ĐGCN là quá trình tổng hợp xem x t ác động giữa CN với môi trường xung quanh nhằm đưa ra các kết luận về khả n ng thực tế v tiềm n ng của một CN hay một hệ thống CN.. ĐGCN là việc ph
Trang 1CHƯƠNG 3 ĐÁNH GIÁ CÔNG NGHỆ
trong ĐGCN.
I Khái niệm.
1 Đánh giá công nghệ là gì?
ĐGCN là một dạng nghiên cứu chính sách nhằm cung cấp sự hiểu
biết toà diện về một CN hay một hệ thống CN cho đầu v o của
quá trình ra quyết định.
ĐGCN là quá trình tổng hợp xem x t ác động giữa CN với môi
trường xung quanh nhằm đưa ra các kết luận về khả n ng thực tế
v tiềm n ng của một CN hay một hệ thống CN Xét trên 7 khía
cạnh: Công nghệ; Kinh tế; T i nguyên; Môi trường sống; Dân số;
Vă h a xã hội; Chính trị-phá lý.
ĐGCN là việc phân tích định lượng hay định tính các tác động của
một CN hay một hệ thống CN đối với các yếu tố của môi trường
xung quanh.
Theo Luật CGCN của VN: GCN là hoạt động x c định trình độ, giá
trị, hiệu quả kinh tế v tác động KT-XH, môi trường của CN.
2 Mục đích của đánh giá công nghệ.
Trang 23 Các đặc điểm và nguyên tắc trong ĐGCN.
a Đặc điểm:
hạn
liên tục.
3 Các đặc điểm và nguyên tắc …
Nguyên tắc toàn diện: yêu cầu đề cập đến tất cả các
tác động có thể có của một CN đến môi trường xung
quanh
Nguyên tắc khách quan: đòi hỏi khi đ nh giá cần đề
cập đến tất cả các vấn đề mà các nhóm lợi ch khác
nhau quan tâm v cần được trả lời Cần đề cập đến
các quan điểm khác nhau đối với các vấn đề được
đ nh giá.
Nguyên tắc KH: Do các yếu tố môi trường CN luôn
luôn thay đổi do đó đòi hỏi đánh giá phải xem xét
các yếu tố của bối cảnh xung quanh một CN theo
quan điểm động Phải sử dụng các số liệu sẵn có, các
kết quả của đ nh giá phải có că cứ KH v sử dụng
ngay được.
4 Sự tương tác giữa CN và bối cảnh xung
quanh (Các yếu tố ĐGCN)
a Dân số
Một CN có thể tác động đến tốc độ tăng
trưởng dân số, tuổi thọ, cơ cấu dân số theo
các chỉ tiêu khác nhau, trình độ học vấn và
các đặc điểm về lao động (mức thất nghiệp
và cơ cấu lao động)
Trang 34 Sự tương tác giữa CN
c Môi trường
Các chỉ tiêu phản ánh yếu tố này bao gồm
thải rắn và đất đai); khí tượng và thủy văn;
điều kiện sống (mức độ thuận tiện và tiếng
ồn); cuộc sống (độ an toàn và sức khoẻ);
môi sinh và hệ sinh thái
d Đầu vào
Một CN có thể tác động đến mức độ dồi dào
của nguyên vật liệu và năng lượng, tài chính
và nguồn nhân lực có tay nghề
4 Sự tương tác giữa CN
e Công nghệ
Các chỉ tiêu liên quan đến khía cạnh kỹ thuật
phương án lựa chọn CN như độ linh hoạt và
quy mô; mức độ phát triển của hạ tầng như
sự hỗ trợ và dịch vụ, năng lực sử dụng vận
hành, CN cung cấp đầu vào và CN sử dụng
đầu ra
f Văn hoá - xã hội
Thuộc nhóm yếu tố này có yếu tố như tôn
giáo, hành vi tiêu dùng, phong tục tập quán
và chân giá trị của xã hội
4 Sự tương tác giữa CN
g Chính trị - pháp lý
Các yếu tố chính trị-pháp lý bao gồm
đảng cầm quyền, hệ thống chính trị, hệ
thống pháp luật và quan hệ quốc tế.
Trang 45 Các loại hình ĐGCN
a ĐGCN theo định hướng vấn đề.
b ĐGCN theo định hướng dự án.
5 Các loại hình ĐGCN
c ĐGCN định hướng chính sách.
5 Các loại hình ĐGCN
d ĐGCN theo định hướng CN.
Trang 5II Quá trình ĐGCN
a Miêu tả công nghệ, phác hoạ các phương á lựa chọn.
B ớc 1: Thu thập dữ liệu liên quan.
B ớc 2: Giới hạn phạm vi đ nh giá.
B ớc 3: Phác họa các phương á đ nh giá.
b Dự b o v đ nh giá tác động: Đây là nội dung chính
của một bản ĐGCN Dựa v o các yếu tố cần đ nh giá đã
giới hạn ở trên → các bước phải tiến h nh:
B ớc 1: Lựa chọn tiêu chuẩn cho mỗi tác động.
B ớc 2: Đo lường v dự đ á các tác động.
B ớc 3: So sánh v trình b y ảnh hưởng các tác động.
c Phân tích chính sách (Kết luận).
Mức 1: Hình thành phương á được coi là tốt nhất
Thiết lập tổ chức để thực hiện phương á đã nêu.
Mức 2: Xem x t các vấn đề, các trở ngại còn tiềm tàng
Đề xuất giải phá mới, có thể nằm ngoài phạm vi đã
giới hạn ở trên.
II Quá trình ĐGCN
2 ĐGCN ở doanh nghiệp.
Ở phạm vi doanh nghiệp ĐGCN thường
sử dụng để:
Đánh giá kết quả đổi mới CN, thay đổi
III Các công cụ và kỹ thuật sử
1 Phân tích kinh tế.
Là một công cụ chủ yếu khi đề cập đến yếu tố kinh tế
của bất kỳ hoạt động n o Phân tích kinh tế sử dụng
trong ĐGCN bao gồm:
Phân tích chi phí – lợi nhuận
Phân tích chi phí - hiệu quả
Đây là quá trình nghiên cứu hoạt động hoặc quy trình
bằng cách định rõ các mục tiêu của hoạt động hoặc
quy trình để thực hiện chúng một cách có hiệu quả
nhất.
Ưu điểm của phương phá n y là có được tầm nhìn
tổng quát nhưng lại quá nhấn mạnh nhiều v o sự ổn
định chứ không phải sự thay đổi, trong khi đ hệ
thống CN lại liên tục thay đổi.
Trang 6III Các công cụ và kỹ thuật …
3 Đánh giá mạo hiểm.
ro nhất định.
III Các công cụ và kỹ thuật …
4 Các phương phá phân tích tổng hợp.
phí – lợi ích áp dụng trong
ĐGCN.
1 Phân tích chi phí-lợi ích định lượng.
Trang 71 Phân tích chi phí-lợi ích định lượng.
Bước 4: Xác định tất cả các yếu tố lợi
ích (j = 1, 2, …, k).
Bước 5: Tính tổng lợi ích của tất cả các
Bước 6: So sánh chi phí và lợi ích của
Viy = Biy - Ciy
Ri = Bi/Ci
∑ ∑
y k
j ijy
B
1 Phân tích chi phí-lợi ích định lượng.
được.
2 Phân tích chi phí – hiệu quả định tính.
CN (i = 1, 2, …, n)
2, , m)
Wjr: là hệ số tầm quan trọng tương đối của yếu tố thứ
j theo ý kiến của chuyên gia thứ r.
R: là tổng số chuyên gia được hỏi ý kiến.
1
∑
=
=
Trang 82 Phân tích chi phí – hiệu quả định tính.
j
CN
r ijr
1
∑
=
=
∑
=
=
m
j j ij
V
1
2 Phân tích chi phí – hiệu quả định tính.
3 Nhận x t về thực hành ĐGCN
Trang 9IV Phương pháp phân tích …
3 Nhận x t về thực hành ĐGCN