Nông dân không đợc chia ruộng đất mà còn tiếp tục bị chiếm và bị đẩy đến chỗ phá sản hoàn toàn Lu ý: Cách mạng thành công là do quần chúng tham gia, nhng quyền lợi của nhân dân lại không
Trang 1Ngày soạn:14/8/2010 Ngày giảng 8a:18/8/2010
8b:16/8/2010
Phần một: Lịch sử thế giới - Lịch sử thế giới cận đại
(Từ giữa thế kỉ XVI đến năm 1917 )Chơng 1: Thời kì xác lập của chủ nghĩa t bản
(Từ giữa thế kỉ XVI đến nửa sau thế kỉ XIX)
Tiết 1
Bài1: Những cuộc cách mạng t sản đầu tiên
(Tiết 1 – Mục I và II)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức:
- Những chuyển biến mới về kinh tế , xã hội cuối thời trung đại là nguyên nhân sâu xadẫn tới những cuộc cách mạng t sản đầu tiên , đó chính là kết quả của cuộc xung đột giữalực lợng sản xuất mới ( t bản chủ nghĩa ) với quan hệ sản xuất lạc hậu ( phong kiến )
- Nguyên nhân, diễn biến, tính chất, ý nghĩa lịch sử của cách mạng Hà Lan , cách mạngAnh
-Hiểu các khái niệm , “ cách mạng t sản” “chế độ quân chủ lập hiến” “quý tộc mới”
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ nặng sử dụng bản đồ tranh ảnh sgk
- Phân tích so sánh những cuộc cách mạng , nắm chắc khái niệm mới
3.Thái độ:
- Nhận thức đúng đắn về vai trò của quần chúng nhân dân trong cuộc cách mạng t sản
- Thấy đợc cách mạng t sản làm thay đổi bộ mặt xã hội có những tiến bộ song vẫn là chế
độ phân biệt
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
Soạn bài, tham khảo S GV, lịch sử thế giới cận đại , danh nhân văn hoá thế giới
2 Chuẩn bị của học sinh:
Chuẩn bị SGK, vở ghi , đọc và tìm hiểu trớc mục I, II của bài
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ: (Không kiểm tra)
*Đặt vấn đề:
- Phần 1: Lịch sử thế giới:
+ LS thế giới cận đại (từ giữa thế kỉ XVI đến 19170
+ LS thế giới hiện đại (1917 – 1945)
- Sự phát triển của kinh tế TBCN từ thời hậu kì trung đại dẫn đến bớc chuyển từ CĐPKsang CĐTB Bớc chuyển ấy đợc mở đầu bởi các cuộc CMTS ở Hà Lan, Anh và Bắc Mĩ Bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu những nét chính về các cuộc CM đó
2 Dạy nội dung bài mới:
GV -Lịch sử thế giới Cận đại bắt đầu từ cuộc cách mang
t sản đầu tiên Cách mạng Hà Lan năm 1516 đến I.Sự biến đổi kinh tế, xã
hội Tây Âu trong các
Trang 2Treo bản đồ thế giới lên bảng: giới thiệu vị trí các nớc
nằm trong khu vực đợc coi là Tây Âu
Vào đầu thế kỉ XV, kinh tế Tây Âu có biến đổi gì?
Nền sản xuất mới ra đời và phát triển trong lòng
XHPK đã suy yếu và bị phong kiến kìm hãm
Nêu những biểu hiện mới về kinh tế, xã hội của Tây
Âu?
Xuất hiện các công trờng thủ công, trung tâm buôn
bán và ngân hàng Hình thành 2 giai cấp mới là t sản
và vô sản
Thảo luận:
Hệ quả của biến đổi xã hội? Vì sao có hệ quả đó?
Cả lớp thảo luận (2’) theo đơn vị bàn
Trình bày ý kiến
Mâu thuẫn giai cấp -> đấu tranh Giai cấp t sản đại
diện cho phơng thức sản xuất mới, có thế lực về kinh
tế nhng không có địa vị về quyền lực chính trị
-> Mâu thuẫn giữa t sản và phong kiến đã dẫn đến
phong trào Văn hóa Phục hng, phong trào Cải cách
tôn giáo Mâu thuẫn đó ngày càng gay gắt và là
nguyên nhân của các cuộc cách mạng t sản
Chỉ trên bản đồ vùng đất Nê- đec- lan có nền kinh tế
TBCN phát triển mạnh, nhng phong kiến Tây Ban
Nha thống trị đã ngăn cản sự phát triển này
- Nê- đec- lan (có nghĩa là: “vùng đất thấp”, vì phần
lớn đất đai ở đây thấp hơn mặt nớc biển) Lãnh thổ
thuộc 2 nớc Hà Lan và Bỉ ngày nay
Nguyên nhân nào dẫn đến Cách mạng Hà Lan?
->
Gọi 1 h/s đọc phần diễn biến cách mạng Hà Lan
trong sgk
Cách mạng Hà Lan diễn ra dới hình thức nào?
Đấu tranh giải phóng dân tộc
(thảo luận): Vì sao cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI đợc
xem là cuộc cách mạng t sản đầu tiên trên thế giới?
- Vì cách mạng đã đánh đổ chế độ phong kiến(ngoại
bang), thành lập nớc cộng hòa, xây dựng 1 xã hội
mới tiến bộ hơn
=> Đây là cuộc CMTS đầu tiên thế giới
(chuyển ý): Cách mạng Hà Lan đã mở đờng cho
CNTB phát triển Là cuộc CMTS đầu tiên, mở đầu
thời kì lịch sử thế giới cận đại Tiếp theo là CMTS
- Xuất hiện công trờng thủ công, kinh tế hàng hóa
phát triển, nhiều trung tâm công nghiệp, thơng mại,
tài chính
Kinh tế TBCN phát triển đem đến hệ quả gì?
thế kỉ XV- XVII.Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI.
1.Một nền sản xuất mới
ra đời:(10P)
-Kinh tế: Công trờng thủcông, buôn bán pháttriển
-Xã hội:Hình thành 2 giaicấp mới t sản và vô sản
2.Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI:(10P)
-Nguyên nhân:Phongkiến Tây Ban Nha kìmhãm sự phát triển của chủnghĩa t bản ở Nê- đéc-lan
-Diễn biến:(sgk)-Kết quả:Hà Lan đợc giảiphóng tạo điều kiện chochủ nghĩa t bản pháttriển
=>Là cuộc cách mạng tsản đầu tiên trên thếgiới.Mở đầu thời kì lịch
sử thế giới Cận đại
II.Cách mạng Anh giữa thế kỉ XVII.
Trang 3
Làm thay đổi thành phần xã hội: Xuất hiện tầng lớp
quý tộc mới và t sản; Nông dân bị bần cùng hóa
Giải thích thuật nghữ “Qúi tộc mới”
(sgk – bảng tra cứu – tr 156) và vị trí, tính chất của
Nông dân bị mất ruộng đất, bị bần cùng hóa
Những mâu thuẫn chính trong lòng xã hội Anh?
Vua, địa chủ, phong kiến >< quí tộc mới, t sản, nhân
dân lao động
Những mâu thuẫn xã hội ngày càng gay gắt là
nguyên nhân bùng nổ Cách mạng Anh
Sử dụng lợc đồ + hình 2 để trình bày diễn biến của
cách mạng qua 2 giai đoạn
So sánh lực lợng của nhà Vua với Quốc hội qua vùng
đất chiếm giữ
Việc xử tử vua Sác- lơ I có ý nghĩa ntn?
Chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế ở Anh Đồng
thời đánh dấu sự sụp đổ của chế độ phong kiến, thắng
lợi của CNTB
Tại sao vua Sác-lơ I bị xử tử, Cách mạng Anh vẫn
ch-a chấm dứt?
Vua bị xử tử, Anh trở thành nớc cộng hòa, cách mạng
đạt đến đỉnh cao Cách mạng cha chấm dứt vì quần
chúng cha đợc quyền lợi gì, muốn đẩy cách mạng đi
xa hơn nữa và đề ra yêu sách của mình Nền cộng
hòa đàn áp họ dã man
Qúi tộc mới có vai trò ntn đối với Cách mạng Anh?
Vừa tham gia lãnh đạo cách mạng vừa tìm cách hạn
chế cách mạng cho phù hợp với lợi ích của mình Nó
chi phối tiến trình, kết quả và tính chất của cách
mạng, tầng lớp này tiến hành cách mạng không triệt
để
Vì sao sau cuộc đảo chính 1688, Anh trở thành nớc
quân chủ lập hiến?
Giải thích khái niệm “quân chủ lập hiến”:
- Là chế độ chính trị của 1 nhóm trong đó quyền lực
của vua bị hạn chế bằng 1 hiến pháp do quốc hội (t
Thảo luận về câu nói của Mác (sgk)
- Gợi ý: Mục tiêu của cách mạng? Cách mạng đã
đem lại quyền lợi cho ai? Ai là ngời lãnh đạo cách
-Kinh tế: Kinh tế t bảnchủ nghĩa phát triển.-Xã hội:Xuất hiện tầnglớp qúi tộc mới và t sản
-Mâu thuẫn xã hội gaygắt >bùng nổ cáchmạng
2.Tiến trình cách mạng:
(7P)-Giai đoạn1(1642-1648): Nội chiến bắt đầu
-Giai đoạn 2(1649-1688):+Vua Sác- lơ I bị xử tử.+Anh trở thành nớc cộnghòa
+Cách mạng t sản đạt đến
đỉnh cao
-Sau cuộc đảo chính12/1688 Anh trở thànhchế độ quân chủ lập hiến
3.ý nghĩa lịch sử của cách mạng t sản Anh
Trang 4HS
GV
mạng không triệt để?
Lãnh đạo cách mạng là liên minh t sản – quí tộc
mới, nên nhiều tàn d phong kiến không bị xóa bỏ
Nông dân không đợc chia ruộng đất mà còn tiếp tục
bị chiếm và bị đẩy đến chỗ phá sản hoàn toàn
Lu ý: Cách mạng thành công là do quần chúng tham
gia, nhng quyền lợi của nhân dân lại không đợc đáp
ứng sau cách mạng (bản chất của giai cấp t sản)
giữa thế kỉ XVII:
(7P)
-Chế độ t bản đợc xáclập
-Kinh tế t bản chủ nghĩa phát triển
-Thoát khỏi sự thống trịcủa phong kiến
->Là cuộc cách mạng tsản không triệt để
3.Củng cố luyện tập: (3’)
GV: Đa bảng phụ hớng dẫn học sinh làm bài tập
Bài tập: Khoang tròn trớc câu trả lời đúng:
A Quan hệ sản xuất TBCN ở Anh phát triển mạnh mẽ nhất châu Âu
B Thủ đô Luân Đôn trở thành trung tâm công nghiệp, thơng mại, tài chính của nớc Anh
C Miền Đông- Nam nớc Anh là trung tâm công nghiệp, thơng mại, tài chính
D Qúi tộc mới là quí tộc kinh doanh theo lối TBCN
E Nông dân ở Anh trở thành những ngời tay trắng phải đi làm thuê
(Đáp án: Đ, Đ, S, Đ, Đ)
GV(sơ kết bài học):
- Tiếp theo CM Hà Lan mặc dù có những hạn chế, CMTS Anh thế kỉ XVII là 1 sự kiện quan trọng trong lịch sử châu Âu và thế giới đã lật đổ CĐPK, mở đờng cho CNTB phát triển
- CM Hà Lan diễn ra dới hình thức đấu tranh giành độc lập – CM Anh: nội chiến
4 Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
+ Lập niên biểu CMTS Anh thế kỉ XVII (cho niên đại – HS điền sự kiện)
8b:18/8/2010
(Tiết2)
Bài 1: Những cuộc cách mạng t sản đầu tiên
(Tiếp: mụcIII.Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ)
Trang 5- Thấy đợc cách mạng t sản làm thay đổi bộ mặt xã hội có những tiến bộ, xong vẫn là chế
độ phân biệt
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
Soạn bài, tham khảo sgv, lịch sử thế giới cận đại, danh nhân văn hoá thế giới
2.Chuẩn bị của học sinh :
Học kĩ mục 1, 2 vẽ lợc đồ trong sách giáo khoa
III.Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : ( 5’)
*Câu hỏi : Vì sao nớc Anh từ chế độ cộng hoà, lại chuyển sang chế độ quân chủ lập hiến
?
*Đáp án :
- 1648 cách mạng t sản Anh giành đợc thắng lợi, xong mọi quyền hành thuộc về giai cấp tsản và quý tộc mới, nhân dân không đợc hởng một chút quyền lợi nào -> mâu thuẫn xãhội căng thẳng , nhân dân tiếp tục đấu tranh buộc giai cấp t sản và quý tộc mới lập lại chế
độ quân chủ
- 12- 1688 quốc hội đảo chính phế truất vua Giêm II đa Vin- hem O- ran- giơ (Quốc trởng
Hà Lan, con rể Giêm II) lên làm vua -> chế độ quân chủ lập hiến ra đời Nhà vua khôngnắm thực quyền, mọi quyền lực quốc gia thuộc về t sản và quý tộc mới
*Bài tập: Hãy đánh dấu X vào ô trống có câu trả lời đúng
- Giai cấp mới ra đời trong nớc Anh và Hà Lan thế kỉ XVI – XVII
2 Dạy nội dung bài mới: (35’)
Nêu vài nét về sự thâm nhập và thành lập các thuộc
địa của thực dân Anh ở Bắc Mĩ?
Sau khi Cô- lôm- bô tìm ra châu Mĩ, nhiều nớc châu
Âu lần lợt chiếm và chia nhau châu lục mới này làm
thuộc địa.Thực dân Anh thành lập 13 thuộc địa của
mình ở Bắc Mĩ
Dùng lợc đồ chỉ vùng đất của 13 thuộc địa và giới
thiệu về đặc điểm vùng đất này(theo sgk- tr7)
Đến giữa thế kỉ XVIII tình hình kinh tế của 13 thuộc
địa phát triển ntn?
->
Vì sao>< giữa thuộc địa và chính quốc nảy sinh?
Thực dân Anh tìm cách ngăn cản sự phát triển của
công thơng nghiệp Bắc Mĩ, nh cớp đoạt tài nguyên,
thuế má nặng nề, độc quyền buôn bán C dân các
thuộc mâu thuẫn gay gắt với chính quốc dẫn đến chiến
- Mâu thuẫn giữa thuộc
địa với chính quốc ->chiến tranh
2 Diễn biến cuộc chiến
Trang 6Dùng lợc đồ chỉ các nơi diễn ra chiến sự.
Từ 5/9->26/10/1774,Hội nghị Phi la-đen-phi-a gồm
đại biểu các thuộc địa đòi vua Anh xóa bỏ các đạo luật
vô lí, nhng không đợc chấp nhận
Tháng 4/1775, chiến tranh bùng nổ, chỉ huy quân
thuộc địa là Gióoc-giơ Oa- sinh- tơn
-Mọi ngời có quyền bình đẳng
-Quyền lực của ngời da trắng
-Khẳng định quyền t hữu tài sản
-Duy trì chế độ nô lệ và sự bóc lột công nhân
Theo em tính chất tiến bộ của Tuyên ngôn độc lập “ ”
thể hiện ở những điểm nào?
Quyền con ngời
ở Mĩ, nhân dân có đợc hởng các quyền nêu trong
Tuyên ngôn không?
Không Các quyền đó chỉ đợc áp dụng cho ngời có của
và da trắng
Ngày 4/7 đợc lấy làm ngày quốc khánh nớc Mĩ
Dựa trên lợc đồ trình bày tiếp chiến sự, nhất là trận Xa
ra tô ga Tiếp đó nghĩa quân đã thắng nhiều trận
khác,buộc Anh kí hiệp ớc
Cuộc chiến tranh giành độc lập đạt kết quả gì ?
->
Nêu nội dung chính của hiến pháp 1787(sgk)
-Sự hạn chế :chỉ có ngời da trắng và có tài sản mới có
+Mục tiêu của cuộc chiến tranh là giành độc lập
+Ngoài ra chiến tranh còn tạo điều kiện thuận lợi cho
sự phát triển của chủ nghĩa t bản ở Bắc Mĩ -> thực chất
là cuộc cách mạng t sản
Nhấn mạnh => Chiến tranh đã giải thoát Bắc Mĩ ra
khỏi sự kìm hãm thực dân Anh , đa t sản và chủ nô lên
nắm quyền tạo điều kiện cho kinh tế t bản phát triển
- Nhân dân Mĩ là ngời quyết định đến thắng lợi của
cách mạng t sản, song mọi quyền lợi lọt vào t sản và
chủ nô vấn đề ruộng đất và nô lệ cha đợc giải quyết
.Nhiệm vụ cách mạng dân chủ t sản cha hoàn thành
=> Nhân dân Mĩ tiếp tục đấu tranh
tranh:
(15’)-12/1773,sự kiện Bô-xtơn
- 9+10/1774, Hội nghị Phi la-đen-phi-a
- 4- 7-1776 tuyên ngôn
độc lập xác định quyềncon ngời và quyền độclập của các thuộc địa.-Quân khởi nghĩa thắngnhiều trận lớn
-Hiệp ớc Véc- sai 1783công nhận nền độc lậpcủa 13 thuộc địa
3 Kết quả và ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh nở Bắc Mĩ
:
(10’)-Kết quả:
+ Anh thừa nhận nền
độc lập của 13 thuộc
địa
+Một nớc Cộng hòa tsản đợc thành lập: Hợpchủng quốc Mĩ (USA -Hoa Kì - nớc Mĩ)
- ý nghĩa :
Mở đờng cho kinh tếTBCN phát triển mạnhmẽ
->Là cuộc cách mạng t sản
3.Củng cố luyện tập: (4’)
Trang 7Hãy khanh tròn vào chữ cái trớc câu trả lời đúng :
- Nguyên nhân, diễn biến, kết quả giai đoạn đầu của cách mạng
- Vai trò của quần chúng trong tiến trình cách mạng
2 Kĩ năng:
- Rèn kĩ nặng phân tích, so sánh các sự kiện cùng thời và liên hệ với cuộc sống
-Vẽ và sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê
3 Thái độ:
- Nhận thức tính hạn chế của cách mạng t sản, những bài học rút ra từ cách mạng t sảnPháp 1789
- Biết trân trọng vai trò của quần chúng nhân dân trong cách mạng
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
Soạn bài, tham khảo sgk, lịch sử thế giới hiện đại
2.Chuẩn bị của học sinh :
Đọc trớc mục I, II vẽ lợc đồ trong sách giáo khoa
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : (5’)
*Câu hỏi: Hãy nêu tính chất của cuộc đấu tranh giành độc lập của 13 nớc thuộc địa Anh
Trang 8để thúc đẩy cách mạng tiến lên.
2 Dạy nội dung bài mới: (35’)
Giới thiệu vị trí của nứơc Pháp trên bản đồ
Chia h/s làm 3 nhóm, dựa trên sgk h/s thảo luận 3
vấn đề: (5’)
+Tình hình kinh tế
+Tình hình chính trị xã hội
+Cuộc đấu tranh trên mặt trận t tởng
Hớng dẫn h/s trả lời các nội dung:
Thuế má nặng, đơn vị đo lờng và tiền tệ không
thống nhất, sức mua của dân nghèo rất hạn chế
I.N
ớc Pháp tr ớc cách mạng:
(17’)1.Tình hình kinh tế:
- Nông nghiệp : lạc hậu, trìtrệ
- Công thơng nghiệp: đãphát triển nhng bị kìm hãm
dân đang chống cái cuốc, trên lng phía trớc là tầng
lớp tăng lữ, phía sau là tầng lớp quý tộc ở dới đất có
chim chóc, chuột phá hoại.Ngoài ra họ còn phải
-Chính trị: Quân chủ chuyênchế
- Xã hội: chia thành 3 đẳngcấp
Trang 9(Không có quyền lợi chính trị phải nộp thuế và làm
nghĩa vụ với nhà nớc phong kiến )
Ba đẳng cấp có vai trò ntn trong xã hội Pháp?
Hai đẳng cấp trên có mọi đặc quyền, không phải
đóng thuế (chiếm khoảng 10% dân số) ngợc lại
đẳng cấp thứ ba (chiếm 90% dân số) phải đóng thuế,
mạng, chỉ cải cách, cải tổ chính quyền sao cho hợp
với quyến lợi giai cấp t sản
khác nhau, phản ánh quyền lợi khác nhaugiữa các
giai cấp, song đều có một điểm thống nhất: Cùng
chĩa mũi nhọn tấn công chế độ phong kiến chuyên
chế Đòi thay nó bằng chế độ xã hội mới Đây là
cuộc đấu tranh giai cấp t sản Pháp chống chế độ
phong kiến giáo hội trên lĩnh vực t tởng, dọn đờng
Sự suy yếu của chế độ quân chủ
-> Nảy sinh mâu thuẫntrong các đẳng cấp, xã hộibất ổn định
3 Đấu tranh t tởng:
-Thức tỉnh nhân dân đấutranh chống phong kiến và
có tác dụng chuẩn bị chocách mạng
II Cách mạng bùng nổ:
Trang 10quân chủ chuyên chế là hệ quả tấy yếu làm cho
cuộc cách mạng chống phong kiến do t sản đứng
đầu nổ ra
Nguyên nhân bùng nổ cách mạng?
Nền kinh tế Pháp lạc hậu Đời sống nhân dân khó
khăn
- Chế độ phong kiến cản trở sự phát triển công
th-ơng nghiệp -> Tăng sự mâu thuẫn trong các đẳng
cấp -> Đấu tranh
Trình bày về hội nghị ba đẳng cấp; mâu thuẫn giữa
Vì sao việc đánh chiếm pháo đài nhà tù Ba- xti đã
mở đầu chi thắng lợi của cách mạng?
Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng 1 đòn quan
trọng đầu tiên, cách mạng bớc đầu thắng lợi, tiếp tục
- Xã hội bất ổn định nhândân đấu tranh
-> Cuộc cách mạng do t sản
đứng đầu sẽ nổ ra để chốngphong kiến
2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng :
- Hội nghị 3 đẳng cấp->cách mạng bùng nổ
- Ngày 14-7-1789 cuộc tấncông pháo đài nhà tù Ba-xti,
mở đầu cho thắng lợi củaCách mạng t sản Pháp
3.Củng cố luyện tập: (4’)
H’: Nguyên nhân bùng nổ của cách mạng Pháp 1789?
Bài tập:
-Viết vào chỗ trống:
+Cuộc đấu tranh trên mặt trận t tởng đã
+Hội nghị ba đẳng cấp khai mạc ngày +Sự kiện mở đầu cho thắng lợi của cách mạng là -Chọn đáp án đúng:
+Đẳng cấp có đặc quyền không phải đóng thuế
A Tăng lữ
B Quý tộc *Đáp án: A,B
C Đẳng cấp thứ 3
+Vì sao nhân dân nổi dậy đấu tranh?
A.Số nợ nhà nớc vay của t sản không thể trả đợc
B.Vua thu nhiều thuế
Trang 11-Thấy rõ đợc những sự kiện chủ yếu qua các giai đoạn để chứng tỏ sự phát triển của cáchmạng t sản Pháp.
-ý nghĩa của cách mạng t sản Pháp
2 Kĩ năng:
- Sử dụng bản đồ, lập niên biểu bảng thống kê
- Biết phân tích, so sánh các sự kiện liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống
3 Thái độ:
- Nhận thức tính chất hạn chế của cách mạng t sản
- Bài học kinh nghiệm rút ra từ cách mạng t sản Pháp (năm 1789 )
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
-Bản đồ lực lợng quân phản cách mạng tấn công nớc Pháp (1793)
-Tài liệu lịch sử thế giới hiện đại (sgk)
2.Chuẩn bị của học sinh :
- Học bài cũ, đọc trớc bài mới
- Vẽ lợc đồ (hình 10 sgk trang 15)
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : (5’)
*Câu hỏi:Vì sao cuộc tấn công pháo đài Ba xti mở đầu thắng lợi của cách mạng t sản
Pháp.
Đáp án: Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng đòn mạnh đầu tiên.Cách mạng bớc đầuthắng lợi.Sau cuộc tấn công pháo đài Ba xti, cách mạng tiếp tục phát triển
*Bài tập:
-Viết chữ đúng ( Đ ) hoặc sai ( S ) vào ô sau đây:
Hội nghị 3 đẳng cấp khai mạc ngày : 5/5/1789 do vua triệu tập tại Véc Sai
Hội nghị 3 đẳng cấp diễn ra căng thẳng vì đẳng cấp thứ 3 phản đối chủ trơng tăngthuế của nhà Vua
Ngày: 17/6/1789 đẳng cấp 3 tuyên bố là quốc hội lập hiến
Quốc hội lập hiến có quyền soạn thảo hiến pháp, thông qua các đạo luật về tài chínhcủa nhà Vua không còn nữa
*Đáp án: Đ- Đ- Đ- S
*Đặt vấn đề:
Tình hình nớc Pháp sau sự kiện 14/7/1789 cách mạng Pháp tiếp tục phát triển đạt tới đỉnhcao nh thế nào? ý nghĩa của cách mạng t sản Pháp ra sao? Vì sao gọi cách mạng t sảnPháp (1789-1794) là đại cách mạng t sản? Tiết học này chúng ta cùng nghiên cứu
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Cách mạng thắng lợi ở Pa- ri nhanh chóng lan rộng cả
nớc Phái lập hiến của tầng lớp đại t sản lên cầm quyền
nhng Lu- i XVI vẫn đợc giữ ngôi vua, mặc dù không có
quyền hành gì
Chế độ quân chủ lập hiến là gì?
Chế độ chính trị của một nớc, trong đó quyền lực của
vua bị hạn chế bằng hiến pháp do Quốc hội t sản định
ra
Sau ngày 14-7 1789, cách mạng nhanh chóng lan rộng
trong cả nớc, giai cấp t sản lợi dụng sức mạnh của quần
chúng để nắm chính quyền, hạn chế quyền lực của vua
và xoa dịu quần chúng
Cuối tháng 8/1789 có sự kiện gì trọng đại ?
->
Đọc nội dung Tuyên ngôn trong sgk
1 Chế độ quân chủ lập hiến (từ ngày14-7-1789
đến ngày 10-8-1792): (10’)
- Từ 14-7-1789, pháiLập hiến của đại t sảncầm quyền
- 8- 1789, Quốc hộithông qua Tuyên ngônNhân quyền và Dânquyền
Trang 12-Tiến bộ: Xác nhận những quyền tự nhiên của con ngời.
- Hạn chế: Bảo vệ quyền sở hữu t bản chủ nghĩa
(bs): Khẩu hiệu chỉ là hình thức, thực chất quyền lợi chủ
yếu phục vụ giai cấp t sản(kẻ có tiền,có quyền )
(liên hệ): Để mị dân thực dân Pháp chiếm Việt Nam đã
tuyên truyền sang: Khai minh văn hoá cho nhân dân
Việt Nam Nhng chỉ thấy cảnh tù đầy, chém giết, cảnh
đói rét, bệnh tật, bị áp bức bóc lột Anh Ba (Bác Hồ)
sang Pháp tận mắt thấy: Nhân dân lao động ở đâu
(chính quốc hay thuộc địa ) đều bị áp bức, bóc lột, đói
khổ cả
Chế độ quân chủ lập hiến đợc xác lập vào thời gian
nào? Hiến pháp phục vụ ai là chủ yếu ?
->
Vua không nắm thực quyền, mọi quyền lực thuộc về
quốc hội ( Giai cấp t sản )
Trớc sự việc đó nhà vua đã có hành động gì?
Vua liên kết với các phần tử phản động trong nớc và
cầu cứu phong kiến châu Âu chống lại cách mạng
Tháng 4-1792, liên minh phong kiến Aó- Phổ can thiệp
Chốt ý: Với việc ra đời hiến pháp tháng 9/1791 là bớc
phát tiển của cách mạng, sự phản ứng của triều đình và
thế lực phong kiến liên kết với nhau trong và ngoài nớc,
cùng với sự thoả hiệp của giai cấp t sản là nhân dân ->
cuộc nổi dậy của quần chúng ngày 10/8/1792 đa cách
mạng tiếp tục tiến đến đỉnh cao
(h/s khá giỏi):Kết quả của cuộc khởi nghĩa 10/8/1792
so sánh với giai đoạn trớc?
Kết quả: Lật đổ đợc nền thống trị của đại t sản và xoá
bỏ hoàn toàn chế độ phong kiến ( vua bị chém )
Sau khi phái Lập hiến bị lật đổ, chính quyền chuyển
sang tay t sản công thơng nghiệp, gọi là phái Ghi-
rông-đanh.21/9/1792, Quốc hội mới đợc bầu theo chế độ phổ
thông đầu phiếu, thành lập nền cộng hòa đầu tiên của
của nớc Anh và các nớc phong kiến châu Âu, vùng nổi
loạn chống cácg mạng lan rộng, tình hình trong nớc rối
loạn, Tổ quốc lâm nguy
-Tháng 10-1791thôngqua Hiến pháp xác nhậnchế độ quân chủ lậphiến
- 10-8- 1792, lật đổ pháiLập hiến, xóa bỏ chế độ phong kiến
2.B
ớc đầu của nền cộng hoà (từ ngày 21/9/1792 đến ngày 2/6/1793 ) :
(10’)
-Ngày 21/9/1792 thành lập nền cộng hoà
-1793, Tổ quốc lâmnguy
Trang 13Bảo vệ Tổ quốc, lật đổ phái Ghi- rông- đanh.
(ch’ ý): Sau khi lật đổ phái Ghi- rông- đanh, phái Gia-
cô- banh đứng đầu là Rô- be-xpie lên nắm chính quyền
Giới thiệu về Rô- be-xpie (h10 sgk): Là ngời kiên
quyết cách mạng, không chịu khuất phục trớc kẻ thù, là
“con ngời không thể bị mua chuộc”
Chính quyền cách mạng đã làm gì trớc tình hình ngoại
xâm, nội phản? Các biện pháp đó có tác dụng gì?
- Cử ra uỷ ban cứu nớc
- Ra nhiều biện pháp cơng quyết
+ Ruộng đất công làng xã chia cho dân
+ Ruộng tịch thu của giáo hội , quý tộc bán cho nhân
dân
+ Trng thu lúa mì
+ Quy định giá cả
+ Định mức lơng tối đa cho công nhân
- 26 / 6 / 1794 đánh tan liên minh chống Pháp
-Tác dụng của những chính sách đó: Đem lại quyền lợi
cơ bản cho nhân dân Tập hợp đông đảo quần chúng,
khơi dậy và phát huy tính cách mạng, sức mạnh của
quần chúng trong việc chống ngoại xâm và nội phản
Sau khi chiến thắng ngoại xâm và nội phản, tình hình
phái Gia-cô- banh ntn?
Phái Gia-cô-banh bị chia rẽ và không đợc quần chúng
nhân dân ủng hộ nữa
Ngày 27-7-1794, t sản phản cách mạng tiến hành đảo
chính, giết chết Rô-be-spie Cách mạng kết thúc
Vì sao t sản phản cách mạng tiến hành đảo chính?
Ngăn chặn cách mạng tiếp tục phát triển vì sợ động
chạm đến quyền lợi của chúng
Nguyên nhân dẫn đến thất bại của phái Gia-cô-banh?
Mâu thuẫn nội bộ, nhân dân xa rời vì không đợc đáp
ứng quyền lợi nh đã hứa
+ Đa giai cấp t sản lên cầm quyền, xóa bỏ những trở
ngại trên con đờng phát triển của chủ nghĩa t bản
+Nhân dân là lực lợng chủ yếu đa cách mạng đạt đến
đỉnh cao
+Hạn chế: Cha đáp ứng đầy đủ quyền lợi cơ bản của
nhân dân, không hoàn toàn xóa bỏ chế độ bóc lột phong
kiến
Đọc đoạn trích sgk của Hồ Chí Minh- tr17
Dựa vào đoạn trích trên , em hãy nhận xét về các cuộc
- Ngày 2-6-1793 khởinghĩa lật đổ phái Girông đanh
3 Chuyên chính dân chủ cách mạng Gia- cô- banh (từ ngày 2-6-
1793 đến ngày 1794):
(10’)
- Ngày 2-6-1793, phái Gia-cô-banh lên nắm chính quyền, tập hợp nhân dân chiến thắng ngoại xâm và nội phản
- 27-7-1794 t sản phảncách mạng phản cáchmạng đảo chính Cáchmạng kết thúc
4.
ý nghĩa lịch sử của cách mạng t sản Pháp cuối thế kỉ XVIII: (5’)
- Là cuộc cách mạng tsản triệt để nhất: Đã lật
đổ chế độ quân chủchuyên chế trong nớc và
có ảnh hởng đến sự pháttriển của lịch sử thế giới
Trang 14phát triển, sau cách mạng lại vẫn bị bóc lột.
=>Thực chất các cuộc cách mạng này chỉ thay đổi hình
thức bóc lột mà thôi
3.Củng cố luyện tập: (4’)
HS: Thảo luận
CH’: Vai trò của quần chúng nhân dân trong Cách mạng t sản Pháp?
HS: Đại diện nhóm trả lời
- Quần chúng vũ trang tấn công chiếm pháo đài nhà ngục Ba-xti, sau đó làm chủ hầu hếtcác cơ quan và vị trí quan trọng trong thành phố
- Trớc tình hình Tổ quốc lâm nguy, ngày 10-8-1792, nhân đã đứng lên lật đổ phái Lậphiến, xóa bỏ chế độ phong kiến
- Phái rông-đanh không lo chống ngoại xâm và nội phản, nhân dân đã lật đổ phái rông-đanh (2-6-1793)
Ghi Quần chúng nhân dân hởng ứng lệnh tổng động viên của phái GiaGhi côGhi banh, chiến thắngthù trong giặc ngoài
GV(bs): Quần chúng nhân dân là lực lợng đã làm nên Cácg mạng t sản Pháp, nhng saucách mạng, quần chúng không đợc hởng quyền lợi gì -> bản chất của cách mạng t sản
4 Hớng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)
*Câu hỏi sgk
*Bài tập: Lập niên biểu những sự kiện chính của Cách mạng t sản Pháp (1789-1794)
8b:
Tiết 5
Bài 3: Chủ nghĩa t bản đợc xác lập trên phạm vi thế giới
(Tiết 5: mục I Cách mạng công nghiệp)
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức :
-Nắm đợc nhũng biểu hiện của cách mạng công nghiệp ở Anh và Pháp, Đức
-Hệ quả của cuộc cách mạng công nghiệp
Trang 151.Chuẩn bị của giáo viên:
-Tranh ảnh Sgk
-Tài liệu lịch sử thế giới cận đại ( sgk )
2.Chuẩn bị của học sinh :
-Đọc trớc bài mới
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : (5’)
*Câu hỏi: ý nghĩa của cách mạng t sản Pháp?
Đáp án:
- Là cuộc cách mạng t sản triệt để nhất: Đã lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế trong nớc
và có ảnh hởng đến sự phát triển của lịch sử thế giới
*Bài tập: Khẩu hiệu nổi tiếng của tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền là gì ?
Cụ thể cách mạng công nghiệp đã diễn ra nh thế nào? chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài họchôm nay
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Cách mạng t sản thành công đã đa nớc Anh phát triển
đi lên t bản chủ nghĩa Giai cấp t sản thấy cần phải cải
tiến, phát minh máy móc để đẩy mạnh sản xuất , làm
ra sản phẩm nhiều hơn
Giải thích khái niệm cách mạng công nghiệp
-Lu ý học sinh: Máy móc đã đợc sử dụng rộng rãi
trong sản xuất thời trung đại, song còn thô sơ ( nh cầu
trục < , máy bơm nớc ở mỏ, ống bể dùng sức nén
không khí, đông cơ chạy bằng sức gió ) Máy móc
lúc đó mới thay thế đợc phần nào lao đông chân tay
Vì sao cách mạng công nhiệp lại diễn ra đầu tiên ở
Anh ?
Giai cấp t sản đã nắm đợc chính quyền , tích luỹ đợc
nguồn vốn khổng lồ, có nguồn nhân công, sớm cải tiến
kĩ thuật sản xuất
Những phát minh nào có ảnh hởng lớn đến sản xuất
công nghiệp ở Anh ?
Nghành dệt là nghành sản xuất chủ yếu ở Anh nên
máy móc đợc phát minh và cải tiến sớm
Hớng dẫn học sinh quan sát 2 hình trong sgk
- Hình 13 máy kéo sợi Gien – ni so với chiếc xa cổ
truyền – từ chỗ nột ngời kéo sợi với một cọc sợi, đã
1.Cách mạng công nghiệp ở Anh :
(15’)
- Nội dung: Chế tạo máymóc sử dụng trong sảnxuất và giao thông vậntải
-Thành tựu: (sgk)
- Nghành dệt vải
- Các nghành kinh tế
Trang 16tăng lên 16 cọc sợi làm cho năng xuất tăng lên nhiều
lần ( lúc đầu tăng 8 lần, sau tiếp tục tăng hơn nữa )
Phát minh này không chỉ giải quyết nạn “đói sợi” trớc
đây mà còn dẫn đến tình trạng thừa sợi
Theo em điều gì xảy ra trong nghành dệt của nớc Anh
khi máy móc kéo sợi Gien ni đ– ợc sử dụng rộng rãi ?
Sợi kéo ra nhiều đòi hỏi phải cải tiến máy móc
(kể chuyện) ét – mơn các –rai một linh mục ở nông
thôn chế tạo máy dệt đầu tiên ( năng xuất dệt tăng gấp
40 lần của thợ dệt trớc đó )
- Giêm Oát một kĩ s , phát minh máy hơi nớc - 20 năm
trớc đó một ngời thợ Nga –I.I pôn- du – nôp đã chế
tạo ra máy hơi nớc nhng không đợc sử dụng
Máy móc đợc sử dụng ở nhiều nghành khác , nhất là
trong giao thông vận tải
Vì sao máy móc đợc sử dụng nhiều trong giao thông
vận tải ?
Do nhu cầu chuyển nguyên vật liệu, hàng hoá,hành
khách tăng
Quan sát hình 15- xe lửa xti phen- xơn
Tờng thuật: đây là buổi lễ khánh thành đờng sắt đầu
tiên ở Anh vào năm 1825 Nhân dân suốt đêm không
ngủ, tụ tập dọc con đờng sắt đợc xây dựng lần đầu tiên
trên thế giới Đến giờ q/đ, xe lửa chuyển bánh Đầu
máy keo theo 33 toa, do Gioóc – giơ xti-phen- xơn
lái Ông là thợ cơ khí, tự học thành kĩ s chế tạo đầu
máy xe lửa hoàn hảo nhất Quần chúng đi trớc rồi đến
1 ngời cầm cờ, cỡi ngựa theo sau là đoàn kĩ s Khi đến
con đờng dốc, ông ra hiệu tránh đờng rồi tăng tốc độ
lên 24 km trên giờ Đoàn tàu lao về phía trớc bỏ xa các
kị sĩ ở phía sau trong đám quần chúng đông đúc, nhiều
ngời kêu to, tỏ vẻ vui mừng, song cũng hãi hùng và
Cho học sinh liên hệ đến công cuộc công nghiệp hoá,
hiện đại hoá ở nớc ta hiện nay
( Chuyển tiếp ) Cuộc cách mạng công nghiệp ở Pháp
và Đức tuy bắt đầu muộn nhng phát triển và đạt nhiều
thành tựu
Khi tiến hành cách mạng công nghiệp, Pháp và Đức
có khó khăn, thuận lợi gì ?
Khó khăn: Pháp kinh tế lạc hậu; Đức cha thống nhất
Thuận lợi: Thừa hởng đợc kinh nghiệm và thành tựu
của Anh
Vì sao ở Pháp cách mạng công nghiệp bắt đầu muộn,
nhng lại phát triển nhanh hơn ?
Nhờ đẩy mạnh gang, sắt,sử dụng nhiều máy hơi nớc
khác
- Giao thông vận tải
- Kết quả: Từ sản xuấtnhỏ, thủ công sang sảnxuất lớn bằng máy móc,Anh trở thành nớc côngnghiệp phát triển nhất thếgiới
2.
Cách mạng công nghiệp ở Pháp và Đức:
(10’)
- Pháp: Bắt đầu từ năm
1830 đến giữa thế kỉXIX, kinh tế phát triển
Trang 17Sản xuất than, sắt, thép, đờng sắt, công nghiệp hoá
chất, công nghiệp luyện kim
(bổ sung): Máy móc cũng đợc sử dụng rộngtrong
nông nghiệp : Máy cày, máy bừa, máy gặt đập, phân
bón hoá học làm tăng năng xuất cây trồng
Hớng dẫn học sinh quan sát 2 lợc đồ ( 17 – 18 ) và
Nêu những biến đổi ở nớc Anh sau khi hoàn thành
cách mạng công nghiệp ?
Sản xuất công nghiệp,t bản chủ nghĩa phát triển nhanh
chóng, qúa trình đô thị hoá diễn ra nhanh
Xã hội t bản có những giai cấp cơ bản nào?
Vì sao có mâu thuẫn giữa t sản và vô sản ?
->
T sản nắm đợc kinh tế, thống trị đợc xã hội
Vô sản là những ngời lao động làm thuê, bị áp bức,
bóc lột
Nhân dân lao động là ngời sáng tạo, là chủ nhân của
những thành tựu kĩ thuật.Nhng giai cấp t sản lại nắm
kinh tế, thống trị xã hội,vô sản là ngời lao động làm
thuê bị áp bức bóc lột, => t sản >< vô sản
đứng thứ 2 châu Âu
- Đức: bắt đầu từ năm
1840, phát triển nhanh vềtốc độ và năng xuất
3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp :
(10’)
- Làm thay đổi bộ mặtcác nớc t bản
- Hình thành 2 giai cấp cơbản của xã hội t bản: giaicấp t sản và giai cấp vôsản =>mâu thuẫn giaicấp
3.Củng cố, luyện tập : (4’)
GV:Từ mốc khởi đầu 1765 Gien ni phát minh ra máy kéo sợi -> máy dệt ở Anh(khởi đầu
từ công nghiệp nhẹ) đến phát triển công nghiệp nặng (gang, sắt, thép, than ở Đức, Pháp) ->Cách mạng công nghiệp diễn ra với tốc độ phát triển nhanh -> kinh tế t bản chủ nghĩa phát triển, đô thị hoá mọc lên nhanh chóng Xã hội hình thành 2 giai cấp cơ bản đó là t sản và vô sản sớm có mâu thuẫn không thể điều hoà đợc
HS làm bài tập: Ghi tên các phát minh và ngời phát minh vào ô trống
8b:
(Tiết 6)
Bài 3: Chủ nghĩa t bản đợc xác lập trên phạm vi thế giới
(Tiếp : mục II Chủ nghĩa t bản xác lập trên phạm vi thế giới)
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức :
Trang 18- Nắm đợc chủ nghĩa t bản phát triển đợc xác lập trong phạm vi thế giới, một loạt các nớcchâu âu, châu Mĩ, châu á ra đời trở thành nhà nớc t bản
- Cùng với sự phát triển chủ nghĩa t bản là chính sách xâm lợc của t bản phơng Tây với cácnớc á, phi ,
2 Kĩ năng: Sử dụng bản đồ, kênh hình, phân tích, nhận định đánh giá
3 Thái độ: Thấy rõ bản chất của chủ nghĩa t bản: Xâm lợc và bóc lột để phát triển
->căm thù chủ nghĩa t bản đã gây bao đau thơng cho nhân dân lao động thế giới
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
1.Thầy: -Tài liệu: sgk, lịch sử thế giới cận đại
-Bản đồ châu Mỹ, châu âu, châu á, bảng phụ
2.Chuẩn bị của học sinh :
-Đọc trớc bài mới
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : (5’)
*Câu hỏi: Nêu kết quả cuộc cách mạng công nghiệp ở Anh?
Đáp án: Từ sản xuất nhỏ thủ công chuyển sang sản xuất lớn = máy móc Đa nớc Anh trở thành nớc công nghiệp phát triển nhất thế giới lúc bấy giờ
*Bài tập: Hệ quả cuộc cách mạng công nghiệp
a Nhiều khu công nghiệp lớn, nhiều thành phố mọc lên
b.Giai cấp vô sản đấu tranh chống giai cấp t sản
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Do tác động của chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ và
cách mạng t sản Pháp, cuộc đấu tranh giành độc lập lên
cao ở các nớc Mĩ La- tinh
Quan sát lợc đồ khu vực Mĩ La- tinh đầu thế kỉ XIX
Giới thiệu khu vực này trớc là thuộc địa của Tây Ban
Nha và Bồ Đào Nha, nhân lúc các nớc này suy yếu,
nhân dân đã nổi dậy đấu tranh giành độc lập
Ghi tên nớc và năm thành lập lên lợc đồ câm
(vẽ chuẩn bị ở nhà)
Dùng lợc đồ trình bày về phong trào cách mạng ở châu
Âu với cuộc Cách mạng 1848- 1849 củng cố chế độ t
bản Pháp Cuộc đấu tranh thống nhất Đức và I-ts-lia
Hình thức đấu tranh thống nhất I-ta-lia và Đức khác
nhau ntn?
ở I-ta-lia, quần chúng nổi lên đấu tranh dới sự lãnh đạo
của anh hùng Ga-ri ban-đi ở Đức thống nhất bằng các
cuộc chiến tranh do quý tộc quân phiệt Phổ đứng đầu
ở Nga do phản ứng của nhân dân, Nga Hoàng phải tiến
hành cacỉ cách, giải phóng nông nô
Vì sao các cuộc đấu tranh thống nhất Đức, I-ta-lia, cải
cách nông nô ở Nga đều là các cuộc cách mạng t sản?
Vì nó mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển
Với sự thắng lợi của các cuộc cách mạng t sản thế kỉ
XIX, chủ nghĩa t bản đã đợc xác lập trên phạm vi thế
1.Các cuộc cách mạng
t sản thế kỉ XIX :
(18’)a.ở Mĩ la tinh:
-Một loạt các quốc gia tsản mới đợc thành lập b.ở châu Âu:
- 1848-1849, cách mạngbùng nổ ở Pháp
- 1859- 1870, đấu tranh thống nhất I-ta-lia
- 1864 - 1871, đấu tranhthống nhất Đức
- 2- 1861, cải cách nôngnô ở Nga
Trang 19Qua các cuộc cách mạng t sản từ Hà Lan đến cải
cách nông nô ở Nga, em nhận thấy đặc điểm chung
của cách mạng t sản là gì ?
+ Cách mạng t sản diễn ra dới nhiều hình thức
+ Song nguyên nhân sâu xa là mục đích cơ bản đều
giống nhau đó là sự mâu thuẫn trong hai chế độ t bản
và phong kiến, mở đờng cho chủ nghĩa t bản phát triển
Vì sao cách mạng t bản phơng Tây lại đi xâm chiếm
thuộc địa ?
->
Đối tợng xâm lợc của t bản phơng Tây?
Các nớc phơng Đông (ấn Độ, Trung Quốc, Đông Nam
á), châu Phi
Dùng lợc đồ thế giới đánh dấu nớc bị xâm lợc, ghi tên
thực dân xâm lợc (dựa vào sgk)
- Châu á :
+ ấn Độ: là nơi tranh chấp trong Anh và Pháp , cuối
thế kỉ XVIII Pháp để Anh độc chiếm ấn Độ
+ Trung Quốc: 1840 Anh gây chiến tranh thuốc phiện
với triều đình Mãn Thanh , sau đó Mĩ, Đức , Pháp
+ Đông Nam á : Phi líp pin, thuộc địa Tây Ban Nha ;
Hà Lan chiếm In đô lê xia ; Anh chiếm Miến điện
Pháp chiếm Mã Lai, Việt nam, Lào, Cam pu chia Anh
và Pháp chiếm Xiêm
+ Châu Phi: Cha chiếm thành thuộc địa chỉ đặt một số
căn cứ thơng mại ven biển (còn là lục địa bí ẩn)
-> nửa sau thế kỉ XIX mới đi sâu vào xâm lợc thuộc
ơng Tây đối với các
n ớc á , Phi : (17’)
- Nguyên nhân: Chủnghĩa t bản phát triển,nhu cầu về nguyên liệu
và thị trờng tăng nhanh
- Kết quả: Hầu hết cácnớc châu á, châu Phi trởthành thuộc địa hoặcphụ thuộc của thực dânphơng Tây
- Sự phát triển kinh tế t bản đã nảy sinh nhu cầu thị trờng và nguyên vật liệu, nhân công ->cuộc chiến tranh xâm lợc thuộc địa của t bản phơng Tây diễn ra sâu rộng, châu á, phi trở thành thuộc địa, phụ thuộc của các nớc t bản phơng tây
Trang 20H’: Nêu các hình thức tiến hành cách mạng t sản đã học? Mục đích chung của các cuộc cách mạng t sản?
HS:
- Các hình thức tiến hành:
+Cách mạng t sản (Anh, Pháp)
+Chiến tranh giành độc lập (Bắc Mĩ)
+Nổi dậy đấu tranh giành độc lập (Hà Lan, các nớc Mĩ La-tinh)
+Đấu tranh thống nhất I-ta-a, Đức)
Các thuộc địa của thực dân phơng Tây ở châu á
thuộc
Ngày soạn: Ngày giảng 8a:
8b:
Tiết 7
Bài 4: Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác
(Tiết 7: mục I Phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX)
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức :
- Học sinh hiểu đợc nguyên nhân có phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân
- Nắm đợc những nét chính phong trào công nhân cuối thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XIX
- Nắm đợc phong trào công nhân trong những năm 1830 – 1840 để hiểu đợc phong tràocông nhân quốc tế đã trởng thành để tạo tiền đề cho sự ra đời của lí luận CM vô sản
2 Kĩ năng: Phân tích, nhận định đánh giá một sự kiện lịch sử
3.Thái độ: Nhận thức đợc quy luật “ở đâu có áp bức thì ở đó có đấu tranh” và những cuộc
đấu tranh chỉ giành đợc thắng lợi khi có tổ chức và có một hệ thống t/t chỉ đạo
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
Tài liệu: sgk, lịch sử thế giới cận đại, tranh ảnh sgk
2.Chuẩn bị của học sinh :
Học bài cũ, đọc trớc bài mới (chú ý mục I của bài 4)
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : (5’)
*Câu hỏi: Những sự kiện nào chứng tỏ giữa thế kỉ XIX , chủ nghĩa t bản đã thắng lợi trên
phạm vi thế giới ?
*Đáp án:
- Cách mạng công nghiệp phát triển -> kinh tế t bản phát triển, ảnh hởng của cách mạng t sản thế kỉ XVIII -> thế kỉ XIX phong trào cách mạng t sản lại bùng lên từ Mĩ La tinh.-> một loạt các nớc t bản mới ra đời
- Sự phát triển kinh tế t bản đã nảy sinh nhu cầu thị trờng và nguyên vật liệu, nhân công ->cuộc chiến tranh xâm lợc thuộc địa của t bản phơng Tây diễn ra sâu rộng, châu á, phi trở thành thuộc địa, phụ thuộc của các nớc t bản phơng tây
*Đặt vấn đề :
Cách mạng công nghiệp dẫn tới hệ quả giai cấp công nhân ra đời và lớn mạnh cùng với sựhình thành và phát triển của t bản chủ nghĩa Do đối lập về quyền lợi, mâu thuẫn giữa
Trang 21công nhân với t sản ngày càng gay gắt dẫn đến những cuộc đấu tranh giai cấp Ngay từbuổi đầu thời cận đại cuộc đấu tranh giai cấp giữa vô sản và t sản diễn ra nh thế nào ?
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Yêu cầu học sinh đọc sgk
Phong trào công nhân bắt đầu từ bao giờ?
Ngay từ khi giai cấp công nhân ra đời Cuộc cách
mạng công nghiệp Anh nửa sau thế kỉ XVIII đãlàm
nảy sinh giai cấp công nhân công nghiệp
Vì sao ngay từ khi mới ra đời công nhân đã đấu
tranh chống chủ nghĩa t bản ?
+ Bị bóc lột ngày càng nặng, lệ thuộc vào máy móc,
làm việc nhiều mà lơng thấp, điều kiện lao đông và
ăn ở thấp kém
+ Công nhân làm việc nhiều giờ, nặng nhọc mà tiền
lơng thấp , điều kiện ăn ở lao động thấp kém
+ Giai cấp công nhân bị đẩy lùi vào chỗ bần cùng
hoá, họ đã đấu tranh chống giai cấp t sản
Quan sát bức hình 24, t liệu sgk tr 28+29 và rút ra
nhận xét
Bức hình nói lên điều gì ?
Quan sát và mô tả
(bs):Công nhân nam, nữ cả trẻ em dới 6 tuổi, phải đi
làm thuê trong những điều kiện lao động rất khắc
nghiệt Nơi sản xuất rất nóng bức vào mùa hè và
lạnh vào mùa đông Không khí lao động thờng
nặng nề và ngột ngạt, môi trờng bị ô nhiễm, nh ở
x-ởng kéo sợi bông có nhiều bụi, rất hại phổi, và trẻ
em, phụ nữ công nhân gầy còm, xanh xao, mắc các
bệnh đau xơng sống, sng khớp và nhiều bệnh hiểm
nghèo khác, thân thể phát triển không bình thờng và
nhiều ngời chết vì yếu, 40 tuổi mà trông ra nh ngời
60 tuổi
(chốt): g/c TS đã đẩy họ đến chỗ bần cùng
Sự bóc lột của giai cấp t sản đối với công nhân khắc
nghiệt nh vậy -> hậu quả gì ?
Giai cấp t sản đã đẩy giai cấp công nhân đến chỗ bần
cùng hoá -> ngay khi mới ra đời họ đã đấu tranh
chống t sản
Những hình thức đấu tranh đầu tiên của giai cấp
công nhân ?
->
Vì sao công nhân lại đập phá máy móc? Hành động
đó thể hiện nhận thức của công nhân nh thế nào?
Họ cho rằng máy móc làm cho họ khổ cực; nhận
thức còn non yếu, sai lầm
Ngoài đập phá máy móc, phong trào công nhân còn
có hình thức nào khác.
Biểu tình, đòi tăng lơng, giảm giờ làm, thành lập
công đoàn
(gt): Bãi công là hình thức đấu tranh cao hơn song
vẫn thuần tuý mang tính chất kinh tế -> đòi hỏi phải
có hình thức đấu tranh cao hơn, có tổ chức (có hình
thức, có đờng lối chỉ đạo đúng đắn để đa công nhân
1.Phong trào đập phá máy móc và bãi công :
Trang 22đấu tranh đi đến thành công.
Kết quả của phong trào ?
->
Vai trò của công đoàn đối với phong trào công
nhân?
Xem sgk tr 29
Dùnh lợc đồ châu Âu xác định các nớc có phong
trào công nhân phát triển thời gian này
Dựa vào sgk, thảo luận để lập niên biểu(theo mẫu
d-ới đây):
- Nhóm 1: Xác định thời gian diễn ra phong trào đấu
tranh ở các nớc Pháp, Đức, Anh
- Nhóm 2: Nêu hình thức đấu tranh
-Nhóm 3: Nhận xét về qui mô của phong trào đấu
tranh
- Nhóm 4: Nêu kết quả và ý nghĩa của phong trào
Quốc gia Thời
gian Hình thức đấu tranh Qui mô Kết quả, ý nghĩaPháp 1831 Khởi nghĩa vũ
Đức 1844 Khởi nghĩa vũ
trang Vừa -Đánh dấu sự tr-ởng thành của
1847 Đấu tranh chính trị Rộng lớn phong trào công nhân quốc tế.
(chốt ý): Vào giữa thế kỉ XIX, phong trào công nhân
nổ ra mạnh mẽ ở hầu khắp các nớc t bản phát triển
nhng đều không thu đợc thắng lợi
Vì sao phong trào công nhân diễn ra mạnh mẽ mà
không đi đến thắng lợi?
Phong trào thiếu lý luận cách mạng và thiếu 1 tổ
chức cách mạng lãnh đạo
(h/s khá, giỏi):Phong trào công nhân cuối thế kỉ
XVIII đầu thề kỉ XIX và phong trào công nhân những
năm 1830 1840 có điểm nào khác biệt ?–
*PT cuối thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XIX:
(nâng cao): Phong trào đậo phá máy móc, khởi nghĩa
vũ trang, bãi công, biểu tình cha đem lại kết quả triệt
để, xong đó là cuộc tập dợt đầu tiên có tổ chức của
công nhân, ý thức giai cấp và tinh thần đoàn kết dần
dần đợc hình thành và phát triển đặt cơ sở cho các
cuộc đấu tranh tiếp theo.Sự ra đời của lí luận cách
mạng chủ nghĩa Mác, cũng đợc đúc rút từ phong trào
công nhân quốc tế (chúng ta sẽ đợc học ở bài sau)
- Kết quả: Thành lập cáccông đoàn
2 Phong trào công nhân trong những năm 1830 -1840 :
+ Tạo tiền đề cho sự ra đời
lí luận cách mạng
3.Củng cố, luyện tập: (4’)
HS làm bài tập: Chọn câu trả lời đúng nhất
- Sự thất bại của phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ XIX?
Trang 23A.Do thiếu lơng thực vũ khí.
B.Cha xác định đợc kẻ thù
C.Thiếu đờng lối chính trị đúng đắn và cha có tổ chức lãnh đạo
D.Giai cấp t sản còn mạnh dễ đàn áp phong trào
*Đáp án : C
GV: Phong trào công nhân từ cuối thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XIX phát triển qua 2 thời kì -Thời kì tự phát ( cuối thế kỉ XVIII-> đầu thế kỉ XIX
-Thời kì đấu tranh tự giác: ( nửa đầu thế kỉ XIX ( 1830 –1840 )
=>Tuy thất bại song đã đánh dấu một bớc trởng thành của công nhân quốc tế
8b:
(Tiết 8)
Bài 4: Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác
(Tiếp: mục II Sự ra đời của chủ nghĩa Mác)
- Thể hiện lòng biết ơn các nhà sáng lập ra CNXH khoa học, đồng thời giáo dục tinh thần
quốc tế vô sản và đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
2.Chuẩn bị của học sinh :
Đọc trớc bài mới
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : (5’)
*Câu hỏi: Trình bày kết quả của phong trào đấu tranh của công nhân ở các nớc châu Âu
trong nửa đầu thế kỉ XIX Vì sao lại có kết quả nh vậy ?
Đáp án:
- Phong trào nổ ra rộng khắp với quy mô lớn xong đều bị thất bại
- Phong trào thiếu lý luận cách mạng và thiếu 1 tổ chức cách mạng lãnh đạo
*Bài tập: Chọn câu trả lời đúng nhất
- Khẩu hiệu Sống trong lao động , chết trong lao động có ý nghĩa nh“ ” thế nào ?
A.Lật đổ chính quyền t sản
B.Quyền đợc lao động , không bị bóc lột
C.Quyền quyết chiến đấu để bảo vệ quyền lao động
D.Sống thì phải làm việc, chiến đấu có thể hy sinh
Đáp án : D
*Đặt vấn đề:
Nh chúng ta đã học ở bài trớc, các cuộc khởi nghĩa ở Pháp , Đức ,Anh vào những thậpniên 30 - 40 của thế kỉ XIX đã đánh dấu một thời kì đấu tranh mang tính độc lập của giaicấp công nhân , song nó cũng bộc lộ những nhợc điểm lớn nh phong trào cha có một đờng
Trang 24lối đúng đắn, khoa học, cha có một tổ chức lãnh đạo sáng suốt Chính trong bối cảnh đó,CNXH khoa học do Mác và Ăng ghen sáng lập đã giải quyết đợc khiếm khuyết trong đ-ờng lối đấu tranh của phong trào công nhân Vậy quá trình ra đời của chủ nghĩa Mác nhthế nào? tác động đến phong trào công nhân phát triển ra sao? chúng ta cùng tìm hiểutrong tiết học hôm nay.
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Treo chân dung Mác và Ăng- ghen
Trình bày hiểu biết của mình về Mác và Ăng- ghen?
(gợi ý: Về tiểu sử, t tởng, tình bạn của hai ông
- Các Mác: sinh 5- 5- 1818 ở Đức, năm 23 tuổi đỗ tiến
sĩ triết học Vừa nghiên cứu khoa học vừa cộng tác với
các báo cách mạng Năm 1843 sang Pháp tiếp tục
nghiên cứu và tham gia phong trào cách mạng ở Pháp
-Ăng ghen: sinh 28-11- 1820 trong một gia đình chủ
x-ởng giàu có ở Đức, năm 1842 ông sang Anh tìm hiểu
đời sống của giai cấp công nhân
Thảo luận:
Điểm giống nhau trong t tởng của Mác và Ăng- ghen?
->
Đều nhận thức đợc sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản
là đánh đổ ách thống trị của giai cấp t sản, giải phóng
giai cấp vô sản và loài ngời khỏi ách áp bức, bóc lột
(Mở rộng): Tình bạn vĩ đại của Mác và Ăng- ghen:
tháng 8-1844 Ăng- ghen gặp Mác tại Pháp Mở đầu sự
+ 1842-1847 cùng nghiên cứu lý luận cách mạng vô
sản và hoạt động trong phong trào công nhân Tây Âu
-> tạo ra những tiền đề lí luận của chủ nghĩa xã hội
tích cực tham gia phong trào công nhân đặc biệt quan
tâm đến phong trào công nhân quốc tế
-1836 “đồng minh những ngời chính nghĩa” đợc thành
lập ở Pa ri -> 6- 1847 tại Luân Đôn theo đề nghị của
Ăng- ghen đổi thành “Đồng minh những ngời cộng
sản” với khẩu hiệu: “vô sản các nớc đoàn kết lại”
- Mục đích của đồng minh “Lật đổ giai cấp vô sản, thủ
tiêu xã hội t sản ”
“Đồng minh những ngời cộng sản là tổ chức gì của ”
giai cấp nào?
-T tởng chung đó là đấutranh giải phóng giaicấp vô sản
2.
“ Đồng minh những ng
Trang 25“Tuyên ngôn Đảng Cộng sản ra đời trong hoàn cảnh
nào ?nội dung chủ yếu của nó?
->
(Nhấn mạnh ):Tuyên ngôn đợc kết thúc bằng những
lời tuyên bố đanh thép , mạnh mẽ và rực lửa “ trong
cuộc cách mạng ấy ngời vô sản chẳng mất gì hết,
ngoài những xiềng xích trói buộc họ Trong cuộc cách
mạng ấy họ giành đợc cả thế giới về mình ( vô sản tất
cả các nớc đoàn kết lại)
ý nghĩa sự ra đời của Tuyên ngôn?
-Là vũ khí lí luận của giai cấp công nhân trong cuộc
đấu tranh chống giai cấp t sản
Giai cấp vô sản khi mới ra đời đã đấu tranh chống giai
cấp t sản nhng đều thất bại Đến khi có chủ nghĩa Mác
(chủ nghĩa xã hội khoa học) ra đời, phong trào công
nhân kết hợp với chủ nghĩa Mác mới trở thành phong
trào Cộng sản quốc tế
( Liên hệ t tởng):
-T tởng cơ bản của Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản vẫn
tiếp tục soi sáng con đờng đấu tranh của gaii cấp công
nhân và nhân dân lao động bị áp bức trên thế giới
-Cách mạng Việt Nam cho đến nay vẫn kiên định theo
t tởng của chủ nghĩa Mác- lê nin , trong quá trình thực
hiện Đảng ta đã vận dụng linh hoạt hình thức hoạt động
cách mạng hợp lí nên vợt qua những khó khăn đa cách
mạng đến thành công ( chúng ta sẽ học kĩ hơn ở lịch sử
lớp 9 )
(Chuyển ý):Tuyên ngôn Đảng Cộng sản đã tác động
đến phong trào cách mạng nh thế nào ? Kết quả ra sao
chúng ta cùng nhau tìm hiểu sang phần 3 =>
Trình bày về phong trào cách mạng 1848-1849 ở Pháp
(sgv tr 37), ở Đức và châu Âu đến 1870
Phong trào công nhân những năm 1848-1870 có nét gì
nổi bật ?
->
Giai cấp công nhân đã nhận thức rõ hơn về vai trò giai
cấp mình, âcó sự đoàn kết quốc tế trong phong trào
công nhân vì có cùng kẻ thù
Từ thực tế đấu tranh của phong trào công nhân đòi hỏi
phải thành lập 1 tổ chức cách mạng quốc tế của giai
cấp vô sản
Ngày 28-9-1864, Quốc tế thứ nhất đợc thành lập
Tờng thuật buổi lễ thành lập (sgv tr 37):
- Ngày 28-9- 1846 một cuộc mít tinh lớn ở Luân Đôn
có 2000 ngời tham dự gồm đại biểu công nhân Anh,
Pháp, Đức và nhiều nớc khác , nhiều nhà hoạt động
đảng độc lập đầu tiêncủa vô sản quốc tế -“Tuyên ngôn của ĐảngCộng sản”:
+Hoàn cảnh ra đời:Yêucầu bức thiết phải cómột lí luận khoa họccách mạng cho phongtrào công nhân quốc tế.+Nội dung chủ yếu:-Nêu rõ quy luật pháttriển của xã hội loài ng-
ời, là sự thắng lợi củaCNXH
-Giai cấp vô sản là lựclợng lật đổ chế độ t bản
và xây dựng chế độXHCN
-Nêu cao tinh thần đoànkết quốc tế vô sản
3 Phong trào công nhân từ năm 1848 đến năm 1870 Quốc tế thứ nhất :
( 14 phút )a.Phong trào công nhân:-Phát triển có sự đoànkết quốc tế
b.Quốc tế thứ nhất:
- Thành lập :28-9-1864
Trang 26cách mạng nớc ngoài cũng tham dự Các Mác đợc tham
gia đoàn chủ tịch với một niềm phấn khởi vô song
những ngời dự mit tinh thông qua quyết định thành lập
hội Liên hiệp lao động quốc tế đợc thành lập (tức
Trình bày cuộc đấu tranh trong Quốc tế thứ nhất của
các phái Pru-đông, Chủ nghĩa công đoàn Anh, phái
Lát-xan, phái Ba-cu-nin chống lại chủ nghĩa Mác, nguy
hại cho phong trào công nhân
Mác chuẩn bị cho sự thành lập, tham gia thành lập,
đứng đầu ban lãnh đạo,thông qua những nghị quyết
đúng đắn
Thảo luận:
Vai trò của Mác đối với Quốc tế thứ nhất?
+Mác chuẩn bị cho sự thành lập, tham gia thành lập
+Đứng đầu ban lãnh đạo, chống những t tởng sai lệch
thông qua những nghị quyết đúng đắn
-> Mác là linh hồn của Quốc tế thứ nhất
- Hoạt động:
+Đấu tranh chốngnhững t tởng sai lệch.+Thúc đẩy phong tràocông nhân phát triển
-Vai trò của Mác: Mác
là linh hồn của Quốc tếthứ nhất
3.Củng cố luyện tập: (4’)
HS làm bài tập: (khoanh tròn chữ cái đứng trớc câu trả lời đúng)
A.Đồng minh những ngời cộng sản còn có tên là Đồng minh những ngời chính nghĩa B.Đồng minh những ngời cộng sản là chính đảng độc lập đầu tiên của vô sản quốc tế C.Cơng lĩnh của Đồng minh những ngời cộng sản đợc công bố 2-1848
D.Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản bao gồm những luận điểm cơ bản về sự phát triển của xã hội và cách mạng xã hội chủ nghĩa
*Đáp án: A,B,C,D
GV(sơ kết bái):
- Sự phát triển của phong trào công nhân đã hình thành chủ nghĩa xã hội khoa học,đánh dấu bằng việc ra đời “ Tuyêng ngôn của đảng cộng sản”, nêu lên sự đoàn kết quốc tế của giai cấp vô sản để đánh đổ chế độ t sản ,xác lập chế độ xã hội chủ nghĩa
- Vai trò của Quốc tế thứ nhất đối với phong tráo công nhân Quốc tế?
Đấu tranh chống những t tởng sai lệch; thúc đẩy phong tráo công nhân phát triển: vận
động công nhân pháp ủng hhộ cuộc bãi công của công nhân Anh (1868) , kêu gọi công nhân các nớc quyên góp ủng hộ công nhân Bỉ (1868- 1869)
4.Hớng dẫn học bài ở nhà: (1’)
-Học và trả lời câu hỏi sgk
-Giải thích câu nói của Lê nin: “ Mác là linh hồn của quốc tế thứ nhất”
-Đọc và tìm hiểu bài 5
Ngày soạn: Ngày giảng 8a:
Trang 27- Thành tựu của công xã trên mọi lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục, và quân sựNhà nớc của dân, do dân, vì dân.
- Công xã Pa- ri nhà nớc kiểu mới
2.Kĩ năng:
- Nâng cao khả năng trình bày, phân tích sự kiện lịch sử quan trọng
- Su tầm phân tích tài liệu tham khảo có liên quan , biết liên hệ kiến thức đã học với cuộc sống hiện nay
3.Thái độ:
- Nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng cho học sinh thông qua những tấm gơng chiến
đấu dũng cảm của các chiến sĩ công xã Pa- ri
- Giáo dục lòng tin vào năng lực lãnh đạo, quản lí nhà nớc của giai cấp vô sản
- Tỏ rõ lòng căm thù đối với giai cấp bóc lột
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
-Tài liệu; Sgk, Lịch sử thế giới hiện đại ,
2.Chuẩn bị của học sinh :
Đọc trớc bài
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ : (5’)
*Câu hỏi: Viết tiếp những từ thích hợp vào chỗ trống :
Từ khi thành lập đén năm 1970, quốc tế thứ nhất ., vừa đóng vai trò .thúc
đẩy phong trào công nhân quốc tế
Đáp án:
-Vừa tiến hành truyền bá học thuyết Mác
-Trung tâm
*Đặt vấn đề:
Kết thúc chơng I (thời kì xác lập của chủ nghĩa t bản XVI – XIX)đến chơng II các nớc
Âu- Mĩ ( cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX )
Trong những năm cuối thế kỉ XIX, giai cấp vô sản Pháp đã vùng dậy đấu tranh làm nênmột kì tích trong lịch sử của giai cấp vô sản thế giới; Thành lập ra nhà nớc vô sản đầu tiêntrên thế giới (công xã Pa- ri).Vậy hoàn cảnh nào dẫn đến công xã Pa- ri, quá trình đấutranh dẫn đến sự thành lập công xã Pa- ri, những việc làm của công xã Pa- ri khẳng địnhcông xã Pa-ri là nhà nớc kiểu mới, ý nghĩa lịch sử của công xã Pa- ri nh thế nào? Để hiểu
và biết đợc tất cả những điều đó chúng ta cùng nhau tìm hiểu nội dung bài học ngày hômnay
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Sau 1848 –1849 giai cấp công nhân Pháp trởng thành
v-ợt bậc về tinh thần đấu tranh chống giai cấp t sản -> giai
cấp t sản lo sợ -> Mâu thuẫn không thể điều hòa đợc và
rất gay gắt giữa vô sản và t sản
Công xã Pa- ri ra đời trong hoàn cảnh nào? Mục đích
của cuộc chiến tranh Pháp- Phổ?
Đọc t liệu sgk
+ Pháp gây chiến tranh bên ngoài để tăng cờng đàn áp
phong trào đấu tranh của công nhân trong nớc, lấn chiếm
đất đai ở vùng phía Tây nớc Đức
+ Phổ nhằm gạt bỏ trở ngại chủ yếu trong việc hoàn
thành thống nhất Đức, củng cố quyền lực của Phổ và đàn
áp phong trào dân chủ trong nớc
Vì sao Chính phủ vệ quốc lại vội vã đầu hàng quân Đức?
Để bảo vệ quyền lợi của mình
Kết quả của chiến tranh?
I Sự thành lập công xã:
(13’)1.Hoàn cảnh ra đời củaCông xã:
-Pháp và Phổ đềumuốn gây chiến tranh
-19-7-1870 chiến tranhPháp – Phổ bùng nổ,Pháp thất bại 2-9-1870
- 4-9-1870 nhân dânPa- ri khởi nghĩa
- Chính phủ t sản lâm
Trang 28Thái độ của Chính phủ t sản và nhân dân nh thế nào đối
với nớc Pháp sau ngày 4-9-1870?
Chính phủ t sản Pháp đầu hàng, sợ nhân dân đợc vũ trang
hơn sợ quân Đức xâm lợc Nhân dân chống lại sự đầu
hàng của t sản, kiên quyết chiến đấu bảo vệ tổ quốc
Dùng lợc đồ Công xã Pa-ri để trình bày diễn biến cuộc
khởi nghĩa 18-3-1871
Tờng thuật:
-3 giờ sáng ngày 18-3-1871 Chi-e cho quân đánh úp đồi
Mông- mác (Bắc Pa –ri ), nơi tập trung đại bác của
Quốc dân quân Nghe tiếng chuông báo động , công nhân
Pa-ri và gia đình kéo đến ngày càng đông, hỗ trợ cho các
chiến sĩ Quốc dân quân.vệ quốc quân Quân Chi- e bị vây
chặt, bọn chỉ huy điên cuồng ra lệnh cho quân lính bắn
về phía nhân dân, nhng binh lính không tuân lệnh, họ ngả
về phía nhân dân, tớc vũ khí sĩ quan , bắn chết viên tớng
chỉ huy, âm mu chiếm đồi Mông- mác thất bại Chi-e phải
chạy trốn về Véc-xai
-Tra ngày 18/3 uỷ ban trung ơng vệ quốc quân ra lệnh
cho các chiến sĩ trốn vào trung tâm thành phố, chỉ trong
thời gian ngắn đã chiếm đợc các cơ quan chính phủ, nhà
ga, sở cảnh sát và toà địa chính Tàn quân Chi-e chạy về
Vec-xai củng cố lại lực lợng Đến 10 giờ đêm cờ đỏ cách
mạng đã tung bay trên nóc toà địa chính và khắp công sở
ở Pa- ri
Kể thêm sự kện phụ nữ và trẻ em ngồi trên nòng đại bác
khi quân của Chi- e tiến lên đỉnh đồi
Sau khởi nghĩa 18-3-1871 chính quyền thuộc về tay ai?
Uỷ ban Trung ơng Quốc dân quân (đại diện cho nhân dân
Pa-ri) “đảm nhân vai trò Chính phủ lâm thời)
Sau khi thắng lợi uỷ ban trung ơng vệ quốc quân đã tổ
chức chính quyền ntn ?
->
(mở rộng): 28- 3-1871 tại quảng trờng toà thị chính 10
vạn chiến sĩ vệ quốc quân cùng 10 vạn nữ công nhân
Pa-ri, hội đồng công xã đã ra mắt quần chúng trong tiếng hô
Đức
-Nhân dân chống lại sự
đầu hàng của t sản,
đứng lên bảo vệ Tổquốc
2.Cuộc khởi nghĩa18-3-1871.Sự thành lậpcông xã:
-18 /3 / 1871 Chi-e đaquân đánh úp đồnMông Mác
-Binh lính ngả về phíacách mạng
- Chi-e thất bại chạy vềVéc-xai
-26-3-1871 bầu Hội
đồng Công xã
- 28-3-1871, Công xãPa-ri tuyên bố thànhlập
- Tính chất: Là cuộccách mạng vô sản đầutiên
II Tổ chức bộ máy và chính sách của Công
Trang 29Hội đồng công xã đã tiến hành xây dựng bộ máy nhà nớc
cùng với những chính sách tiến bộ nh thế nào =>
Dùng sơ đồ bộ máy Hội đồng Công xã, trình bày các sự
kiện về tổ chức nhà nớc, biện pháp của Công xã trên các
lĩnh vực
- Đứng đầu hội đồng công xã là ban chấp hành nắm trong
tay cả quyền lập pháp và hành pháp Ban bố luật pháp và
điều hành 11 uỷ ban (quân sự, an ninh, xã hội, quan hệ
đối ngoại, t pháp, lơng thực, công tác xã hội, giáo dục tài
chính, công thơng nghiệp, cứu quốc )
Nhận xét về bộ máy Hội đồng Công xã?
Đầy đủ và chặt chẽ, đảm bảo quyền làm chủ của nhân
dân lao động (sgv tr 43)
(mở rộng) để thi hành luật pháp các uỷ ban đều chịu
trách nhiệm trớc hội đồng công xã, mỗi uỷ ban đều do 1
uỷ viên của ban chấp hành hội đồng công xã làm chủ tịch
chịu trách nhiệm trớc công xã, trớc nhân dân có thể bị
bãi miễn -> với cơ chế này bảo đảm quyền làm chủ của
nhân dân lao động (nhân dân nắm mọi quyền thông qua
hội đồng công xã, mọi thành viên chịu trách nhiệm trớc
- Ai tham gia vào Hội đồng Công xã? Chính sách của
Công xã là gì? Chính sách trên phục vụ quyền lợi cho
Song công xã cũng biểu hiện là nền chuyên chính cha đủ,
cha vững chắc, điều đó thể hiện rõ qua sự kiện nội chiến
ở Pháp
Dùng lợc đồ trình bày
Trong các c/s công xã mải lo việc bầu cử, xây dựng chính
quyền mới thì Chi-e tập trung lực lợng ở Véc-xai Từ đầu
tháng 4 quân Véc –xai bắt đầu tấn công vào Pa –ri ,
đến đầu tháng 5 phần lớn các pháo đài ở phía tây, phía
nam Pa-ri bị quân Chi-e chiếm lại Sự thắng lợi nhanh
chóng của quân Véc- xai là do quân Đức ủng hộ
Tại sao Đức lại ủng hộ Chính phủ Véc-xai trong việc
chống lại Công xã Pa-ri ?
Công xã Pa-ri thực sự là Nhà nớc do dân, vì dân, đối lập
với Nhà nớc t sản => giai cấp t sản điên cuồng chống lại
Công xã
Dùng lợc đồ Công xã Pa-ri để tờng thuật lại cuộc chiến
đấu anh dũng, bảo vệ chính quyền của các chiến sĩ Công
xã (Sử dụng t liệu sgv tr 43,44 để nêu bật chủ nghĩa anh
-Các biện pháp cáchmạng:
+Về xã hội+Về kinh tế+Về văn hóa giáo dục
=>Phục vụ quyền lợicủa quần chúng nhândân Công xã Pa- ri làNhà nớc kiểu mới
III Nội chiến ở Pháp ý
nghĩa lịch sử của công xã Pa-ri:
(12’)
1 Nội chiến:
-Từ 20-5->28-5-1871Công xã Pa-ri thất bại
Trang 30CH’
HS
GV
6-5-1871 Pa –ri bị quân thù bao vây chặt, cái chết đang
treo lơ lửng trên đầu các chiến sĩ công xã, chẳng ai nao
núng Mọi ngời tham gia các đơn vị vũ trang bảo vệ
Pa –ri trên một chiến luỹ ngời ta nghe tiếng thì thầm
của hai chiến sĩ
- Cháu bao nhiêu tuổi
- Tha ông cháu 12 tuổi, còn ông
- 60
Có tiếng kèn xung phong hai ông cháu nắm chắc tay
súng lao về phía quân thù đang kéo đến
Thảo luận:
Nguyên nhân thất bại, bài học kinh nghiệm, ý nghĩa lịch
sử của Công xã Pa-ri?
- Nguyên nhân thất bại:
+ Giai cấp vô sản Pháp cha đủ mạnh để lãnh đạo phong
trào cách mạng
+ Công xã không kiên quyết trấn áp kẻ thù ngay từ đầu,
không tịch thu triệt để tài sản, không tớc đoạt ruộng đất
của bọn phản động Cha thực hiện tốt liên minh công
nông; giai cấp t sản Pháp còn mạnh, nhận đợc sự giúp đỡ
của quân phiệt Phổ
- ý nghĩa:
+Lật đổ chính quyền t sản, xây dựng nhà nớc của giai cấp
vô sản
+Nêu gơng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng
+Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quí giá
=>Công xã Pa ri mãi mãi là hình ảnh đẹp trong lòng giai
cấp vô sản và nhân dân lao động toàn thế giới
-Bài học:
+ Phải có một chính đảng lãnh đạo ( Đảng cộng sản )
+Thực hiện liên minh công nông
+ Kiên quyết chấn áp kẻ thù, xây dựng nhà nớc của dân,
2 –9 – 1870 Quân Pháp đai bại thành Xơ - đăng
4 –9 - 1870 Nhân dân Pa-ri khởi nghĩa lạt đổ chính quyền Na-pô-nê-ông
III18-3- 1871 Khởi nghĩa lật đổ chính quyền của giai cấp t sản ( Chi-e)
26-3-1871 Bầu cử hội đồng công xã
20-5 –1871 Quân vec-xai tấn công thành phố
27- 5- 1871 Trận đấu cuối cùng của chiến sĩ công xã tại nghĩa địa
Cha-ra-se dơ
28 –5 –1871 Nội chiến kết thúc
GV(khái quát): Nhằm giảm >< trong nớc Pháp tuyên chiến với Phổ (Đức) song bị thất bạichính phủ t sản sợ phong trào đấu tranh của nhân dân -> đầu hàng Phổ, chống lại phongtrào đấu tranh của nhân dân.Trớc tình thế tổ quốc lâm nguy, bất chấp sự đàn áp của chínhphủ t sản nhân dân Pa- ri nổi dậy đấu tranh cớp chính quyền, và tiến hành xây dựng một
Trang 31nhà nớc kiểu mới nhà nớc của dân do dân và vì dân.Tuy chỉ tồn tại 72 ngày đêm nhngcông xã pa –ri 1871 mãi mãi là hình ảnh đẹp, là tiền đề cho cách mạng vô sản, cho chínhquyền vô sản sau này thành công.
4.Hớng dẫn học bài ở nhà: (1’)
-Học bài theo câu hỏi sgk- tr 39
Ngày soạn: Ngày giảng 8a:
8b:
Tiết 10
Bài 6 Các nớc Anh, Pháp, Đức, Mĩ
cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
(Tiết 10: MụcI Tình hình các nớc Anh, Pháp, Đức, Mĩ)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức :
- Quá trình các nớc t bản lớn chuyển lên giai đoạn đé quốc chủ nghĩa
- Những đặc điểm riêng của từng nớc đế quốc
- Những đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
-Nâng cao hiểu biết về chủ nghĩa đế quốc
-Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng và tinh thần chiến đấu chống lại các thế lực phản
động bảo vệ hoà bình
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
Soạn bài, tham khảo sgv, ls thế giới cận đại
Lợc đồ các nớc đế quốc và thuộc địa thế kỉ XIX
2.Chuẩn bị của học sinh :
Đọc trớc bài mới, tìm hiểu trớc đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
*Câu hỏi: Trình bày ý nghĩa lịch sử và bài học của Công xã Pa- ri?
*Đáp án:
- ý nghĩa:
+Lật đổ chính quyền t sản, xây dựng nhà nớc của giai cấp vô sản
+Nêu gơng về chủ nghĩa anh hùng cách mạng
+Để lại nhiều bài học kinh nghiệm quí giá
=>Công xã Pa ri mãi mãi là hình ảnh đẹp trong lòng giai cấp vô sản và nhân dân lao động toàn thế giới
-Bài học:
+ Phải có một chính đảng lãnh đạo ( Đảng cộng sản )
+Thực hiện liên minh công nông
+ Kiên quyết chấn áp kẻ thù, xây dựng nhà nớc của dân, do dân , vì dân
*Đặt vấn đề:
Cuối thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX chủ nghĩa t bản chuyển mạnh sang chủ nghĩa đế quốc
ở một số nớc lớn Quá trình đó diễn ra nh thế nào? Đặc điểm riêng của chủ nghĩa đế quốc
và đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc ra sao? Chúng ta cùng nhau tìm hiểu bài học
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Trang 32Mặc dù vậy cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX nhiều công
ty độc quyền ra đời, chi phối toàn bộ đời sống kinh tế
đất nớc
Vì sao t sản Anh chú trọng đầu t vào các nớc thuộc địa?
Vì đầu t vào thuộc địa ít vốn, mà thu lãi nhanh
(mua rẻ nguyên liệu, bán hàng hoá với giá cao)
Trình bày theo sgk : Thể chế chính trị quân chủ lập
hiến Các đảng cầm quyền bảo vệ quyền lợi
cho giai cấp t sản đẩy mạnh xâm lợc thuộc địa ( chỉ các
thuộc địa Anh trên bản đồ – học sinh xem các số liệu
trong sách giáo khoa –tr 40)
(Thảo luận): Vì sao Lê Nin gọi chủ nghĩa đế quốc Anh
là chủ nghĩa đế quốc thực dân ?
Vì chủ nghĩa đế quốc Anh xâm chiếm và bóc lột một hệ
thống thuộc địa rộng lớn nhất thế giới
Gợi cho học sinh nhớ lại tình hình nớc Pháp sau năm
1871
Vì sao kinh tế Pháp phát triển chậm ?
Thua trận, phải bồi thờng chi phí, nghéo tài nguyên
Sang đầu thế kỉ XX, kinh tế Pháp có gì đáng chú ý ?
=>
Giải thích: Xuất cảng t bản là cho các nớc chậm tiến
vay lấy lãi
( HS khá, giỏi) Em hãy so sánh việc đầu t kinh doanh
của t bản Anh và t bản Pháp đầu thế kỉ XX ?
T bản Anh chủ yếu đầu t vào các thuộc địa
T bản Pháp cho các nớc nghèo vay lấy lãi
Trích số liệu ( sgk - tr 40 )
Tình hình chính trị ở Pháp có gì nổi bật ?
Thể chế cộng hoà, tăng cờng đàn áp các cuộc đấu tranh
của công nhân và nông dân, chạy đua vũ trang, tăng
c-ờng xâm lợc thuộc địa
Dùng bản đồ chỉ hệ thống thuộc địa của Pháp- đứng thứ
hai trên thế giới sau Anh
Xem số liệu sgk trang 41
Vì sao chủ nghĩa đế quốc Pháp là chủ nghĩa đế quốc “
cho vay lãi ?”
đứng thứ ba thế giới.-Chú trọng đầu t vàothuộc địa
-Nhiều công ty độcquyền ra đời
b.Chính trị:
- Quân chủ lập hiến, bảo
vệ quyền lợi của giaicấp t sản
- Đẩy mạnh xâm chiếmthuộc địa
=>Đặc điểm: chủ nghĩa
đế quốc thực dân
2.Pháp:
( 12’ )a.Kinh tế:
- Kinh tế phát triểnchậm lại
- Các công ty độc quyền
ra đời
- Chú trọng xuất cảng tbản
- Tăng cờng xâm chiếmthuộc địa
3.Đức:
Trang 33Đức phát triển nhanh trên con đờng t bản chủ nghĩa, trở
thành nớc có kinh tế đứng đầu châu Âu, thứ hai thế giới
Do đất nớc thống nhất, giành đợc nhiều quyền lợi từ
Pháp, ứng dụng hiều thành tựu khoa học kĩ thuật mới
vào sản xuất
Cung cấp cho học sinh t liệu các Xanh đica
( SGV – trang 49 )
Xanh đica than đá Rai- nơ Ve-xpra-len thành lập năm
1893, trải qua cuộc cạnh tranh giữa các chủ mỏ, cuối
cùng một chủ mỏ mạnh nhất, lập ra một tổ chức thu hút
các chủ mỏ yếu khác đẻ kinh doanh theo sự chỉ đạo
chung Đầu thế kỉ XX công ty này có khoảng 100 mỏ
than, cùng nhau quy định giá than, phân phối than cho
các xí nghiệp sản xuất và bán than thông qua các cơ
quan quản lí của mình
Năm 1893, Xanh đi ca này mới KS 87 % số than khai
thấc ở vùng Rua; đến năm 1910 lên tới 95% và Xanh di
ca này kiểm soát 50% số than khai thác toàn nớc Đức
Tình hình phát triển về kinh tế, chính trị, ba đế quốc lớn
châu Âu dẫn đến mâu thuẫn không thể tránh khỏi và
ngày càng gay gắt giữa Đức với Anh, Pháp để chia lại
thế giới và đó chính là nguyên nhân sâu xa để dẫn đến
các cuộc chiến tranh thế giới trong thế kỉ XX
(11’)a.Kinh tế:
- Phát triển nhanh, đứngthứ 2 trên thế giới
- Các công ty độc quyền
ra đời
b.Chính trị:
- Thể chế liên bang,quyền lực nằm trong tayquý tộc, địa chủ và t sản
- Học theo câu hỏi sgk
- Nêu đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Anh, Pháp, Đức và giải thích ?
- Đọc sgk, tìm hiểu khái niệm “ công ty độc quyền” và mâu thuẫn chủ yếu giữa các nớc đếquốc đầu thế kỉ XX
_Ngày soạn: Ngày giảng 8a:
8b:
Trang 34(Tiết 11)
Bài 6: Các nớc Anh, Pháp, Đức, Mĩ
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX
(Tiếp theo: Mục 4và mục II)
I Mục tiêu:
1 Kiến thức :
- Quá trình các nớc t bản lớn chuyển lên giai đoạn đế quốc chủ nghĩa
- Những đặc điểm riêng của từng nớc đế quốc
- Những đặc điểm nổi bật của chủ nghĩa đế quốc
- Nâng cao hiểu biết về chủ nghĩa đế quốc
- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng và tinh thần chiến đấu chống lại các thế lực phản
động bảo vệ hoà bình
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
-Tham khảo sgv, lịch sử thế giới cận đại
- Lợc đồ các nớc đế quốc và thuộc địa thế kỉ XIX
2.Chuẩn bị của học sinh :
- Đọc trớc bài mới, tìm hiểu trớc đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
*Câu hỏi: Nêu đặc điểm của chủ nghĩa đế quốc Anh, Pháp, Đức và giải thích ?
B Đợc tiền bồi thờng chiến phí của Pháp
C ứng dụng nhanh các thành tựu khoa học- kĩ thuật
D Tất cả các câu trên đều đúng
Đáp án : D
*Đặt vấn đề:
Tiết trớc chúng ta đã tìm hiểu về tình hình kinh tế, chính trị ba nớc Anh, Pháp, Đức Hômnay chúng ta sẽ tìm hiểu về nớc Mĩ và những chuyển biến quan trọng của các nớc đế quốccuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Tại sao nền kinh tế Mĩ phát trển nhanh chóng ?
Chế độ nô lệ bị xoá bỏ, tài nguyên thiên nhiên phong
phú, thị trờng trong nớc không ngừng phát triển, mở
rộng, ứng dụng đợc thành tựu khoa học kĩ thuật
Trang 35Liên hệ chế độ chính trị của Mĩ hiện nay: Vẫn do 2
đảng này thay nhau cầm quyền
Chính sách đối ngoại của Mĩ ?
Bành trớng khu vực Thái Bình Dơng, gây chiến tranh
với Tây Ban Nha để tranh giành thuộc địa Can thiệp
vào khu vực Trung Nam Mĩ bằng sức mạnh vũ lực và
tế, chính trị, đứng đầu là những ông vua nh : “vua dầu
mỏ” Rốc- pheo- lơ, “vua thép” Moóc- gan, “vua ô tô”
Pho
(chuyển ý) Sự phát triển của các nớc đế quốc đã tạo
nên những chuyển biến quan trọng của chủ nghĩa đế
quốc ->
Qua học về các đế quốc lớn cuối thế kỉ XIX -đầu thế kỉ
XX, em thấy trong sản xuất có chuyển biến nh thế
Nắm giữ chi phối đời sống kinh tế
Sang thế kỉ XX, các công ty độc quyền chiếm u thế,
chi phối toàn bộ đời sống kinh tế ở các nớc t bản, thì
chủ nghĩa t bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ
nghĩa- giai đoạn cao nhất và cuối cùng của chủ nghĩa t
bản
Xem hình 32 sgk
Em hãy cho biết quyền lực của các công ty độc quyền
Mĩ thể hiện nh thế nào ?
“Con mắt khổng lồ, có cái đuôi cuốn chặt vào trụ sở
chính quyền ( nhà trắng của Mĩ ) há to mồm đe doạ,
nuốt sống ngời dân ( đối với những nhà t tởng t sản
châu Âu và Mĩ , ngời phụ nữ tợng trng cho tự do)
Điều này thể hiện vai trò và quyền lực của các công ty
độc quyền ( Mĩ ) cấu kết chặt chẽ và chi phối nhà nớc
t sản để thống trị và khống chế cuộc sống của nhân
dân, đợc xem là “tự do”ở xã hội các nớc đế quốc
+ Công ty độc quyền là đặc điểm quan trọng đầu tiên
của chủ nghĩa đế quốc nên giai đoạn này còn đợc gọi
là chủ nghĩa t bản độc quyền
+ Chủ nghĩa đế quốc là giai đoạn phát triển cao nhất và
cuối cùng của chủ nghĩa t bản sau thời kì tự do cạnh
xuất hiện
b.Chính trị:
- Đề cao vai trò Tổngthống, do 2đảng (ĐảngCộng hoà và Đảng Bảothủ ) thay nhau cầmquyền
- Thi hành chính sách đốinội, đối ngoại phục vụgiai cấp t sản
- Tăng cờng xâm lợcthuộc địa
II.Những chuyển biến quan trọng ở các n ớc đế quốc:
1 Sự hình thành các tổ chức độc quyền:
(10’)
- Tập chung sản xuất ->hình thành câc công ty
độc quyền, chi phối đờisống kinh tế
Trang 36Tại sao các nớc đế quốc tăng cờng xâm lợc thuộc địa ?
Bớc sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, nhu cầu về
nguyên liệu thị trờng, xuất khẩu t bản phát triển
nhiều -> xâm lợc thuộc địa
Cho học sinh quan sát hình 33 sgk
Qua lợc đồ các em có nhận xét gì về thuộc địa của các
đế quốc ?
Các đế quốc già: Anh, Pháp, kinh tế phát triển chậm
nhng chiếm nhiều thuộc địa Các đế quốc trẻ: Đức,
Mĩ kinh tế phát triển nhanh nhng ít thuộc địa
Từ đó nảy sinh mâu thuẫn giữa các đế quốc về thị
truờng và thuộc địa dẫn đên xu huớng chạy đua vũ
trang chuẩn bị chiến tranh chia lại thế giới
Kết luận: Những nét nổi bật chung của các nớc đế
quốc:Sự chuyển biến quan trọng trong đời sống kinh tế
và tăng cờng xâm chiếm thuộc địa gây chiến tranh
phân chia lại thế giới
2.Tăng cờng xâm lợcthuộc địa, chuẩn bị chiếntranh chia lại thế giới: ( 10 phút )
- Nguyên nhân: nhu cầu
về nguyên liêu, thị trờng,xuất khẩu t bản tăng lênnhiều
- Đến đầu thế kỉ XX, “thếgiới đã bị phân chiaxong”
3.Củng cố luyện tập: (4’)
GV: Hớng dẫn học sinh thảo luận hai vấn đề sau:
Hỏi: Đặc trng chủ yếu của chủ nghĩa đế quốc là gì ?
HS: Tập chung sản xuất và t bản, sự thống trị của các công ty độc quyền chi phối toàn bộ
đời sống kinh tế, chính trị của một nớc Sự phân chia thuộc địa giữa các nớc đế quốc.Hỏi: Những mâu thuẫn chủ yếu trong giai đoạn chủ nghĩa đế quốc ? Kết quả của những
mâu thuẫn đó ?
-Vô sản >< t bản; ->Phong trào công nhân
-Nhân dân thuộc địa >< các nớc đế quốc ->Phong trào giải phóng dân tộc
- Đế quốc >< đế quốc -> các cuộc chiến tranh đế quốc và làm bùng nổ cách mạng vô sản
4.Hớng dẫn học bài ở nhà: (1’)
*Câu hỏi: Nêu và giải thích đặc điểm của các nớc đế quốc ?
*Bài tập: Vẽ biểu đồ hình tròn chứng tỏ thuộc địa của Anh nhiều nhất, gấp 3 lần của Pháp
và 12 lần của Đức, thuộc địa Pháp gấp 4 lần Đức
Hoàn thành bài tập so sánh sự phát triển kinh tế ở tiết trớc ( điền tiếp nớc Mĩ )
Ngày soạn: Ngày giảng 8a:
8b:
Tiết 12
Bài 7: Phong trào công nhân quốc tế
cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
(Tiết 12: Mục I Phong trào công nhân quốc tế cuối thế kỉ XIX Quốc tế thứ hai)
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
Trong thời kì chủ nghĩa t bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa (cuối thế kỉ XIX
-đầu thế kỉ XX) cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống giai cấp t sản càng trở nêngay gắt Sự phát triển của phong trào công nhân đã dẫn đến sự thành lập Quốc tế thứ 2
- Công lao to lớn của Ăng- ghen và Lê- nin đối với phong trào công nhân thế giới
2.Kĩ năng:
- Bớc đầu hiểu khái niệm “chủ nghĩa xã hội” ; “Cách mạng dân chủ t sản kiểu mới”
- Khả năng phân tích các sự kiện lịch sử
3 Thái độ:
Trang 37- Nhận thức đúng về cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp t sản, vì quyền tự
do, tiến bộ xã hội
- Bồi dỡng tinh thần cách mạng, tinh thần quốc tế vô sản, lòng biết ơn đối với các vị lãnh
tụ cách mạng thế giới
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
Chuẩn bị tiểu sử, chân dung Lê- nin
2.Chuẩn bị của học sinh :
Đọc trớc bài
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
*Câu hỏi: Nêu những mâu thuẫn chủ yếu trong thời kì đế quốc chủ nghĩa ? Kết quả của
những mâu thuẫn đó ?
Đáp án:
- T sản >< vô sản ->Phong trào công nhân
- Nhân dân thuộc địa >< các nớc đế quốc ->Phong trào giải phóng dân tộc
- Đế quốc >< đế quốc => Các cuộc chiến tranh đế quốc làm bùng nổ cách mạng vô sản
*Bài tập: Vì sao công nghiệp Mĩ phát triển vợt bậc ? Em hãy khoanh tròn vào đầu các ý
trả lời đúng ?
A.Tài nguyên phong phú, nhân công dồi dào,thị trờng trong nớc mở rộng
B.ứng dụng khoa học kĩ thuật và hợp lí hoá sản xuất
C.Lợi dụng nguồn vốn của châu Âu
D.Trong một thời gian dài đất nớc không có chiến tranh
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Sau thất bại của công xã Pa- ri phong trào công nhân
quốc tế vẫn tiếp tục phát triển , nguyên nhân của sự
phát triển đó
Vì sao phong trào công nhân vẫn tiếp tục phát triển
vào cuối thế kỉ XIX ?
Mâu thuẫn giữa t sản và vô sản càng trở nên sâu
sắc.Chủ nghĩa Mác đã xâm nhập vào phong trào công
nhân, ý thức giác ngộ của công nhân lên cao, họ đã tiến
hành các cuộc đấu tranh chống mọi thủ đoạn áp bức
của giai cấp t sản
Đọc sgk trang 46 + 47
Những sự kiện nào chứng tỏ phong trào công nhân vẫn
tiếp tục phát triển ?
- ở Anh: công nhân khuôn vác Luân đôn ( 1899 )
- ở Pháp: 1893 công nhân thắng lợi trong việc bầu cử
Nguyên nhân, quy mô, phạm vi, hình thức, kết quả của
phong rào công nhân cuối thế kỉ XIX:
1.Phong trào công nhân quốc tế cuối thế
kỉ XIX:
(17’)
- Nguyên nhân: Mâuthuẫn giữa t sản và vôsản
- Hình thức đấu tranh:
Trang 38- Quy mô: thu hút đông đảo công nhân tham gia
- Phạm vi: ở tất cả các nớc t bản Âu, Mĩ
- Hình thức đấu tranh: bãi công, biểu tình ( đấu tranh có
tổ chức )
- Mục tiêu: đòi tăng lơng giảm giờ làm.
- Kết quả: thành lập tổ chức chính trị độc lập của giai
cấp công nhân ( đánh dấu sự lớn mạnh của phong trào
công nhân các nớc )
Hớng dẫn học sinh khai thác kênh hình 34
Nhìn vào hính 34 em có nhận xét gì ?
Trong một xã hội giàu có nh Mĩ nhng công nhân vẫn là
giai cấp nghèo khổ, bị chủ t bản bóc lột, họ đã nổi dậy
đấu tranh Làn sóng biểu tình chứng tỏ đây là cuộc đấu
tranh có tổ chức, có mục tiêu, thu hút đông đảo công
nhân tham gia
Vì sao phong trào công nhân cuối thế kỉ XIX phát
triển ?
Học thuyết Mác đã thâm nhập vào phong trào công
nhân, ý thức giác ngộ của công nhân lên cao
( Chuyển ý ): Quốc tế thứ 2 thành lập là biểu hiện của
sự phát triển phong trào công nhân quốc tế
Vì sao phải thành lập quốc tế thứ hai ?
Sự phát triển của phong trào công nhân ở các nớc, nhất
là sự ra đời của tổ chức công nhân, đòi hỏi hải có một
tổ chức quốc tế mới để lãnh đạo
Quốc tế thứ hai đợc thành lập nh thế nào ?
Ngày 14 – 7 – 1889 kỉ niệm 100 năm ngày phá ngục
Ba-xti đại biểu công nhân 22 nớc họp ở Pa- ri, tuyên bố
thành lập quốc tế thứ hai Đại hội thông qua các nghị
quyết quan trọng
(h/s khá giỏi) đại hội 1889 có ý nghĩa gì ?
Đại hội 1889 có ý nghĩa quan trọng, khôi phục tổ chức
quốc tế của phong trào công nhân, tiếp tục đấu tranh
cho thắng lợi của chủ nghĩa Mác
Cung cấp cho hoc sinh thành tích của phong trào công
nhân châu Âu dới ảnh hởng của quốc tế thứ hai Vai trò
của Ăng Ghen từ 1889 – 1895 ( SGV – trang 56 )
- Trong các đại hội đầu tiên(từ năm 1889 - đến năm
1895), dới sự lãnh đạo của Ăng Ghen , những ngời Mác
xít đã kiên quyết đấu tranh với các khuynh hớng cơ hội
nên những nghị quyết của đại hội về cơ bản đúng đắn
và quốc tế thứ hai đã phát huy ảnh hởng tích cực trong
phong trào công nhân quốc tế nh phát động quần
chúng đấu tranh hợp pháp đòi cải thiện đời sống công
nhân, tăng lơng và giảm làm trong ngày lao động
Sau khi Ăng ghen mất, quốc tế thứ hai có biến chuyển
gì ? ( vì sao quốc tế 2 tan rã ? )
Bọn xét lại cơ hội dần dần chiếm u thế trong quốc tế
thứ hai Các đảng trong quốc tế thứ hai đều ủng hộ
chính phủ ĐQ ( trừ Nga )
Giải thích khái niệm “ chủ nghĩa cơ hội” – bảng ta cứu
Bãi công, biểu tình
- Mục tiêu đấu tranh:
đòi tăng lơng giảm giờlàm
- Kết quả : Thành lậpcác tổ chức chính trị độclập của giai cấp côngnhân
2.Quốc tế thứ hai ( 1889- 1914):
(18’)
- Thành lập : 14 – 7 –1889
- Nghị quyết (sgk )
- Hoạt động: thông quacác nghị quyết quantrọng qua các kì đại hội
- Đóng góp: thúc đẩy sựphát triển của phongtrào công nhân
- Vai trò của Ăng -ghen: + Lãnh đạo những ngờiMác xít kiên quyếtchống chủ nghĩa cơ hội
Trang 39Sau khi Ăng ghen qua đời, ngọn cờ đấu tranh cho sự
nghiệp của giai cấp công nhân và chủ nghĩa mác thuộc
về đảng công nhân xẫ hội dân chủ Nga và lãnh tụ Lê
nin
( Thảo luận nhóm ) So sánh quốc tế 1 và quốc tế 2 có
điểm gì giống và khác nhau ?
Đại diện nhóm trả lời
- Giống nhau:
+ Thúc đẩy phong trào công nhân phát triển
+ Đấu tranh trong nội bộ phong trào công nhân
3.Củng cố luyện tập: (4’)
Hỏi: Vai trò của quốc tế hai và Ăng- ghen đối với phong trào công nhân quốc tế cuối thế
kỉ XIX ?
HS:- Đoàn kết công nhân các nớc
- Đẩy mạnh phong trào đấu tranh của công nhân
-Thúc đẩy việc thành lập chính đảng của giai cấp vô sản ở nhiều nớc
-Đáu tranh giành chính quyền
-Đòi ngày làm 8 giờ.GV: Hớng dẫn học sinh ghi thời gian và các phong trào công nhân vào ô trống trong bảng dới đây:
- Hoàn cảnh ra đời của quốc tế 2, Vì sao quốc tế 2 tan rã ?
*Bài tập: Su tâm tranh ảnh, truyện kể, tài liệu về Lê -Nin ?
Ngày soạn: Ngày giảng 8a:
8b:
(Tiết 13)
Bài 7: Phong trào công nhân quốc tế
cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX
(Tiếp theo: Mục II Phong trào công nhân Nga và cuộc cách mạng 1905 - 1907).
I.Mục tiêu:
1.Kiến thức:
Trang 40- Trong thời kì chủ nghĩa t bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa (cuối thế kỉ XIX
- đầu thế kỉ XX) cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân chống giai cấp t sản càng trở nêngay gắt Sự phát triển của phong trào công nhân đã dẫn đến sự thành lập quốc tế thứ 2
- Công lao to lớn của Ăng- ghen và Lê- nin đối với phong trào công nhân thế giới
2.Kĩ năng:
- Bớc đầu hiểu khái niệm “chủ nghĩa xã hội” ; “Cách mạng dân chủ t sản kiểu mới”
- Khả năng phân tích các sự kiện lịch sử
3.Thái độ:
- Nhận thức đúng về cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp t sản, vì quyền tự
do, tiến bộ xã hội
- Bồi dỡng tinh thần cách mạng, tinh thần quốc tế vô sản, lòng biết ơn đối với các vị lãnh
tụ cách mạng thế giới
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh :
1.Chuẩn bị của giáo viên:
Chuẩn bị tiểu sử chân dung Lê- nin
2.Chuẩn bị của học sinh :
Đọc trớc bài
III Tiến trình bài dạy:
1.Kiểm tra bài cũ: (5’)
*Câu hỏi: Hoàn cảnh ra đời của Quốc tế thứ hai ? Vì sao Quốc tế thứ hai tan rã ?
-Đóng góp quan trọng của Quốc tế thứ 2 trong phong trào công nhân là gì ?
a,Đấu tranh giành chính quyền
b,Thúc đẩy sự thành lập của các chính đảng vô sản trong các nớc
c,Đòi ngày làm 8 giờ
d,Tất cả các câu trên đều đúng
*Đáp án: d
*Đặt vấn đề:
Sau khi Ăng- ghen ra đời Quốc tế thứ hai tan rã, ngọn cờ đấu tranh cho sự nghiệp của giaicấp công nhân, cho sự thắng lợi của chủ nghĩa Mác đã thuộc về đảng công nhân xã hộidân chủ Nga và lãnh tụ Lê-Nin
2 Dạynội dung bài mới: (35’)
Trình bày hiểu biêt của mình về Lê nin và công lao
của ngời đối với cách mạng Nga? ( đã có chuẩn bị
tr-ớc )
(bs thêm) Lê - nin (1870- 1924), tham gia tuyên
truyền chủ nghĩa Mác từ rất sớm Năm 1895, ông đã
thành lập Hội Liên hiệp đấu tranh giải phóng công
nhân – tổ chức đầu tiên của chính đảng vô sản
chủ Nga là đảng kiểu mới ?
Đại diện nhóm trả lời:
1.Lê nin và việc thành lập đảng vô sản kiểu mới
ở Nga:
( 15’)
* Tiểu sử Lê nin: (sgk)
-1903 thành lập Đảng