Có nhiều loại thước khác nhau: thước xếp, thước cuộn, thước dây… -Đơn vị đo độ dài trong hệ thống đơn vị đo hợp pháp của nước ta là mét m.. * Độ chia nhỏ nhất ĐCNN của thước là độ dài
Trang 1BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
5
CHƯƠNG I
Trang 2BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
6
ĐO ĐỘ DÀI
-Để đo độ dài của một vật , người ta dùng thước Có nhiều loại thước khác nhau: thước xếp, thước cuộn, thước dây…
-Đơn vị đo độ dài trong hệ thống đơn vị đo hợp pháp của nước
ta là mét (m)
-Ngoài ra còn có các đơn vị : 1dm = 0,1m (hoặc 1m = 10dm) 1cm = 0,01m (hoặc 1m = 100cm) 1mm = 0,001m (hoặc 1m = 1000mm) 1km = 1000m (hoặc 1m = 0,001km) -Khi đo, cần phải biết :
* Giới hạn đo (GHĐ) của thước là độ dài lớn nhất ghi trên thước
* Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của thước là độ dài giữa hai vạch chia liên tiếp trên thước
* Khi ghi kết quả, phần số lẻ được tính theo ĐCNN của thước
Câu 1: Hãy kể tên các loại thước sau đây :
Em hãy cho biết các loại thước trên được dùng trong trường hợp nào ?
Trang 3BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
7
Câu 2: Hãy chọn thước phù hợp (cột bên phải ) để đo các đối tượng ( cột bên trái) :
Chiều dài lớp học
Diện tích của sân
Chiều cao của người
Đường kính của ruột bút bi
Chu vi miệng cốc
Chi tiết máy
Thước cuộn
Thước kẻ
Thước xếp
Thước dây
Thước kẹp
Câu 3: Thước dây (dùng đo quần áo) có thể được dùng trong ngành mộc được không ? Câu 4: Để đo diện tích của một thửa ruộng có kích thước khoảng 10 × 15 (m), bạn A dùng thước xếp có GHĐ 1m, bạn B dùng thước cuộn có GHĐ 20m Nếu là em, em lựa chọn phép đo của ai ?
Câu 5: Một bạn dùng thước đo diện tích tờ giấy hình
vuông và ghi kết quả : 104 cm2 Bạn ấy đã dùng thước đo có ĐCNN :
b- nhỏ hơn 1cm
c- lớn hơn 1cm
Câu 6: Ngoài các đơn vị đo thông dụng hiện nay là mét,
còn một số đơn vị đo chiều dài khác :
1 inh (inch) = 2,54 cm (chiều dài một lóng ngón tay)
1 fut (foot) = 12 in = 30,48 cm (chiều dài bàn chân)
1 dặm (mile) = 5280 ft = 1,6093440km
a) Màn hình của một máy vi tính 17 inh (17” ) có ý nghĩa
gì ? b) Khi đi bằng máy bay từ TP Hồ Chí Minh đến Hà Nội, hành khách được thông báo máy bay đang ở độ cao 33.000 ft Em hãy chuyển giá trị trên ra đơn vị mét
Trang 4BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
8
✍ HƯỚNG DẪN
Câu 1: a) thước cuộn; b) thước kẹp
Câu 2: Chọn thước đo phù hợp theo quy tắc sau :
-Ước lượng chiều dài vật cần đo và chọn GHĐ phù hợp
-Tùy theo yêu cầu độ chính xác mà chọn ĐCNN phù hợp
-Thuận tiện trong thao tác, tránh đo và cộng các chiều dài liên tiếp
Chiều dài lớp học: thước cuộn
Diện tích của sân : thước cuộn
Chiều cao của người : thước xếp
Đường kính của ruột bút bi : thước kẹp
Chu vi miệng cốc : thước dây
Chi tiết máy : thước kẹp
Câu 3: Có thể dùng thước dây trong ngành mộc để đo chiều dài các chi tiết không thẳng Câu 4: Bạn B chỉ kéo thước cuộn và tiến hành 2 lần đo, trong khi bạn A phải đặt thước
đo tất cả là 25 lần Vì vậy cách đo của bạn B sẽ cho kết quả chính xác hơn
Câu 5: Nếu chọn thước đo có ĐCNN 1cm thì cạnh hình vuông có thể là 10, 11, 12cm và
diện tích tương ứng là 100 cm2, 121cm2, 144cm2
Còn 10,2cm × 10,2cm = 104,04cm2 ≈ 104 cm2 Vì vậy, ĐCNN của thước nhỏ hơn 1cm
Câu 6: a) Màn hình 17 inh có nghĩa là đường chéo của màn hình dài 17 inh = 17× 2,54cm
= 43,18cm
b) Độ cao của máy bay là 33.000 × 0,3048 = 10.058,4 m (Ở độ cao này, máy bay không bị ảnh hưởng bởi thời tiết)
Trang 5BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
9
-Một đơn vị thiên văn (ĐVTV) là khoảng cách từ Mặt Trời
đến Trái Đất vào khoảng 150 triệu km Để đi được khoảng cách này, ánh sáng mất 8 phút trong khi một máy bay phản lực (Boeing, Airbus…) phải bay ròng rã suốt 18 năm
-Một năm ánh sáng (n.a.s) là khoảng cách mà ánh sáng đi
trong một năm Để đến ngôi sao gần nhất, phải mất 4 năm ánh sáng Để đi bằng máy bay phản lực, phải mất bao nhiêu triệu năm ?
Để treo bóng đèn lên đỉnh một ngọn cây, bạn Phú cần ước lượng chiều cao của ngọn cây trước nhà Trong tay bạn Phú chỉ có thước kẻ và một viên phấn Em hãy giúp đỡ bạn Phú
Trang 6BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
10
ĐO THỂ TÍCH CHẤT LỎNG
- Đơn vị của thể tích là m 3 Các đơn vị khác là :
1dm 3 = 1 lít (l)
1dm 3 = 0,001 m 3 hoặc 1m 3 = 1000 dm 3
1cm 3 = 0,001 dm 3 hoặc 1dm 3 = 1000 cm 3
- Để đo thể tích chất lỏng, ta dùng các bình chia độ, can,
ca, chai….có thể tích đã biết
- Khi chọn dụng cụ đo, ta phải biết GHĐ và ĐCNN Kết quả
được làm tròn theo vạch chia gần vật nhất
Câu 1: Xem hình vẽ sau đây, khi đọc thể tích, có 3 kết quả : 60cm3; 70cm3; 66cm3 Em hãy cho biết kết quả nào đúng ? Tại sao ?
Câu 2: Trên một ống tiêm có ghi các đơn vị : ml/cc Ý nghĩa của các đơn vị đó ? Câu 3: Đúng hay sai :
A-Một chai nước một lít có thể chứa 150 cm3 nước
Trang 7BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
11
B-Một chai nước 33 cl có thể chứa 150 cm3 nước
C-Đổ vào chai 300 cm3 nước, sau đó đổ thêm 300 cm3 dầu Trong chai có tổng cộng 600 cm3 chất lỏng
Câu 4: Các chậu A và B có dạng hình lập phương (tất cả các cạnh đều bằng nhau)
Đổ nước từ chậu A vào chậu B thì mực nước trong chậu B nằm ở đâu ?
Câu 5: Hãy biến đổi các đơn vị :
a) 0,6m3 = ……….dm3 =……… lít
b) 15 lít = ……….m3 =……… cm3
c) 1ml =……….cm3 =……… lít
d) 2m3 =………lít =……… cm3
Câu 6: Hãy xác định ĐCNN của mỗi bình chia độ sau và đọc thể tích của lượng chất lỏng trong bình chia độ Đơn vị đo thể tích ghi trên các bình là cm3
Câu 7: Hãy chọn giá trị thể tích ở cột bên trái cho phù hợp dụng cụ ở cột phải
a) Ấm đun nước
b) Bình tắm nước nóng
c) Cốc nhỏ
d) Thùng phuy
e) Bồn của xe chơ ûxăng
f) Hồ bơi
1) 20 cm3
2) 30 lít 3) 1,5 lít 4) 15 m3
5) 1000 m3
6) 200 lít
Trang 8BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
12
Câu 8: Trung bình, mỗi người dân ở thành phố hiện nay tiêu thụ mỗi ngày 80 lít nước
Nếu mỗi gia đình có 4 người thì trong một tháng sẽ tiêu thụ bao nhiêu khối nước
Câu 9: Một hồ bơi có chiều rộng 4m, chiều dài 20m, chiều cao 1,5m Tính thể tích nước
chứa trong hồ bơi ?
Câu 10: Hãy tìm cách đo thể tích một giọt nước
Câu 11: Nước rò rỉ qua đường ống nước của một hộ gia đình trung bình một giọt trong một giây; 40 giọt có thể tích 1cm3 Tính thể tích nước rò rỉ qua đường ống trong
một tháng
Câu 12: Có các dụng cụ đong với thể tích như sau :
1l; 0,5l; 20 cm3; 10 cm3; 5 cm3; 2 cm3; 1 cm3
Làm thế nào để có được các thể tích chất lỏng sau đây :
3 cm3; 19 cm3; 2 4 cm3; 73 cm3; 93 cm3; 1,39l; 4,257l
✍ HƯỚNG DẪN
Câu 1: Với vị trí đặt mắt nằm ngang thì kết quả đọc đúng là 66cm3
Câu 2: ml là đơn vị của mililít; còn cc chính là cm3; 1ml = 1cc
Câu 3: A đúng; B và C sai (Dầu hỏa hòa tan một ít trong nước nên thể tích hỗn hợp giảm)
Câu 4: Mực nước trong chậu A nằm ở một nửa của vạch chia
Câu 6: a) 1 cm3 và 77cm3 b) 1 cm3 và 226 cm3
c) 5 cm3 và 80 cm3 d) 1 cm3 và 44 cm3
Câu 7: a) Ấm đun nước : 1,5 lít
b) Bình tắm nước nóng : 30 lít
c) Cốc nhỏ : 20 cm3
d) Thùng phuy : 200 lít
e) Bồn của xe chở xăng : 15 m3
f) Hồ bơi : 1000 m3
Câu 8: Lượng nước tiêu thụ trong một ngày :
4người × 80 lít/người = 320 lít
Trang 9BÀI TẬP CƠ BẢN VÀ NÂNG VẬT LÝ 6 Biên soạn : Nguyễn Đức Hiệp – Lê Cao Phan
13
Lượng nước tiêu thụ trong 1 tháng :
320 lít/ngày × 30 ngày = 9600 lít = 9,6 m3
Câu 9: 120 m3
Câu 10: Nhỏ và đếm số giọt nước vào một ống chia độ Thể tích một giọt nước bằng thể
tích đọc trên bình chia cho số giọt Số giọt càng nhiều thì độ chính xác càng cao
Câu 12: Mỗi phút có 60 giọt tức 1,5 cm3 nước rò rỉ Một tháng (30 ngày) có 43200 phút tức là 64800 cm3 hay 64,8 lít nước bị thất thoát
1m3 có 1.000.000 cm3 Vậy , nếu ta dùng ống nước có tiết diện là 1 cm3, để chứa hết lượng nước trên thì chiều dài ống nước là 1.000.000cm tức là 10km
Em hãy trình bày phương án thí nghiệm để đo thể tích
phần rỗng của một bông lau bảng hình hộp