GA ĐS 7 CHUONG II

Tuần 12: Đại lợng tỉ lệ thuận Ngày soạn : Tiêt 23: Ngày giảng : I Mục tiêu : - Biết đợc công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lợng tỉ lệ thuận - Nhận biết đợc hai đại lợng có tỉ

Trang 1

Tuần 12: Đại lợng tỉ lệ thuận Ngày soạn :

Tiêt 23: Ngày giảng :

I ) Mục tiêu :

- Biết đợc công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lợng tỉ lệ thuận

- Nhận biết đợc hai đại lợng có tỉ lệ thuận hay không

- Hiểu đợc các tính chất của hai đại lợng tỉ lệ thuận

- Biết cách tìm hệ số tỉ lệ khi biết một cặp giá trị tơng ứng của hai đại lợng tỉ lệ thuận , tìm giá trị của một đại lợng khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị tơng ứng của đại lợng kia

II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

GV: Giáo án , bảng phụ có ghi định nghĩa hai đại lợng tỉ lệ thuận , bài tập ?3, tính chất của hai đại lợng

tỉ lệ thuận, hai bảng phụ để làm bài tập 2 và bài tập 3

HS : Bảng nhóm, bút dạ

III) Tiến trình dạy học :

a) Quảng đờng đi đợc s (km)

theo thời gian t (h) của một vật

chuyễn động đều với vận tốc

15(km/h) tính theo công thức nào

b) Khối lợng m(kg) theo thể tích

chất có khối lợng riêng D (kg/

GV giới thiệu phần chú ý và yêu

Cho biết hai đại lợng y và x tỉ lệ

thuận với nhau

m = D.V

m = 7800V

HS nhận xét:

Các công thức trên đều có điểm giống nhau là đại lợng này bằng

đại lợng kia nhân với một hằng

k

1 Học sinh đọc chú ý trong SGK

HS làm ?3Chiều cao (mm) 10 8 50 30Khối lợng(tấn) 10 8 50 30

HS nghiên cứu đề bài a) Vì y và x là hai đại lợng tỉ lệ

yx

Trang 2

l-b) Thay mỗi dấu ? trong bảng

1

x

x y

y



GV giới thiệu hai tính chất của

hai đại lợng tỉ lệ thuận

(đa lên màn hình hoặc bảng phụ)

Hoạt động 4: Luyện tập

Bài 1 (SGK trang 53)

Cho biết hai đại lợng x và y tỉ lệ

thuận với nhau và khi x = 6 thì

y = 4

a) Tìm hệ số tỉ lệ k của y đối với x

b) Hãy biểu diễn y theo x

c) Tính giá trị của y khi x = 9;

x = 15

Bài 2 ( trang 54 SGK)

Cho biết x và y là hai đại lợng tỉ

lệ thuận Điền số thích hợp vào

3

2 6

Ta có x4 = 2 ; y4 = -4Vì x và y là hai đại lợng tỉ lệ

 k = y4 : x4 = -4 : 2 = -2

x -3 -1 1 2 5

y 6 2 -2 -4 -10

I) Mục tiêu :

Học sinh cần phải biết cách làm các bài toán cơ bản về đại lợng tỉ lệ thuận và chia tỉ lệ

II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :

GV : Giáo án , bảng phụ

HS : Bảng nhóm , bút viết bảng nhóm

III) Tiến trình dạy học :

Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ

HS 1: a)Định nghĩa hai đại lợng

tỉ lệ thuận ?

b) Chữa Bài tập 4 ( SBT trang 43)

Cho biết x tỉ lệ thuận với y theo

l-tỉ lề k b) Bài tập 4 ( SBT trang 43)Vì x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ

Trang 3

Em hãy điền đúng (Đ), Sai (S)

vào các câu sau, chú ý sửa câu

hai đại lợng nh thế nào ?

Nếu gọi khối lợng của hai thanh

hai đại lợng có quan hệ nh thế

nào với nhau ?

tơng ứng của mỗi thanh kim loại

thì theo tính chất tỉ lệ thuận ta có

- Tỉ số hai giá trị tơng ứng của chúng luôn không đổi

- Tỉ số hai giá trị bất kỳ của đại ợng này bằng tỉ số hai gía trị t-

l-ơng ứng của đại lợng kiab) Làm bài tập

-45 1

- Theo tính chất của hai đại lợng

tỉ lệ thuận ta có :

1712

1 2





 m m

= 11,3

6,13512.3,113

,11

tơng ứng của mỗi thanh kim loại thì theo tính chất tỉ lệ thuận ta có

1510

m1 2

 =

25

5,22215

bao nhiêu gam, biết rằng thanh thứ hai nặng hơn thanh thứ nhất 56,5g ?

Giải :Giả sử khối lợng của hai thanh

gam

Do khối lợng và thể tích của vật thể là hai đại lợng tỉ lệ thuận với nhau nên :

1712

1 2





 m m

= 11,3

6,13512.3,113

,11

Giải :Gọi a, b, c lần lợt là số đo các góc A, B, C của tam giác ABC Theo đề ta có :

Trang 4

Hoạt động 2: Bài toán 2:

GV đa nội dung bài toán hai lên

m

2 2

9

5

5 2

2 1

y x y

b) x và y không tỉ lệ thuận vì

9

90 6

72 5

60 2

24 1

c b a

b 1

c b

0 a 30 1 30 30

0

60 2 30 b 30 2

0 30 3 90 30

Tuần 13 : Luyện tập Ngày soạn :

Tiết 25 : Ngày giảng :

I) Mục tiêu :

GV : Giáo án , bảng phụ vẽ hình 10 phóng to

HS : Bảng nhóm , bút viết bảng nhóm

HS 1: Chữa bài tập 8 trang 44 SBT

Hai đại lợng x và y có tỉ lệ thuận với nhau không

HS 2: Chữa bài tập 8 ( trang 56 SGK )

Hai em học sinh đồng thời lên bảng

HS 1: Chữa bài tập 8 trang 44 SBTa) x và y tỉ lệ thuận với nhau vì

4x

y

x

yx

y

5 5 2

2 1

1

x

yx

y



5

100 1

36

z 28

y 32

z y x

4

1 32 4

1

x

Trang 5

Nhận xét và cho điểm HS

Bài 7 trang 56 SGK

( Đa đề bài và hình 10 lên màn hình )

- Khi làm mứt thì khối lợng dâu và khối lợng đờng

là hai đại lợng quan hệ nh thế nào ?

- Hãy lập tỉ lệ thức rồi tìm x ?

Vậy bạn nào nói đúng ?

Bài 9 trang 56 SGK

(Đa đề bài lên màn hình)

Bài toàn này có thể phát biểu đơn giản thế nào ?

- Em hãy áp dụng tính chất dãy tỉ số bằng nhau và

các điều kiện đã biết ở đề bài để giải bài tập này

Bài tập 10 trang 56 SGK

Biết các cạnh của một tam giác tỉ lệ với 2; 3; 4và

chu vi của nó là 45cm Tính các cạnh của tam giác

đó?

GV kiểm tra bài của một vài nhóm

GV đa bài giải của một nhóm có viết nh sau :

4 3 2

z y x



y z x

Ta có :

75 , 3 2

3 5 , 2 3

5 , 2

lệ với 3; 4 và 13Giải : Gọi khối lợng (kg) của niken, kẻm và đồng lần lợt là x, y, z

Theo đề ta có :

13 4 3

z y x



Theo tính chất của dãy tỉ số bằng nhau ta có :

13 4 3

z y x



20

150 13 4



y z x

z y x



Theo tính chất dãy tỉ só bằng nhau ta có :

4 3 2

z y x



9

45 4 3



y z x

10 5 , 2 5

x

15 5 3 5

y

20 5 4 5

z

Vậy ba cạnh của tam giác lần lợt là 10cm,15cm, 20cm

Trang 6

Tuần 13 : Đại lợng tỉ lệ nghịch Ngày soạn :

Tiết 26 : Ngày giảng : I) Mục tiêu :

- Biết đợc công thức biểu diễn mối liên hệ giữa hai đại lợng tỉ lệ nghịch

- Nhận biết đợc hai đại lợng có tỉ lệ nghịch với nhau hay không

- Hiểu đợc các tính chất của hai đại lợng tỉ lệ nghịch

- Biết cách tìm hệ số tỉ lệ nghịch , tìm giá trị của một đại lợng khi biết hệ số tỉ lệ và giá trị tơng ứng của

đại lợng kia

GV : Giáo án , Bảng phụ ghi định nghĩa hai đại lợng tỉ lệ nghịch , tính chất của hai đại lợng tỉ lệ nghịch

và bài tập ; Hai bảng phụ để làm bài tập ?3 và bài tập 13

HS : Bảng nhóm và bút viết bảng nhóm

Nêu định nghĩa và tính chất của

hai đại lợng tỉ lệ thuận ?

Chữa bài tập 13 trang 44 SBT

b) Lợng gạo y (kg) trong mỗi bao

theo x khi chia đều 500kg vào x

bao

c) Vận tốc v (km/h) theo thời gian

t (h) của một vật chuyễn động đều

Theo đề ta có :

7 5 3

c b a



15

150 7 5



b c a

= 10

30 3 10 10

a

(tr đồng)

50 5 10 10

b

(tr đồng)

70 7 10 10

c

(tr đồng)Vậy tiền lãi của mỗi đơn vị lần l-

ợt là 30 triệu đồng, 50 triệu

đồng, 70 triệu đồng

HS ôn lại kiến thức cũ Hai đại lợng tỉ lệ nghịch là hai

đại lợng liên hệ với nhau sao chokhi các giá trị của đại lợng này tăng (hoặc giảm) bao nhiêu lần thì các giá trị tơng ứng của đại l-ợng kia giảm (hoặc tăng) bấy nhiêu lần

HS làm ?1a) Diện tích hình chữ nhật

Trang 7

l-Các em làm ?2

Cho biết y tỉ lệ nghịch với x theo

hệ số tỉ lệ -3,5 Hỏi x tỉ lệ nghịch

với y theo hệ số tỉ lệ nào ?

* Em hãy xem trong trờng hợp

tổng quát : Nếu y tỉ lệ nghịch với

x theo hệ số tỉ lệ a thì x tỉ lệ

nghịch với y theo hệ số tỉ lệ nào ?

* Điều này khác với hai đại lợng tỉ

1

y

y x

1

y

y x

Y tỉ lệ nghịch với x theo hệ số tỉ lệ-3,5

y

x x

y 3,5  3,5



Vậy nếu y tỉ lệ nghịch với x theo

hệ số tỉ lệ -3,5 thì x tỉ lệ nghịch với y theo hệ số tỉ lệ -3,5

*

y

a x x

a

1

?3 Bài làm :a) x1y1 = a  a = 60b) y2 = 20 ; y3 = 15 ; y4 = 12

c) x1y1 = x2y2 = x3y3 =x4y4 = 60 (bằng hệ số tỉ lệ)

hệ số tỉ lệ aChú ý : (SGK trang 57)

I) Mục tiêu :

Học sinh cần phải biết cách làm các bài toán cơ bản về đại lợng tỉ lệ nghịch

GV: Giáo án , bảng phụ ghi đề bài toấn 1và lời giải , đề bài toán 2 và lời giải, bài tập 16, 17

HS :Bảng nhóm

Kiểm tra đồng thời hai em HS

lệ nghịch với nhaub) x + y là hằng số (số trang của quyển sách ) nên x và y không tỉ

lệ nghịch với nhau c) Tích ab là hằng số (chiều dài

đoạn đờng AB ) nên a và b tỉ lệ nghịch với nhau

Chữa bài tập 15 trang 58 SGKa)Tích xy là hằng số ( số giờ máycày cả cánh đồng ) nên x và y tỉ

lệ nghịch với nhaub) x + y là hằng số (số trang của quyển sách ) nên x và y không tỉ

lệ nghịch với nhau c) Tích ab là hằng số (chiều dài

đoạn đờng AB ) nên a và b tỉ lệ nghịch với nhau

Trang 8

HS 2: a) Nêu tính chất của hai

đại lợng tỉ lẹ thuận,hai đại lợng tỉ

lệ nghịch So sánh(viết dới dạng

công thức )

b) Chữa bài 19 trang 45 SBT

Cho x và y là hai đại lợng tỉ lệ

nghịch và khi x = 7 thì y = 10

a) Tìm hệ số tỉ lệ nghịch của y

đối với x

b) Hãy biểu điễn y theo x

c) Tính giá trị của y khi x = 5;

x

yx

y

2 2 1

1



2 1 2

1

y

yx

1

y

yx

Vận tốc và thời gian đi là hai đại lợng tỉ lệ nghịch nên :

2 1 1

2

t

tv

Đội I HTCV trong 4 ngày

Đội II HTCV trong 6 ngày

Đội III HTCV trong 10 ngày

Đội IV HTCV trong 12 ngàyHỏi mỗi đội có bao nhiêu máy?

161

4 3

lệ nghịch nên ta có

2 1 1

2

t

tv

Hay4

161

4 3

161

4 3

Trang 9

141

4 3 2 1

60 36

36



Vậy :4

61

101

3

x

10 1

= 6

121

=

12

110

16

141

xxx

36



Vậy :4

61

101

3

x

10 1

= 6

121

4

x

12 1

= 5Vậy số máy của bốn đội lần lợt

là : 15, 10, 6, 5

GV : Giáo án , bảng phụ

Đề bài kiểm tra 15 phút phô tô đến từng học sinh

HS : Bảng nhóm, giấy kiểm tra 15 phút

Bài 19 trang 61 SGK

Với cùng số tiền để mua 51 mét vải loại I có thể

mua đợc bao nhiêu mét vải loại II ,biết rằng giá trị

tiền 1 mét vải loại II chỉ bằng 85% giá tiền 1 mét

Giải :Cùng một số tiền mua đợc :

51 mét vải loại I giá a đ/m

x mét vải loại II giá 85%.a đ/mCùng một số tiền số mét vải mua đợc và giá tiền một mét vải là hai đại lợng tỉ lệ nghịch

Theo tính chất tỉ lệ nghịch ta có :

100

85

% 85 51

100 51

Cùng một khối lợng công việc số máy và số ngày hoàn thành công việc là hai đại lợng tỉ lệ nghịchHay x1, x2, x3 tỉ lệ nghịch với 4; 6; 8

Trang 10

Cùng một khối lợng công việc số máy và số ngày

hoàn thành công việc là hai đại lợng nh thế nào với

nhau ?

Vậy x1, x2, x3 tỉ lệ thuận với các số nào ?

áp dụng tính chất của dãy tỉ số bằng nhau để giải

bài tập trên

Hoạt động 2 : Kiểm tra 15 phút

Hoạt động 3 : Hớng dẫn về nhà

Làm các bài tập 20, 22, 23 trang 61,62 SGK

Vậy x1, x2, x3 tỉ lệ thuận với

8

1

; 6

1

; 4

1

nên ta có

8

1 6

1 4 1

3 2

x



và x1 - x2 = 2

Theo tính chất dãy tỉ số bàng nhau ta có :

8

1 6

1 4 1

3 2

x



12 1 2 6

1 4 1

2 1





 x x

4

1

= 6 ; x2 = 24

6

1

= 4 ; x3 = 24

8

1

= 3

Số máy của ba đội theo thứ tự là 6, 4, 3 (máy)

Trờng THCS Hòa Quý kiểm tra 15 phút Ngày tháng năm 200

Lớp : Tiết 28 Tên :

Câu 1: Hai đại lợng x và y tỉ lệ thuận hay tỉ lệ nghịch Hãy viết VLT (tỉ lệ thuận) hoặc TLN (tỉ lệ nghịch ) vào ô trống ( 4 điểm ) a) x -1 1 3 5 b) x -5 -2 2 5

y -5 5 15 25 y -2 -5 5 2

Câu 2 : Nối mỗi câu ở cột I với kết quả ở cột II để đợc câu đúng ( 2 điểm ) Cột I Cột II 1) Nếu x.y = a (a 0 ) a) Thì a = 60 2) Cho biết x và y tỉ lệ nghịch b) Thì y tỉ lệ thuận với x nếu x = 2 , y = 30 theo hệ số tỉ lệ k = -2

3) x tỉ lệ thuận với y theo hệ c) Thì x và y tỉ lệ thuận

số tỉ lệ k = 2 1  d) Ta có y tỉ lệ nghịch với x 4) y = x 20 1  theo hệ số tỉ lệ a

Câu 3 : Hai ngời xây một bức tờng hết 8 giờ Hỏi 5 ngời xây bức tờng đố hết bao lâu ( giả thiết mỗi ngời làm việc năng suất nh nhau ) ( 4 điểm )

Bài giải:

Điểm lời phê của giáo viên

Trang 11

Tuần 15 : Hàm số Ngày soạn : Tiết 29 : Ngày giảng : I) Mục tiêu :  HS biết đợc khái niệm hàm số  Nhận biết đợc đại lợng này có phải là hàm số của đại lợng kia hay không trong những cách cho cụ thể và đơn giản ( bằng bảng, bằng công thức)  Tìm đợc giá trị tơng ứng của hàm số khi biết giá trị của biến số II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : GV : Giáo án , bảng phụ ghi bài tập , khái niệm về hàm số Thớc thẳng HS : Thớc thẳng, bảng phụ nhóm III) Tiến trình dạy học : Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Phần ghi bảng Hoạt động 1: I) Một số ví dụ về hàm số GV : Trong thực tiển và trong toán học ta thờng gặp các đại l-ợng thay đổi phụ thuộc vào sự thay đổi của các đại lợng khác Ví dụ 1: Nhiệt độ T ( 0C) phụ thuộc vào thời điểm t giờ trong một ngày GV đa bảng ở ví dụ 1 trang 62 lên màn hình yêu cầu học sinh đọc bảng và cho biết : Theo bảng này, nhiệt độ trong ngày cao nhất khi nào ? thấp nhất khi nào ? Ví dụ 2 ( trang 63 SGK) -Một thanh kim loại đồng chất có khối lợng riêng là 7,8 ( g/cm3) có thế tích là V ( cm3) Hãy lập công thức tính khối lợng m của thanh kim loại đố ? - Công thức này cho ta biết m và V là hai đại lợng quan hệ nh thế nào? - Hãy tính các giá trị tơng ứng của m khi V = 1; 2; 3; 4 Ví dụ 3 : Một vật chuyễn động đều trên quảng đờng dài 50 km Với vận tốc v (km/h) Hãy tính thời gian t (h) của vật đố ? - Công thức này cho ta biết với quảng đờng không đổi , thời gian và vận tốc là hai đại lợng quan hệ thế nào ? - Hãy lập bảng giá trị tơng ứng của t khi biết v = 5; 10; 25; 50 Nhìn vào bảng ở ví dụ1 em có nhận xét gì ? - Với mỗi thời gian t, ta xác định đợc mấy giá trị nhiệt độ T tơng HS đọc ví dụ 1 và trả lời - Theo bảng này, nhiệt độ trong ngày cao nhất lúc 12 giờ tra (260C) và thấp nhất lúc 4 giờ sáng (180C ) HS : m = 7,8.V * m và V là hai đại lợng tỉ lệ thuận vì công thức có dạng y = kx với x = 7,8 V (cm3) 1 2 3 4

m (g) 7,8 15,6 23,4 31,2 t = v 50 Quảng đờng không đổi thì thời gian và vận tốc là hai đại lợng tỉ lệ nghịch vì công thức có dạng y = x a v (km/g) 5 10 25 50

t (h) 10 5 2 1

Nhiệt độ T phụ thuộc vào sự thay đổi của thời điểm t I ) Một số ví dụ về hàm số Ví dụ 1 : Nhiệt độ T ( 0C) phụ thuộc vào thời điểm t giờ trong cùng một ngày đợc cho trong bảng sau: t (giờ) 0 4 8 12 16 20

T (0C) 20 18 22 26 24 21 Ví dụ 2 : m = 7,8.V Ví dụ 3 : t = v 50

Trang 12

ứng?

Lấy ví dụ ?

Tơng tự ở ví dụ 2 em có nhận xét

gì ?

- Ta nói nhiệt độ T là hàm số của

thời điểm t, khối lợng m là hàm

số của thể tích V

- ở ví dụ 3, thời gian t là hàm số

của đại lợng nào ?

Vậy hàm số là gì ?

Hoạt động 2 :

Khái niệm về hàm số

Qua các ví dụ trên , hãy cho biết

đại lợng y đợc gọi là hàm số của

đại lợng thay đổi x khi nào?

Đa khái niệm hàm số ( trang 93

- Đối chiếu với ba điều kiện của

hàm số, cho biết y có phải là hàm

II) Khái niệm về hàm số

Nếu đại lợng y phụ thuộc vào đạilợng thay đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định đợc

chỉ một giá trị tơng ứng của y thì

y đợc gọi lá hàm số của x và x gọi là biến số

Chú ý : (SGK)

I) Mục tiêu :

bảng, công thức, sơ đồ )

GV : Giáo án , bảng phụ ghi bài tập ; thớc kẻ phấn màu

HS : Thớc kẻ, bảng phụ nhóm

ạt động 1: Kiểm tra bài cũ

Khi nào đại lợng y đợc gọi là hàm số của đại lợng

x ?

Chữa bài tập 26 trang 64 SGK

Cho hàm số y = 5x - 1

HS1 : Nếu đại lợng y phụ thuộc vào đại lợng thay

đổi x sao cho với mỗi giá trị của x ta luôn xác định

đợc chỉ một giá trị tơng ứng của y thì y đợc gọi lá hàm số của x và x gọi là biến số

Chữa bài tập 26 trang 64 SGK

Trang 13

Lập bảng các giá trị tơng ứng của y khi

x = -5; -4; -3; -2; 0;

5 1

HS 2 : Chữa bài 27 trang 64 SGK

( đa đề bài lên bảng phụ )

Đại lợng y có phải là hàm số của đại lợng x

không ?

HS 3 : Chữa bài tập 29 trang 64 SGK

Hãy tính : f(2); f(1); f(0); f(-1); f(2)

Cho hàm số y = f(x) = 1 - 8x

Khẳng định nào sau đây là đúng:









 2

1

= -3 c) f(3) = 25

Để trả lời bài này, ta phải làm thế nào ?

Cho hàm số y =

3

2

x Điền số thích hợp vào ô trống sau:

x -0,5 4,5 9

y -2 0

Biết x, tính y nh thế nào ? Biết y, tính x nh thế nào ? Cách cho tơng ứng bằng sơ đồ Ven Ví dụ : Cho a, b, c, d, m, n, p, q R

a m

b n

c p

d q a tơng ứng với m

Bài tập : Trong các sơ đồ sau sơ đồ nào biểu diễn một hàm số a ) 1 -2

2 -1

0

3 5

x -5 -4 -3 -2 0

5 1 y = 5x-1 -26 -21 -16 -11 -1 0

HS 2: a) Đại lợng y là hàm số của đại lợng x vì y phụ thuộc theo sự biến đổi của x, với mỗi giá trị của x chỉ có một giá tri tơng ứng của y Công thức x.y = 15  y = x 15 y và x là tỉ lệ nghịch với nhau b) y là một hàm hằng Với mỗi giá trị của x chỉ có một giá trị tơng ứng của y bằng 2 HS 3: y = f(x) = x2 - 2 f(2) = 22 - 2 = 4 - 2 = 2 f(1) = 12 - 2 = 1 - 2 = -1 f(0) = 02 - 2 = 0 - 2 = -2 f(-1) = (-1)2 - 2 = 1 - 2 = -1 f(-2) = (-2)2 - 2 = 4 - 2 = 2 HS : Ta phải tính f(-1); f       2 1 ; f(3) rồi đối chiếu với Các giá trị cho ở đề bài f(-1) = 1 - 8.(-1) = 1 + 8 = 9  a đúng f       2 1 = 1 - 8       2 1 = 1 - 4 = -3  b đúng f(3) = 1 - 8.3 = 1 - 24 = -23  c sai Thay giá trị x vào công thức y = x 3 2 Từ y = x 3 2  3y = 2x  x = 2 3 y Kết quả : x -0,5 -3 0 4,5 9

y

3 1  -2 0 3 6

a) Sơ đồ a không biểu diễn một hàm số vì ứng với một giá trị của x (3) ta xác định đợc hai giá trị của

y ( 0 và 5 )

Trang 14

b)

1 1

-1 0

5 5

-5 -5

Bài 42 trang 49 SBT Cho hàm số y = f(x) = 5 - 2x a) Tính f(-2); f(-1); f(0); f(3) b) Tính các giá trị của x ứng với y = 5; 3; -1 c) Hỏi y và x có tỉ lệ thuận không ? có tỉ lệ nghịch không ? vì sao ?

Bài tập về nhà : 36, 37, 38, 39, 43 trang 48, 49 SBT b) Sơ đồ b biểu diễn một hàm số vì ứng với một giá trị của x ta chỉ xác định đợc một giá trị tơng ứng của y

Bài 42 trang 49 SBT x -2 -1 0 3 0 1 3

y 9 7 5 -1 5 3 -1

c ) y và x không tỉ lệ thuận vì 1 7 2 9    y và x không tỉ lệ nghịch vì (-2).9 (-1).7 Tuần 15 : mặt phẳng tọa độ Ngày soạn : Tiết 31 : Ngày giảng : I) Mục tiêu :  Thấy đợc sự cần thiết phải dùng một cặp số để xác định vị trí của một điểm trên mặt phẳng  Biết vẽ hệ trục tọa độ  Biết xác định tọa độ của một điểm trên mặt phẳng  Biết xác định một điểm trên mặt phẳng tọa độ khi biết tọa độ của nó  Thấy đợc mối liên hệ giữa toán học và thực tiển để ham thích học toán II) Chuẩn bị của giáo viên và học sinh : GV : Giáo án Một chiếc vé xem phim; phấn màu Thớc thẳng có chia độ dài , campa, bài tập 32 trang 67 SGK trên bảng phụ HS : Thớc thẳng có chia độ dài , campa, Giấy kẻ ô vuông III) Tiến trình dạy học : Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Phần ghi bảng Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ Chữa bài tập 36 trang 48 SBT Hàm số y = f(x) đợc cho bởi công thức f(x) = x 15 a) Hãy điền các giá trị tơng ứng của hàm số y = f(x) vào bảng b) f(-3) = ? ; f(6) = ? c) y và x là hai đại lợng quan hệ nh thế nào ? Hoạt động 2: Đặt vấn đề 1) Ví dụ 1: GV đa bản đồ địa lý Việt Nam lên bảng và giới thiệu Mỗi địa điểm trên bảng đồ địa lý đợc xác định bởi hai số (tọa độ địa lý)là kinh độ và vĩ độ Chẳng hạn : Tọa độ địa lý của mủi Cà Mâu là: 104040’ Đ (kinh độ) 8030’ B (vĩ độ) Ví dụ 2: Các em quan sát chiếc vé xem HS chữa bài 36 SBT a) x -5 -3 -1 1 3 5 15

y -3 -5 -15 15 5 3 1

b) f(-3) = 3 15  = -5 f (6) = 2 5 6 15  c) y và x là hai đại lợng tỉ lệ nghịch HS đọc ví dụ trong SGK và nghe GV giới thiệu về ví dụ đó HS lên quan sát và đọc tọa độ địa lý của mũi Cà Mâu Tọa độ địa lý của Hà Nội là :

I) Đặt vấn đề

Ví dụ 1:

Tọa độ địa lý của mủi Cà Mâu là:

Ví dụ 2:

Trên chiếc vé xem phim ghi :

Số ghế H1 cho ta biết : Chữ H chỉ số thứ tự của dãy ghế (dãy H)

Số 1 chỉ số thứ tự của ghế trong dãy (ghế số 1)

Trang 15

phim ở hình 15 (SGK)

- Em hãy cho biết trên vé số ghế

H1 cho ta biết điều gì ?

Cặp gồm một chữ và một số nh

vậy xác định vị trí chỗ ngồi trong

rạp của ngời có tấm vé này

Trong toán học để xác định vị trí

của một điểm trên mặt phẳng

ng-ời ta thờng dùng hai số Vậy làm

thế nào để có hai số đó, đó là nội

dung phần học tiếp theo

Hoạt động 3: Mặt phẳng tọa độ

Trên mặt phẳng ta vẽ hai trục số

Ox và Oy vuông góc với nhau và

cắt nhau tại gốc của mỗi trục số

(nh hình 16) khi đó ta có hệ trục

tọa độ Oxy

- Các trục Ox và Oy gọi là các

trục tọa độ

- Ox gọi là trục hoành (thờng vẽ

nằm ngang )

- Oy gọi là trục tung ( thơng vẽ

thẳng đứng)

Giao điểm O biểu diễn số 0 của

cả hai trục gọi là gốc tọa độ

- Mặt phẳng có hệ trục tọa độ

Oxy gọi là mặt phẳng tọa độ Oxy

- Hai trục tọa độ chia mặt phẳng

thành bốn góc: góc phần t thứ I,

II, III, IV theo thứ tự ngợc chiều

quay của kim đồng hồ

Chú ý : Các đơn vị dài trên hai

trục tọa độ đợc chọn bằng nhau

( nếu không nói gì thêm )

Hoạt động 4:Tọa độ của một

điểm trong mặt phẳng tọa độ

Vẽ một hệ trục tọa độ Oxy ?

Lấy điểm P ở vị trí tơng tự nh

hình 17 SGK

GV thực hiện các thao tác nh

SGK rồi giới thiệu cặp số (1,5; 3)

gọi là tọa độ của điểm P

Kí hiệu: P(1,5; 3)

Số 1,5 gọi là hoành độ của P

Số 3 gọi là tung độ của P

GV nhấn mạnh : Khi kí hiệu tọa

độ của một điểm bao giờ hoành

độ cũng viết trớc, tung độ viết

sau

Các em làm bài tập 32 trang 67

SGK (Đa đề bài và hình 19 lên

màn hình)

Các em làm ?1

Vẽ một hệ trục tọa độ Oxy (trên

giấy kẻ ô vuông)và đánh dấu các

điểm P(2; 3) ; Q(3; 2)

Hãy cho biết hoành độ và tung

độ của điểm P

Các em làm ?2

Hoạt động 5: Học bài để nắm

vững các khái niệm

Chữ H chỉ số thứ tự của dãy ghế (dãy H)

Số 1 chỉ số thứ tự của ghế trong dãy (ghế số 1)

HS nghe GV giới thiệu hệ trục tọa độ Oxy, vẽ hệ trục tọa độ Oxy theo sự hớng dẫn của GV

HS đọc “chú ý” trang 66 SGK

HS cả lớp vẽ hệ trục tọa độ Oxy vào vở , một HS lên bảng vẽ

Bài tập 32 trang 67 SGK a) M(-3 ; 2) ; N(2 ; -3);

P(0 ; -2) ; Q(-2 ; 0) b) Nhận xét : Trong mỗi cặp

điểm M và N ; P và Q, hoành độ của điểm này bằng tung độ của

điểm kia và ngợc lại

Tọa độ của điểm O là (0; 0)

II) Mặt phẳng tọa độ

(SGK trang 66) y

3

2

1

-3 -2 -1 0 1 2 3 x

-1

-2

-3

III) Tọa độ của một điểm trong mặt phẳng tọa độ y 3 P

2

1

-3 -2 -1 0 1 2 3 x

-1

-2

-3

Cặp số (1,5; 3) gọi là tọa độ của

điểm P

Kí hiệu: P(1,5; 3)

Số 1,5 gọi là hoành độ của P

Số 3 gọi là tung độ của P

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	882 KB