Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm chủ - vị C–V tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến... Chọn những từ, cụm từ phủ định thích hợp
Trang 1Hoàng Thị Thanh T
hảo
NGỮ VĂN
LỚP 6B
1
Trang 21 Thế nào là câu trần thuật đơn?
Câu trần thuật đơn là loại câu do một cụm chủ - vị (C–V) tạo thành, dùng để giới thiệu, tả hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến.
Trang 3Hoàng Thị Thanh T
Trang 4Tiết 112 – Tiếng Việt:
Trang 5Hoàng Thị Thanh T
hảo
I/ Đặc điểm của câu trần
thuật đơn có từ “là”: Xét ví dụ sau:
b Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa
Trang 6Xét ví dụ sau:
b Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một
Trang 7Hoàng Thị Thanh T
Trang 8Xét ví dụ sau: VỊ NGỮ
“là” Danh từ (a)
Cụm danh từ (b,c) +
g Học tập chăm chỉ là tốt về nhiều mặt
e Hạnh phúc là đấu tranh
Động từ Cụm động từ Cụm tính từ
Trang 9Hoàng Thị Thanh T
Trang 10Chọn những từ, cụm từ phủ định thích hợp (không, không phải, chưa, chưa phải) điền vào trước các vị ngữ sao cho thích hợp.
1 Anh ấy là một cầu thủ xuất sắc
2 Tôi là học sinh giỏi
Trang 11Hoàng Thị Thanh T
Chọn những từ, cụm từ phủ định thích hợp (không, không phải, chưa, chưa phải) điền vào trước các vị ngữ sao cho thích hợp.
1 Anh ấy là một cầu thủ xuất sắc
2 Tôi là học sinh giỏi
Trang 12I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn
1 Học là để giúp ích cho xã hội
2 Anh trai gọi Kiều Phương là
Trang 13Hoàng Thị Thanh T
a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
b Danh từ là những từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm
c Ngày thứ năm trên đảo Cô Tô là một ngày trong trẻo, sáng sủa
d Dế Mèn trêu chị Cốc là dại
Trang 14Ngày thứ năm trên
đảo Cô Tô / là một
c
VN miêu tả đặc điểm, trạng thái của sự vật,
Nối cột A với cột B cho phù hợp
1-b 2-a 3-c Câu giới thiệu Câu định nghĩa
Trang 15Hoàng Thị Thanh T
Trang 161 Câu giới thiệu:
2 Câu định nghĩa:
3 Câu miêu tả:
Bạn Lan là người có mái tóc dài, mượt mà, óng ả.
Hoa là bạn thân nhất của em.
Hình vuông là hình có bốn cạnh và bốn góc bằng nhau.
Trang 17Hoàng Thị Thanh T
Trang 18I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với danh từ (cụm danh từ), động từ (cụm động từ), tính từ (cụm tính từ), tạo thành.
- Khi biểu thị ý phủ định, vị ngữ kết hợp với: không phải, chưa phải.
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Câu giới thiệu:
- Câu định nghĩa:
- Câu miêu tả: Không phải câu trần thuật đơn nào có từ “là”
Trang 19Hoàng Thị Thanh T
Trang 21Hoàng Thị Thanh T
hảo
Có 5 ngôi sao, trong đó là 4 ngôi sao ẩn chứa 4 câu hỏi tương ứng và 1 ngôi sao may mắn.
Mỗi nhóm lần lượt chọn một ngôi sao
* Nếu nhóm chọn ngôi sao và trả lời đầy đủ câu hỏi ẩn sau ngôi sao thì được 10 điểm, nếu trả lời sai không được điểm Thời gian suy nghĩ là 15 giây.
* Nếu nhóm chọn ngôi sao ẩn sau là ngôi sao may mắn sẽ được cộng 10 điểm thưởng mà không phải trả lời câu hỏi,
và được chọn ngôi sao tiếp theo để tham gia trả lời câu hỏi.
* Nếu nhóm chọn trả lời sai thì các nhóm khác dành quyền trả lời (bằng cách đưa tay) Nếu trả lời đúng được 5
Trang 22Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau.
Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.
(Sơn Tinh, Thủy Tinh)
Người ta gọi chàng là Sơn Tinh.
CN VN
Trang 23Hoàng Thị Thanh T
hảo Thời gian Hết giờ 10 1 11 87 32 9 654 15
Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Tre là cánh tay của người nông dân.
Tre còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.
(Thép Mới)
Tre / là cánh tay của người nông dân.
Tre / còn là nguồn vui duy nhất của tuổi thơ.
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu miêu tả.
Trang 24Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Bồ các là bác chim ri.
Chim ri là dì sáo sậu.
(Đồng dao)
Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Bồ các là bác chim ri.
Chim ri là dì sáo sậu.
(Đồng dao)
Bồ các / là bác chim ri.
Chim ri CN / là dì sáo sậu VN
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu giới thiệu.
Trang 25Hoàng Thị Thanh T
hảo
Thời gian: Hết giờ 10 987654321 11
17
Cho biết đây có phải là câu trần thuật đơn
có từ “là”không? Nếu phải thì đấy là kiểu nào?
Khóc là nhục Rên, hèn Van, yếu đuối.
Và dại khờ là những lũ người câm.
(Tố Hữu)
Khóc / là nhục.
Rên / hèn.
Van / yếu đuối.
Và dại khờ / là những lũ người câm.
- Là những câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu đánh giá.
Lược bỏ từ “là”
Trang 26Ngôi sao may mắn !
Trang 27Hoàng Thị Thanh T
b Người ta / gọi chàng là Sơn Tinh
Không phải là câu trần thuật đơn có từ “là”
c Tre / là cánh tay của người nông dân
Tre / còn là nguồn vui duy nhất của tuổi
thơ
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu miêu tả
d Bồ các / là bác chim ri
Chim ri / là dì sáo sậu - Câu trần thuật đơn có từ “là”- Kiểu câu giới thiệu.
e Khóc / là nhục
Rên / hèn
Van / yếu đuối
Và dại khờ / là những lũ người câm
- Câu trần thuật đơn có từ “là”
- Kiểu câu đánh giá
Trang 28I/ Đặc điểm của câu trần thuật đơn có từ “là”:
Trong câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Vị ngữ thường do từ “là” kết hợp với danh từ (cụm danh từ), động từ (cụm động từ), tính từ (cụm tính từ), tạo thành.
- Khi biểu thị ý phủ định, vị ngữ kết hợp với: không phải, chưa phải.
II/ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”:
- Câu giới thiệu:
- Câu định nghĩa:
- Câu miêu tả:
Trang 29Hoàng Thị Thanh T
Trang 30- Học bài: + Đặc điểm câu trần thuật đơn có từ “là”.
+ Các kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”
- Bài tập: + Hoàn thành các bài tập SGK.
+ Viết đoạn văn từ năm đến 7 câu tả một người bạn thân của em, trong đoạn văn có ít nhất một câu
trần thuật đơn có từ “là” Nêu tác dụng của câu trần
thuật đơn có từ “là” trong đoạn văn.
- Chuẩn bị bài học: Câu trần thuật đơn không có từ “là”
Trang 33Hoàng Thị Thanh T