tra bảng dung sai Riêng trong việc lập bản vẽ, nó quy định cách ghi kích thước, dung sai hình dạng, vị trí và độ nhám bề mặt, cách tính, giải các chuỗi kích thước kết hợp với tính công nghệ để ghi kích thước bản vẽ Việc lựa chọn cách ghi kích thước sao cho năng suất lao động và chất lượng sản phẩm đạt được ở mức cao nhất, để thỏa mãn yêu cầu quan trọng này chúng ta bắt buộc phải tìm hiểu:
- Vị trí của chi tiết gia công trong bản vẽ lắp để chọn chuẩn ghi kích thước
- Chúng ta hình dung ra các bước gia công sản phẩm trong một nguyên công nào đó (khả năng còn lại có thể gia công đạt cấp chính xác nào, trình độ tay nghề của người thợ, độ chính xác của các loại dụng cụ đo)
- Xác định kích thước, lượng dư giữa các nguyên công, khả năng điều chỉnh của máy, gá lắp, dụng cụ và các giải pháp có liên quan đến việc đạt được độ chính xác của các chi tiết
- Chọn gốc kích thước: Căn cứ vào bề mặt định vị, chuẩn tinh chính, phụ, hướng kẹp phôi… để lựa chọn cách ghi kích thước sao cho sai số gá đặt và sai số tích lũy là ít nhất
- Giải chuỗi kích thước: Khi đã định sơ bộ kích thước của từng chi tiết, ta phải tiến hành giải chuỗi kích thước để xác định khả năng có thể đạt được kích thước của khâu khép kín Từ đó,
Trang 11có thể điều chỉnh lại kích thước và sai lệch của các khâu thành phần, hoặc lựa chọn các biện pháp điều chỉnh khi giải chuỗi kích thước tùy thuộc vào điều kiện thực tế
b Thay đổi hình thức thi kiểm tra:
Cần đổi mới quy trình và hình thức đánh giá kết quả học tập của sinh viên Việc đánh giá kết quả học tập của sinh viên nên theo quá trình học tập của sinh viên, chứ không chỉ dừng lại ở công đoạn cuối cùng là thi và kiểm tra Nếu áp dụng cách thức đánh giá học tập theo quá trình, sinh viên sẽ tích cực tham gia vào quy trình dạy học và đó cũng là điều thuận lợi cho việc rèn luyện kỹ năng vẽ kỹ thuật cơ khí Có thể hình thức đánh giá kết quả học tập của học viên dựa trên những nội dung sau đây:
- Đảm bảo giờ lên lớp: 10 % điểm
- Làm bài tập lớn: 30 % điểm
- Thảo luận, làm việc nhóm: 15 % điểm
- Kiểm tra: 15 % điểm
- Thi hết môn: 30 % điểm
c Các hoạt động ngoại khóa:
Tăng cường hoạt động của câu lạc bộ chế tạo máy để bổ sung kiến thức và kỹ năng vẽ cho sinh viên Trong học kỳ vừa qua câu lạc bộ chế tạo máy đã bồi dưỡng cho sinh viên lớp 50CT1
và 50CT 2 về các kỹ năng thiết lập bản vẽ lắp, bản vẽ chi tiết cũng như việc đọc các bản vẽ nói trên Từ những buổi sinh hoạt ngoại khóa này, kiến thức của sinh viên về xây dựng bản vẽ đã nâng lên rõ rệt
5 Kết luận:
Trên đây là báo cáo về thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng bản vẽ cơ khí trong công tác tốt nghiệp Trong quá trình phân tích, đánh giá thực trạng và có cách nhìn mới mẻ hơn, tôi đã đề xuất được một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng bản vẽ cơ khí trong đồ án tốt nghiệp Tôi tin tưởng rằng, với nội dung các giải pháp đã đề xuất trên sẽ giúp cho người học có kiến thức và kỹ năng trong việc xây dựng bản vẽ lắp và bản vẽ chi tiết đúng theo tiêu chuẩn trong
Trang 12MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP CHO SINH
VIÊN NGÀNH KỸ THUẬT NHIỆT LẠNH KHOA CƠ KHÍ
Lê Nh ư Chính
B ộ môn CNKT nhiêt lạnh
Mục đích cuả báo cáo: Trình bày thực trạng và một số giải pháp thực hiện nhằm nâng cao chất
lượng đồ án tốt nghiệp cho sinh viên ngành Công nghệ Kỹ thuật nhiệt lạnh
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Làm đồ án tốt nghiệp là việc làm rất cần thiết và bổ ích cho sinh viên Đại học, khi làm đồ
án đòi hỏi sinh viên phải có kiến thức tổng hợp, có khả năng tự học, tự nghiên cứu biết vận dụng khối kiến thức đã học vào thực tiễn để sáng tạo ra một sản phẩm mới Đó là một quá trình mà sinh viên biết nhào nặn, biết biến tri thức đã được học thành tri thức của mình và quá trình này giúp cho sinh viên hình thành và bồi dưỡng những phẩm chất khoa học cần thiết: đó là tính kiên trì, nhẫn nại, khắc phục khó khăn, tìm tòi và sáng tạo Hơn nữa, sinh viên có thể trình bày, thuyết trình kết quả nghiên cứu của mình trước hội đồng khoa học Đây là một điều rất quan trọng để sinh viên tự rèn luyện kỹ năng viết, trình bày bố cục một văn bản khoa học … Tuy nhiên, chất lượng đồ án tốt nghiệp của sinh viên ra trường hiện nay vẫn còn có những hạn chế Theo kết quả thống kê mỗi năm có khoảng 150.000 sinh viên làm luận văn tốt nghiệp và phần lớn đều đạt điểm giỏi thế nhưng dường như đó là điểm cho công sức của sinh viên nhiều hơn là chất lượng thực của đồ án tốt nghiệp [3]
Do đó, việc tìm ra giải pháp để nâng cao chất lượng đồ án tốt nghiệp sao cho đồ án tốt nghiệp phù hợp với thực tế sản xuất là vấn đề cần thiết trong giai đoạn hiện nay
2 THỰC TRẠNG CỦA SINH VIÊN LÀM ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP HIỆN NAY
Nhìn chung chất lượng đồ án tốt nghiệp của sinh viên ngành kỹ thuật nhiệt lạnh cho đến nay được đánh giá là đáp ứng yêu cầu của thực tế Tuy nhiên, thực trạng hiện nay cho thấy vẫn có sinh viên thích thi tốt nghiệp hơn là làm đồ án vì sợ khó, đa số sinh viên còn lại lại thích làm đồ
án tập trung một lĩnh vực tính toán lý thuyết như là” Tính toán thiết kế hệ thống điều hòa không khí” một phần là do lĩnh vực này hiện nay là đang dễ xin việc hoặc là hướng đề tài này đã có nhiều người làm, nên có thể copy hoặc thay đổi số liệu đầu vào đề hoàn thành đồ án dễ dàng hơn
là làm nghiên cứu sang một hướng hoàn toàn mới mà lại không phải tốn kém vì thí nghiệm
3 CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
Qua quá trình giảng dạy và hướng dẫn sinh viên làm đồ án tốt nghiệp bản thân có một số suy nghĩ và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đồ án cho sinh viên ngành công nghệ kỹ thuật nhiệt lạnh, Khoa Cơ Khí như sau:
3.1 ĐỐI VỚI GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Chất lượng của đồ án tốt nghiệp phụ thuộc rất lớn vào thầy hướng dẫn là người định hướng cho sinh viên hướng nghiên cứu là người sửa đề cương nghiên cứu và sửa nội dung chính trong đồ án tốt nghiệp Do đó, đòi hỏi người thầy hướng dẫn phải có kiến thức sâu, rộng về lĩnh vực mà sinh viên nghiên cứu để làm được điều này người thầy hướng dẫn khoa học cần phải đáp ứng được các yêu cầu sau:
- Để tránh tình trạng nhưng sinh viên làm đồ án thiết kế hệ thống thực tế nhưng lại không đến cơ sở mà copy đồ án cũ và thay đổi số liệu để hoàn thành đồ án thì Giáo viên hướng dẫn phải giám sát và yêu cầu sinh viên trước khi bảo vệ đồ án tốt nghiệp phải có giấy xác nhận của cơ quan nơi Sinh viên thực hiện đề tài nhận xét về tinh thần và thái độ thực tập của sinh viên
